Overig
Metropoolregio Amsterdam
(Bedragen x € 1.000)
Metropoolregio Amsterdam
Rechtsvorm:
De MRA is geen juridische entiteit en heeft geen mogelijkheden om bindende besluiten te nemen. Het is een netwerk waarin wordt samengewerkt met provincies, gemeenten en de VRA. In de Samenwerkingsafspraken 2021 staat hoe de deelnemers met elkaar samenwerken.
Oprichtings-/publicatiedatum:
Vestigingsplaats:
Amsterdam
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Het gezamenlijk werken aan onderwerpen die de grenzen van de gemeenten overstijgen. Bijvoorbeeld duurzaamheid, economie, mobiliteit en ruimtelijke vraagstukken, maar ook vanuit een sociaal maatschappelijke invalshoek.
Bestuurlijk belang
Metropool Regio Amsterdam (MRA) kent geen bestuurlijke vertegenwoordiging.
Er is in juridische zin geen bestuurlijk belang. Er kunnen binnen de MRA geen bindende besluiten worden genomen, dit is aan de gemeenteraden van de individuele deelnemers. Er is een informeel bestuurdersnetwerk.
Stemverhouding:
nvt
Actualiteiten en risico's
Vanaf de start van 2025 wordt er samengewerkt op basis van de lange termijn ambities zoals benoemd in de MRA Agenda 2025-2028.
De acht ambities in de MRA Agenda 2025-2028 zijn:
- We willen een klimaatneutrale en circulaire regio zijn in 2050
We willen een klimaatneutrale en circulaire regio zijn in 2050
- We versterken de (digitale) concurrentie- en innovatiekracht van de MRA om bij te dragen aan de transities die nodig zijn
We versterken de (digitale) concurrentie- en innovatiekracht van de MRA om bij te dragen aan de transities die nodig zijn
- We willen tekorten op de arbeidsmarkt verminderen en toekomstbestendig werk bieden aan huidige en nieuwe inwoners waardoor zij zich kunnen (blijven) ontwikkelen (door een optimale aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt
We willen tekorten op de arbeidsmarkt verminderen en toekomstbestendig werk bieden aan huidige en nieuwe inwoners waardoor zij zich kunnen (blijven) ontwikkelen (door een optimale aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt
- We willen voldoende, passende, bereikbare en toekomstbestendige werklocaties in de nabijheid van (potentiële) werkenden
We willen voldoende, passende, bereikbare en toekomstbestendige werklocaties in de nabijheid van (potentiële) werkenden
- We willen leefbare steden en dorpen met voldoende, betaalbare, bereikbare en toekomstbestendige woningen, in een gezonde leefomgeving.
We willen leefbare steden en dorpen met voldoende, betaalbare, bereikbare en toekomstbestendige woningen, in een gezonde leefomgeving.
- We behouden en (waar mogelijk) versterken de kwaliteit van ons landschap en cultuurhistorisch erfgoed.
We behouden en (waar mogelijk) versterken de kwaliteit van ons landschap en cultuurhistorisch erfgoed.
- We willen dat het (inter)nationale toerisme en de recreatiemogelijkheden bijdragen aan de leefkwaliteit van al onze inwoners.
We willen dat het (inter)nationale toerisme en de recreatiemogelijkheden bijdragen aan de leefkwaliteit van al onze inwoners.
- We willen dat eenieder zich op toekomstbestendige en betaalbare wijze kan verplaatsen in de MRA en dat we het logistieke vervoer en de internationale connectiviteit verduurzamen.
We willen dat eenieder zich op toekomstbestendige en betaalbare wijze kan verplaatsen in de MRA en dat we het logistieke vervoer en de internationale connectiviteit verduurzamen.
Bij de MRA Agenda 2025 – 2028 is ook een Meerjaren Uitvoeringsprogramma (MUVP) opgesteld door de platforms (Economie, Ruimte en Mobiliteit). Het MUVP dient als sturingsmiddel voor de bestuurders in de platforms.
Jaarlijks verzendt de MRA een Termijnagenda en Voortgangsnota aan de MRA-deelnemers. Hierin staan respectievelijk de plannen voor het komende jaar en de resultaten van het afgelopen jaar per ambitie. Naast deze stukken is wordt sinds 2025 ook een jaarverslag gedeeld. De voortgangsnota en het jaarverslag over 2025 zijn samengevoegd om de informatiedichtheid van deze stukken te vergroten en het goede gesprek tussen raad en college te bevorderen.
Op de website van de MRA staan nieuwberichten over de activiteiten van de MRA.Governance
In de MRA Samenwerkingsafspraken is omschreven hoe de samenwerking is vormgegeven. De MRA bestaat uit 30 gemeentes, 2 provincies en de Vervoerregio Amsterdam (VRA). De deelnemende gemeenten werken vanuit zeven deelregio’s. Uitgangspunt hiervoor is de huidige geografische indeling: Amsterdam, Amstelland-Meerlanden, Zuid-Kennemerland, IJmond, Zaanstreek-Waterland, Gooi en Vechtstreek, Almere-Lelystad. Iedere deelregio is met minimaal één afgevaardigde vertegenwoordigd in het Bestuur, de bestuurlijke platforms en de portefeuillehoudersoverleggen. In de Algemene Vergadering is iedere deelnemer vertegenwoordigd.In 2025 is de rol van het MRA bestuur onder de loep genomen om de afbakening van de taken van het bestuur te verduidelijken. De inhoudelijke rol van het MRA bestuur is hiermee beter afgebakend. Ook is de frequentie van vergaderingen teruggebracht.
(1) Algemene Vergadering
- De Algemene Vergadering (AV) is het algemeen bestuur van de MRA.
De Algemene Vergadering (AV) is het algemeen bestuur van de MRA.
- Elke deelnemer aan de MRA heeft rechtstreeks zitting in de AV.
Elke deelnemer aan de MRA heeft rechtstreeks zitting in de AV.
- De AV controleert het Bestuur en is de primaire link met de deelnemers.
De AV controleert het Bestuur en is de primaire link met de deelnemers.
- In de AV worden financiële en procesmatige kaders gesteld, en wordt het gesprek gevoerd over de langere termijn en de cultuur van de MRA-samenwerking.
In de AV worden financiële en procesmatige kaders gesteld, en wordt het gesprek gevoerd over de langere termijn en de cultuur van de MRA-samenwerking.
- De vergaderingen van de AV gaan niet over inhoudelijke onderwerpen: deze zijn belegd bij de bestuurlijke platforms, de portefeuillehoudersoverleggen en het Bestuur.
De vergaderingen van de AV gaan niet over inhoudelijke onderwerpen: deze zijn belegd bij de bestuurlijke platforms, de portefeuillehoudersoverleggen en het Bestuur.
(2) Bestuur
- Heeft de dagelijkse leiding over de samenwerking in de MRA.
Heeft de dagelijkse leiding over de samenwerking in de MRA.
- Bewaakt de voortgang op de centrale ambitie en de drie inhoudelijke doelen uit de samenwerkingsafspraken. Als onderwerpen onderbelicht blijven, bijvoorbeeld omdat deze overkoepelend/platformoverstijgend zijn, geeft het MRA Bestuur (on)gevraagd advies en/of wordt er een voorstel gedaan voor de aanpak.
Bewaakt de voortgang op de centrale ambitie en de drie inhoudelijke doelen uit de samenwerkingsafspraken. Als onderwerpen onderbelicht blijven, bijvoorbeeld omdat deze overkoepelend/platformoverstijgend zijn, geeft het MRA Bestuur (on)gevraagd advies en/of wordt er een voorstel gedaan voor de aanpak.
- Gezicht naar buiten: coördineert de lobby in Den Haag en Brussel en zorgt dat met één mond wordt gesproken.
Gezicht naar buiten: coördineert de lobby in Den Haag en Brussel en zorgt dat met één mond wordt gesproken.
- Relaties onderhouden met relevante partners, bijvoorbeeld met de Amsterdam Economic Board.
Relaties onderhouden met relevante partners, bijvoorbeeld met de Amsterdam Economic Board.
- Stijgt boven de deelbelangen uit en signaleert bredere ontwikkelingen die voor de MRA van strategisch belang zijn.
Stijgt boven de deelbelangen uit en signaleert bredere ontwikkelingen die voor de MRA van strategisch belang zijn.
- Toezien op het functioneren van de MRA samenwerking, zowel bestuurlijk als ambtelijk (governance en organisatie)
Toezien op het functioneren van de MRA samenwerking, zowel bestuurlijk als ambtelijk (governance en organisatie)
- Verantwoordelijk voor draagvlak voor te nemen besluiten.
Verantwoordelijk voor draagvlak voor te nemen besluiten.
- Legt verantwoording af aan algemene vergadering.
Legt verantwoording af aan algemene vergadering.
- Twee keer per jaar wordt er een langere sessie belegt en daartussen in komt het MRA Bestuur nog drie tot vier keer samen.
Twee keer per jaar wordt er een langere sessie belegt en daartussen in komt het MRA Bestuur nog drie tot vier keer samen.
- Bestaat uit: Burgemeester Amsterdam (voorzitter en formateur), Commissaris van de Koning Noord-Holland, Commissaris van de Koning Flevoland, en per Bestuurlijk platform één afgevaardigde, niet zijnde de voorzitter (geografisch verdeling). De directeur van de MRA is secretaris van het bestuur.
Bestaat uit: Burgemeester Amsterdam (voorzitter en formateur), Commissaris van de Koning Noord-Holland, Commissaris van de Koning Flevoland, en per Bestuurlijk platform één afgevaardigde, niet zijnde de voorzitter (geografisch verdeling). De directeur van de MRA is secretaris van het bestuur.
(3) Bestuurlijke platforms
- 3 platforms (Economie, Ruimte, Mobiliteit).
3 platforms (Economie, Ruimte, Mobiliteit).
- 2 portefeuillehoudersoverleggen (Bouwen & Wonen, Cultuur & Erfgoed).
2 portefeuillehoudersoverleggen (Bouwen & Wonen, Cultuur & Erfgoed).
(4) Raadtafel
- De Raadtafel geeft gevraagd én ongevraagd advies over de processen die de gemeenteraden en Provinciale Staten van de MRA-deelnemers aangaan, waaronder de jaarlijkse Voortgangsnota, de Termijnagenda en het proces van ‘wensen en opvattingen’.
De Raadtafel geeft gevraagd én ongevraagd advies over de processen die de gemeenteraden en Provinciale Staten van de MRA-deelnemers aangaan, waaronder de jaarlijkse Voortgangsnota, de Termijnagenda en het proces van ‘wensen en opvattingen’.
- Alle gemeenteraden en beide Provinciale Staten zijn met één lid vertegenwoordigd in de MRA Raadtafel.
Alle gemeenteraden en beide Provinciale Staten zijn met één lid vertegenwoordigd in de MRA Raadtafel.
(5) Directie
- Ondersteunt het Bestuur, de bestuurlijke platforms (en daaraan gekoppelde andere overleggen) en Algemene Vergadering in al hun werkzaamheden;
Ondersteunt het Bestuur, de bestuurlijke platforms (en daaraan gekoppelde andere overleggen) en Algemene Vergadering in al hun werkzaamheden;
- Draagt zorg voor een optimale betrokkenheid van raden en Staten bij de MRA-samenwerking en ondersteunt daartoe onder meer de MRA Raadtafel;
Draagt zorg voor een optimale betrokkenheid van raden en Staten bij de MRA-samenwerking en ondersteunt daartoe onder meer de MRA Raadtafel;
- Voert de dagelijkse werkzaamheden uit voor de uitvoering van de MRA Agenda;
Voert de dagelijkse werkzaamheden uit voor de uitvoering van de MRA Agenda;
- Voert een actieve interne- en externe communicatie;
Voert een actieve interne- en externe communicatie;
- Beheert de MRA-financiën en voert daartoe een deugdelijke administratie;
Beheert de MRA-financiën en voert daartoe een deugdelijke administratie;
- Signaleert en initieert thema’s die regionale afstemming vereisen, en faciliteert het maken van regionale afspraken hierover;
Signaleert en initieert thema’s die regionale afstemming vereisen, en faciliteert het maken van regionale afspraken hierover;
- Stelt elke vier jaar een directieplan op, waarin zij inzichtelijk maakt welke inzet nodig is om enerzijds de MRA-samenwerking mogelijk te maken (de kern van de Directie) en anderzijds de uitvoering van de MRA Agenda te bewerkstelligen (de flexibele schil). Het Bestuur komt op basis van dit plan met een voorstel aan de Algemene Vergadering om deze inzet beschikbaar te stellen.
Stelt elke vier jaar een directieplan op, waarin zij inzichtelijk maakt welke inzet nodig is om enerzijds de MRA-samenwerking mogelijk te maken (de kern van de Directie) en anderzijds de uitvoering van de MRA Agenda te bewerkstelligen (de flexibele schil). Het Bestuur komt op basis van dit plan met een voorstel aan de Algemene Vergadering om deze inzet beschikbaar te stellen.
Deelnemers MRA:
- Gemeenten (30)
Gemeenten (30)
Aalsmeer, Almere, Amstelveen, Amsterdam, Beverwijk, Blaricum, Bloemendaal, Diemen, Edam-Volendam, Gooise Meren, Haarlem, Haarlemmermeer, Heemskerk, Heemstede, Hilversum, Huizen, Landsmeer, Laren, Lelystad, Oostzaan, Ouder-Amstel, Purmerend, Uitgeest, Uithoorn, Velsen, Waterland, Wijdemeren, Wormerland, Zaanstad, Zandvoort.
- Provincies (2)
Provincies (2)
Noord-Holland, Flevoland
- Vervoerregio Amsterdam (VRA)
Vervoerregio Amsterdam (VRA)
(Bedragen x € 1.000)
Masterplan Noordzeekanaalgebied
Rechtsvorm:
Stichting
Oprichtings-/publicatiedatum:
Vestigingsplaats:
IJmuiden
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Het op duurzame wijze versterken van de regionale economie in het Noordzeekanaalgebied door het benutten van de potentie van het regionale haven- en industrieel complex.
Bestuurlijk belang
Wethouder Onclin is lid van het stichtingsbestuur
Stemverhouding:
17%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Via de stichting Masterplan Noordzeekanaalgebied werken gemeenten, provincie Noord Holland, het Rijk, havenbedrijven, partners uit het bedrijfsleven, netbeheerders en kennisinstellingen samen. Er wordt gewerkt aan de opgaven in de regio om het gebied aantrekkelijk te houden om te werken, te wonen en te recreëren.Het Noordzeekanaalgebied is door het rijk eind 2021 aangewezen als een van de gebieden van nationaal belang en daarbij de NOVEX status verkreeg. In 2023 is in opdracht van het Bestuursplatform NZKG de scope van de programmering verbreed (met onder andere de gezonde leefomgeving en klimaat en wateropgaven) ten opzichte van de oorspronkelijke programmering die was gebaseerd op de Visie NZKG 2040. De ambities van het Rijk en de regio voor het Noordzeekanaalgebied zijn verwoord in het Ontwikkelperspectief NZKG. Deze gezamenlijke koers is in 2024 vastgesteld en inmiddels zijn ook de bijbehorende uitvoeringsagenda en de regionale investeringsagenda (RIA NOVEX NZKG) gereed.
Het programma Energietransitie NZKG is verder doorontwikkeld en in uitvoering. De gezamenlijke ambitie is om in 2050 te komen tot een bijna volledig CO2 neutrale en circulaire economie en hiertoe zijn sleutelprojecten benoemd en wordt gewerkt met versnellingstafels en een versnellingsloket.
In 2024 is bekend gemaakt dat het Noordzeekanaalgebied twee trances van totaal 98 miljoen euro ontvangt in het kader van het programma Wind op Zee, de ‘Gebiedsinvesteringen netten op zee’. Rijk, provincie en gemeenten tekenen hiervoor een bestuursovereenkomst en gaan aan de slag met verschillende projecten die de leefkwaliteit in de regio verbeteren. Voor Zaanstad zijn er drie projecten die in aanmerking komen in de eerste trance met als doel om de openbare ruimte te verbeteren door vergroening en verduurzaming; de aanleg en openstelling van het Hembrugbos, toevoegen van bomen en groen op sportpark Poelenburg voor het flexwonen en de herinrichting bij pont Buitenhuizen aan de Zaanse kant. Ook in de tweede trance krijgt Zaanstad een deel van deze gebiedsinvesteringen om de leefkwaliteit in het Zaanse Noordzeekanaalgebied te versterken.
Financiële positie
Jaarrekening 2024
Over 2024 heeft de stichting een positief resultaat van € 225.215 behaald, dit resultaat is toegevoegd aan de algemene vrije reserves. De algemene vrije reserves bedragen € 541.412 per 31 december 2024.Governance
Het Stichtingsbestuur NZKG ziet toe op de bedrijfsvoering van het Programmabureau NZKG en is verantwoordelijk voor de jaarrekening. Het stichtingsbestuur stelt op voordracht van het Bestuursplatform NZKG de directie aan en besluit over de meerjarige begroting en het jaarplan. Het Bestuursplatform NZKG benoemt uit haar leden, de leden van het stichtingsbestuur. In het stichtingsbestuur zitten de wethouders van de gemeenten Amsterdam, Beverwijk, Velsen en Zaanstad. De gedeputeerde van de provincie Noord-Holland is voorzitter van het stichtingsbestuur.Risico’s en beheersmaatregelen
Financieel gezien zijn er geen risico’s op dit moment. Wel is het de verwachting dat de algemene reserve sterk zal afnemen als gevolg van de toename van de kosten van het Programmasecretariaat (kosten voor detachering en inhuur). Dit zorgt ervoor dat de financiële positie er niet beter op wordt. Door structureel de bijdragen van de partners te verhogen kan worden voorkomen dat de algemene reserve verder afneemt.(Bedragen x € 1.000)
Recreatieschap Alkmaarder en Uitgeestermeer
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - openbaar lichaam
Oprichtings-/publicatiedatum:
5 april 2007
Vestigingsplaats:
Uitgeest
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Het Recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer (RAUM) is een samenwerkingsverband van twaalf omliggende gemeenten en de provincie Noord-Holland. Het zet zich in voor:
- het verzekeren van een evenwichtige ontwikkeling van de recreatie en de watersport op en rondom het meer en aangrenzende gebieden;
het verzekeren van een evenwichtige ontwikkeling van de recreatie en de watersport op en rondom het meer en aangrenzende gebieden;
- het tot stand brengen, bewaren en onderhouden van het landschap en een evenwichtig natuurlijk milieu dat is afgestemd op het onder bovenstaande geformuleerde.
het tot stand brengen, bewaren en onderhouden van het landschap en een evenwichtig natuurlijk milieu dat is afgestemd op het onder bovenstaande geformuleerde.
Bestuurlijk belang
Wethouder Slegers is lid van het Algemeen Bestuur en het Dagelijks Bestuur, plaatsvervanging door wethouder Onclin.
Stemverhouding:
12,5%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Belangrijke punten uit 2025:
- Het bestuur is conform het vaststellen van de kadernota 2025 akkoord met de benodigde incidentele participantenbijdragen over de jaren 2025 t/m 2031 van in totaal € 1,15 miljoen, met daarbij de dekking voor de participanten vanuit de BCF-btw van de investeringsprojecten;
Het bestuur is conform het vaststellen van de kadernota 2025 akkoord met de benodigde incidentele participantenbijdragen over de jaren 2025 t/m 2031 van in totaal € 1,15 miljoen, met daarbij de dekking voor de participanten vanuit de BCF-btw van de investeringsprojecten;
- Bij het besluit van het bestuur om onderzoek naar de governance te doen is opheffing van de gemeenschappelijke regeling de voorkeursoptie. Met uitzondering van aangegane verplichtingen (zoals de 2e fase natuurontwikkeling Saskerleidam) wordt de ontwikkeling van plannen gepauzeerd; RIB 9423319 onderzoek governance RAUM
Bij het besluit van het bestuur om onderzoek naar de governance te doen is opheffing van de gemeenschappelijke regeling de voorkeursoptie. Met uitzondering van aangegane verplichtingen (zoals de 2e fase natuurontwikkeling Saskerleidam) wordt de ontwikkeling van plannen gepauzeerd; RIB 9423319 onderzoek governance RAUM
. Het onderzoek naar nieuwe projecten (bureau Ginder) wordt afgerond;. Het onderzoek naar nieuwe projecten (bureau Ginder) wordt afgerond;
- De invoering van de recreatiekaart wordt gestaakt.
De invoering van de recreatiekaart wordt gestaakt.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel van deelname aan de gemeenschappelijke regeling is hoog. Het weerstandsvermogen is onvoldoende. De omvang van de huidige algemene reserve (weerstandscapaciteit) is € 43 en ligt onder het niveau van het benodigde weerstandsvermogen van € 427. Het bestuur van het RAUM heeft besloten aan te sluiten bij het uitgangspunt van de regio Noord-Kennemerland om slechts een beperkte algemene reserve aan te houden voor de GR: de norm is 2,5% van de lasten. De consequentie hiervan is dat een beroep op de participanten gedaan moet worden indien de risico's die zich voordoen het bedrag van de algemene reserve overschrijden.Financieel beeld
Jaarrekening 2024
De jaarrekening 2024 sloot met een positief resultaat van € 26.000, terwijl een negatief resultaat van € 252.000 was begroot. Het verschil wordt o.a. verklaard door uitgestelde projecten zoals de visieschets Aagtenpark en reclamezuilen/recreatiearken.Rechtmatigheidsverantwoording
Het dagelijks bestuur is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. Er zijn geen afwijkingen vastgesteld boven genoemde grens van € 80.077.Toekomst recreatieschap
Het bestuur van het recreatieschap ziet het als zijn verantwoordelijkheid om fundamenteel na te denken over de toekomst van het recreatieschap. Een voortzetting op de huidige manier is niet houdbaar zonder extra participantenbijdragen. De volgende vragen spelen een rol:- Wat zijn de kerntaken?
Wat zijn de kerntaken?
- Kunnen de recreatieopgaven in het gebied op een andere manier georganiseerd en gefinancierd kunnen worden?
Kunnen de recreatieopgaven in het gebied op een andere manier georganiseerd en gefinancierd kunnen worden?
- En wat is daarin de rol is van gemeenten, provincie, terreinbeherende organisaties, waterschap etc.?
En wat is daarin de rol is van gemeenten, provincie, terreinbeherende organisaties, waterschap etc.?
Begroting 2026
De totale begrote lasten liggen afgerond € 56.500 lager dan de begroting 2025 na wijziging. Dat verschil wordt bepaald door:- Minder kosten inzake incidentele projecten (€ 174.000);
Minder kosten inzake incidentele projecten (€ 174.000);
- Kosten stijging door indexatie (€ 80.000);
Kosten stijging door indexatie (€ 80.000);
- Meer rentelasten door looptijd lening een heel jaar (€ 27.000);
Meer rentelasten door looptijd lening een heel jaar (€ 27.000);
- Minder inzet RNH inzake aanbesteden onderhoudscontracten (€ 19.000);
Minder inzet RNH inzake aanbesteden onderhoudscontracten (€ 19.000);
- Meer kapitaalslasten door diverse investeringen (€ 15.000);
Meer kapitaalslasten door diverse investeringen (€ 15.000);
- Meer advieskosten externen, met name Cyber (€ 14.500).
Meer advieskosten externen, met name Cyber (€ 14.500).
De begrote baten zijn afgerond € 1.092.500 hoger dan de begroting 2025 na wijziging. Dat verschil wordt veroorzaakt door:
- Meer opbrengsten door incidentele bijdrage participanten (€ 1.064.000).
Meer opbrengsten door incidentele bijdrage participanten (€ 1.064.000).
Bij de vaststelling van de Kadernota 2025 heeft het AB besloten om de tekorten in de begrotingsjaren 2025 t/m 2029 te dekken met incidentele bijdrage door de participanten ten gunste van de reserves conform de geldende verdeelsleutel;
- Meer opbrengsten door indexatie participantenbijdrage conform gemeenschappelijke regeling en overige opbrengsten (€ 58.500);
Meer opbrengsten door indexatie participantenbijdrage conform gemeenschappelijke regeling en overige opbrengsten (€ 58.500);
- Minder subsidie opbrengsten incidentele projecten (€ 30.000);
Minder subsidie opbrengsten incidentele projecten (€ 30.000);
- Meer opbrengsten uit erfpacht en overige opbrengsten als gevolg van indexatie (€ 12.500);
Meer opbrengsten uit erfpacht en overige opbrengsten als gevolg van indexatie (€ 12.500);
- Minder rentebaten door teruglopen banksaldi en lagere spaarrente (€ 12.500).
Minder rentebaten door teruglopen banksaldi en lagere spaarrente (€ 12.500).
Zienswijze
De gemeenteraad gaf in mei een positieve zienwijze op de jaarrekening 2024 en de begroting 2026, met de volgende aandachtspunten:- Neemt met instemming kennis van het financieel resultaat 2024, dat licht positief is;
Neemt met instemming kennis van het financieel resultaat 2024, dat licht positief is;
- Steunt het onderzoek naar de huidige governance- en samenwerkingsstructuur en of deze toekomstbestendig is en welke alternatieven mogelijk zijn;
Steunt het onderzoek naar de huidige governance- en samenwerkingsstructuur en of deze toekomstbestendig is en welke alternatieven mogelijk zijn;
- Dringt erop aan zo spoedig mogelijk – uiterlijk op het moment dat de eerste resultaten van het governance onderzoek openbaar worden – inzicht te geven in de (financiële) verplichtingen die het recreatieschap niet meer aangaat, welke het gaat pauzeren en welke het schap afhandelt;
Dringt erop aan zo spoedig mogelijk – uiterlijk op het moment dat de eerste resultaten van het governance onderzoek openbaar worden – inzicht te geven in de (financiële) verplichtingen die het recreatieschap niet meer aangaat, welke het gaat pauzeren en welke het schap afhandelt;
De gemeenteraad heeft daarbij het volgende amendement aangenomen:
- 25A40 Amendement Granulliet is een risico
25A40 Amendement Granulliet is een risico
..
Antwoordbrief
Het Algemeen Bestuur heeft in haar reactiebrief van 17 juli 2025 aangegeven dat de reacties van de participanten geen aanleiding geven tot wijziging van de jaarstukken 2024, de begrotingswijziging 2025 en de programmabegroting 2026. In de nota van afdoening geeft het recreatieschap aan dat het inzicht geven onderdeel is van de bestuursopdracht “Procesinrichting onderzoek governance, kerntaken, financiën en organisatie van het RAUM” (AB 06-02-2025). Het is een proces dat juridisch en bestuurlijk zorgvuldig moet worden doorlopen.
Het besluit tot gebruik van granuliet is genomen na een brede consultatie met alle betrokkenen, en na uitgebreide beraadslaging. De uitvoering van het project wordt door het recreatieschap nauw gevolgd en gemonitord. Omdat het project in het voorjaar van 2025 daadwerkelijk is gestart, is in de Jaarstukken 2024 hierover nog geen risico over opgenomen.Risico’s en beheersmaatregelen
Risico’s:- Overmacht: optreden extreem weer, brand, (vogel)ziekte en plagen flora en fauna, verslechtering zwemwaterkwaliteit door warm weer en (drugs)dumpingen;
Overmacht: optreden extreem weer, brand, (vogel)ziekte en plagen flora en fauna, verslechtering zwemwaterkwaliteit door warm weer en (drugs)dumpingen;
- Uitstellen van projecten kunnen uiteindelijk leiden tot extra kosten
Uitstellen van projecten kunnen uiteindelijk leiden tot extra kosten
- De claim van het duikongeval ad € 4 mln. ligt hoger dan eerder gecommuniceerd.
De claim van het duikongeval ad € 4 mln. ligt hoger dan eerder gecommuniceerd.
- Veranderende en verzwarende wet- en regelgeving.
Veranderende en verzwarende wet- en regelgeving.
- Uitstel/afstel project Saskerleidam
Uitstel/afstel project Saskerleidam
- Bestuurlijk draagvlak vermindert. Heiloo heeft aangekondigd te willen onderzoeken of uittreden mogelijk is, risico op nog meer deelnemers die uittreden.
Bestuurlijk draagvlak vermindert. Heiloo heeft aangekondigd te willen onderzoeken of uittreden mogelijk is, risico op nog meer deelnemers die uittreden.
- De huidige weerstandscapaciteit is onvoldoende voor het benodigde weerstandsvermogen. Op de (middel)lange termijn moeten o.b.v. de onderhouds- en investeringsplannen wel bestuurlijke keuzes worden gemaakt.
De huidige weerstandscapaciteit is onvoldoende voor het benodigde weerstandsvermogen. Op de (middel)lange termijn moeten o.b.v. de onderhouds- en investeringsplannen wel bestuurlijke keuzes worden gemaakt.
Beheersmaatregelen:
- Inzetten op omgevingsmanagement: informatie stakeholders als raden en ondernemers
Inzetten op omgevingsmanagement: informatie stakeholders als raden en ondernemers
- Meer gezamenlijk optrekken met betrokken partijen om een integraal resultaat te behalen
Meer gezamenlijk optrekken met betrokken partijen om een integraal resultaat te behalen
- Meer inzet op toezicht en handhaving
Meer inzet op toezicht en handhaving
- Opstellen van een financieel plan
Opstellen van een financieel plan
(Bedragen x € 1.000)
GGD Zaanstreek Waterland
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - openbaar lichaam
Oprichtings-/publicatiedatum:
01-09-2016
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
hoog
Openbaar belang
GGD Zaanstreek-Waterland beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid en de (sociale) veiligheid van alle mensen in de regio. Daarbij staat een preventieve en collectieve aanpak voorop, met specifieke aandacht voor bevordering van participatie en ondersteuning van de eigen regie van mensen. Als uitvoeringsorganisatie van de gemeenten sluit de GGD aan bij de gemeentelijke verantwoordelijkheden in het sociaal domein.
Bestuurlijk belang
Een lid van het Algemeen Bestuur (AB) heeft in de vergadering van het AB één stem. In die gevallen waarin Zaanstad en Purmerend zwaarwegende bezwaren hebben tegen een voorstel en met het oog daarop tegenstemmen, leidt die tegenstem tot verwerping van het voorstel. Het voorgaande is niet van toepassing op het voorstel tot vaststelling van de begroting respectievelijk de jaarrekening van de GGD. Wethouder Onclin is voorzitter van het DB en het AB, plaatsvervanger wethouder Slegers.
Stemverhouding:
14%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Verhuizing van GGD ZW naar VrZW Prins Bernardplein vertraagd
GGD ZW is in 2025 nog niet verhuisd naar de locatie van de VrZW aan het Prins Bernardplein. De verwachting is dat dit in 2026 zal plaatsvinden.Verkenning verdere samenwerking GGD ZW en VrZW
In 2025 hebben de GGD ZW en de GGD ZW ingestemd om te verkennen of beide organisaties meer met elkaar kunnen gaan samenwerken. Een extern bureau kreeg de opdracht om meerder scenario’s te verkennen. Het Algemeen Bestuur van de GGD ZW en VrZW hebben kennis genomen van de uitkomsten van deze verkenning. In 2026 krijgt dit een vervolg.GGD ZaWa werkt actief samen met GGD Amsterdam op het gebied van infectieziektebestrijding.
Eind 2024 heeft het AB de samenwerkingsafspraken met GGD Amsterdam vastgesteld (zie GGD-raadsinformatiebrief 19 december 2024 Update uitvoering IZB). Om de toegankelijkheid voor specifieke kwetsbare groepen te vergroten, worden vanuit het centrum seksuele gezondheid wekelijks spreekuren in Zaandam aangeboden.
De GGD is in het derde kwartaal van 2025 gestart met een wijkgerichte aanpak om de vaccinatiegraad op peil te houden op basis van een incidentele plustaak vanuit GALA middelen. De GGD is in het derde kwartaal van 2025 gestart met een wijkgerichte aanpak om de vaccinatiegraad op peil te houden op basis van een incidentele plustaak vanuit GALA middelen. De GGD ZW werkt hier samen met de GGD Amsterdam. GGD Amsterdam heeft positieve resultaten laten zien van hun wijkaanpak.
Over de algemene Infectieziektenbestrijding zijn 2 raadsinformatiebrieven verzonden (9451504 en 9451505). Ook was er op 11 december 2025 met de raad een technische sessie over de wijkgerichte aanpak vaccinatiegraad.Beter inzicht in de context van de door de GGD opgeleverde cijfers
We zetten samen met de GGD stappen hierin. Het gaat om het inzicht in bestaande (contract)taken. Hierover worden nieuwe resultaatafspraken gemaakt. Een voorbeeld hiervan is dat we graag willen weten hoeveel deelnemers uit kwetsbare doelgroepen bereikt worden, en niet alleen het aantal deelnemers aan een interventie. Dit om gezondheidsverschillen zoveel mogelijk te minimaliseren.Financiële knelpunten:
- De SPUK voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) loopt in 2026 gedeeltelijk af en wordt per 2027 met 10% gekort. Een deel van de plustaken van de GGD wordt hieruit gefinancierd. Er wordt onderzocht welke mogelijkheden er zijn voor voortzetting van deze taken door tijdig zoeken naar alternatieve financiering (afhankelijk van de wens om uitvoering van taken wel of niet voort te zetten). Dit heeft dus mogelijk gevolgen voor de omvang van ons plustakenpakket bij de GGD. De GGD plustaken vanuit GALA zijn: JOGG Gezonde Jeugd Gezonde Toekomst, Fris op School, extra monitoring t.b.v. Zaans Preventie Model, wijkaanpak Vaccinatiegraad, Moeders van Zaandam, Nu niet zwanger, Weerbaarheidstrainingen PO.
De SPUK voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) loopt in 2026 gedeeltelijk af en wordt per 2027 met 10% gekort. Een deel van de plustaken van de GGD wordt hieruit gefinancierd. Er wordt onderzocht welke mogelijkheden er zijn voor voortzetting van deze taken door tijdig zoeken naar alternatieve financiering (afhankelijk van de wens om uitvoering van taken wel of niet voort te zetten). Dit heeft dus mogelijk gevolgen voor de omvang van ons plustakenpakket bij de GGD. De GGD plustaken vanuit GALA zijn: JOGG Gezonde Jeugd Gezonde Toekomst, Fris op School, extra monitoring t.b.v. Zaans Preventie Model, wijkaanpak Vaccinatiegraad, Moeders van Zaandam, Nu niet zwanger, Weerbaarheidstrainingen PO.
- Bezuinigingen in relatie tot knelpunten bij Veilig Thuis en Meldpunt en Advies Bijzondere Zorg (MABZ)
Bezuinigingen in relatie tot knelpunten bij Veilig Thuis en Meldpunt en Advies Bijzondere Zorg (MABZ)
De GGD heeft net als alle gemeenschappelijke regelingen in de regio te maken met door de regiogemeenten opgelegde bezuinigingen. Hiervoor zijn verschillende maatregelen vastgesteld in de begroting 2026 van de GGD (zie ook hieronder bij financiële positie). Daarnaast is als gevolg van maatschappelijke ontwikkelingen meer druk ontstaan op Veilig Thuis en het Meld- en Adviespunt Bijzondere Zorg (MABZ). In 2025 is gebleken dat voor deze taken meer capaciteit en geld benodigd is. De gemeenteraden kunnen hierover een zienswijze indienen bij de aangekondigde begrotingswijziging voor 2026 en de GGD begroting voor 2027.
Risicoprofiel
Gemeenten zijn wettelijk verplicht om een GGD in stand te houden voor de uitvoering van de taken op het gebied van de publieke gezondheidszorg. Het risicoprofiel van de GGD is hoog: de financiële bijdrage in de Gemeenschappelijke Regeling is groot (ongeveer € 12,5 mln. deelnemersbijdrage voor het basispakket en € 3,5 mln. aan plustaken in 2025), terwijl de gemeente Zaanstad maar beperkte invloed heeft in het Algemeen Bestuur. Iedere gemeente heeft één stem. Dit betekent voor Zaanstad een stemverhouding van 14% en een financiële deelnemersbijdrage van 47% voor het basispakket. De politieke en maatschappelijke betrokkenheid zijn eveneens groot: de activiteiten van de GGD betreffen de gezondheid en veiligheid van de inwoners. Een probleem op het gebied van volksgezondheid of veiligheid haalt direct de pers en heeft zijn weerslag op de politiek.Financiële positie
Jaarrekening 2024
De door het Algemeen Bestuur vastgestelde jaarrekening 2024 gaf een positief resultaat van € 73.912. Hierbij is het positieve resultaat bestemd voor het vervangen van het instrumentarium van Jeugdgezondheidszorg. Dit instrumentarium is verouderd en er is onvoldoende budget voor de nodige vervanging.Rechtmatigheidsverantwoording
De onafhankelijke accountant heeft een goedkeurende controleverklaring afgegeven over de getrouwheid; dat alle baten en lasten juist en volledig in de jaarrekening zijn verwerkt. Bij de jaarrekening 2024 heeft het dagelijks bestuur voor de tweede keer zelf een rechtmatigheidsverantwoording afgegeven; of wet- en regelgeving is nageleefd. De rechtmatigheidsafwijkingen (rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden) komen boven de overeengekomen verantwoordingsgrens uit. Dit komt doordat inkopen in het verleden niet Europees zijn aanbesteed, terwijl dit vanwege de waarde van de inkopen wel had gemoeten. Dit geldt onder andere voor inkopen (zoals inhuur personeel) die tijdens de “coronajaren” 2021 en 2022 zijn gedaan en zijn verlengd. De rechtmatigheidsfout bedraagt voor 2024 € 3,2 mln. De GGD heeft hierop een verbetertraject gestart met als doel om alle contracten in het vervolg rechtmatig af te sluiten. Volgens het accountantsverslag heeft de GGD “in 2024 stappen gezet om dit proces te verbeteren en strikter toe te zien dat aanbestedingen volgens de juiste procedures worden uitgevoerdBegroting 2026-2029 inclusief bezuinigingsvoorstel
De begroting 2026 is inclusief bezuinigingsvoorstel ter zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraden. De
begroting is opgesteld binnen de kaders van de kadernota 2026. De Kadernota 2026 van de GGD is niet ter zienswijze aan de gemeenteraden voorgelegd. Naast autonome (indexatie loonkosten) en neutrale wijzigingen (verschuivingen van plustaken naar het basispakket), is hierin voor € 710.000 structureel aan extra kosten opgevoerd voor document- en archiefbeheer, cybersecurity en ICT. Deze kosten zijn voor bijna € 600.000 gedekt door voordelen op de bedrijfsvoering (o.a. door voordelen uit de samenwerking met de VrZW). Het overige deel van deze kosten is autonoom, omdat de GGD moet voldoen aan wet- en regelgeving op het gebied van archiefbeheer.De deelnemersbijdrage van Zaanstad komt in de Begroting 2026 van de GGD uit op € 12.504.125. Dit is € 36.274 lager (voordeel) dan waar bij de Kadernota 2026 van is uitgegaan. Dit komt vooral voort doordat de indexatie van de loonkosten is verlaagd. De raad heeft een positieve zienswijze gegeven over het vaststellen van de begroting.
Verder heeft de GGD een bezuinigingsscenario voorgelegd, waarin wordt bezuinigd op taken waar beperkte directe impact is voor bewoners. Dit scenario bevat een bezuiniging van 2,3% ten opzichte van de deelnemersbijdrage van Zaanstad. Ook hierover heeft de raad een positieve zienswijze afgegeven.
Het AB van de GGD ZW gaf de volgende reactie op de zienswijze :
Het AB deelt mee dat met scenario 2,3% op de deelnemersbijdrage wordt bespaard. De suggestie om eventuele frictiekosten zoveel mogelijk te dekken uit de algemene reserve neemt het AB over.
Jaarlijks wordt het dienstenoverzicht (basis- en plustaken) gezamenlijk met gemeenten bekeken.
Het AB neemt de reactie over om continue te blijven zoeken naar efficiency binnen onze dienstverlening en naar synergie in samenwerking met de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland.Risico’s en beheersmaatregelen
- Risico:
Risico:
Personeelstekorten (landelijk fenomeen) leiden tot verslechteren dienstverlening aan inwoners en wachtlijstenPersoneelstekorten (landelijk fenomeen) leiden tot verslechteren dienstverlening aan inwoners en wachtlijsten
Beheersmaatregel: In samenwerking met GGD sturen op prioriteren van dienstverlening aan meest kwetsbare inwoners. Stimuleren van bovenregionale samenwerking om dienstverlening op peil te houden. GGD stuurt actief op terugdringen van het ziekteverzuim. Een extern bureau voert exitgesprekken om inzicht te krijgen in en grip te krijgen op het verloop en het behoud van werknemers.
- Risico:
Risico:
Aanbod GGD sluit niet voldoende aan op behoefte inwoners/ maatschappelijke visie gemeenteAanbod GGD sluit niet voldoende aan op behoefte inwoners/ maatschappelijke visie gemeente
Beheersmaatregel: periodiek inhoudelijk overleg om beleidskeuzes door te nemen en bestaand aanbod te verbeteren of nieuw aanbod te implementeren.
- Risico:
Risico:
GGD is eigen risicodrager. Afschaling van taken/ opdrachten kunnen leiden tot (langdurige) frictiekosten die aan gemeenten worden doorbelastGGD is eigen risicodrager. Afschaling van taken/ opdrachten kunnen leiden tot (langdurige) frictiekosten die aan gemeenten worden doorbelast
Beheersmaatregel: Zaanstad communiceert als goed opdrachtgever tijdig het afstoten van taken/ opdrachten, zodat de GGD tijd heeft om passende maatregelen te nemen de frictiekosten te beperken. Verder zullen we erop aansturen om heldere afspraken te maken over frictiekosten en de wederzijdse verantwoordelijkheid om deze te beperken.
- Risico:
Risico:
Autonome ontwikkelingen, wetwijzigingen en landelijke initiatieven kunnen leiden tot uitbreiding van capaciteit c.q. aanbod en toename van de kosten.Autonome ontwikkelingen, wetwijzigingen en landelijke initiatieven kunnen leiden tot uitbreiding van capaciteit c.q. aanbod en toename van de kosten.
Beheersmaatregel: Periodiek overleg dat aansluit op de PDCA cyclus om daarmee sneller te kunnen anticiperen op ontwikkelingen in vraag en aanbod, en toekomstige wijzigingen en capaciteitsbehoefte
- Risico:
Risico:
Financiële tekorten groter dan € 450.000 kunnen niet worden opgevangen binnen het weerstandsvermogen (algemene reserve) van de GGD.Financiële tekorten groter dan € 450.000 kunnen niet worden opgevangen binnen het weerstandsvermogen (algemene reserve) van de GGD.
Beheersmaatregelen: Vanuit de GGD wordt de risicoanalyse verder aangescherpt. De volgende stap is om risico’s te kwantificeren en te toetsen dat er voor het geheel aan risico’s voldoende weerstandsvermogen aanwezig is. Aangezien gemeenten verantwoordelijk zijn voor de financiering van de GGD, is het zo dat gemeenten uiteindelijk zullen moeten bijdragen als de situatie zich voortdoet dat er tekorten zijn bij de GGD waarvoor onvoldoende weerstandsvermogen aanwezig is.
- We willen een klimaatneutrale en circulaire regio zijn in 2050
Stichting Marketing Zaanstreek
(Bedragen x € 1.000)
Bank Nederlandse Gemeenten
Rechtsvorm:
Naamloze vennootschap
Oprichtings-/publicatiedatum:
23 december 1914
Vestigingsplaats:
Den Haag
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
De Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) is de bank van en voor overheden en instellingen met een maatschappelijk belang. Met gespecialiseerde financiële dienstverlening draagt BNG bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Daarmee is de bank essentieel voor de publieke taak.
Bestuurlijk belang
Wethouder Onclin vertegenwoordigt de gemeente in de AvA, plaatsvervanging wethouder Slegers. Zaanstad is niet vertegenwoordigd in de RvC.
Er is sprake van duale aansturing.Stemverhouding:
0,07%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
In 2020 heeft BNG Bank haar strategie aangescherpt. Op basis van haar purpose ‘gedreven door maatschappelijke impact’ kiest de bank ervoor om zich exclusief te richten op de publieke sector. Daarbij ligt de focus op vijf Sustainable Development Goals (SDG’s) waarmee de bank samen met publieke klanten het verschil wil maken:- goede gezondheid en welzijn (SDG 3)
goede gezondheid en welzijn (SDG 3)
- kwaliteitsonderwijs (SDG 4)
kwaliteitsonderwijs (SDG 4)
- betaalbare duurzame energie (SDG 7)
betaalbare duurzame energie (SDG 7)
- duurzame steden en gemeenschappen (SDG 11)
duurzame steden en gemeenschappen (SDG 11)
- klimaatactie (SDG 13).
klimaatactie (SDG 13).
BNG heeft op 14 november 2024 samen met ‘Coalition of the Willing’ de Handreiking Duurzaamheidsrapportage en -verantwoording voor lokale overheden uitgebracht. Deze coalitie bestaat uit 20 partijen waaronder: Gemeente Utrecht, BNG, PricewaterhouseCoopers Accountants N.V., Deloitte en De Vrije Universiteit Amsterdam. De Handreiking helpt lokale overheden te rapporteren over duurzaamheid en is gebaseerd op de Europese richtlijn ‘Corporate Sustainable Reporting Directive’ (CSRD)
BNG Bank streeft niet naar winstmaximalisatie, maar naar maatschappelijke impact en een redelijk rendement voor de aandeelhoudende overheden. De nettowinst over 2024 is uitgekomen op € 294 miljoen. Dat is € 40 mln. hoger dan 2023. Specifieke oorzaken van de stijging is het hogere renteresultaat en het hogere resultaat op financiële transacties. Daar tegenover staat de stijging op de bedrijfslasten door het aantrekken van tijdelijk extern personeel voor onder andere de implementatie van nieuwe wet- en regelgeving en het verbeteren van het versterken van de huidige IT-infrastructuur. Het resultaat financiële transacties was in 2024 € 15 mln. negatief. In 2023 bedroeg dit resultaat € 78 mln. negatief.
De omvang van nieuw verstrekte langlopende leningen bedraagt € 11,7 miljard. Een stijging van € 0,4 miljard ten opzichte van 2023. Vergeleken met vorig jaar is het provisieresultaat gestegen met € 4 mln. tot € 30 mln. Dit komt door een hogere solvabiliteit plichtige omzet. De totale langlopende kredietportefeuille is in 2024 met € 3,9 miljard gestegen tot € 93,1 miljard. BNG hanteert een doelstelling van 90% solvabiliteitsvrije uitzettingen in de totale kredietportefeuille. In 2024 is de doelstelling gehaald met 91,8%.
BNG hanteert een doelstelling van 90% solvabiliteitsvrije uitzettingen in de totale kredietportefeuille. In 2024 is de doelstelling gehaald met 91,8%.
Het financieringsbeleid van BNG Bank blijft onveranderd gericht op permanente toegang tot de geld- en kapitaalmarkt voor de gewenste looptijden en volumes tegen zo laag mogelijke kosten. De volatiliteit op de financiële markten zal dit jaar naar verwachting groot blijven.
De Europese Centrale bank (ECB) heeft bepaald dat BNG vanaf 1 januari 2025 een kapitaalreserve van 10% moet aanhouden. Dit betekent dat BNG voldoende geld moet hebben om eventuele financiële problemen op te vangen. De kapitaalpositie van BNG bank bleef onveranderd ten opzichte van het jaar hiervoor. Op ultimo 2024 had de BNG een Tier 1-ratio van 40%. Dit betekent dat de BNG ruim boven de vereiste van de ECB zit. Per 31 december 2024 bedroeg het eigen vermogen van BNG € 4,8 miljard .
Het dividend van de BNG wordt altijd verantwoord in het jaar dat de aandeelhoudersvergadering plaatsvindt. Het komt bij ons dus altijd een jaar later in de boeken als waar het betrekking op heeft. Het dividend vertoont de laatste jaren een vrij grillig verloop. Zoals blijkt uit deze tabel met het dividend over de afgelopen vijf jaar:
Dividend over het jaar (bedragen * € 1.000)
2020 2021 2022 2023 2024
€ 753 € 950 € 1.041 € 899 € 1.045Tabel 1: Dividend over de afgelopen 5 jaar
Door een stijging in de winst heeft de BNG bank over 2024 (verwerkt in boekjaar 2025) het dividend vastgesteld op totaal € 140 mln. Voor gemeente Zaanstad komt dit uit op € 1,05 mln. Dit lag € 0,15 mln. hoger dan het begrootte dividend.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel van de BNG is middel.Financiële positie
Jaarrekening 2024
Het jaar 2024 is afgesloten met een positief saldo van € 294 mln. Het resultaat is als volgt bestemd:- 50 % is als dividend uitgekeerd, gecorrigeerd voor de uitkering op het additioneel Tier1-kapitaal (€ 140 mln.).
50 % is als dividend uitgekeerd, gecorrigeerd voor de uitkering op het additioneel Tier1-kapitaal (€ 140 mln.).
- Het restant van € 154 mln. is toegevoegd aan het eigen vermogen.
Het restant van € 154 mln. is toegevoegd aan het eigen vermogen.
Het eigen vermogen bedraagt ultimo 2024 € 4,8 miljard op een balanstotaal van € 127,9 miljard. De jaarlijkse Algemene Vergadering is gehouden op donderdag 24 april 2025.
Begroting 2026
Er zijn geen specifieke speerpunten. Momenteel hebben we € 0,9 mln. dividend geraamd. Gelet op de realisatie over 2024 kunnen we nagaan in hoeverre de meeropbrengst van € 0,15 mln. structureel is.Risico’s en beheersmaatregelen
Het risico is dat het begrote dividend niet wordt gerealiseerd. Hiertoe volgen we de tussentijdse berichten en de jaarrekening van de BNG. We hebben er nauwelijks zelf invloed op vanwege het geringe belang van 0,07 %.(Bedragen x € 1.000)
Vereniging Bedrijvenpark HoogTij
Rechtsvorm:
Vereniging
Oprichtings-/publicatiedatum:
Vestigingsplaats:
Haarlem
Toezichtsregime:
laag
Openbaar belang
Bevordering van het kwaliteitsniveau en de behartiging van de gezamenlijke belangen van de eigenaren van de gronden en gebouwen op bedrijventerrein HoogTij in Westzaan.
Bestuurlijk belang
Er participeert niemand van het college in het bestuur van de vereniging. Ieder lid is bevoegd tot het uitbrengen van een zodanig aantal stemmen als overeenkomt met iedere vierkante meter grond in het bedrijvenpark waartoe het lid is gerechtigd is Het algemeen bestuur bestaat uit 4 leden.
De gemeente wordt als grondeigenaar en ontwikkelaar in de ledenvergadering vertegenwoordigd door een medewerker van de gemeente Zaanstad die is benoemd.Stemverhouding:
<1%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Zaanstad is van oudsher als grondeigenaar/ontwikkelaar lid van Vereniging Bedrijvenpark HoogTij (VBH). KG Parkmanagement geeft in opdracht van de gemeente (in de rol als eigenaar van openbare ruimte en ontwikkelaar van nog niet nog niet uitgegeven kavels) en de leden van de VBH (alle bedrijven op HoogTij) invulling aan het parkmanagement. De vereniging is verantwoordelijk voor een blijvende kwaliteit van de openbare ruimte en samenwerking op het terrein. Dit is van cruciaal belang voor een goed vestigingsklimaat, nu en in de toekomst. De vereniging is daarnaast het eerste aanspreekpunt voor de ondernemers op HoogTij en behartigt de collectieve belangen. Zaanstad heeft zich ingespannen en zal zich blijven inzetten om, samen met de grondeigenaren en ondernemers, de kwaliteit van het bedrijventerrein te behouden en te versterken. De rol van Zaanstad in de vereniging is afnemend, gezien de ontwikkeling dat steeds meer grond wordt uitgegeven. Uiteindelijk zal Zaanstad alleen als eigenaar van de openbare ruimte een opdrachtgeversrelatie houden met de vereniging/parkmanagementorganisatie.Risicoprofiel
Het risico voor de gemeente bij de VBH is laag. Zaanstad is lid van de vereniging en betaalt de werkelijke kosten voor het beheer en onderhoud van nog niet uitgegeven kavels en de openbare ruimte op HoogTij. De organisatiegraad op HoogTij is hoog, alle bedrijven zijn lid van de vereniging. Het bestuur van de vereniging staat in samenhang met KG Parkmanagement in nauw contact met de bedrijven/leden, behartigt de belangen van de leden en voert structureel overleg met de gemeente over ontwikkelingen op HoogTij.Financiële positie
Jaarrekening 2024
Het jaar 2024 is afgesloten met een positief saldo van € 88.352,-. De vereniging is financieel zeer gezond. Teneinde niet vennootschapsbelastingplichtig te worden is er de afgelopen jaren sprake geweest van een korting op de lidmaatschapsgelden.Begroting 2026
De begroting voor 2026 is eind 2025 besproken/vastgesteld in de ALV van de VBH.Risico’s en beheersmaatregelen
Het risico voor de gemeente is laag, aangezien de bijdrage van de gemeente aan de VBH is gebaseerd op de werkelijke onderhoudskosten voor het beheer van nog niet uitgegeven bedrijfskavels en de openbare ruimte. Over de hiermee gepaard gaande kosten vindt structureel overleg plaats tussen de vereniging en de gemeente.(Bedragen x € 1.000)
Dimpact
Rechtsvorm:
Coöperatie
Oprichtings-/publicatiedatum:
lidmaatschap gestart in oktober 2020
Vestigingsplaats:
Enschede
Toezichtsregime:
laag
Openbaar belang
Binnen de onafhankelijke coöperatie Dimpact werken 40 gemeenten samen. Zij co-creëren en leren van elkaar op het gebied van digitale innovatie van dienstverlening. Als lid van Dimpact kan Zaanstad (tegen betaling) gebruik maken van de producten die onder regie van Dimpact ontwikkeld zijn door de leden en evt externe partijen.
Bestuurlijk belang
Gemeente Zaanstad heeft één stem in de Algemene Ledenvergadering van Dimpact. Wethouder Van der Laan vertegenwoordigt de gemeente in de ledenvergadering
Stemverhouding:
1 van de 40 stemmen
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
- Strategische koers ‘Ons Dimpact Kompas, richting 2030’ is vastgesteld. De koers is gericht op vier pijlers: inwoners en bedrijven centraal, duurzame groei met actieve leden, versterken van de regierol, en landelijke belangenbehartiging.
Strategische koers ‘Ons Dimpact Kompas, richting 2030’ is vastgesteld. De koers is gericht op vier pijlers: inwoners en bedrijven centraal, duurzame groei met actieve leden, versterken van de regierol, en landelijke belangenbehartiging.
- Bedrijfsplan 2026 is goedgekeurd, inclusief de bijbehorende begroting en investeringen in PodiumD.
Bedrijfsplan 2026 is goedgekeurd, inclusief de bijbehorende begroting en investeringen in PodiumD.
- PodiumD vormt het fundament voor de digitale dienstverlening van de toekomst.
PodiumD vormt het fundament voor de digitale dienstverlening van de toekomst.
PodiumD is een modern, modulair en open source dienstverleningsplatform voor digitale gemeentelijke dienstverlening. Het platform bestaat uit verschillende producten (zoals formulieren, klantportalen, zaakafhandeling en meldingen) en is ontwikkeld volgens de landelijke Common Ground-principes.
Omdat leverancier Atos in 2026 stopt met eSuite, stappen de leden die dit pakket nog gebruiken over op PodiumD, dat vervangende functionaliteit biedt. Deze overgang is onderdeel van het programma Beyond23, dat zich richt op de migratie van eSuite naar PodiumD. Voor andere leden – waaronder Zaanstad – blijft PodiumD een keuze.- Innovatie en pilots: Zaanstad is actief betrokken bij innovatieve pilots zoals het Generiek Publicatieplatform-Woo (GGP-Woo) en experimenten met AI, waaronder een gemeentelijke chatbot. Het GGP-Woo is een gezamenlijk ontwikkelde voorziening waarmee gemeenten voldoen aan de Woo-publicatieplicht. Het platform maakt het mogelijk om geanonimiseerde documenten op uniforme wijze uit verschillende bronsystemen te publiceren, doorzoekbaar te maken en aan te bieden via een publieksportaal. De ontwikkeling sluit aan bij Common Ground en richt zich op open standaarden, informatieveiligheid en toegankelijkheid.
Innovatie en pilots: Zaanstad is actief betrokken bij innovatieve pilots zoals het Generiek Publicatieplatform-Woo (GGP-Woo) en experimenten met AI, waaronder een gemeentelijke chatbot. Het GGP-Woo is een gezamenlijk ontwikkelde voorziening waarmee gemeenten voldoen aan de Woo-publicatieplicht. Het platform maakt het mogelijk om geanonimiseerde documenten op uniforme wijze uit verschillende bronsystemen te publiceren, doorzoekbaar te maken en aan te bieden via een publieksportaal. De ontwikkeling sluit aan bij Common Ground en richt zich op open standaarden, informatieveiligheid en toegankelijkheid.
- De ledenbijdrage stijgt naar € 15.000 per jaar vanaf 2026 voor gemeenten zonder productafname, zoals Zaanstad. Alle leden, inclusief voormalige Beyond23-deelnemers, dragen vanaf 2026 bij aan de doorontwikkeling van PodiumD.
De ledenbijdrage stijgt naar € 15.000 per jaar vanaf 2026 voor gemeenten zonder productafname, zoals Zaanstad. Alle leden, inclusief voormalige Beyond23-deelnemers, dragen vanaf 2026 bij aan de doorontwikkeling van PodiumD.
De verhoging van de ledenbijdrage wordt door Zaanstad gezien als een noodzakelijke investering in de toekomstbestendigheid van de digitale infrastructuur.
- Functionele volwassenheid en strategische afweging: Zaanstad kijkt positief naar de ontwikkelingen binnen Dimpact en de potentie van PodiumD als toekomstbestendig platform voor digitale dienstverlening. Tegelijkertijd blijft de gemeente kritisch op de functionele volwassenheid van PodiumD en de mate waarin het platform aansluit bij de eigen behoeften.
Functionele volwassenheid en strategische afweging: Zaanstad kijkt positief naar de ontwikkelingen binnen Dimpact en de potentie van PodiumD als toekomstbestendig platform voor digitale dienstverlening. Tegelijkertijd blijft de gemeente kritisch op de functionele volwassenheid van PodiumD en de mate waarin het platform aansluit bij de eigen behoeften.
Daarom organiseert Zaanstad in Q4 2025 een architectuursessie samen met Dimpact om inzicht te krijgen in de strategische kansen voor gezamenlijke ontwikkeling en/of afname van informatievoorziening.
Financiële positie
- Jaarverslag 2024 en jaarrekening zijn vastgesteld. Het negatieve resultaat van € 2.288.601 is ten laste gebracht van het eigen vermogen, dat daarmee is gedaald tot € 702.863 eind 2024. De verwachting is dat het eigen vermogen uiterlijk eind 2027 weer is aangevuld tot circa € 3,2 miljoen, conform de herijkte businesscase Beyond23.
Jaarverslag 2024 en jaarrekening zijn vastgesteld. Het negatieve resultaat van € 2.288.601 is ten laste gebracht van het eigen vermogen, dat daarmee is gedaald tot € 702.863 eind 2024. De verwachting is dat het eigen vermogen uiterlijk eind 2027 weer is aangevuld tot circa € 3,2 miljoen, conform de herijkte businesscase Beyond23.
- Financiering Beyond23 : Het eigen vermogen van Dimpact wordt tijdelijk ingezet voor de financiering van Beyond23. Dit heeft geleid tot een tijdelijke verlaging van het weerstandsvermogen. De verwachting is dat het weerstandsvermogen in 2027 weer op het gewenste niveau is.
Financiering Beyond23 : Het eigen vermogen van Dimpact wordt tijdelijk ingezet voor de financiering van Beyond23. Dit heeft geleid tot een tijdelijke verlaging van het weerstandsvermogen. De verwachting is dat het weerstandsvermogen in 2027 weer op het gewenste niveau is.
- Begroting 2026: De totale omzet stijgt naar € 16,7 miljoen (+12%). De inkoopkosten nemen toe tot € 10,2 miljoen (+15%), vooral door investeringen in PodiumD en indexatie.
Begroting 2026: De totale omzet stijgt naar € 16,7 miljoen (+12%). De inkoopkosten nemen toe tot € 10,2 miljoen (+15%), vooral door investeringen in PodiumD en indexatie.
- Resultaat 2026: Begroot op € 650.536 positief, waarmee het eigen vermogen weer wordt aangevuld
Resultaat 2026: Begroot op € 650.536 positief, waarmee het eigen vermogen weer wordt aangevuld
Samenvatting financiële positie (bedragen x € 1.000)
2023 2024 2025 (begroot) 2026 (begroot)
Eigen vermogen 2.991 703 753 1.403
Omzet 16.301 14.951 14.981 16.727
Resultaat 244 -2.289 156 651
Ledenbijdrage
Zaanstad 6,9 6,9 6,9 15Risico’s en beheersmaatregelen
Complexiteit en onzekerheid doorontwikkeling Podium D
De uitrol en doorontwikkeling van PodiumD is omvangrijk en kent onzekerheden, onder meer door afhankelijkheid van externe ontwikkelpartners, veranderende wet- en regelgeving en de noodzaak tot integratie van diverse producten. Als beheersmaatregel werkt Dimpact met multidisciplinaire productteams en een kortcyclische ontwikkelaanpak (agile), waarbij leden via governance-structuren zoals de portfolioraad en architectuurraad actief betrokken zijn bij prioritering en besluitvorming. Daarnaast wordt jaarlijks in het bedrijfsplan geëvalueerd of de ontwikkelcapaciteit, financiering en planning nog aansluiten bij de ambities en risico’s.Beperkt weerstandsvermogen
Door de tijdelijke inzet van eigen vermogen voor Beyond23 is het weerstandsvermogen in 2025 en 2026 lager dan de norm. Dit wordt door de ALV geaccepteerd, maar vraagt om blijvende aandacht. Dimpact houdt bij het herstel van het weerstandsvermogen nadrukkelijk rekening met de verwachte groei van de organisatie. Deze groei moet duurzaam verlopen, met een evenwichtige uitbreiding van het ledenbestand en een schaalbare inrichting van de organisatie. Als beheersmaatregel wordt jaarlijks in het bedrijfsplan geëvalueerd of aanvullende financiële maatregelen nodig zijn, zoals het verhogen van ledenbijdragen, het beperken van uitgaven of het aantrekken van aanvullende financiering (bijv. subsidies). Het doel is om het weerstandsvermogen uiterlijk in 2027 weer op norm te brengen.Samenwerking ontwikkeling Generiek Publicatieplatform-Woo (GGP-Woo) en deelname AI-pilots
De financiële risico’s van onze samenwerkingsprojecten, GGP-WOO en AI-pilots, met Dimpact zijn zeer beperkt, doordat investeringen stapsgewijs en in samenwerking met andere gemeenten plaatsvinden. Daarbij worden risico’s zoals technische haalbaarheid en gebruiksvriendelijkheid vroegtijdig ondervangen door toetsing bij ICT-partners en het toepassen van herbruikbare open source gebruikersinterfaces.Juridische structuur Dimpact als risicobeperkende factor
Dimpact is een coöperatieve vereniging U.A. (Uitgesloten van Aansprakelijkheid). Dit betekent dat de leden van de vereniging, waaronder Zaanstad, niet aansprakelijk zijn voor eventuele schulden van de coöperatie.
Deze juridische structuur is een beheersmaatregel en beperkt het financiële risico voor individuele leden en draagt bij aan het vertrouwen in gezamenlijke investeringen en samenwerkingsprojecten.(Bedragen x € 1.000)
RON Achtersluispolder I B.V.
Rechtsvorm:
Besloten Vennootschap
Oprichtings-/publicatiedatum:
20 december 2005
Vestigingsplaats:
Amsterdam
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
De RON Achtersluispolder I is het uitvoeringsinstrument voor het (her)ontwikkelen van bedrijventerreinen in de Achtersluispolder.
Bestuurlijk belang
Gemeente Zaanstad is houder van 33 1/3% van de aandelen. Wethouder Onclin vertegenwoordigt de gemeente in de AvA, plaatsvervanging wethouder Slegers.
Er is sprake van duale aansturing waarbij de wethouder financiën invulling geeft aan de eigenaarsrol en het inhoudelijk opdrachtgeverschap is belegd bij de beleidsportefeuillehouder. In het collegebesluitt 2021/24740 kiest het college ervoor om te kiezen voor een ambtelijke vertegenwoordiging in het bestuur. De samenwerking heeft een operationeel karakter. Mocht dit in de toekomst wijzigen dan wordt dit besluit herzien.Aandelenkapitaal € 18.000
Stemverhouding:
33,33%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Inleiding
Bij de ontmanteling van de RON NV is de gemeente, op verzoek van de gemeenteraad, aandeelhouder geworden van Achtersluispolder I BV (een dochter van RON NV) om zeggenschap te houden over het Houtcentrum. De gemeente is 33 1/3 % aandeelhouder van RON Achtersluispolder I B.V. en het Havenbedrijf Amsterdam aandeelhouder van de overige 66 2/3% aandelen. Op de korte en middellange termijn wordt het Houtcentrum verhuurd aan verschillende bedrijven en het COA voor de opvang van asielzoekers.Het gebied wordt aanhouden om de toekomstige ontsluiting mogelijk te maken, daarnaast dient het gebied ook om in te zetten op intensivering van bedrijventerreinen om daarmee ruimte te maken voor bedrijfsverplaatsingen. In 2024 is het Houtcentrum BV een verkenning gestart naar de mogelijkheden van gestapelde bedrijfsfuncties.
De gemeente Zaanstad en Port of Amsterdam NV zien als aandeelhouders van de RON Achtersluispolder I BV mogelijkheden en kansen om via deze deelneming gezamenlijk actief grondbeleid te voeren op de Zaanse bedrijventerreinen langs het Noordzeekanaal.
In juli 2025 besloot B&W om een verkenning te starten samen met Port of Amsterdam.
Uit ambtelijke verkenningen binnen de gemeente Zaanstad en Port of Amsterdam is gebleken dat de RON ASP I BV wellicht een goed instrument is om actief grondbeleid mee te realiseren. Dit aangezien bedrijfsverplaatsingen en het intensiveren van bedrijfskavels op dit moment niet door de markt worden opgepakt.In november 2025 heeft de gemeenteraad ingestemd met het grondbeleid van RON ASP I BV.
De gemeente en Port of Amsterdam (PoA) willen samen actief gronden en bedrijfspanden kopen, herontwikkelen, exploiteren en uitgeven aan bedrijven op de Zaanse bedrijventerreinen in het Noordzeekanaalgebied (hierna actief grondbeleid). De gemeente wil voor haar financiering hiervan de meeropbrengst van verkoop erfpachtgrond op HoogTij inzetten. PoA is erfpachter van deze grond. PoA zal na positieve besluitvorming bij haar eigen aandeelhouders (Gemeente Amsterdam) vervolgens hetzelfde bedrag investeren in de RON BV. De gemeenteraad van Zaanstad moet een akkoord geven op de voorgenomen uitbreiding van de samenwerking (wensen en bedenkingen) en het beschikbaar stellen van de financieringFinanciële positie
Jaarrekening 2024
Het jaar 2024 is afgesloten met een positief saldo van € 0,26 mln. De bestemming van dit resultaat is door het toe te voegen aan de overige reserves die hierna € 2,5 mln. bedragen. De bezitting bestaat voornamelijk uit de deelneming (50,3%) in het Houtcentrum BV € 3 mln., welke gebaseerd is op de nettovermogenswaarde. Het Houtcentrum BV heeft een eigen vermogen van € 5,1 mln. op een balanstotaal van € 10,1 mln. De financiële positie is gelet op de solvabiliteit van 50% goed te noemen.Jaarrekening 2025
Het jaar 2025 is afgesloten met een positief saldo van € 0,26 mln.
Aan de algemene vergadering wordt voorgesteld het resultaat over 2025 ad € 260.771 toe te voegen aan de overige reserves.Begroting 2026
De RON Achtersluispolder I BV heeft geen begroting. RON Achtersluispolder I BV behoudt de deelneming in het Houtscentrum BV. Verder zijn er geen activiteiten gepland.Risico’s en beheersmaatregelen
Het financiële risico bestaat uit het bedrag van € 0,2 mln., zijnde 33,33% van onze deelneming in het aandelenkapitaal van RON Achtersluispolder I BV, welke gewaardeerd is tegen de verkrijgingsprijs. En de uitgegeven geldlening € 0,25 mln. welke is opgenomen tegen de nominale waarde. Beheersmaatregel bestaat uit het jaarlijks beoordelen van de jaarrekening van RON Achtersluispolder I B.V. Gelet op de financiële positie van RON Achtersluispolder I BV is er geen aanleiding om een voorziening op te nemen omdat het eigenvermogen (ruim € 2,5 mln.) en ons aandeel hierin (33,33%) hoger is dan de verkrijgingsprijs.RON Achtersluispolder I BV betreft een beheermaatschappij welke aandelen houdt in Houtcentrum BV (belang 50,3%). De waardering Houtcentrum BV heeft dus invloed op het risicoprofiel/ waardering van ons belang in RON Achtersluispolder I BV.
(Bedragen x € 1.000)
Stichting Marketing Zaanstreek
Rechtsvorm:
Stichting (op basis van quasi-inbesteding)
Oprichtings-/publicatiedatum:
Oprichting 8 juli 2010, laatste statutenwijziging 26 juni 2024
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
laag
Openbaar belang
Citymarketingdiensten worden ingezet om de positie en het ‘merk’ van de gemeente te versterken in het algemeen belang.
Bestuurlijk belang
Gemeente Zaanstad heeft geen zetel in het bestuur, maar verleent goedkeuring aan de Raad van Toezicht in de benoeming van de directeur-bestuurder, de leden van de Raad van Toezicht van de stichting worden direct door Zaanstad benoemd.
Stemverhouding:
nvt
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
2024 was een intensief jaar waarin de uitwerking van de nieuwe citymarketingopdracht centraal stond. In 2025 verlegt SMZ de focus grotendeels op haar kernactiviteiten.
De meerjarenstrategie wordt uitgevoerd volgens de uitgestippelde roadmap en diverse nieuwe projecten zijn opgepakt, waar de viering van Roze Zaterdag een belangrijk voorbeeld van is.In 2025 heeft zowel de gemeente als SMZ stappen gezet met het verder inregelen van de processen in de organisatie. Zo zijn bijvoorbeeld de KPI’s vastgesteld, waarmee de voortgang en effectiviteit van de uitvoering meetbaar wordt gemaakt. De bronnen en systemen om deze KPI’s te monitoren, worden dit jaar ingericht.
De focus ligt dit jaar op het versterken van verbindingen en het samenbrengen van belanghebbenden, om zo een structurele samenwerking te realiseren die initiatieven op economisch, gastvrijheids- en cultuurgebied mogelijk maakt.
In het meerjarenplan van de stichting staat dat de focus komende jaren ligt op:
- Promotie van evenementen en activiteiten in samenwerking met lokale partners.
Promotie van evenementen en activiteiten in samenwerking met lokale partners.
- Fysiek gastheerschap, zoals informatiepunten en bezoekersbegeleiding.
Fysiek gastheerschap, zoals informatiepunten en bezoekersbegeleiding.
- Beeldbepalende projecten die bijdragen aan de identiteit van Zaanstad.
Beeldbepalende projecten die bijdragen aan de identiteit van Zaanstad.
- Samenwerking met ondernemers en instellingen in de regio én met partners in de Metropoolregio Amsterdam
Samenwerking met ondernemers en instellingen in de regio én met partners in de Metropoolregio Amsterdam
Governance
- Er is een dienstverleningsovereenkomst afgesloten voor onbepaalde tijd (2024/8599079).
Er is een dienstverleningsovereenkomst afgesloten voor onbepaalde tijd (2024/8599079).
- De directeur-bestuurder wordt benoemd door de RvT na goedkeuring van de gemeente.
De directeur-bestuurder wordt benoemd door de RvT na goedkeuring van de gemeente.
- De directeur-bestuurder is eindverantwoordelijk voor de prestaties van de stichting en voor de uitvoering van de opdracht zoals verstrekt door de gemeente Zaanstad. De directeur-bestuurder is eerste aanspreekpunt voor de gemeente en de Raad van Toezicht.
De directeur-bestuurder is eindverantwoordelijk voor de prestaties van de stichting en voor de uitvoering van de opdracht zoals verstrekt door de gemeente Zaanstad. De directeur-bestuurder is eerste aanspreekpunt voor de gemeente en de Raad van Toezicht.
- Gemeente Zaanstad benoemt de leden van de Raad van Toezicht van de stichting.
Gemeente Zaanstad benoemt de leden van de Raad van Toezicht van de stichting.
- De Raad van Toezicht houdt integraal toezicht op de besturing van de organisatie van de stichting. Onder het houden van toezicht vallen bijvoorbeeld het goedkeuren van besluiten van het bestuur alsmede het monitoren van het functioneren van het bestuur.
De Raad van Toezicht houdt integraal toezicht op de besturing van de organisatie van de stichting. Onder het houden van toezicht vallen bijvoorbeeld het goedkeuren van besluiten van het bestuur alsmede het monitoren van het functioneren van het bestuur.
- De strategische visie wordt conform de Statuten ter goedkeuring aan de Gemeente Zaanstad voorgelegd. Na de goedkeuring van Gemeente Zaanstad, stelt de Raad van Toezicht de Strategische visie en (meerjaren) begroting overeenkomstig vast.
De strategische visie wordt conform de Statuten ter goedkeuring aan de Gemeente Zaanstad voorgelegd. Na de goedkeuring van Gemeente Zaanstad, stelt de Raad van Toezicht de Strategische visie en (meerjaren) begroting overeenkomstig vast.
- Voorgangsgesprekken Zaanstad – stichting:
Voorgangsgesprekken Zaanstad – stichting:
- Er is een governance structuur afgesproken. 2-3 keer per jaar is er een bestuurlijk overleg met ambtenaren en wethouder waar de directeur en RvT rapporteert over de jaarrekening of tussentijdse rapportages, bereik en effect van campagnes en activiteiten, tevredenheidsonderzoeken en reputatiemetingen. Waar nodig wordt tussentijds bijgestuurd op de opdracht.
Er is een governance structuur afgesproken. 2-3 keer per jaar is er een bestuurlijk overleg met ambtenaren en wethouder waar de directeur en RvT rapporteert over de jaarrekening of tussentijdse rapportages, bereik en effect van campagnes en activiteiten, tevredenheidsonderzoeken en reputatiemetingen. Waar nodig wordt tussentijds bijgestuurd op de opdracht.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel is laag met een minimaal toezichtsarrangement.Financiële positie
Jaarrekening 2024
De controleverklaring is door de onafhankelijke accountant afgegeven. Het resultaat over 2024 bedraagt -€ 37.769 en is veroorzaakt door tegenvallende partnerinkomsten en door de verduurzaming van het personeelsbestand. Het negatieve resultaat wordt verrekend met de organisatie-ontwikkelingsreserves van de organisatie.
De jaarrekening is vastgesteld door het bestuur op 2 juni 2025.Begroting 2026
De begroting 2026 en het bijbehorende activiteitenplan is goedgekeurd door de portefeuillehouder op 19 juni 2025. De begroting is gebaseerd op de uitwerking zoals opgenomen in de businesscase. Het activiteitenplan 2026 wordt eind 2025 opgeleverd en vastgesteld.Risico's en beheermaatregelen
Risico’s- Te beperkte inzichtelijkheid in de toegevoegde waarde van SMZ.
Te beperkte inzichtelijkheid in de toegevoegde waarde van SMZ.
- Overschrijding van de bovengrens van 20% externe baten waardoor de voorwaarden van quasi-inbesteding worden geschonden.
Overschrijding van de bovengrens van 20% externe baten waardoor de voorwaarden van quasi-inbesteding worden geschonden.
- Toename financiële druk bij de gemeente doordat partners afhaken.
Toename financiële druk bij de gemeente doordat partners afhaken.
- De Zaanstore ziet de stijging van inkoopkosten en het (deels) verrekenen van deze stijging als risico op daling van omzet en marge.
De Zaanstore ziet de stijging van inkoopkosten en het (deels) verrekenen van deze stijging als risico op daling van omzet en marge.
- De omvang en diversiteit van de opdracht zorgen voor ee hoge druk op de beschikbare personele capaciteit, wat risico’s oplevert voor de voortgang en kwaliteit van de uitvoering.
De omvang en diversiteit van de opdracht zorgen voor ee hoge druk op de beschikbare personele capaciteit, wat risico’s oplevert voor de voortgang en kwaliteit van de uitvoering.
Beheersmaatregelen
- Het meten van de toegevoegde waarde met behulp van korte- en langetermijndoelstellingen en met behulp van duidelijke KPI’s.
Het meten van de toegevoegde waarde met behulp van korte- en langetermijndoelstellingen en met behulp van duidelijke KPI’s.
- De directie van SMZ rapporteert periodiek over de bevinding voor de 80/20 verhouding.
De directie van SMZ rapporteert periodiek over de bevinding voor de 80/20 verhouding.
- De directie van SMZ informeert de gemeente over nieuwe opdrachten.
De directie van SMZ informeert de gemeente over nieuwe opdrachten.
- De directie van SMZ zet stevig in op samenwerking en stimuleert lokale initiatieven.
De directie van SMZ zet stevig in op samenwerking en stimuleert lokale initiatieven.
- Jaarronde monitoring van marges en omzet van de Zaanstore, meegenomen in periodiek rapportages.
Jaarronde monitoring van marges en omzet van de Zaanstore, meegenomen in periodiek rapportages.
- Vanaf 2025 wordt gestart met het werken met een productbegroting en het bijhouden van een urenregistratie ter voorbereiding op de definitieve invoering per 2026. Hiermee kan de gemeente beter kan sturen op de opdracht.
Vanaf 2025 wordt gestart met het werken met een productbegroting en het bijhouden van een urenregistratie ter voorbereiding op de definitieve invoering per 2026. Hiermee kan de gemeente beter kan sturen op de opdracht.
- Vanaf het begrotingsjaar 2025 geldt de verplichting dat SMZ een sluitende begroting dient op te stellen.
Vanaf het begrotingsjaar 2025 geldt de verplichting dat SMZ een sluitende begroting dient op te stellen.
(Bedragen x € 1.000)
Stichting Jeugdteam Zaanstad
Rechtsvorm:
Stichting
Oprichtings-/publicatiedatum:
01-01-2022
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
hoog
Openbaar belang
Het verlenen van jeugdhulp aan jeugdigen in Zaanstad, het beoordelen en doorverwijzen naar specialistische jeugdhulp en het voeren van regie op ondersteuningsplannen van gezinnen. Dit doet het jeugdteam door integraal samen te werken met de Sociale Wijkteams, het onderwijs, de huisartsen, specialistische aanbieders en andere partners in de wijken.
Bestuurlijk belang
Gemeente Zaanstad heeft geen zetel in het bestuur, maar benoemt wel de directeur-bestuurder en de leden van de Raad van Toezicht van de stichting.
Stemverhouding:
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
- De gemeenten geven uitvoering aan de Hervormingsagenda jeugd 2022-2028 zoals is afgesproken met het rijk. De doelstelling is tweeledig: kwalitatief goede jeugdhulp voor de kinderen die het hardst nodig hebben en terugdringen van de kosten.
De gemeenten geven uitvoering aan de Hervormingsagenda jeugd 2022-2028 zoals is afgesproken met het rijk. De doelstelling is tweeledig: kwalitatief goede jeugdhulp voor de kinderen die het hardst nodig hebben en terugdringen van de kosten.
- Het college nam in september 2025 het besluit om het Sociaal wijkteam en het Jeugdteam worden in 2027 samen te brengen in één stichting. Zo ontstaat een organisatie die past bij onze eigen wensen en eisen, én die aansluit bij landelijke ontwikkelingen; lokale teams worden daarin stevig verankerd in de Wmo en Jeugdwet. Een 0 tot 100 team voorkomt dat inwoners langs meerdere loketten moeten. Alle expertise komt samen in één organisatie, problemen van ouders en kinderen worden in samenhang bekeken, en de samenwerking op de werkvloer wordt structureel en effectiever. Zo bouwen we aan een duurzame en toekomstbestendige organisatie voor Werken in de wijk. De gemeenteraad gaf in oktober het college wensen en bedenkingen mee op het voorstel. Vanaf het 4de kwartaal worden stappen gezet om toe te werken na één stichting.
Het college nam in september 2025 het besluit om het Sociaal wijkteam en het Jeugdteam worden in 2027 samen te brengen in één stichting. Zo ontstaat een organisatie die past bij onze eigen wensen en eisen, én die aansluit bij landelijke ontwikkelingen; lokale teams worden daarin stevig verankerd in de Wmo en Jeugdwet. Een 0 tot 100 team voorkomt dat inwoners langs meerdere loketten moeten. Alle expertise komt samen in één organisatie, problemen van ouders en kinderen worden in samenhang bekeken, en de samenwerking op de werkvloer wordt structureel en effectiever. Zo bouwen we aan een duurzame en toekomstbestendige organisatie voor Werken in de wijk. De gemeenteraad gaf in oktober het college wensen en bedenkingen mee op het voorstel. Vanaf het 4de kwartaal worden stappen gezet om toe te werken na één stichting.
- Het college heeft met de raad afgesproken periodiek over de voortgang van de jeugdhulp in Zaanstad
Het college heeft met de raad afgesproken periodiek over de voortgang van de jeugdhulp in Zaanstad
te rapporteren via een voortgangsrapportage met een frequentie van tweemaal per jaar. De rapportages worden ter kennisname aangeboden. Met deze rapportage wordt een van de aanbevelingen van het rekenkameronderzoek Jeugdhulp in Zaanstad opgevolgd. In de voortgangsrapportage staat een update de aantallen jeugdigen in de jeugdhulp, de kostenontwikkeling, de besparende maatregelen en de lopende trajecten rondom jeugd. De laatste voortgangsrapportage is in september 2025 aangeboden.te rapporteren via een voortgangsrapportage met een frequentie van tweemaal per jaar. De rapportages worden ter kennisname aangeboden. Met deze rapportage wordt een van de aanbevelingen van het rekenkameronderzoek Jeugdhulp in Zaanstad opgevolgd. In de voortgangsrapportage staat een update de aantallen jeugdigen in de jeugdhulp, de kostenontwikkeling, de besparende maatregelen en de lopende trajecten rondom jeugd. De laatste voortgangsrapportage is in september 2025 aangeboden.
- Personeel: er is vrij weinig verloop onder het personeel, wel wordt een toename van de werkdruk ervaren. Door een grotere toestroom van hulpvragen waarbij de formatie gelijk blijft neemt de werkdruk voor de medewerkers toe. Vanuit oogpunt van continuïteit wordt momenteel ingezet op vaste mensen voor een deel van de inhuur.
Personeel: er is vrij weinig verloop onder het personeel, wel wordt een toename van de werkdruk ervaren. Door een grotere toestroom van hulpvragen waarbij de formatie gelijk blijft neemt de werkdruk voor de medewerkers toe. Vanuit oogpunt van continuïteit wordt momenteel ingezet op vaste mensen voor een deel van de inhuur.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel is hoog. Het maatschappelijk belang is groot, het gaat om kwetsbare kinderen. De financiële bijdrage van de gemeente is aanzienlijk.Financiële positie
Jaarrekening 2024
De jaarrekening van Stichting Jeugdteam is over 2024 uitgekomen op een financieel tekort van € 101.000. Op de totale omzet van € 11,5 mln. is dit een tekort van 0,9%. Het tekort is vooral het gevolg van hogere personeelskosten, wat weer wordt veroorzaakt door hogere kosten voor inhuur van personeel.Het resultaat is verrekend met de Algemene Reserve van Stichting Jeugdteam. De Algemene Reserve van Stichting Jeugdteam bedraagt voorafgaand aan 2025 € 732.000. Het Eigen Vermogen van Stichting Jeugdteam mag maximaal 10% van de begroting in het daaropvolgende jaar zijn. Afgezet tegen de begroting 2025 van € 11,9 mln. mag het Eigen Vermogen maximaal € 1,19 mln. zijn. De buffer in het Eigen Vermogen stelt de stichting in staat om tegenvallers zelf op te vangen zodat ook strakker begroot kan worden.
Begroting 2026
De Begroting 2026 wordt in het najaar van 2025 vastgesteld. Uitgangspunt voor deze begroting is de begroting van 2025. Deze wordt vermeerderd met de afgesproken indexatie op basis van de Overheidsbijdrage in de Arbeidsontwikkeling (OVA). Dit komt voor 2026 (vooralsnog) uit op 5,2%.Het vinden van personeel blijft lastig. Indien mogelijk wordt gebruik gemaakt van tijdelijk personeel. Het Jeugdteam heeft in de begroting voor 2025 de ambitie opgenomen om de kosten voor inhuur terug te brengen en hiervoor personeel in dienst voor aan te nemen.
Risico's en beheermaatregelen
- Rechtmatigheid: Uit controles die door de gemeente bij Stichting Jeugdteam zijn uitgevoerd, is gebleken dat Stichting Jeugdteam bepaalde inkopen (inhuur van personeel) Europees had moeten aanbesteden. Dit heeft geleid tot een onrechtmatigheid van € 420.000. Deze onrechtmatigheid heeft doorgewerkt in de Jaarrekening 2024 van de gemeente.
Rechtmatigheid: Uit controles die door de gemeente bij Stichting Jeugdteam zijn uitgevoerd, is gebleken dat Stichting Jeugdteam bepaalde inkopen (inhuur van personeel) Europees had moeten aanbesteden. Dit heeft geleid tot een onrechtmatigheid van € 420.000. Deze onrechtmatigheid heeft doorgewerkt in de Jaarrekening 2024 van de gemeente.
- Vanuit het risk control raamwerk opgesteld door KPMG zijn de belangrijkste risico’s een hoge werkdruk, het behouden en aantrekken van personeel en op het doelmatig en rechtmatig besteden van financiële middelen.
Vanuit het risk control raamwerk opgesteld door KPMG zijn de belangrijkste risico’s een hoge werkdruk, het behouden en aantrekken van personeel en op het doelmatig en rechtmatig besteden van financiële middelen.
- Een belangrijke vervolgstap is het gezamenlijk met de stichting opstellen van een plan waarin risico's worden geprioriteerd en een roadmap wordt gecreëerd om mitigerende maatregelen te introduceren, evalueren en implementeren .
Een belangrijke vervolgstap is het gezamenlijk met de stichting opstellen van een plan waarin risico's worden geprioriteerd en een roadmap wordt gecreëerd om mitigerende maatregelen te introduceren, evalueren en implementeren .
- In de begroting van Zaanstad zijn geen financiële risico’s opgenomen voor de stichting.
In de begroting van Zaanstad zijn geen financiële risico’s opgenomen voor de stichting.
Beheersmaatregelen
- Rechtmatigheid: De gemeente gaat in overleg met Stichting Jeugdteam over het aanleveren van tussentijdse informatie over de gedane inkopen en de mogelijke financiële onrechtmatigheden daarvan. Ook is geadviseerd om de inhuurprocedure aan te passen om onrechtmatigheden op dit proces te voorkomen. Monitoring hiervan vindt gedurende 2025 plaats.
Rechtmatigheid: De gemeente gaat in overleg met Stichting Jeugdteam over het aanleveren van tussentijdse informatie over de gedane inkopen en de mogelijke financiële onrechtmatigheden daarvan. Ook is geadviseerd om de inhuurprocedure aan te passen om onrechtmatigheden op dit proces te voorkomen. Monitoring hiervan vindt gedurende 2025 plaats.
- Bij de Stichting worden verbijzonderde interne controles uitgevoerd. Aandachtspunten zijn welke gegevens vanuit privacyoogpunt in het dossier mogen worden opgenomen en hoe de prestatielevering op alle dossiers goed kan worden aangetoond.
Bij de Stichting worden verbijzonderde interne controles uitgevoerd. Aandachtspunten zijn welke gegevens vanuit privacyoogpunt in het dossier mogen worden opgenomen en hoe de prestatielevering op alle dossiers goed kan worden aangetoond.
- Het zaaksysteem Mens Centraal wordt opnieuw ingericht zodat aan alle registratie- en privacy eisen kan worden voldaan.
Het zaaksysteem Mens Centraal wordt opnieuw ingericht zodat aan alle registratie- en privacy eisen kan worden voldaan.
- Het vinden en behouden van goed gekwalificeerd personeel blijft een uitdaging. Trajecten kennen veelal een langere doorlooptijd. Vanuit stabiele continuïteit van zorglevering door dezelfde begeleider leidt dit tot een toename van wachtlijsten.
Het vinden en behouden van goed gekwalificeerd personeel blijft een uitdaging. Trajecten kennen veelal een langere doorlooptijd. Vanuit stabiele continuïteit van zorglevering door dezelfde begeleider leidt dit tot een toename van wachtlijsten.
- Door de inrichting van de overlegstructuur tussen de stichting en de gemeente is tijdige bijsturing op FTE’s en kosten mogelijk.
Door de inrichting van de overlegstructuur tussen de stichting en de gemeente is tijdige bijsturing op FTE’s en kosten mogelijk.
- Zaanstad onderhoudt goed contact met directeur.
Zaanstad onderhoudt goed contact met directeur.
- goede gezondheid en welzijn (SDG 3)
Stichting Jeugdteam Zaanstad
(Bedragen x € 1.000)
Bank Nederlandse Gemeenten
Rechtsvorm:
Naamloze vennootschap
Oprichtings-/publicatiedatum:
23 december 1914
Vestigingsplaats:
Den Haag
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
De Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) is de bank van en voor overheden en instellingen met een maatschappelijk belang. Met gespecialiseerde financiële dienstverlening draagt BNG bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Daarmee is de bank essentieel voor de publieke taak.
Bestuurlijk belang
Wethouder Onclin vertegenwoordigt de gemeente in de AvA, plaatsvervanging wethouder Slegers. Zaanstad is niet vertegenwoordigd in de RvC.
Er is sprake van duale aansturing.Stemverhouding:
0,07%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
In 2020 heeft BNG Bank haar strategie aangescherpt. Op basis van haar purpose ‘gedreven door maatschappelijke impact’ kiest de bank ervoor om zich exclusief te richten op de publieke sector. Daarbij ligt de focus op vijf Sustainable Development Goals (SDG’s) waarmee de bank samen met publieke klanten het verschil wil maken:- goede gezondheid en welzijn (SDG 3)
goede gezondheid en welzijn (SDG 3)
- kwaliteitsonderwijs (SDG 4)
kwaliteitsonderwijs (SDG 4)
- betaalbare duurzame energie (SDG 7)
betaalbare duurzame energie (SDG 7)
- duurzame steden en gemeenschappen (SDG 11)
duurzame steden en gemeenschappen (SDG 11)
- klimaatactie (SDG 13).
klimaatactie (SDG 13).
BNG heeft op 14 november 2024 samen met ‘Coalition of the Willing’ de Handreiking Duurzaamheidsrapportage en -verantwoording voor lokale overheden uitgebracht. Deze coalitie bestaat uit 20 partijen waaronder: Gemeente Utrecht, BNG, PricewaterhouseCoopers Accountants N.V., Deloitte en De Vrije Universiteit Amsterdam. De Handreiking helpt lokale overheden te rapporteren over duurzaamheid en is gebaseerd op de Europese richtlijn ‘Corporate Sustainable Reporting Directive’ (CSRD)
BNG Bank streeft niet naar winstmaximalisatie, maar naar maatschappelijke impact en een redelijk rendement voor de aandeelhoudende overheden. De nettowinst over 2024 is uitgekomen op € 294 miljoen. Dat is € 40 mln. hoger dan 2023. Specifieke oorzaken van de stijging is het hogere renteresultaat en het hogere resultaat op financiële transacties. Daar tegenover staat de stijging op de bedrijfslasten door het aantrekken van tijdelijk extern personeel voor onder andere de implementatie van nieuwe wet- en regelgeving en het verbeteren van het versterken van de huidige IT-infrastructuur. Het resultaat financiële transacties was in 2024 € 15 mln. negatief. In 2023 bedroeg dit resultaat € 78 mln. negatief.
De omvang van nieuw verstrekte langlopende leningen bedraagt € 11,7 miljard. Een stijging van € 0,4 miljard ten opzichte van 2023. Vergeleken met vorig jaar is het provisieresultaat gestegen met € 4 mln. tot € 30 mln. Dit komt door een hogere solvabiliteit plichtige omzet. De totale langlopende kredietportefeuille is in 2024 met € 3,9 miljard gestegen tot € 93,1 miljard. BNG hanteert een doelstelling van 90% solvabiliteitsvrije uitzettingen in de totale kredietportefeuille. In 2024 is de doelstelling gehaald met 91,8%.
BNG hanteert een doelstelling van 90% solvabiliteitsvrije uitzettingen in de totale kredietportefeuille. In 2024 is de doelstelling gehaald met 91,8%.
Het financieringsbeleid van BNG Bank blijft onveranderd gericht op permanente toegang tot de geld- en kapitaalmarkt voor de gewenste looptijden en volumes tegen zo laag mogelijke kosten. De volatiliteit op de financiële markten zal dit jaar naar verwachting groot blijven.
De Europese Centrale bank (ECB) heeft bepaald dat BNG vanaf 1 januari 2025 een kapitaalreserve van 10% moet aanhouden. Dit betekent dat BNG voldoende geld moet hebben om eventuele financiële problemen op te vangen. De kapitaalpositie van BNG bank bleef onveranderd ten opzichte van het jaar hiervoor. Op ultimo 2024 had de BNG een Tier 1-ratio van 40%. Dit betekent dat de BNG ruim boven de vereiste van de ECB zit. Per 31 december 2024 bedroeg het eigen vermogen van BNG € 4,8 miljard .
Het dividend van de BNG wordt altijd verantwoord in het jaar dat de aandeelhoudersvergadering plaatsvindt. Het komt bij ons dus altijd een jaar later in de boeken als waar het betrekking op heeft. Het dividend vertoont de laatste jaren een vrij grillig verloop. Zoals blijkt uit deze tabel met het dividend over de afgelopen vijf jaar:
Dividend over het jaar (bedragen * € 1.000)
2020 2021 2022 2023 2024
€ 753 € 950 € 1.041 € 899 € 1.045Tabel 1: Dividend over de afgelopen 5 jaar
Door een stijging in de winst heeft de BNG bank over 2024 (verwerkt in boekjaar 2025) het dividend vastgesteld op totaal € 140 mln. Voor gemeente Zaanstad komt dit uit op € 1,05 mln. Dit lag € 0,15 mln. hoger dan het begrootte dividend.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel van de BNG is middel.Financiële positie
Jaarrekening 2024
Het jaar 2024 is afgesloten met een positief saldo van € 294 mln. Het resultaat is als volgt bestemd:- 50 % is als dividend uitgekeerd, gecorrigeerd voor de uitkering op het additioneel Tier1-kapitaal (€ 140 mln.).
50 % is als dividend uitgekeerd, gecorrigeerd voor de uitkering op het additioneel Tier1-kapitaal (€ 140 mln.).
- Het restant van € 154 mln. is toegevoegd aan het eigen vermogen.
Het restant van € 154 mln. is toegevoegd aan het eigen vermogen.
Het eigen vermogen bedraagt ultimo 2024 € 4,8 miljard op een balanstotaal van € 127,9 miljard. De jaarlijkse Algemene Vergadering is gehouden op donderdag 24 april 2025.
Begroting 2026
Er zijn geen specifieke speerpunten. Momenteel hebben we € 0,9 mln. dividend geraamd. Gelet op de realisatie over 2024 kunnen we nagaan in hoeverre de meeropbrengst van € 0,15 mln. structureel is.Risico’s en beheersmaatregelen
Het risico is dat het begrote dividend niet wordt gerealiseerd. Hiertoe volgen we de tussentijdse berichten en de jaarrekening van de BNG. We hebben er nauwelijks zelf invloed op vanwege het geringe belang van 0,07 %.(Bedragen x € 1.000)
Vereniging Bedrijvenpark HoogTij
Rechtsvorm:
Vereniging
Oprichtings-/publicatiedatum:
Vestigingsplaats:
Haarlem
Toezichtsregime:
laag
Openbaar belang
Bevordering van het kwaliteitsniveau en de behartiging van de gezamenlijke belangen van de eigenaren van de gronden en gebouwen op bedrijventerrein HoogTij in Westzaan.
Bestuurlijk belang
Er participeert niemand van het college in het bestuur van de vereniging. Ieder lid is bevoegd tot het uitbrengen van een zodanig aantal stemmen als overeenkomt met iedere vierkante meter grond in het bedrijvenpark waartoe het lid is gerechtigd is Het algemeen bestuur bestaat uit 4 leden.
De gemeente wordt als grondeigenaar en ontwikkelaar in de ledenvergadering vertegenwoordigd door een medewerker van de gemeente Zaanstad die is benoemd.Stemverhouding:
<1%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Zaanstad is van oudsher als grondeigenaar/ontwikkelaar lid van Vereniging Bedrijvenpark HoogTij (VBH). KG Parkmanagement geeft in opdracht van de gemeente (in de rol als eigenaar van openbare ruimte en ontwikkelaar van nog niet nog niet uitgegeven kavels) en de leden van de VBH (alle bedrijven op HoogTij) invulling aan het parkmanagement. De vereniging is verantwoordelijk voor een blijvende kwaliteit van de openbare ruimte en samenwerking op het terrein. Dit is van cruciaal belang voor een goed vestigingsklimaat, nu en in de toekomst. De vereniging is daarnaast het eerste aanspreekpunt voor de ondernemers op HoogTij en behartigt de collectieve belangen. Zaanstad heeft zich ingespannen en zal zich blijven inzetten om, samen met de grondeigenaren en ondernemers, de kwaliteit van het bedrijventerrein te behouden en te versterken. De rol van Zaanstad in de vereniging is afnemend, gezien de ontwikkeling dat steeds meer grond wordt uitgegeven. Uiteindelijk zal Zaanstad alleen als eigenaar van de openbare ruimte een opdrachtgeversrelatie houden met de vereniging/parkmanagementorganisatie.Risicoprofiel
Het risico voor de gemeente bij de VBH is laag. Zaanstad is lid van de vereniging en betaalt de werkelijke kosten voor het beheer en onderhoud van nog niet uitgegeven kavels en de openbare ruimte op HoogTij. De organisatiegraad op HoogTij is hoog, alle bedrijven zijn lid van de vereniging. Het bestuur van de vereniging staat in samenhang met KG Parkmanagement in nauw contact met de bedrijven/leden, behartigt de belangen van de leden en voert structureel overleg met de gemeente over ontwikkelingen op HoogTij.Financiële positie
Jaarrekening 2024
Het jaar 2024 is afgesloten met een positief saldo van € 88.352,-. De vereniging is financieel zeer gezond. Teneinde niet vennootschapsbelastingplichtig te worden is er de afgelopen jaren sprake geweest van een korting op de lidmaatschapsgelden.Begroting 2026
De begroting voor 2026 is eind 2025 besproken/vastgesteld in de ALV van de VBH.Risico’s en beheersmaatregelen
Het risico voor de gemeente is laag, aangezien de bijdrage van de gemeente aan de VBH is gebaseerd op de werkelijke onderhoudskosten voor het beheer van nog niet uitgegeven bedrijfskavels en de openbare ruimte. Over de hiermee gepaard gaande kosten vindt structureel overleg plaats tussen de vereniging en de gemeente.(Bedragen x € 1.000)
Dimpact
Rechtsvorm:
Coöperatie
Oprichtings-/publicatiedatum:
lidmaatschap gestart in oktober 2020
Vestigingsplaats:
Enschede
Toezichtsregime:
laag
Openbaar belang
Binnen de onafhankelijke coöperatie Dimpact werken 40 gemeenten samen. Zij co-creëren en leren van elkaar op het gebied van digitale innovatie van dienstverlening. Als lid van Dimpact kan Zaanstad (tegen betaling) gebruik maken van de producten die onder regie van Dimpact ontwikkeld zijn door de leden en evt externe partijen.
Bestuurlijk belang
Gemeente Zaanstad heeft één stem in de Algemene Ledenvergadering van Dimpact. Wethouder Van der Laan vertegenwoordigt de gemeente in de ledenvergadering
Stemverhouding:
1 van de 40 stemmen
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
- Strategische koers ‘Ons Dimpact Kompas, richting 2030’ is vastgesteld. De koers is gericht op vier pijlers: inwoners en bedrijven centraal, duurzame groei met actieve leden, versterken van de regierol, en landelijke belangenbehartiging.
Strategische koers ‘Ons Dimpact Kompas, richting 2030’ is vastgesteld. De koers is gericht op vier pijlers: inwoners en bedrijven centraal, duurzame groei met actieve leden, versterken van de regierol, en landelijke belangenbehartiging.
- Bedrijfsplan 2026 is goedgekeurd, inclusief de bijbehorende begroting en investeringen in PodiumD.
Bedrijfsplan 2026 is goedgekeurd, inclusief de bijbehorende begroting en investeringen in PodiumD.
- PodiumD vormt het fundament voor de digitale dienstverlening van de toekomst.
PodiumD vormt het fundament voor de digitale dienstverlening van de toekomst.
PodiumD is een modern, modulair en open source dienstverleningsplatform voor digitale gemeentelijke dienstverlening. Het platform bestaat uit verschillende producten (zoals formulieren, klantportalen, zaakafhandeling en meldingen) en is ontwikkeld volgens de landelijke Common Ground-principes.
Omdat leverancier Atos in 2026 stopt met eSuite, stappen de leden die dit pakket nog gebruiken over op PodiumD, dat vervangende functionaliteit biedt. Deze overgang is onderdeel van het programma Beyond23, dat zich richt op de migratie van eSuite naar PodiumD. Voor andere leden – waaronder Zaanstad – blijft PodiumD een keuze.- Innovatie en pilots: Zaanstad is actief betrokken bij innovatieve pilots zoals het Generiek Publicatieplatform-Woo (GGP-Woo) en experimenten met AI, waaronder een gemeentelijke chatbot. Het GGP-Woo is een gezamenlijk ontwikkelde voorziening waarmee gemeenten voldoen aan de Woo-publicatieplicht. Het platform maakt het mogelijk om geanonimiseerde documenten op uniforme wijze uit verschillende bronsystemen te publiceren, doorzoekbaar te maken en aan te bieden via een publieksportaal. De ontwikkeling sluit aan bij Common Ground en richt zich op open standaarden, informatieveiligheid en toegankelijkheid.
Innovatie en pilots: Zaanstad is actief betrokken bij innovatieve pilots zoals het Generiek Publicatieplatform-Woo (GGP-Woo) en experimenten met AI, waaronder een gemeentelijke chatbot. Het GGP-Woo is een gezamenlijk ontwikkelde voorziening waarmee gemeenten voldoen aan de Woo-publicatieplicht. Het platform maakt het mogelijk om geanonimiseerde documenten op uniforme wijze uit verschillende bronsystemen te publiceren, doorzoekbaar te maken en aan te bieden via een publieksportaal. De ontwikkeling sluit aan bij Common Ground en richt zich op open standaarden, informatieveiligheid en toegankelijkheid.
- De ledenbijdrage stijgt naar € 15.000 per jaar vanaf 2026 voor gemeenten zonder productafname, zoals Zaanstad. Alle leden, inclusief voormalige Beyond23-deelnemers, dragen vanaf 2026 bij aan de doorontwikkeling van PodiumD.
De ledenbijdrage stijgt naar € 15.000 per jaar vanaf 2026 voor gemeenten zonder productafname, zoals Zaanstad. Alle leden, inclusief voormalige Beyond23-deelnemers, dragen vanaf 2026 bij aan de doorontwikkeling van PodiumD.
De verhoging van de ledenbijdrage wordt door Zaanstad gezien als een noodzakelijke investering in de toekomstbestendigheid van de digitale infrastructuur.
- Functionele volwassenheid en strategische afweging: Zaanstad kijkt positief naar de ontwikkelingen binnen Dimpact en de potentie van PodiumD als toekomstbestendig platform voor digitale dienstverlening. Tegelijkertijd blijft de gemeente kritisch op de functionele volwassenheid van PodiumD en de mate waarin het platform aansluit bij de eigen behoeften.
Functionele volwassenheid en strategische afweging: Zaanstad kijkt positief naar de ontwikkelingen binnen Dimpact en de potentie van PodiumD als toekomstbestendig platform voor digitale dienstverlening. Tegelijkertijd blijft de gemeente kritisch op de functionele volwassenheid van PodiumD en de mate waarin het platform aansluit bij de eigen behoeften.
Daarom organiseert Zaanstad in Q4 2025 een architectuursessie samen met Dimpact om inzicht te krijgen in de strategische kansen voor gezamenlijke ontwikkeling en/of afname van informatievoorziening.
Financiële positie
- Jaarverslag 2024 en jaarrekening zijn vastgesteld. Het negatieve resultaat van € 2.288.601 is ten laste gebracht van het eigen vermogen, dat daarmee is gedaald tot € 702.863 eind 2024. De verwachting is dat het eigen vermogen uiterlijk eind 2027 weer is aangevuld tot circa € 3,2 miljoen, conform de herijkte businesscase Beyond23.
Jaarverslag 2024 en jaarrekening zijn vastgesteld. Het negatieve resultaat van € 2.288.601 is ten laste gebracht van het eigen vermogen, dat daarmee is gedaald tot € 702.863 eind 2024. De verwachting is dat het eigen vermogen uiterlijk eind 2027 weer is aangevuld tot circa € 3,2 miljoen, conform de herijkte businesscase Beyond23.
- Financiering Beyond23 : Het eigen vermogen van Dimpact wordt tijdelijk ingezet voor de financiering van Beyond23. Dit heeft geleid tot een tijdelijke verlaging van het weerstandsvermogen. De verwachting is dat het weerstandsvermogen in 2027 weer op het gewenste niveau is.
Financiering Beyond23 : Het eigen vermogen van Dimpact wordt tijdelijk ingezet voor de financiering van Beyond23. Dit heeft geleid tot een tijdelijke verlaging van het weerstandsvermogen. De verwachting is dat het weerstandsvermogen in 2027 weer op het gewenste niveau is.
- Begroting 2026: De totale omzet stijgt naar € 16,7 miljoen (+12%). De inkoopkosten nemen toe tot € 10,2 miljoen (+15%), vooral door investeringen in PodiumD en indexatie.
Begroting 2026: De totale omzet stijgt naar € 16,7 miljoen (+12%). De inkoopkosten nemen toe tot € 10,2 miljoen (+15%), vooral door investeringen in PodiumD en indexatie.
- Resultaat 2026: Begroot op € 650.536 positief, waarmee het eigen vermogen weer wordt aangevuld
Resultaat 2026: Begroot op € 650.536 positief, waarmee het eigen vermogen weer wordt aangevuld
Samenvatting financiële positie (bedragen x € 1.000)
2023 2024 2025 (begroot) 2026 (begroot)
Eigen vermogen 2.991 703 753 1.403
Omzet 16.301 14.951 14.981 16.727
Resultaat 244 -2.289 156 651
Ledenbijdrage
Zaanstad 6,9 6,9 6,9 15Risico’s en beheersmaatregelen
Complexiteit en onzekerheid doorontwikkeling Podium D
De uitrol en doorontwikkeling van PodiumD is omvangrijk en kent onzekerheden, onder meer door afhankelijkheid van externe ontwikkelpartners, veranderende wet- en regelgeving en de noodzaak tot integratie van diverse producten. Als beheersmaatregel werkt Dimpact met multidisciplinaire productteams en een kortcyclische ontwikkelaanpak (agile), waarbij leden via governance-structuren zoals de portfolioraad en architectuurraad actief betrokken zijn bij prioritering en besluitvorming. Daarnaast wordt jaarlijks in het bedrijfsplan geëvalueerd of de ontwikkelcapaciteit, financiering en planning nog aansluiten bij de ambities en risico’s.Beperkt weerstandsvermogen
Door de tijdelijke inzet van eigen vermogen voor Beyond23 is het weerstandsvermogen in 2025 en 2026 lager dan de norm. Dit wordt door de ALV geaccepteerd, maar vraagt om blijvende aandacht. Dimpact houdt bij het herstel van het weerstandsvermogen nadrukkelijk rekening met de verwachte groei van de organisatie. Deze groei moet duurzaam verlopen, met een evenwichtige uitbreiding van het ledenbestand en een schaalbare inrichting van de organisatie. Als beheersmaatregel wordt jaarlijks in het bedrijfsplan geëvalueerd of aanvullende financiële maatregelen nodig zijn, zoals het verhogen van ledenbijdragen, het beperken van uitgaven of het aantrekken van aanvullende financiering (bijv. subsidies). Het doel is om het weerstandsvermogen uiterlijk in 2027 weer op norm te brengen.Samenwerking ontwikkeling Generiek Publicatieplatform-Woo (GGP-Woo) en deelname AI-pilots
De financiële risico’s van onze samenwerkingsprojecten, GGP-WOO en AI-pilots, met Dimpact zijn zeer beperkt, doordat investeringen stapsgewijs en in samenwerking met andere gemeenten plaatsvinden. Daarbij worden risico’s zoals technische haalbaarheid en gebruiksvriendelijkheid vroegtijdig ondervangen door toetsing bij ICT-partners en het toepassen van herbruikbare open source gebruikersinterfaces.Juridische structuur Dimpact als risicobeperkende factor
Dimpact is een coöperatieve vereniging U.A. (Uitgesloten van Aansprakelijkheid). Dit betekent dat de leden van de vereniging, waaronder Zaanstad, niet aansprakelijk zijn voor eventuele schulden van de coöperatie.
Deze juridische structuur is een beheersmaatregel en beperkt het financiële risico voor individuele leden en draagt bij aan het vertrouwen in gezamenlijke investeringen en samenwerkingsprojecten.(Bedragen x € 1.000)
RON Achtersluispolder I B.V.
Rechtsvorm:
Besloten Vennootschap
Oprichtings-/publicatiedatum:
20 december 2005
Vestigingsplaats:
Amsterdam
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
De RON Achtersluispolder I is het uitvoeringsinstrument voor het (her)ontwikkelen van bedrijventerreinen in de Achtersluispolder.
Bestuurlijk belang
Gemeente Zaanstad is houder van 33 1/3% van de aandelen. Wethouder Onclin vertegenwoordigt de gemeente in de AvA, plaatsvervanging wethouder Slegers.
Er is sprake van duale aansturing waarbij de wethouder financiën invulling geeft aan de eigenaarsrol en het inhoudelijk opdrachtgeverschap is belegd bij de beleidsportefeuillehouder. In het collegebesluitt 2021/24740 kiest het college ervoor om te kiezen voor een ambtelijke vertegenwoordiging in het bestuur. De samenwerking heeft een operationeel karakter. Mocht dit in de toekomst wijzigen dan wordt dit besluit herzien.Aandelenkapitaal € 18.000
Stemverhouding:
33,33%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Inleiding
Bij de ontmanteling van de RON NV is de gemeente, op verzoek van de gemeenteraad, aandeelhouder geworden van Achtersluispolder I BV (een dochter van RON NV) om zeggenschap te houden over het Houtcentrum. De gemeente is 33 1/3 % aandeelhouder van RON Achtersluispolder I B.V. en het Havenbedrijf Amsterdam aandeelhouder van de overige 66 2/3% aandelen. Op de korte en middellange termijn wordt het Houtcentrum verhuurd aan verschillende bedrijven en het COA voor de opvang van asielzoekers.Het gebied wordt aanhouden om de toekomstige ontsluiting mogelijk te maken, daarnaast dient het gebied ook om in te zetten op intensivering van bedrijventerreinen om daarmee ruimte te maken voor bedrijfsverplaatsingen. In 2024 is het Houtcentrum BV een verkenning gestart naar de mogelijkheden van gestapelde bedrijfsfuncties.
De gemeente Zaanstad en Port of Amsterdam NV zien als aandeelhouders van de RON Achtersluispolder I BV mogelijkheden en kansen om via deze deelneming gezamenlijk actief grondbeleid te voeren op de Zaanse bedrijventerreinen langs het Noordzeekanaal.
In juli 2025 besloot B&W om een verkenning te starten samen met Port of Amsterdam.
Uit ambtelijke verkenningen binnen de gemeente Zaanstad en Port of Amsterdam is gebleken dat de RON ASP I BV wellicht een goed instrument is om actief grondbeleid mee te realiseren. Dit aangezien bedrijfsverplaatsingen en het intensiveren van bedrijfskavels op dit moment niet door de markt worden opgepakt.In november 2025 heeft de gemeenteraad ingestemd met het grondbeleid van RON ASP I BV.
De gemeente en Port of Amsterdam (PoA) willen samen actief gronden en bedrijfspanden kopen, herontwikkelen, exploiteren en uitgeven aan bedrijven op de Zaanse bedrijventerreinen in het Noordzeekanaalgebied (hierna actief grondbeleid). De gemeente wil voor haar financiering hiervan de meeropbrengst van verkoop erfpachtgrond op HoogTij inzetten. PoA is erfpachter van deze grond. PoA zal na positieve besluitvorming bij haar eigen aandeelhouders (Gemeente Amsterdam) vervolgens hetzelfde bedrag investeren in de RON BV. De gemeenteraad van Zaanstad moet een akkoord geven op de voorgenomen uitbreiding van de samenwerking (wensen en bedenkingen) en het beschikbaar stellen van de financieringFinanciële positie
Jaarrekening 2024
Het jaar 2024 is afgesloten met een positief saldo van € 0,26 mln. De bestemming van dit resultaat is door het toe te voegen aan de overige reserves die hierna € 2,5 mln. bedragen. De bezitting bestaat voornamelijk uit de deelneming (50,3%) in het Houtcentrum BV € 3 mln., welke gebaseerd is op de nettovermogenswaarde. Het Houtcentrum BV heeft een eigen vermogen van € 5,1 mln. op een balanstotaal van € 10,1 mln. De financiële positie is gelet op de solvabiliteit van 50% goed te noemen.Jaarrekening 2025
Het jaar 2025 is afgesloten met een positief saldo van € 0,26 mln.
Aan de algemene vergadering wordt voorgesteld het resultaat over 2025 ad € 260.771 toe te voegen aan de overige reserves.Begroting 2026
De RON Achtersluispolder I BV heeft geen begroting. RON Achtersluispolder I BV behoudt de deelneming in het Houtscentrum BV. Verder zijn er geen activiteiten gepland.Risico’s en beheersmaatregelen
Het financiële risico bestaat uit het bedrag van € 0,2 mln., zijnde 33,33% van onze deelneming in het aandelenkapitaal van RON Achtersluispolder I BV, welke gewaardeerd is tegen de verkrijgingsprijs. En de uitgegeven geldlening € 0,25 mln. welke is opgenomen tegen de nominale waarde. Beheersmaatregel bestaat uit het jaarlijks beoordelen van de jaarrekening van RON Achtersluispolder I B.V. Gelet op de financiële positie van RON Achtersluispolder I BV is er geen aanleiding om een voorziening op te nemen omdat het eigenvermogen (ruim € 2,5 mln.) en ons aandeel hierin (33,33%) hoger is dan de verkrijgingsprijs.RON Achtersluispolder I BV betreft een beheermaatschappij welke aandelen houdt in Houtcentrum BV (belang 50,3%). De waardering Houtcentrum BV heeft dus invloed op het risicoprofiel/ waardering van ons belang in RON Achtersluispolder I BV.
(Bedragen x € 1.000)
Stichting Marketing Zaanstreek
Rechtsvorm:
Stichting (op basis van quasi-inbesteding)
Oprichtings-/publicatiedatum:
Oprichting 8 juli 2010, laatste statutenwijziging 26 juni 2024
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
laag
Openbaar belang
Citymarketingdiensten worden ingezet om de positie en het ‘merk’ van de gemeente te versterken in het algemeen belang.
Bestuurlijk belang
Gemeente Zaanstad heeft geen zetel in het bestuur, maar verleent goedkeuring aan de Raad van Toezicht in de benoeming van de directeur-bestuurder, de leden van de Raad van Toezicht van de stichting worden direct door Zaanstad benoemd.
Stemverhouding:
nvt
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
2024 was een intensief jaar waarin de uitwerking van de nieuwe citymarketingopdracht centraal stond. In 2025 verlegt SMZ de focus grotendeels op haar kernactiviteiten.
De meerjarenstrategie wordt uitgevoerd volgens de uitgestippelde roadmap en diverse nieuwe projecten zijn opgepakt, waar de viering van Roze Zaterdag een belangrijk voorbeeld van is.In 2025 heeft zowel de gemeente als SMZ stappen gezet met het verder inregelen van de processen in de organisatie. Zo zijn bijvoorbeeld de KPI’s vastgesteld, waarmee de voortgang en effectiviteit van de uitvoering meetbaar wordt gemaakt. De bronnen en systemen om deze KPI’s te monitoren, worden dit jaar ingericht.
De focus ligt dit jaar op het versterken van verbindingen en het samenbrengen van belanghebbenden, om zo een structurele samenwerking te realiseren die initiatieven op economisch, gastvrijheids- en cultuurgebied mogelijk maakt.
In het meerjarenplan van de stichting staat dat de focus komende jaren ligt op:
- Promotie van evenementen en activiteiten in samenwerking met lokale partners.
Promotie van evenementen en activiteiten in samenwerking met lokale partners.
- Fysiek gastheerschap, zoals informatiepunten en bezoekersbegeleiding.
Fysiek gastheerschap, zoals informatiepunten en bezoekersbegeleiding.
- Beeldbepalende projecten die bijdragen aan de identiteit van Zaanstad.
Beeldbepalende projecten die bijdragen aan de identiteit van Zaanstad.
- Samenwerking met ondernemers en instellingen in de regio én met partners in de Metropoolregio Amsterdam
Samenwerking met ondernemers en instellingen in de regio én met partners in de Metropoolregio Amsterdam
Governance
- Er is een dienstverleningsovereenkomst afgesloten voor onbepaalde tijd (2024/8599079).
Er is een dienstverleningsovereenkomst afgesloten voor onbepaalde tijd (2024/8599079).
- De directeur-bestuurder wordt benoemd door de RvT na goedkeuring van de gemeente.
De directeur-bestuurder wordt benoemd door de RvT na goedkeuring van de gemeente.
- De directeur-bestuurder is eindverantwoordelijk voor de prestaties van de stichting en voor de uitvoering van de opdracht zoals verstrekt door de gemeente Zaanstad. De directeur-bestuurder is eerste aanspreekpunt voor de gemeente en de Raad van Toezicht.
De directeur-bestuurder is eindverantwoordelijk voor de prestaties van de stichting en voor de uitvoering van de opdracht zoals verstrekt door de gemeente Zaanstad. De directeur-bestuurder is eerste aanspreekpunt voor de gemeente en de Raad van Toezicht.
- Gemeente Zaanstad benoemt de leden van de Raad van Toezicht van de stichting.
Gemeente Zaanstad benoemt de leden van de Raad van Toezicht van de stichting.
- De Raad van Toezicht houdt integraal toezicht op de besturing van de organisatie van de stichting. Onder het houden van toezicht vallen bijvoorbeeld het goedkeuren van besluiten van het bestuur alsmede het monitoren van het functioneren van het bestuur.
De Raad van Toezicht houdt integraal toezicht op de besturing van de organisatie van de stichting. Onder het houden van toezicht vallen bijvoorbeeld het goedkeuren van besluiten van het bestuur alsmede het monitoren van het functioneren van het bestuur.
- De strategische visie wordt conform de Statuten ter goedkeuring aan de Gemeente Zaanstad voorgelegd. Na de goedkeuring van Gemeente Zaanstad, stelt de Raad van Toezicht de Strategische visie en (meerjaren) begroting overeenkomstig vast.
De strategische visie wordt conform de Statuten ter goedkeuring aan de Gemeente Zaanstad voorgelegd. Na de goedkeuring van Gemeente Zaanstad, stelt de Raad van Toezicht de Strategische visie en (meerjaren) begroting overeenkomstig vast.
- Voorgangsgesprekken Zaanstad – stichting:
Voorgangsgesprekken Zaanstad – stichting:
- Er is een governance structuur afgesproken. 2-3 keer per jaar is er een bestuurlijk overleg met ambtenaren en wethouder waar de directeur en RvT rapporteert over de jaarrekening of tussentijdse rapportages, bereik en effect van campagnes en activiteiten, tevredenheidsonderzoeken en reputatiemetingen. Waar nodig wordt tussentijds bijgestuurd op de opdracht.
Er is een governance structuur afgesproken. 2-3 keer per jaar is er een bestuurlijk overleg met ambtenaren en wethouder waar de directeur en RvT rapporteert over de jaarrekening of tussentijdse rapportages, bereik en effect van campagnes en activiteiten, tevredenheidsonderzoeken en reputatiemetingen. Waar nodig wordt tussentijds bijgestuurd op de opdracht.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel is laag met een minimaal toezichtsarrangement.Financiële positie
Jaarrekening 2024
De controleverklaring is door de onafhankelijke accountant afgegeven. Het resultaat over 2024 bedraagt -€ 37.769 en is veroorzaakt door tegenvallende partnerinkomsten en door de verduurzaming van het personeelsbestand. Het negatieve resultaat wordt verrekend met de organisatie-ontwikkelingsreserves van de organisatie.
De jaarrekening is vastgesteld door het bestuur op 2 juni 2025.Begroting 2026
De begroting 2026 en het bijbehorende activiteitenplan is goedgekeurd door de portefeuillehouder op 19 juni 2025. De begroting is gebaseerd op de uitwerking zoals opgenomen in de businesscase. Het activiteitenplan 2026 wordt eind 2025 opgeleverd en vastgesteld.Risico's en beheermaatregelen
Risico’s- Te beperkte inzichtelijkheid in de toegevoegde waarde van SMZ.
Te beperkte inzichtelijkheid in de toegevoegde waarde van SMZ.
- Overschrijding van de bovengrens van 20% externe baten waardoor de voorwaarden van quasi-inbesteding worden geschonden.
Overschrijding van de bovengrens van 20% externe baten waardoor de voorwaarden van quasi-inbesteding worden geschonden.
- Toename financiële druk bij de gemeente doordat partners afhaken.
Toename financiële druk bij de gemeente doordat partners afhaken.
- De Zaanstore ziet de stijging van inkoopkosten en het (deels) verrekenen van deze stijging als risico op daling van omzet en marge.
De Zaanstore ziet de stijging van inkoopkosten en het (deels) verrekenen van deze stijging als risico op daling van omzet en marge.
- De omvang en diversiteit van de opdracht zorgen voor ee hoge druk op de beschikbare personele capaciteit, wat risico’s oplevert voor de voortgang en kwaliteit van de uitvoering.
De omvang en diversiteit van de opdracht zorgen voor ee hoge druk op de beschikbare personele capaciteit, wat risico’s oplevert voor de voortgang en kwaliteit van de uitvoering.
Beheersmaatregelen
- Het meten van de toegevoegde waarde met behulp van korte- en langetermijndoelstellingen en met behulp van duidelijke KPI’s.
Het meten van de toegevoegde waarde met behulp van korte- en langetermijndoelstellingen en met behulp van duidelijke KPI’s.
- De directie van SMZ rapporteert periodiek over de bevinding voor de 80/20 verhouding.
De directie van SMZ rapporteert periodiek over de bevinding voor de 80/20 verhouding.
- De directie van SMZ informeert de gemeente over nieuwe opdrachten.
De directie van SMZ informeert de gemeente over nieuwe opdrachten.
- De directie van SMZ zet stevig in op samenwerking en stimuleert lokale initiatieven.
De directie van SMZ zet stevig in op samenwerking en stimuleert lokale initiatieven.
- Jaarronde monitoring van marges en omzet van de Zaanstore, meegenomen in periodiek rapportages.
Jaarronde monitoring van marges en omzet van de Zaanstore, meegenomen in periodiek rapportages.
- Vanaf 2025 wordt gestart met het werken met een productbegroting en het bijhouden van een urenregistratie ter voorbereiding op de definitieve invoering per 2026. Hiermee kan de gemeente beter kan sturen op de opdracht.
Vanaf 2025 wordt gestart met het werken met een productbegroting en het bijhouden van een urenregistratie ter voorbereiding op de definitieve invoering per 2026. Hiermee kan de gemeente beter kan sturen op de opdracht.
- Vanaf het begrotingsjaar 2025 geldt de verplichting dat SMZ een sluitende begroting dient op te stellen.
Vanaf het begrotingsjaar 2025 geldt de verplichting dat SMZ een sluitende begroting dient op te stellen.
(Bedragen x € 1.000)
Stichting Jeugdteam Zaanstad
Rechtsvorm:
Stichting
Oprichtings-/publicatiedatum:
01-01-2022
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
hoog
Openbaar belang
Het verlenen van jeugdhulp aan jeugdigen in Zaanstad, het beoordelen en doorverwijzen naar specialistische jeugdhulp en het voeren van regie op ondersteuningsplannen van gezinnen. Dit doet het jeugdteam door integraal samen te werken met de Sociale Wijkteams, het onderwijs, de huisartsen, specialistische aanbieders en andere partners in de wijken.
Bestuurlijk belang
Gemeente Zaanstad heeft geen zetel in het bestuur, maar benoemt wel de directeur-bestuurder en de leden van de Raad van Toezicht van de stichting.
Stemverhouding:
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
- De gemeenten geven uitvoering aan de Hervormingsagenda jeugd 2022-2028 zoals is afgesproken met het rijk. De doelstelling is tweeledig: kwalitatief goede jeugdhulp voor de kinderen die het hardst nodig hebben en terugdringen van de kosten.
De gemeenten geven uitvoering aan de Hervormingsagenda jeugd 2022-2028 zoals is afgesproken met het rijk. De doelstelling is tweeledig: kwalitatief goede jeugdhulp voor de kinderen die het hardst nodig hebben en terugdringen van de kosten.
- Het college nam in september 2025 het besluit om het Sociaal wijkteam en het Jeugdteam worden in 2027 samen te brengen in één stichting. Zo ontstaat een organisatie die past bij onze eigen wensen en eisen, én die aansluit bij landelijke ontwikkelingen; lokale teams worden daarin stevig verankerd in de Wmo en Jeugdwet. Een 0 tot 100 team voorkomt dat inwoners langs meerdere loketten moeten. Alle expertise komt samen in één organisatie, problemen van ouders en kinderen worden in samenhang bekeken, en de samenwerking op de werkvloer wordt structureel en effectiever. Zo bouwen we aan een duurzame en toekomstbestendige organisatie voor Werken in de wijk. De gemeenteraad gaf in oktober het college wensen en bedenkingen mee op het voorstel. Vanaf het 4de kwartaal worden stappen gezet om toe te werken na één stichting.
Het college nam in september 2025 het besluit om het Sociaal wijkteam en het Jeugdteam worden in 2027 samen te brengen in één stichting. Zo ontstaat een organisatie die past bij onze eigen wensen en eisen, én die aansluit bij landelijke ontwikkelingen; lokale teams worden daarin stevig verankerd in de Wmo en Jeugdwet. Een 0 tot 100 team voorkomt dat inwoners langs meerdere loketten moeten. Alle expertise komt samen in één organisatie, problemen van ouders en kinderen worden in samenhang bekeken, en de samenwerking op de werkvloer wordt structureel en effectiever. Zo bouwen we aan een duurzame en toekomstbestendige organisatie voor Werken in de wijk. De gemeenteraad gaf in oktober het college wensen en bedenkingen mee op het voorstel. Vanaf het 4de kwartaal worden stappen gezet om toe te werken na één stichting.
- Het college heeft met de raad afgesproken periodiek over de voortgang van de jeugdhulp in Zaanstad
Het college heeft met de raad afgesproken periodiek over de voortgang van de jeugdhulp in Zaanstad
te rapporteren via een voortgangsrapportage met een frequentie van tweemaal per jaar. De rapportages worden ter kennisname aangeboden. Met deze rapportage wordt een van de aanbevelingen van het rekenkameronderzoek Jeugdhulp in Zaanstad opgevolgd. In de voortgangsrapportage staat een update de aantallen jeugdigen in de jeugdhulp, de kostenontwikkeling, de besparende maatregelen en de lopende trajecten rondom jeugd. De laatste voortgangsrapportage is in september 2025 aangeboden.te rapporteren via een voortgangsrapportage met een frequentie van tweemaal per jaar. De rapportages worden ter kennisname aangeboden. Met deze rapportage wordt een van de aanbevelingen van het rekenkameronderzoek Jeugdhulp in Zaanstad opgevolgd. In de voortgangsrapportage staat een update de aantallen jeugdigen in de jeugdhulp, de kostenontwikkeling, de besparende maatregelen en de lopende trajecten rondom jeugd. De laatste voortgangsrapportage is in september 2025 aangeboden.
- Personeel: er is vrij weinig verloop onder het personeel, wel wordt een toename van de werkdruk ervaren. Door een grotere toestroom van hulpvragen waarbij de formatie gelijk blijft neemt de werkdruk voor de medewerkers toe. Vanuit oogpunt van continuïteit wordt momenteel ingezet op vaste mensen voor een deel van de inhuur.
Personeel: er is vrij weinig verloop onder het personeel, wel wordt een toename van de werkdruk ervaren. Door een grotere toestroom van hulpvragen waarbij de formatie gelijk blijft neemt de werkdruk voor de medewerkers toe. Vanuit oogpunt van continuïteit wordt momenteel ingezet op vaste mensen voor een deel van de inhuur.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel is hoog. Het maatschappelijk belang is groot, het gaat om kwetsbare kinderen. De financiële bijdrage van de gemeente is aanzienlijk.Financiële positie
Jaarrekening 2024
De jaarrekening van Stichting Jeugdteam is over 2024 uitgekomen op een financieel tekort van € 101.000. Op de totale omzet van € 11,5 mln. is dit een tekort van 0,9%. Het tekort is vooral het gevolg van hogere personeelskosten, wat weer wordt veroorzaakt door hogere kosten voor inhuur van personeel.Het resultaat is verrekend met de Algemene Reserve van Stichting Jeugdteam. De Algemene Reserve van Stichting Jeugdteam bedraagt voorafgaand aan 2025 € 732.000. Het Eigen Vermogen van Stichting Jeugdteam mag maximaal 10% van de begroting in het daaropvolgende jaar zijn. Afgezet tegen de begroting 2025 van € 11,9 mln. mag het Eigen Vermogen maximaal € 1,19 mln. zijn. De buffer in het Eigen Vermogen stelt de stichting in staat om tegenvallers zelf op te vangen zodat ook strakker begroot kan worden.
Begroting 2026
De Begroting 2026 wordt in het najaar van 2025 vastgesteld. Uitgangspunt voor deze begroting is de begroting van 2025. Deze wordt vermeerderd met de afgesproken indexatie op basis van de Overheidsbijdrage in de Arbeidsontwikkeling (OVA). Dit komt voor 2026 (vooralsnog) uit op 5,2%.Het vinden van personeel blijft lastig. Indien mogelijk wordt gebruik gemaakt van tijdelijk personeel. Het Jeugdteam heeft in de begroting voor 2025 de ambitie opgenomen om de kosten voor inhuur terug te brengen en hiervoor personeel in dienst voor aan te nemen.
Risico's en beheermaatregelen
- Rechtmatigheid: Uit controles die door de gemeente bij Stichting Jeugdteam zijn uitgevoerd, is gebleken dat Stichting Jeugdteam bepaalde inkopen (inhuur van personeel) Europees had moeten aanbesteden. Dit heeft geleid tot een onrechtmatigheid van € 420.000. Deze onrechtmatigheid heeft doorgewerkt in de Jaarrekening 2024 van de gemeente.
Rechtmatigheid: Uit controles die door de gemeente bij Stichting Jeugdteam zijn uitgevoerd, is gebleken dat Stichting Jeugdteam bepaalde inkopen (inhuur van personeel) Europees had moeten aanbesteden. Dit heeft geleid tot een onrechtmatigheid van € 420.000. Deze onrechtmatigheid heeft doorgewerkt in de Jaarrekening 2024 van de gemeente.
- Vanuit het risk control raamwerk opgesteld door KPMG zijn de belangrijkste risico’s een hoge werkdruk, het behouden en aantrekken van personeel en op het doelmatig en rechtmatig besteden van financiële middelen.
Vanuit het risk control raamwerk opgesteld door KPMG zijn de belangrijkste risico’s een hoge werkdruk, het behouden en aantrekken van personeel en op het doelmatig en rechtmatig besteden van financiële middelen.
- Een belangrijke vervolgstap is het gezamenlijk met de stichting opstellen van een plan waarin risico's worden geprioriteerd en een roadmap wordt gecreëerd om mitigerende maatregelen te introduceren, evalueren en implementeren .
Een belangrijke vervolgstap is het gezamenlijk met de stichting opstellen van een plan waarin risico's worden geprioriteerd en een roadmap wordt gecreëerd om mitigerende maatregelen te introduceren, evalueren en implementeren .
- In de begroting van Zaanstad zijn geen financiële risico’s opgenomen voor de stichting.
In de begroting van Zaanstad zijn geen financiële risico’s opgenomen voor de stichting.
Beheersmaatregelen
- Rechtmatigheid: De gemeente gaat in overleg met Stichting Jeugdteam over het aanleveren van tussentijdse informatie over de gedane inkopen en de mogelijke financiële onrechtmatigheden daarvan. Ook is geadviseerd om de inhuurprocedure aan te passen om onrechtmatigheden op dit proces te voorkomen. Monitoring hiervan vindt gedurende 2025 plaats.
Rechtmatigheid: De gemeente gaat in overleg met Stichting Jeugdteam over het aanleveren van tussentijdse informatie over de gedane inkopen en de mogelijke financiële onrechtmatigheden daarvan. Ook is geadviseerd om de inhuurprocedure aan te passen om onrechtmatigheden op dit proces te voorkomen. Monitoring hiervan vindt gedurende 2025 plaats.
- Bij de Stichting worden verbijzonderde interne controles uitgevoerd. Aandachtspunten zijn welke gegevens vanuit privacyoogpunt in het dossier mogen worden opgenomen en hoe de prestatielevering op alle dossiers goed kan worden aangetoond.
Bij de Stichting worden verbijzonderde interne controles uitgevoerd. Aandachtspunten zijn welke gegevens vanuit privacyoogpunt in het dossier mogen worden opgenomen en hoe de prestatielevering op alle dossiers goed kan worden aangetoond.
- Het zaaksysteem Mens Centraal wordt opnieuw ingericht zodat aan alle registratie- en privacy eisen kan worden voldaan.
Het zaaksysteem Mens Centraal wordt opnieuw ingericht zodat aan alle registratie- en privacy eisen kan worden voldaan.
- Het vinden en behouden van goed gekwalificeerd personeel blijft een uitdaging. Trajecten kennen veelal een langere doorlooptijd. Vanuit stabiele continuïteit van zorglevering door dezelfde begeleider leidt dit tot een toename van wachtlijsten.
Het vinden en behouden van goed gekwalificeerd personeel blijft een uitdaging. Trajecten kennen veelal een langere doorlooptijd. Vanuit stabiele continuïteit van zorglevering door dezelfde begeleider leidt dit tot een toename van wachtlijsten.
- Door de inrichting van de overlegstructuur tussen de stichting en de gemeente is tijdige bijsturing op FTE’s en kosten mogelijk.
Door de inrichting van de overlegstructuur tussen de stichting en de gemeente is tijdige bijsturing op FTE’s en kosten mogelijk.
- Zaanstad onderhoudt goed contact met directeur.
Zaanstad onderhoudt goed contact met directeur.
- goede gezondheid en welzijn (SDG 3)
Stichting Sportbedrijf Zaanstad
(Bedragen x € 1.000)
Stichting Sportbedrijf Zaanstad
Rechtsvorm:
Stichting
geen bestuurlijke deelname
quasi inbestedingOprichtings-/publicatiedatum:
01-01-2015
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Het Sportbedrijf is verantwoordelijk voor de exploitatie van sporthallen, gymzalen en zwembaden en de uitvoering van sportstimuleringsactiviteiten en de impuls onderwijs, sport en cultuur. De opdracht van de gemeente Zaanstad aan het Sportbedrijf is vastgelegd in een exploitatieovereenkomst.
Bestuurlijk belang
De leden van de Raad van Toezicht worden door het College van burgemeester en wethouders van de gemeente Zaanstad benoemd, geschorst en ontslagen.
Stemverhouding:
nvt
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
De huidige exploitatieovereenkomst loopt 5 jaar, van 1 januari 2025 tot en met 31 december 2029.
De zwemlessen blijven onverminderd in trek, ook doordat kinderen via de Meedoen Regeling hun zwemdiploma A en B kunnen halen.
Naast de exploitatie van zwembaden, sporthallen en gymzalen biedt het sportbedrijf een variëteit aan sporten om zoveel mogelijk aan te sluiten bij de behoefte van de inwoners. Hiermee geven zij invulling aan het sportbeleid van gemeente Zaanstad. Het Sportbedrijf heeft de coördinatie voor valpreventie op zich genomen en werkt steeds nauwer samen met de afdeling Openbare Orde en Veiligheid om groepen jongeren bezig te houden tijdens risicovolle momenten, bijvoorbeeld tijdens oud en nieuw.Financiën
De Gemeente stelt jaarlijks een budget ter beschikking aan de Stichting ten behoeve van de exploitatie van de accommodaties en de uitvoering van de activiteiten (Exploitatiebijdrage). Jaarlijks stelt de stichting de begroting op voor het komende jaar binnen dit kader en legt deze voor ter goedkeuring aan de gemeente. Voor 2026 heeft het college een bezuiniging opgelegd van € 87.000 en deze is in de begroting 2026 door het Sportbedrijf verwerktJaarrekening 2024
Het resultaat van de jaarrekening 2024 is voor toevoeging aan de reserves € 146.229 negatief en na toevoeging aan de reserves € 1.114.679 negatief. Dit tekort wordt gedekt uit het bij de Stichting opgebouwde Bestemmingsfonds Nog te besteden Exploitatie Sportbedrijf. Het tekort is ontstaan door een CAO stijging van 6,1% met ingang van 2025 en hogere kosten voor energie. De reserveringen bevatten daarom zo’n € 1,1 miljoen voor verduurzamingsmaatregelen in de zwembaden Crommenije en Zaangolf. Daarnaast is € 500.000 gereserveerd voor de inrichting van de horeca en kantoren in het nieuw te bouwen zwembad De Slag. De bouw daarvan is gestart. Het zwembad zal in 2027 in gebruik worden genomen.De reserve “nog te besteden exploitatie Sportbedrijf” daalt na de bestemmingen van ruim € 2,2 miljoen naar ruim € 1,1 miljoen.De afrekening over de afgelopen 5 jaren komt daarmee uit op € 0. Zaanstad ontvangt geen geld terug, maar hoeft ook niet bij te betalen.
Begroting 2026
De exploitatiebijdrage wordt verhoogd met de 2,1% prijsindex die gemeente Zaanstad in de begroting 2026 heeft gehanteerd en de opgelegde bezuiniging van € 87.000 is verwerkt. Ook de CAO stijging van 6,6% met ingang van 1 januari 2026 is in de begroting verwerkt. De exploitatiebijdrage komt daarmee uit op € 5.963.186,- exclusief btw en het begrote tekort op € 220.010.Doordat de prijsindexering die de gemeente toepast fors lager is dan de stijging van de loonkosten en met name de energielasten, wordt het voor Sportbedrijf lastig om een positieve exploitatie te realiseren. Het Sportbedrijf heeft nu een meerjarenbegroting opgesteld voor de jaren 2025 tot en met 2029, waarbij vanaf 2029 pas weer sprake zal zijn van een sluitende begroting. Daarnaast is in deze meerjarenplanning een belangrijk voorbehoud opgenomen ten aanzien van de vergoeding via de BTW SPUK. Doordat deze regeling gewijzigd is, bestaat de kans dat de definitieve uitkering lager is dan waar nu rekening mee gehouden wordt. De voorziene tekorten kunnen enige tijd door het Sportbedrijf zelf opgevangen worden, door inzet van de reserve “nog te besteden exploitatie Sportbedrijf”. Hoe dit doorwerkt op de lange termijn is beperkt in te schatten.
Risico’s en beheersmaatregelen
- Zwembadcapaciteit wordt niet volledig benut
Zwembadcapaciteit wordt niet volledig benut
Er is landelijk sprake van een groeiend tekort aan zwemdocenten, waardoor op veel plaatsen geen gebruik gemaakt kan worden van de volledige zwembadcapaciteit. Met als gevolg dat de inkomsten onder druk staan en de wachtlijsten toenemen. Dit is ook een risico voor Stichting Sportbedrijf Zaanstad. In 2025 heeft het Sportbedrijf de roosters in kunnen vullen waardoor dit risico niet is opgetreden. Het blijft echter een aandachtspunt.
- Vertraging oplevering nieuw zwembad De Slag
Vertraging oplevering nieuw zwembad De Slag
Het huidige zwembad De Slag is verouderd. Als de oplevering van het nieuwe zwembad vertraagt, moeten we langer gebruik maken van het huidige zwembad. Dit leidt tot extra onderhoudskosten omdat het pand in verouderde staat is
- Stijgende loonkosten en energielasten
Stijgende loonkosten en energielasten
De indexering van de gemeente Zaanstad is lager dan de werkelijke stijging van de loonkomsten en energielasten. Het Sportbedrijf kan dit nu nog opvangen, maar dit wordt steeds moeilijker. Zie ook de uitleg bij de begroting 2026.
(Bedragen x € 1.000)
NV HVC
Rechtsvorm:
Naamloze vennootschap
Oprichtings-/publicatiedatum:
2 januari 1991
Vestigingsplaats:
Alkmaar
Toezichtsregime:
hoog
Openbaar belang
De HVC heeft als doel het zeker stellen dat tegen de laagste kosten en op verantwoorde wijze het Zaanse rest-, grof- en gft-afval wordt verwerkt.
Bestuurlijk belang
Wethouder Onclin vertegenwoordigt de gemeente in de AvA.
Stemverhouding:
6,25% aandelen A
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Op 5 juni 2025 was de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AvA). De AvA besloot over de volgende onderwerpen:Jaarverslag 2024
Met haar jaarverslag geeft HVC een uitgebreide toelichting op haar activiteiten en de jaarrekening geeft blijk van een financieel gezonde positie. De jaarrekening wordt onder ‘financiële positie’ verder toegelicht.Ontwikkeling warmtesysteem Westland - realisatie geothermieproject Wippolderlaan
De AvA stemde in met de realisatie van geothermieproject Wippolderlaan, tegen een geraamde maximale investeringssom van € 60 miljoen, te financieren onder garantstelling aandeelhouders A met een geraamd rendement van 10,1%.Voordracht tot benoeming tot lid van de raad van commissarissen
In de Algemene Vergadering van 5 juni 2025 is een nieuw lid benoemd voor de RvC.Dividendbeleid
Voor zover ruimte overblijft, zal deze benut worden voor het matigen van de tarieven.Afval
HVC ondersteunt gemeenten om stappen te zetten naar een circulaire economie en volgt hierbij het uitvoeringsprogramma ‘Van Afval naar Grondstof (VANG)’. Het streven is om via het scheiden van schone stromen uit het restafval te komen tot preventie van afval/grondstoffen. Hiertoe zijn de volgende uit de Menukaart Afvalpreventie de volgende pijlers gekozen: voedselverspilling, wasbare luiers, delen en lenen, de ja-ja sticker en reparatie . Een andere pijler is recycling om te voorkomen dat waardevolle grondstoffen verloren gaan. Hiertoe is een hoogwaardig systeem van inzameling voor bron- en nascheiding vereist. Bronscheiding geldt voor PMD (laagbouw) gft-e, oud papier, textiel en glas . Daar waar inwoners, vanwege hun woonsituatie, denk hierbij aan hoogbouw, geen gelegenheid hebben voor bronscheiding is technische nascheiding voor de stromen metaal en verpakkingsmaterialen mogelijk via een sorteerinstallatie. Verbranding van restafval levert bodemas op die wordt bewerkt in een installatie waardoor ijzer, staal en non-ferro wordt gerecycled en als grondstof wordt vermarkt. Het residu van de bewerkte bodemas bestaat uit fosfaat. In samenwerking met meerdere partijen is er een pilot gestart voor fosfaat-terugwinning zodat deze schaarse grondstof niet via mijnbouw uit de natuur wordt gehaald. Naast deze innovatie zijn er initiatieven ontwikkeld voor het vervaardigen van natuurlijke plasticvervangers die volledig biologisch afbreekbaar zijn Een derde innovatie is de voorbereiding van een grootschalige CO2-afvanginstallatie voor bij de afvalenergiecentrale in Alkmaar.Warmte
HVC is betrokken bij de verkenning naar mogelijke warmte oplossingen voor Krommenie. HVC profileert zich steeds meer als publiek warmtebedrijf en wil in samenwerking met de gemeente bijdragen aan een verkenning naar mogelijke aardgasvrije oplossingen voor het verwarmen van woningen in Krommenie.Op 11 december 2025 was de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AvA). De AvA besloot over de volgende onderwerpen:
Uitgifte van aandelen A aan de gemeenten Utrecht en Nieuwegein
In de zomer van 2024 is HVC door de gemeente Utrecht benaderd in het kader van onderzoek naar mogelijkheden tot samenwerking in een publiek warmtebedrijf. Sindsdien hebben deze initiële gesprekken geleid tot een intensieve afweging van de mogelijkheid van een aandeelhouderschap in HVC, waarbij naast de warmteactiviteiten ook de afval-/grondstoffen gerelateerde aspecten zijn onderzocht. Op basis van dit onderzoek is het college van Utrecht gekomen tot een voorkeur voor aansluiting bij HVC.
Daarnaast heeft ook de gemeente Nieuwegein belangstelling getoond voor toetreding tot HVC. De inhoudelijke overwegingen daarvoor komen overeen met die van Utrecht. Daar komt bij dat Nieuwegein als buurgemeente van Utrecht bij voorkeur aansluit op de systeemkeuze die Utrecht ten aanzien van de warmtetransitie maakt, aangezien de gebouwde omgeving van Nieuwegein aansluit op die van Utrecht. Ook het college van Nieuwegein heeft inmiddels een voorkeur uitgesproken voor HVC, die zij aan de gemeenteraad zal voorleggen.
Gemeente Utrecht komt in aanmerking voor 453 aandelen A en Gemeente Nieuwegein voor 82 aandelen A. Door de uitgifte van de nieuwe aandelen verwatert het belang van Gemeente Zaanstad tot 6,25% (nu 7,15%).Realisatie geothermieproject Alton
Het project beoogt het verduurzamen van de huidige warmteproductie voor het warmtenet in de regio Alkmaar en het voorziet in de extra warmtevraag vanwege de doorontwikkeling van het net naar het noorden.
Het project bouwt voort op de kennis en ervaring die is opgedaan met de ontwikkeling en realisatie van de vier geothermieprojecten die onderdeel zijn van warmtesysteem Westland. De investering in aardwarmte Alton is onderdeel van de geraamde warmteactiviteiten in het kader van de herijkte strategie 2025-2035.
De geraamde investering bedraagt € 85 mln., te financieren onder garantstelling aandeelhouders A, met een geraamd rendement van 11,0%,
Voorafgaand aan de AvA heeft de gemeenteraad van Zaanstad de mogelijkheid gekregen om wensen en bedenkingen mee te geven. Dit is verplicht bij financieringen boven € 10 mln. De uitkomst hiervan is dat de gemeente Zaanstad als aandeelhouder instemde met voorstel en het volgende heeft tijdens de AvA heeft meegegeven:- Zaanstad vindt het belangrijk om te benadrukken dat het warmtenet betaalbaar moet zijn voor de inwoners. Zaanstad roept op om dit als uitgangspunt op te nemen bij het besluit.
Zaanstad vindt het belangrijk om te benadrukken dat het warmtenet betaalbaar moet zijn voor de inwoners. Zaanstad roept op om dit als uitgangspunt op te nemen bij het besluit.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel van de HVC is hoog (op basis van de methodiek). Dit wordt veroorzaakt door grote financiële belangen in de HVC van Gemeente Zaanstad via het aandeelhouderschap en onzekerheid over de ontwikkeling van de elektriciteitsprijs. Daarnaast participeert HVC in diverse consortia, waaronder het Windmolenpark. De publieke en maatschappelijke betrokkenheid bij HVC is hoog, (inzameling en) verwerking van grondstof en afval raakt de burger.Financiële positie
Jaarrekening 2024
Het nettoresultaat van HVC over 2024 bedraagt € 24,5 miljoen. Dit is € 10 miljoen minder dan in 2023. De belangrijkste reden hiervoor is de energieprijzen. Tevens zijn de dividendinkomsten (uit deelnemingen) substantieel lager dan in 2023. Dit is naar verwachting een timingverschil, omdat het uitkeren van dividend afhankelijk is van de cashpositie van de deelneming.
Net als in 2023 investeerde HVC opnieuw in warmtenetten, duurzame warmtebronnen en zonneparken. Ook investeerde HVC in een nieuwe installatie voor het drogen van slib.Verwatering van het aandelenbelang
Zowel in 2024 als in 2025 traden nieuwe gemeenten toe als aandeelhouder. In 2024 was dat gemeente Maassluis en in 2025 gemeente Utrecht en Nieuwegein. Hierdoor treedt verwatering op van het belang van gemeente Zaanstad (van 7,25 naar 6,25% in de Aandelen A).Risico's en beheersmaatregelen
Risico’s- Veiligheid, betrouwbaarheid en continuïteit van de installaties.
Veiligheid, betrouwbaarheid en continuïteit van de installaties.
Incidenten (kunnen) leiden tot uitval, letsel en discontinuïteit van processen. Een adequaat onderhoudsprogramma is een randvoorwaarde voor veilige, betrouwbare installaties. Daarnaast is het uitgangspunt van HVC dat de installaties binnen de vigerende milieunormen presteren.
- Volatiliteit prijzen commodity's, kostprijzen grondstof/transport en levering materieel
Volatiliteit prijzen commodity's, kostprijzen grondstof/transport en levering materieel
Na de extremen van 2022, zijn de energieprijzen weer enigszins gestabiliseerd. Toch blijven de risico's op veranderingen in energieprijzen gezien de geopolitieke omstandigheden hoog.
- Klimaatrisico
Klimaatrisico
HVC is zich zeer bewust van de eigen rol in verduurzaming en klimaatverandering. In relatie tot de eigen doelen en ambities op die vlakken wordt vooral het element tijd als een bedreiging gezien.
- Financiële risico’s
Financiële risico’s
Renterisico, prijsrisico, kredietrisico en liquiditeitsrisico
Beheersmaatregelen
- Annotaties van de agenda van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders in het college van B&W
Annotaties van de agenda van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders in het college van B&W
- Ambtelijk overleg met verschillende klankbordgroepen (zowel financiële als beleidsmatige) met de overige aandeelhouders van HVC.
Ambtelijk overleg met verschillende klankbordgroepen (zowel financiële als beleidsmatige) met de overige aandeelhouders van HVC.
- De HVC informeert de aandeelhouders vooraf en achteraf over de AvA door middel van een vooruitblik en terugblik. Deze informatie wordt door het college actief gedeeld met de raad op het RIS
De HVC informeert de aandeelhouders vooraf en achteraf over de AvA door middel van een vooruitblik en terugblik. Deze informatie wordt door het college actief gedeeld met de raad op het RIS
- Bij financieringsverplichtingen > € 10 mln. is een zienswijze van de raad verplicht
Bij financieringsverplichtingen > € 10 mln. is een zienswijze van de raad verplicht
- Zwembadcapaciteit wordt niet volledig benut
Privaatrechtelijk
Masterplan Noordzeekanaalgebied
(Bedragen x € 1.000)
Metropoolregio Amsterdam
Rechtsvorm:
De MRA is geen juridische entiteit en heeft geen mogelijkheden om bindende besluiten te nemen. Het is een netwerk waarin wordt samengewerkt met provincies, gemeenten en de VRA. In de Samenwerkingsafspraken 2021 staat hoe de deelnemers met elkaar samenwerken.
Oprichtings-/publicatiedatum:
Vestigingsplaats:
Amsterdam
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Het gezamenlijk werken aan onderwerpen die de grenzen van de gemeenten overstijgen. Bijvoorbeeld duurzaamheid, economie, mobiliteit en ruimtelijke vraagstukken, maar ook vanuit een sociaal maatschappelijke invalshoek.
Bestuurlijk belang
Metropool Regio Amsterdam (MRA) kent geen bestuurlijke vertegenwoordiging.
Er is in juridische zin geen bestuurlijk belang. Er kunnen binnen de MRA geen bindende besluiten worden genomen, dit is aan de gemeenteraden van de individuele deelnemers. Er is een informeel bestuurdersnetwerk.
Stemverhouding:
nvt
Actualiteiten en risico's
Vanaf de start van 2025 wordt er samengewerkt op basis van de lange termijn ambities zoals benoemd in de MRA Agenda 2025-2028.
De acht ambities in de MRA Agenda 2025-2028 zijn:
- We willen een klimaatneutrale en circulaire regio zijn in 2050
We willen een klimaatneutrale en circulaire regio zijn in 2050
- We versterken de (digitale) concurrentie- en innovatiekracht van de MRA om bij te dragen aan de transities die nodig zijn
We versterken de (digitale) concurrentie- en innovatiekracht van de MRA om bij te dragen aan de transities die nodig zijn
- We willen tekorten op de arbeidsmarkt verminderen en toekomstbestendig werk bieden aan huidige en nieuwe inwoners waardoor zij zich kunnen (blijven) ontwikkelen (door een optimale aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt
We willen tekorten op de arbeidsmarkt verminderen en toekomstbestendig werk bieden aan huidige en nieuwe inwoners waardoor zij zich kunnen (blijven) ontwikkelen (door een optimale aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt
- We willen voldoende, passende, bereikbare en toekomstbestendige werklocaties in de nabijheid van (potentiële) werkenden
We willen voldoende, passende, bereikbare en toekomstbestendige werklocaties in de nabijheid van (potentiële) werkenden
- We willen leefbare steden en dorpen met voldoende, betaalbare, bereikbare en toekomstbestendige woningen, in een gezonde leefomgeving.
We willen leefbare steden en dorpen met voldoende, betaalbare, bereikbare en toekomstbestendige woningen, in een gezonde leefomgeving.
- We behouden en (waar mogelijk) versterken de kwaliteit van ons landschap en cultuurhistorisch erfgoed.
We behouden en (waar mogelijk) versterken de kwaliteit van ons landschap en cultuurhistorisch erfgoed.
- We willen dat het (inter)nationale toerisme en de recreatiemogelijkheden bijdragen aan de leefkwaliteit van al onze inwoners.
We willen dat het (inter)nationale toerisme en de recreatiemogelijkheden bijdragen aan de leefkwaliteit van al onze inwoners.
- We willen dat eenieder zich op toekomstbestendige en betaalbare wijze kan verplaatsen in de MRA en dat we het logistieke vervoer en de internationale connectiviteit verduurzamen.
We willen dat eenieder zich op toekomstbestendige en betaalbare wijze kan verplaatsen in de MRA en dat we het logistieke vervoer en de internationale connectiviteit verduurzamen.
Bij de MRA Agenda 2025 – 2028 is ook een Meerjaren Uitvoeringsprogramma (MUVP) opgesteld door de platforms (Economie, Ruimte en Mobiliteit). Het MUVP dient als sturingsmiddel voor de bestuurders in de platforms.
Jaarlijks verzendt de MRA een Termijnagenda en Voortgangsnota aan de MRA-deelnemers. Hierin staan respectievelijk de plannen voor het komende jaar en de resultaten van het afgelopen jaar per ambitie. Naast deze stukken is wordt sinds 2025 ook een jaarverslag gedeeld. De voortgangsnota en het jaarverslag over 2025 zijn samengevoegd om de informatiedichtheid van deze stukken te vergroten en het goede gesprek tussen raad en college te bevorderen.
Op de website van de MRA staan nieuwberichten over de activiteiten van de MRA.Governance
In de MRA Samenwerkingsafspraken is omschreven hoe de samenwerking is vormgegeven. De MRA bestaat uit 30 gemeentes, 2 provincies en de Vervoerregio Amsterdam (VRA). De deelnemende gemeenten werken vanuit zeven deelregio’s. Uitgangspunt hiervoor is de huidige geografische indeling: Amsterdam, Amstelland-Meerlanden, Zuid-Kennemerland, IJmond, Zaanstreek-Waterland, Gooi en Vechtstreek, Almere-Lelystad. Iedere deelregio is met minimaal één afgevaardigde vertegenwoordigd in het Bestuur, de bestuurlijke platforms en de portefeuillehoudersoverleggen. In de Algemene Vergadering is iedere deelnemer vertegenwoordigd.In 2025 is de rol van het MRA bestuur onder de loep genomen om de afbakening van de taken van het bestuur te verduidelijken. De inhoudelijke rol van het MRA bestuur is hiermee beter afgebakend. Ook is de frequentie van vergaderingen teruggebracht.
(1) Algemene Vergadering
- De Algemene Vergadering (AV) is het algemeen bestuur van de MRA.
De Algemene Vergadering (AV) is het algemeen bestuur van de MRA.
- Elke deelnemer aan de MRA heeft rechtstreeks zitting in de AV.
Elke deelnemer aan de MRA heeft rechtstreeks zitting in de AV.
- De AV controleert het Bestuur en is de primaire link met de deelnemers.
De AV controleert het Bestuur en is de primaire link met de deelnemers.
- In de AV worden financiële en procesmatige kaders gesteld, en wordt het gesprek gevoerd over de langere termijn en de cultuur van de MRA-samenwerking.
In de AV worden financiële en procesmatige kaders gesteld, en wordt het gesprek gevoerd over de langere termijn en de cultuur van de MRA-samenwerking.
- De vergaderingen van de AV gaan niet over inhoudelijke onderwerpen: deze zijn belegd bij de bestuurlijke platforms, de portefeuillehoudersoverleggen en het Bestuur.
De vergaderingen van de AV gaan niet over inhoudelijke onderwerpen: deze zijn belegd bij de bestuurlijke platforms, de portefeuillehoudersoverleggen en het Bestuur.
(2) Bestuur
- Heeft de dagelijkse leiding over de samenwerking in de MRA.
Heeft de dagelijkse leiding over de samenwerking in de MRA.
- Bewaakt de voortgang op de centrale ambitie en de drie inhoudelijke doelen uit de samenwerkingsafspraken. Als onderwerpen onderbelicht blijven, bijvoorbeeld omdat deze overkoepelend/platformoverstijgend zijn, geeft het MRA Bestuur (on)gevraagd advies en/of wordt er een voorstel gedaan voor de aanpak.
Bewaakt de voortgang op de centrale ambitie en de drie inhoudelijke doelen uit de samenwerkingsafspraken. Als onderwerpen onderbelicht blijven, bijvoorbeeld omdat deze overkoepelend/platformoverstijgend zijn, geeft het MRA Bestuur (on)gevraagd advies en/of wordt er een voorstel gedaan voor de aanpak.
- Gezicht naar buiten: coördineert de lobby in Den Haag en Brussel en zorgt dat met één mond wordt gesproken.
Gezicht naar buiten: coördineert de lobby in Den Haag en Brussel en zorgt dat met één mond wordt gesproken.
- Relaties onderhouden met relevante partners, bijvoorbeeld met de Amsterdam Economic Board.
Relaties onderhouden met relevante partners, bijvoorbeeld met de Amsterdam Economic Board.
- Stijgt boven de deelbelangen uit en signaleert bredere ontwikkelingen die voor de MRA van strategisch belang zijn.
Stijgt boven de deelbelangen uit en signaleert bredere ontwikkelingen die voor de MRA van strategisch belang zijn.
- Toezien op het functioneren van de MRA samenwerking, zowel bestuurlijk als ambtelijk (governance en organisatie)
Toezien op het functioneren van de MRA samenwerking, zowel bestuurlijk als ambtelijk (governance en organisatie)
- Verantwoordelijk voor draagvlak voor te nemen besluiten.
Verantwoordelijk voor draagvlak voor te nemen besluiten.
- Legt verantwoording af aan algemene vergadering.
Legt verantwoording af aan algemene vergadering.
- Twee keer per jaar wordt er een langere sessie belegt en daartussen in komt het MRA Bestuur nog drie tot vier keer samen.
Twee keer per jaar wordt er een langere sessie belegt en daartussen in komt het MRA Bestuur nog drie tot vier keer samen.
- Bestaat uit: Burgemeester Amsterdam (voorzitter en formateur), Commissaris van de Koning Noord-Holland, Commissaris van de Koning Flevoland, en per Bestuurlijk platform één afgevaardigde, niet zijnde de voorzitter (geografisch verdeling). De directeur van de MRA is secretaris van het bestuur.
Bestaat uit: Burgemeester Amsterdam (voorzitter en formateur), Commissaris van de Koning Noord-Holland, Commissaris van de Koning Flevoland, en per Bestuurlijk platform één afgevaardigde, niet zijnde de voorzitter (geografisch verdeling). De directeur van de MRA is secretaris van het bestuur.
(3) Bestuurlijke platforms
- 3 platforms (Economie, Ruimte, Mobiliteit).
3 platforms (Economie, Ruimte, Mobiliteit).
- 2 portefeuillehoudersoverleggen (Bouwen & Wonen, Cultuur & Erfgoed).
2 portefeuillehoudersoverleggen (Bouwen & Wonen, Cultuur & Erfgoed).
(4) Raadtafel
- De Raadtafel geeft gevraagd én ongevraagd advies over de processen die de gemeenteraden en Provinciale Staten van de MRA-deelnemers aangaan, waaronder de jaarlijkse Voortgangsnota, de Termijnagenda en het proces van ‘wensen en opvattingen’.
De Raadtafel geeft gevraagd én ongevraagd advies over de processen die de gemeenteraden en Provinciale Staten van de MRA-deelnemers aangaan, waaronder de jaarlijkse Voortgangsnota, de Termijnagenda en het proces van ‘wensen en opvattingen’.
- Alle gemeenteraden en beide Provinciale Staten zijn met één lid vertegenwoordigd in de MRA Raadtafel.
Alle gemeenteraden en beide Provinciale Staten zijn met één lid vertegenwoordigd in de MRA Raadtafel.
(5) Directie
- Ondersteunt het Bestuur, de bestuurlijke platforms (en daaraan gekoppelde andere overleggen) en Algemene Vergadering in al hun werkzaamheden;
Ondersteunt het Bestuur, de bestuurlijke platforms (en daaraan gekoppelde andere overleggen) en Algemene Vergadering in al hun werkzaamheden;
- Draagt zorg voor een optimale betrokkenheid van raden en Staten bij de MRA-samenwerking en ondersteunt daartoe onder meer de MRA Raadtafel;
Draagt zorg voor een optimale betrokkenheid van raden en Staten bij de MRA-samenwerking en ondersteunt daartoe onder meer de MRA Raadtafel;
- Voert de dagelijkse werkzaamheden uit voor de uitvoering van de MRA Agenda;
Voert de dagelijkse werkzaamheden uit voor de uitvoering van de MRA Agenda;
- Voert een actieve interne- en externe communicatie;
Voert een actieve interne- en externe communicatie;
- Beheert de MRA-financiën en voert daartoe een deugdelijke administratie;
Beheert de MRA-financiën en voert daartoe een deugdelijke administratie;
- Signaleert en initieert thema’s die regionale afstemming vereisen, en faciliteert het maken van regionale afspraken hierover;
Signaleert en initieert thema’s die regionale afstemming vereisen, en faciliteert het maken van regionale afspraken hierover;
- Stelt elke vier jaar een directieplan op, waarin zij inzichtelijk maakt welke inzet nodig is om enerzijds de MRA-samenwerking mogelijk te maken (de kern van de Directie) en anderzijds de uitvoering van de MRA Agenda te bewerkstelligen (de flexibele schil). Het Bestuur komt op basis van dit plan met een voorstel aan de Algemene Vergadering om deze inzet beschikbaar te stellen.
Stelt elke vier jaar een directieplan op, waarin zij inzichtelijk maakt welke inzet nodig is om enerzijds de MRA-samenwerking mogelijk te maken (de kern van de Directie) en anderzijds de uitvoering van de MRA Agenda te bewerkstelligen (de flexibele schil). Het Bestuur komt op basis van dit plan met een voorstel aan de Algemene Vergadering om deze inzet beschikbaar te stellen.
Deelnemers MRA:
- Gemeenten (30)
Gemeenten (30)
Aalsmeer, Almere, Amstelveen, Amsterdam, Beverwijk, Blaricum, Bloemendaal, Diemen, Edam-Volendam, Gooise Meren, Haarlem, Haarlemmermeer, Heemskerk, Heemstede, Hilversum, Huizen, Landsmeer, Laren, Lelystad, Oostzaan, Ouder-Amstel, Purmerend, Uitgeest, Uithoorn, Velsen, Waterland, Wijdemeren, Wormerland, Zaanstad, Zandvoort.
- Provincies (2)
Provincies (2)
Noord-Holland, Flevoland
- Vervoerregio Amsterdam (VRA)
Vervoerregio Amsterdam (VRA)
(Bedragen x € 1.000)
Masterplan Noordzeekanaalgebied
Rechtsvorm:
Stichting
Oprichtings-/publicatiedatum:
Vestigingsplaats:
IJmuiden
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Het op duurzame wijze versterken van de regionale economie in het Noordzeekanaalgebied door het benutten van de potentie van het regionale haven- en industrieel complex.
Bestuurlijk belang
Wethouder Onclin is lid van het stichtingsbestuur
Stemverhouding:
17%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Via de stichting Masterplan Noordzeekanaalgebied werken gemeenten, provincie Noord Holland, het Rijk, havenbedrijven, partners uit het bedrijfsleven, netbeheerders en kennisinstellingen samen. Er wordt gewerkt aan de opgaven in de regio om het gebied aantrekkelijk te houden om te werken, te wonen en te recreëren.Het Noordzeekanaalgebied is door het rijk eind 2021 aangewezen als een van de gebieden van nationaal belang en daarbij de NOVEX status verkreeg. In 2023 is in opdracht van het Bestuursplatform NZKG de scope van de programmering verbreed (met onder andere de gezonde leefomgeving en klimaat en wateropgaven) ten opzichte van de oorspronkelijke programmering die was gebaseerd op de Visie NZKG 2040. De ambities van het Rijk en de regio voor het Noordzeekanaalgebied zijn verwoord in het Ontwikkelperspectief NZKG. Deze gezamenlijke koers is in 2024 vastgesteld en inmiddels zijn ook de bijbehorende uitvoeringsagenda en de regionale investeringsagenda (RIA NOVEX NZKG) gereed.
Het programma Energietransitie NZKG is verder doorontwikkeld en in uitvoering. De gezamenlijke ambitie is om in 2050 te komen tot een bijna volledig CO2 neutrale en circulaire economie en hiertoe zijn sleutelprojecten benoemd en wordt gewerkt met versnellingstafels en een versnellingsloket.
In 2024 is bekend gemaakt dat het Noordzeekanaalgebied twee trances van totaal 98 miljoen euro ontvangt in het kader van het programma Wind op Zee, de ‘Gebiedsinvesteringen netten op zee’. Rijk, provincie en gemeenten tekenen hiervoor een bestuursovereenkomst en gaan aan de slag met verschillende projecten die de leefkwaliteit in de regio verbeteren. Voor Zaanstad zijn er drie projecten die in aanmerking komen in de eerste trance met als doel om de openbare ruimte te verbeteren door vergroening en verduurzaming; de aanleg en openstelling van het Hembrugbos, toevoegen van bomen en groen op sportpark Poelenburg voor het flexwonen en de herinrichting bij pont Buitenhuizen aan de Zaanse kant. Ook in de tweede trance krijgt Zaanstad een deel van deze gebiedsinvesteringen om de leefkwaliteit in het Zaanse Noordzeekanaalgebied te versterken.
Financiële positie
Jaarrekening 2024
Over 2024 heeft de stichting een positief resultaat van € 225.215 behaald, dit resultaat is toegevoegd aan de algemene vrije reserves. De algemene vrije reserves bedragen € 541.412 per 31 december 2024.Governance
Het Stichtingsbestuur NZKG ziet toe op de bedrijfsvoering van het Programmabureau NZKG en is verantwoordelijk voor de jaarrekening. Het stichtingsbestuur stelt op voordracht van het Bestuursplatform NZKG de directie aan en besluit over de meerjarige begroting en het jaarplan. Het Bestuursplatform NZKG benoemt uit haar leden, de leden van het stichtingsbestuur. In het stichtingsbestuur zitten de wethouders van de gemeenten Amsterdam, Beverwijk, Velsen en Zaanstad. De gedeputeerde van de provincie Noord-Holland is voorzitter van het stichtingsbestuur.Risico’s en beheersmaatregelen
Financieel gezien zijn er geen risico’s op dit moment. Wel is het de verwachting dat de algemene reserve sterk zal afnemen als gevolg van de toename van de kosten van het Programmasecretariaat (kosten voor detachering en inhuur). Dit zorgt ervoor dat de financiële positie er niet beter op wordt. Door structureel de bijdragen van de partners te verhogen kan worden voorkomen dat de algemene reserve verder afneemt.(Bedragen x € 1.000)
Recreatieschap Alkmaarder en Uitgeestermeer
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - openbaar lichaam
Oprichtings-/publicatiedatum:
5 april 2007
Vestigingsplaats:
Uitgeest
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Het Recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer (RAUM) is een samenwerkingsverband van twaalf omliggende gemeenten en de provincie Noord-Holland. Het zet zich in voor:
- het verzekeren van een evenwichtige ontwikkeling van de recreatie en de watersport op en rondom het meer en aangrenzende gebieden;
het verzekeren van een evenwichtige ontwikkeling van de recreatie en de watersport op en rondom het meer en aangrenzende gebieden;
- het tot stand brengen, bewaren en onderhouden van het landschap en een evenwichtig natuurlijk milieu dat is afgestemd op het onder bovenstaande geformuleerde.
het tot stand brengen, bewaren en onderhouden van het landschap en een evenwichtig natuurlijk milieu dat is afgestemd op het onder bovenstaande geformuleerde.
Bestuurlijk belang
Wethouder Slegers is lid van het Algemeen Bestuur en het Dagelijks Bestuur, plaatsvervanging door wethouder Onclin.
Stemverhouding:
12,5%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Belangrijke punten uit 2025:
- Het bestuur is conform het vaststellen van de kadernota 2025 akkoord met de benodigde incidentele participantenbijdragen over de jaren 2025 t/m 2031 van in totaal € 1,15 miljoen, met daarbij de dekking voor de participanten vanuit de BCF-btw van de investeringsprojecten;
Het bestuur is conform het vaststellen van de kadernota 2025 akkoord met de benodigde incidentele participantenbijdragen over de jaren 2025 t/m 2031 van in totaal € 1,15 miljoen, met daarbij de dekking voor de participanten vanuit de BCF-btw van de investeringsprojecten;
- Bij het besluit van het bestuur om onderzoek naar de governance te doen is opheffing van de gemeenschappelijke regeling de voorkeursoptie. Met uitzondering van aangegane verplichtingen (zoals de 2e fase natuurontwikkeling Saskerleidam) wordt de ontwikkeling van plannen gepauzeerd; RIB 9423319 onderzoek governance RAUM
Bij het besluit van het bestuur om onderzoek naar de governance te doen is opheffing van de gemeenschappelijke regeling de voorkeursoptie. Met uitzondering van aangegane verplichtingen (zoals de 2e fase natuurontwikkeling Saskerleidam) wordt de ontwikkeling van plannen gepauzeerd; RIB 9423319 onderzoek governance RAUM
. Het onderzoek naar nieuwe projecten (bureau Ginder) wordt afgerond;. Het onderzoek naar nieuwe projecten (bureau Ginder) wordt afgerond;
- De invoering van de recreatiekaart wordt gestaakt.
De invoering van de recreatiekaart wordt gestaakt.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel van deelname aan de gemeenschappelijke regeling is hoog. Het weerstandsvermogen is onvoldoende. De omvang van de huidige algemene reserve (weerstandscapaciteit) is € 43 en ligt onder het niveau van het benodigde weerstandsvermogen van € 427. Het bestuur van het RAUM heeft besloten aan te sluiten bij het uitgangspunt van de regio Noord-Kennemerland om slechts een beperkte algemene reserve aan te houden voor de GR: de norm is 2,5% van de lasten. De consequentie hiervan is dat een beroep op de participanten gedaan moet worden indien de risico's die zich voordoen het bedrag van de algemene reserve overschrijden.Financieel beeld
Jaarrekening 2024
De jaarrekening 2024 sloot met een positief resultaat van € 26.000, terwijl een negatief resultaat van € 252.000 was begroot. Het verschil wordt o.a. verklaard door uitgestelde projecten zoals de visieschets Aagtenpark en reclamezuilen/recreatiearken.Rechtmatigheidsverantwoording
Het dagelijks bestuur is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. Er zijn geen afwijkingen vastgesteld boven genoemde grens van € 80.077.Toekomst recreatieschap
Het bestuur van het recreatieschap ziet het als zijn verantwoordelijkheid om fundamenteel na te denken over de toekomst van het recreatieschap. Een voortzetting op de huidige manier is niet houdbaar zonder extra participantenbijdragen. De volgende vragen spelen een rol:- Wat zijn de kerntaken?
Wat zijn de kerntaken?
- Kunnen de recreatieopgaven in het gebied op een andere manier georganiseerd en gefinancierd kunnen worden?
Kunnen de recreatieopgaven in het gebied op een andere manier georganiseerd en gefinancierd kunnen worden?
- En wat is daarin de rol is van gemeenten, provincie, terreinbeherende organisaties, waterschap etc.?
En wat is daarin de rol is van gemeenten, provincie, terreinbeherende organisaties, waterschap etc.?
Begroting 2026
De totale begrote lasten liggen afgerond € 56.500 lager dan de begroting 2025 na wijziging. Dat verschil wordt bepaald door:- Minder kosten inzake incidentele projecten (€ 174.000);
Minder kosten inzake incidentele projecten (€ 174.000);
- Kosten stijging door indexatie (€ 80.000);
Kosten stijging door indexatie (€ 80.000);
- Meer rentelasten door looptijd lening een heel jaar (€ 27.000);
Meer rentelasten door looptijd lening een heel jaar (€ 27.000);
- Minder inzet RNH inzake aanbesteden onderhoudscontracten (€ 19.000);
Minder inzet RNH inzake aanbesteden onderhoudscontracten (€ 19.000);
- Meer kapitaalslasten door diverse investeringen (€ 15.000);
Meer kapitaalslasten door diverse investeringen (€ 15.000);
- Meer advieskosten externen, met name Cyber (€ 14.500).
Meer advieskosten externen, met name Cyber (€ 14.500).
De begrote baten zijn afgerond € 1.092.500 hoger dan de begroting 2025 na wijziging. Dat verschil wordt veroorzaakt door:
- Meer opbrengsten door incidentele bijdrage participanten (€ 1.064.000).
Meer opbrengsten door incidentele bijdrage participanten (€ 1.064.000).
Bij de vaststelling van de Kadernota 2025 heeft het AB besloten om de tekorten in de begrotingsjaren 2025 t/m 2029 te dekken met incidentele bijdrage door de participanten ten gunste van de reserves conform de geldende verdeelsleutel;
- Meer opbrengsten door indexatie participantenbijdrage conform gemeenschappelijke regeling en overige opbrengsten (€ 58.500);
Meer opbrengsten door indexatie participantenbijdrage conform gemeenschappelijke regeling en overige opbrengsten (€ 58.500);
- Minder subsidie opbrengsten incidentele projecten (€ 30.000);
Minder subsidie opbrengsten incidentele projecten (€ 30.000);
- Meer opbrengsten uit erfpacht en overige opbrengsten als gevolg van indexatie (€ 12.500);
Meer opbrengsten uit erfpacht en overige opbrengsten als gevolg van indexatie (€ 12.500);
- Minder rentebaten door teruglopen banksaldi en lagere spaarrente (€ 12.500).
Minder rentebaten door teruglopen banksaldi en lagere spaarrente (€ 12.500).
Zienswijze
De gemeenteraad gaf in mei een positieve zienwijze op de jaarrekening 2024 en de begroting 2026, met de volgende aandachtspunten:- Neemt met instemming kennis van het financieel resultaat 2024, dat licht positief is;
Neemt met instemming kennis van het financieel resultaat 2024, dat licht positief is;
- Steunt het onderzoek naar de huidige governance- en samenwerkingsstructuur en of deze toekomstbestendig is en welke alternatieven mogelijk zijn;
Steunt het onderzoek naar de huidige governance- en samenwerkingsstructuur en of deze toekomstbestendig is en welke alternatieven mogelijk zijn;
- Dringt erop aan zo spoedig mogelijk – uiterlijk op het moment dat de eerste resultaten van het governance onderzoek openbaar worden – inzicht te geven in de (financiële) verplichtingen die het recreatieschap niet meer aangaat, welke het gaat pauzeren en welke het schap afhandelt;
Dringt erop aan zo spoedig mogelijk – uiterlijk op het moment dat de eerste resultaten van het governance onderzoek openbaar worden – inzicht te geven in de (financiële) verplichtingen die het recreatieschap niet meer aangaat, welke het gaat pauzeren en welke het schap afhandelt;
De gemeenteraad heeft daarbij het volgende amendement aangenomen:
- 25A40 Amendement Granulliet is een risico
25A40 Amendement Granulliet is een risico
..
Antwoordbrief
Het Algemeen Bestuur heeft in haar reactiebrief van 17 juli 2025 aangegeven dat de reacties van de participanten geen aanleiding geven tot wijziging van de jaarstukken 2024, de begrotingswijziging 2025 en de programmabegroting 2026. In de nota van afdoening geeft het recreatieschap aan dat het inzicht geven onderdeel is van de bestuursopdracht “Procesinrichting onderzoek governance, kerntaken, financiën en organisatie van het RAUM” (AB 06-02-2025). Het is een proces dat juridisch en bestuurlijk zorgvuldig moet worden doorlopen.
Het besluit tot gebruik van granuliet is genomen na een brede consultatie met alle betrokkenen, en na uitgebreide beraadslaging. De uitvoering van het project wordt door het recreatieschap nauw gevolgd en gemonitord. Omdat het project in het voorjaar van 2025 daadwerkelijk is gestart, is in de Jaarstukken 2024 hierover nog geen risico over opgenomen.Risico’s en beheersmaatregelen
Risico’s:- Overmacht: optreden extreem weer, brand, (vogel)ziekte en plagen flora en fauna, verslechtering zwemwaterkwaliteit door warm weer en (drugs)dumpingen;
Overmacht: optreden extreem weer, brand, (vogel)ziekte en plagen flora en fauna, verslechtering zwemwaterkwaliteit door warm weer en (drugs)dumpingen;
- Uitstellen van projecten kunnen uiteindelijk leiden tot extra kosten
Uitstellen van projecten kunnen uiteindelijk leiden tot extra kosten
- De claim van het duikongeval ad € 4 mln. ligt hoger dan eerder gecommuniceerd.
De claim van het duikongeval ad € 4 mln. ligt hoger dan eerder gecommuniceerd.
- Veranderende en verzwarende wet- en regelgeving.
Veranderende en verzwarende wet- en regelgeving.
- Uitstel/afstel project Saskerleidam
Uitstel/afstel project Saskerleidam
- Bestuurlijk draagvlak vermindert. Heiloo heeft aangekondigd te willen onderzoeken of uittreden mogelijk is, risico op nog meer deelnemers die uittreden.
Bestuurlijk draagvlak vermindert. Heiloo heeft aangekondigd te willen onderzoeken of uittreden mogelijk is, risico op nog meer deelnemers die uittreden.
- De huidige weerstandscapaciteit is onvoldoende voor het benodigde weerstandsvermogen. Op de (middel)lange termijn moeten o.b.v. de onderhouds- en investeringsplannen wel bestuurlijke keuzes worden gemaakt.
De huidige weerstandscapaciteit is onvoldoende voor het benodigde weerstandsvermogen. Op de (middel)lange termijn moeten o.b.v. de onderhouds- en investeringsplannen wel bestuurlijke keuzes worden gemaakt.
Beheersmaatregelen:
- Inzetten op omgevingsmanagement: informatie stakeholders als raden en ondernemers
Inzetten op omgevingsmanagement: informatie stakeholders als raden en ondernemers
- Meer gezamenlijk optrekken met betrokken partijen om een integraal resultaat te behalen
Meer gezamenlijk optrekken met betrokken partijen om een integraal resultaat te behalen
- Meer inzet op toezicht en handhaving
Meer inzet op toezicht en handhaving
- Opstellen van een financieel plan
Opstellen van een financieel plan
(Bedragen x € 1.000)
GGD Zaanstreek Waterland
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - openbaar lichaam
Oprichtings-/publicatiedatum:
01-09-2016
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
hoog
Openbaar belang
GGD Zaanstreek-Waterland beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid en de (sociale) veiligheid van alle mensen in de regio. Daarbij staat een preventieve en collectieve aanpak voorop, met specifieke aandacht voor bevordering van participatie en ondersteuning van de eigen regie van mensen. Als uitvoeringsorganisatie van de gemeenten sluit de GGD aan bij de gemeentelijke verantwoordelijkheden in het sociaal domein.
Bestuurlijk belang
Een lid van het Algemeen Bestuur (AB) heeft in de vergadering van het AB één stem. In die gevallen waarin Zaanstad en Purmerend zwaarwegende bezwaren hebben tegen een voorstel en met het oog daarop tegenstemmen, leidt die tegenstem tot verwerping van het voorstel. Het voorgaande is niet van toepassing op het voorstel tot vaststelling van de begroting respectievelijk de jaarrekening van de GGD. Wethouder Onclin is voorzitter van het DB en het AB, plaatsvervanger wethouder Slegers.
Stemverhouding:
14%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Verhuizing van GGD ZW naar VrZW Prins Bernardplein vertraagd
GGD ZW is in 2025 nog niet verhuisd naar de locatie van de VrZW aan het Prins Bernardplein. De verwachting is dat dit in 2026 zal plaatsvinden.Verkenning verdere samenwerking GGD ZW en VrZW
In 2025 hebben de GGD ZW en de GGD ZW ingestemd om te verkennen of beide organisaties meer met elkaar kunnen gaan samenwerken. Een extern bureau kreeg de opdracht om meerder scenario’s te verkennen. Het Algemeen Bestuur van de GGD ZW en VrZW hebben kennis genomen van de uitkomsten van deze verkenning. In 2026 krijgt dit een vervolg.GGD ZaWa werkt actief samen met GGD Amsterdam op het gebied van infectieziektebestrijding.
Eind 2024 heeft het AB de samenwerkingsafspraken met GGD Amsterdam vastgesteld (zie GGD-raadsinformatiebrief 19 december 2024 Update uitvoering IZB). Om de toegankelijkheid voor specifieke kwetsbare groepen te vergroten, worden vanuit het centrum seksuele gezondheid wekelijks spreekuren in Zaandam aangeboden.
De GGD is in het derde kwartaal van 2025 gestart met een wijkgerichte aanpak om de vaccinatiegraad op peil te houden op basis van een incidentele plustaak vanuit GALA middelen. De GGD is in het derde kwartaal van 2025 gestart met een wijkgerichte aanpak om de vaccinatiegraad op peil te houden op basis van een incidentele plustaak vanuit GALA middelen. De GGD ZW werkt hier samen met de GGD Amsterdam. GGD Amsterdam heeft positieve resultaten laten zien van hun wijkaanpak.
Over de algemene Infectieziektenbestrijding zijn 2 raadsinformatiebrieven verzonden (9451504 en 9451505). Ook was er op 11 december 2025 met de raad een technische sessie over de wijkgerichte aanpak vaccinatiegraad.Beter inzicht in de context van de door de GGD opgeleverde cijfers
We zetten samen met de GGD stappen hierin. Het gaat om het inzicht in bestaande (contract)taken. Hierover worden nieuwe resultaatafspraken gemaakt. Een voorbeeld hiervan is dat we graag willen weten hoeveel deelnemers uit kwetsbare doelgroepen bereikt worden, en niet alleen het aantal deelnemers aan een interventie. Dit om gezondheidsverschillen zoveel mogelijk te minimaliseren.Financiële knelpunten:
- De SPUK voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) loopt in 2026 gedeeltelijk af en wordt per 2027 met 10% gekort. Een deel van de plustaken van de GGD wordt hieruit gefinancierd. Er wordt onderzocht welke mogelijkheden er zijn voor voortzetting van deze taken door tijdig zoeken naar alternatieve financiering (afhankelijk van de wens om uitvoering van taken wel of niet voort te zetten). Dit heeft dus mogelijk gevolgen voor de omvang van ons plustakenpakket bij de GGD. De GGD plustaken vanuit GALA zijn: JOGG Gezonde Jeugd Gezonde Toekomst, Fris op School, extra monitoring t.b.v. Zaans Preventie Model, wijkaanpak Vaccinatiegraad, Moeders van Zaandam, Nu niet zwanger, Weerbaarheidstrainingen PO.
De SPUK voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) loopt in 2026 gedeeltelijk af en wordt per 2027 met 10% gekort. Een deel van de plustaken van de GGD wordt hieruit gefinancierd. Er wordt onderzocht welke mogelijkheden er zijn voor voortzetting van deze taken door tijdig zoeken naar alternatieve financiering (afhankelijk van de wens om uitvoering van taken wel of niet voort te zetten). Dit heeft dus mogelijk gevolgen voor de omvang van ons plustakenpakket bij de GGD. De GGD plustaken vanuit GALA zijn: JOGG Gezonde Jeugd Gezonde Toekomst, Fris op School, extra monitoring t.b.v. Zaans Preventie Model, wijkaanpak Vaccinatiegraad, Moeders van Zaandam, Nu niet zwanger, Weerbaarheidstrainingen PO.
- Bezuinigingen in relatie tot knelpunten bij Veilig Thuis en Meldpunt en Advies Bijzondere Zorg (MABZ)
Bezuinigingen in relatie tot knelpunten bij Veilig Thuis en Meldpunt en Advies Bijzondere Zorg (MABZ)
De GGD heeft net als alle gemeenschappelijke regelingen in de regio te maken met door de regiogemeenten opgelegde bezuinigingen. Hiervoor zijn verschillende maatregelen vastgesteld in de begroting 2026 van de GGD (zie ook hieronder bij financiële positie). Daarnaast is als gevolg van maatschappelijke ontwikkelingen meer druk ontstaan op Veilig Thuis en het Meld- en Adviespunt Bijzondere Zorg (MABZ). In 2025 is gebleken dat voor deze taken meer capaciteit en geld benodigd is. De gemeenteraden kunnen hierover een zienswijze indienen bij de aangekondigde begrotingswijziging voor 2026 en de GGD begroting voor 2027.
Risicoprofiel
Gemeenten zijn wettelijk verplicht om een GGD in stand te houden voor de uitvoering van de taken op het gebied van de publieke gezondheidszorg. Het risicoprofiel van de GGD is hoog: de financiële bijdrage in de Gemeenschappelijke Regeling is groot (ongeveer € 12,5 mln. deelnemersbijdrage voor het basispakket en € 3,5 mln. aan plustaken in 2025), terwijl de gemeente Zaanstad maar beperkte invloed heeft in het Algemeen Bestuur. Iedere gemeente heeft één stem. Dit betekent voor Zaanstad een stemverhouding van 14% en een financiële deelnemersbijdrage van 47% voor het basispakket. De politieke en maatschappelijke betrokkenheid zijn eveneens groot: de activiteiten van de GGD betreffen de gezondheid en veiligheid van de inwoners. Een probleem op het gebied van volksgezondheid of veiligheid haalt direct de pers en heeft zijn weerslag op de politiek.Financiële positie
Jaarrekening 2024
De door het Algemeen Bestuur vastgestelde jaarrekening 2024 gaf een positief resultaat van € 73.912. Hierbij is het positieve resultaat bestemd voor het vervangen van het instrumentarium van Jeugdgezondheidszorg. Dit instrumentarium is verouderd en er is onvoldoende budget voor de nodige vervanging.Rechtmatigheidsverantwoording
De onafhankelijke accountant heeft een goedkeurende controleverklaring afgegeven over de getrouwheid; dat alle baten en lasten juist en volledig in de jaarrekening zijn verwerkt. Bij de jaarrekening 2024 heeft het dagelijks bestuur voor de tweede keer zelf een rechtmatigheidsverantwoording afgegeven; of wet- en regelgeving is nageleefd. De rechtmatigheidsafwijkingen (rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden) komen boven de overeengekomen verantwoordingsgrens uit. Dit komt doordat inkopen in het verleden niet Europees zijn aanbesteed, terwijl dit vanwege de waarde van de inkopen wel had gemoeten. Dit geldt onder andere voor inkopen (zoals inhuur personeel) die tijdens de “coronajaren” 2021 en 2022 zijn gedaan en zijn verlengd. De rechtmatigheidsfout bedraagt voor 2024 € 3,2 mln. De GGD heeft hierop een verbetertraject gestart met als doel om alle contracten in het vervolg rechtmatig af te sluiten. Volgens het accountantsverslag heeft de GGD “in 2024 stappen gezet om dit proces te verbeteren en strikter toe te zien dat aanbestedingen volgens de juiste procedures worden uitgevoerdBegroting 2026-2029 inclusief bezuinigingsvoorstel
De begroting 2026 is inclusief bezuinigingsvoorstel ter zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraden. De
begroting is opgesteld binnen de kaders van de kadernota 2026. De Kadernota 2026 van de GGD is niet ter zienswijze aan de gemeenteraden voorgelegd. Naast autonome (indexatie loonkosten) en neutrale wijzigingen (verschuivingen van plustaken naar het basispakket), is hierin voor € 710.000 structureel aan extra kosten opgevoerd voor document- en archiefbeheer, cybersecurity en ICT. Deze kosten zijn voor bijna € 600.000 gedekt door voordelen op de bedrijfsvoering (o.a. door voordelen uit de samenwerking met de VrZW). Het overige deel van deze kosten is autonoom, omdat de GGD moet voldoen aan wet- en regelgeving op het gebied van archiefbeheer.De deelnemersbijdrage van Zaanstad komt in de Begroting 2026 van de GGD uit op € 12.504.125. Dit is € 36.274 lager (voordeel) dan waar bij de Kadernota 2026 van is uitgegaan. Dit komt vooral voort doordat de indexatie van de loonkosten is verlaagd. De raad heeft een positieve zienswijze gegeven over het vaststellen van de begroting.
Verder heeft de GGD een bezuinigingsscenario voorgelegd, waarin wordt bezuinigd op taken waar beperkte directe impact is voor bewoners. Dit scenario bevat een bezuiniging van 2,3% ten opzichte van de deelnemersbijdrage van Zaanstad. Ook hierover heeft de raad een positieve zienswijze afgegeven.
Het AB van de GGD ZW gaf de volgende reactie op de zienswijze :
Het AB deelt mee dat met scenario 2,3% op de deelnemersbijdrage wordt bespaard. De suggestie om eventuele frictiekosten zoveel mogelijk te dekken uit de algemene reserve neemt het AB over.
Jaarlijks wordt het dienstenoverzicht (basis- en plustaken) gezamenlijk met gemeenten bekeken.
Het AB neemt de reactie over om continue te blijven zoeken naar efficiency binnen onze dienstverlening en naar synergie in samenwerking met de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland.Risico’s en beheersmaatregelen
- Risico:
Risico:
Personeelstekorten (landelijk fenomeen) leiden tot verslechteren dienstverlening aan inwoners en wachtlijstenPersoneelstekorten (landelijk fenomeen) leiden tot verslechteren dienstverlening aan inwoners en wachtlijsten
Beheersmaatregel: In samenwerking met GGD sturen op prioriteren van dienstverlening aan meest kwetsbare inwoners. Stimuleren van bovenregionale samenwerking om dienstverlening op peil te houden. GGD stuurt actief op terugdringen van het ziekteverzuim. Een extern bureau voert exitgesprekken om inzicht te krijgen in en grip te krijgen op het verloop en het behoud van werknemers.
- Risico:
Risico:
Aanbod GGD sluit niet voldoende aan op behoefte inwoners/ maatschappelijke visie gemeenteAanbod GGD sluit niet voldoende aan op behoefte inwoners/ maatschappelijke visie gemeente
Beheersmaatregel: periodiek inhoudelijk overleg om beleidskeuzes door te nemen en bestaand aanbod te verbeteren of nieuw aanbod te implementeren.
- Risico:
Risico:
GGD is eigen risicodrager. Afschaling van taken/ opdrachten kunnen leiden tot (langdurige) frictiekosten die aan gemeenten worden doorbelastGGD is eigen risicodrager. Afschaling van taken/ opdrachten kunnen leiden tot (langdurige) frictiekosten die aan gemeenten worden doorbelast
Beheersmaatregel: Zaanstad communiceert als goed opdrachtgever tijdig het afstoten van taken/ opdrachten, zodat de GGD tijd heeft om passende maatregelen te nemen de frictiekosten te beperken. Verder zullen we erop aansturen om heldere afspraken te maken over frictiekosten en de wederzijdse verantwoordelijkheid om deze te beperken.
- Risico:
Risico:
Autonome ontwikkelingen, wetwijzigingen en landelijke initiatieven kunnen leiden tot uitbreiding van capaciteit c.q. aanbod en toename van de kosten.Autonome ontwikkelingen, wetwijzigingen en landelijke initiatieven kunnen leiden tot uitbreiding van capaciteit c.q. aanbod en toename van de kosten.
Beheersmaatregel: Periodiek overleg dat aansluit op de PDCA cyclus om daarmee sneller te kunnen anticiperen op ontwikkelingen in vraag en aanbod, en toekomstige wijzigingen en capaciteitsbehoefte
- Risico:
Risico:
Financiële tekorten groter dan € 450.000 kunnen niet worden opgevangen binnen het weerstandsvermogen (algemene reserve) van de GGD.Financiële tekorten groter dan € 450.000 kunnen niet worden opgevangen binnen het weerstandsvermogen (algemene reserve) van de GGD.
Beheersmaatregelen: Vanuit de GGD wordt de risicoanalyse verder aangescherpt. De volgende stap is om risico’s te kwantificeren en te toetsen dat er voor het geheel aan risico’s voldoende weerstandsvermogen aanwezig is. Aangezien gemeenten verantwoordelijk zijn voor de financiering van de GGD, is het zo dat gemeenten uiteindelijk zullen moeten bijdragen als de situatie zich voortdoet dat er tekorten zijn bij de GGD waarvoor onvoldoende weerstandsvermogen aanwezig is.
- We willen een klimaatneutrale en circulaire regio zijn in 2050
InWest Regio B.V.
(Bedragen x € 1.000)
InWest Regio B.V.
Rechtsvorm:
Besloten Vennootschap
Oprichtings-/publicatiedatum:
7 oktober 2021
Vestigingsplaats:
Haarlem
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Deelname van Zaanstad aan InWest Regio B.V. en ROM InWest B.V. draagt bij aan het versneld mogelijk maken van de grote opgave op het gebied van klimaat, duurzaamheid en circulariteit.
Bestuurlijk belang
InWest Regio heeft 23 aandeelhouders. Gemeente Zaanstad is houder van 4,6% van de aandelen. Wethouder Onclin vertegenwoordigt de gemeente in de AvA, plaatsvervanging wethouder Slegers.
Er is sprake van duale aansturing waarbij de wethouder financiën invulling geeft aan de eigenaarsrol en het inhoudelijk opdrachtgeverschap is belegd bij de beleidsportefeuillehouder.Stemverhouding:
4,6%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
In 2025 waren er twee aandeelhoudersvergaderingen (AvA):- Belangrijkste punten uit de AvA juni 2025
Belangrijkste punten uit de AvA juni 2025
o Vaststellen jaarrekening 2024 en het verlenen van decharge aan de bestuurder en Raad van Commissarissen
Zie Financiële positie
o Herbenoeming Raad van Commissarissen
De opvolging vindt plaats op basis van het vastgestelde rooster.
o Inbesteding Programma Investeringsgereed Innovatief MKB (PIM) bij ROM InWest BV
ROM InWest B.V. wil per 1 januari 2026 de uitvoering van het PIM door de Provincie Noord-Holland overnemen van het huidige consortium. De kosten worden gedragen door PNH.
- Belangrijkste punten uit de AvA november 2025
Belangrijkste punten uit de AvA november 2025
o Herbenoeming statutair bestuurder voor 4 jaar
o Uitstel besluitvorming aanpassing governance
o Benoeming leden Raad van Commissarissen en uitbreiding naar 4 leden
o Uitbrengen stemverklaring gemeente ZaanstadIn de raadsinformatiebrief 9856973 informeerde de college de raad over deze AvA.
Verbetering zichtbaarheid ROM InWest Noord-Holland
In de loop van 2024 is door een aantal regio-gemeenten geconstateerd dat ROM Inwest onvoldoende zichtbaar is. Met de directie van ROM InWest is afgesproken dat in regio Zaanstreek Waterland extra voorlichtingsbijeenkomsten voor ondernemers worden georganiseerd. De eerste is in het voorjaar 2025 in Purmerend gehouden de tweede volgt in het najaar in Zaanstad. Daarnaast volgt er in het najaar ook een extra voorlichting aan de accountmanagers Economie in de regio Zaanstreek Waterland
Inmiddels bestaat ROM InWest 4 jaar. Overeenkomstig de bestuursovereenkomst volgt er eind 2025 een evaluatie. De resultaten van de evaluatie zullen begin 2026 gepresenteerd worden.Evaluatie 2025/2026
Eén keer per vier jaar voert ROM InWest een evaluatie uit. De evaluatie heeft als doel te beoordelen hoe de ROM functioneert ten opzichte van de oorspronkelijke verwachtingen. En of ze voldoende is toegerust op haar toekomstige opgaven. De evaluatie is in 2025 uitgevoerd door een extern bureau. De resultaten van de evaluatie deelt ROM InWest begin 2026 met de aandeelhouders.Risicoprofiel
In de risicoweging komt InWest Regio B.V. uit op "midden". De financiële risico's zijn beperkt vanwege de gevormde voorziening van € 1,5 miljoen zoals afgesproken met de raad.Financiële positie
Jaarrekening 2024
InWest Regio B.V. heeft een verlies van € 1,9 miljoen geleden. Rom InWest heeft een verlies geleden van € 2,1 miljoen, hiermee komt het totale verlies in 2025 uit op €3,9 miljoen. De verklaring voor de verliezen is dat in de eerste jaren de kosten voor de baten uitgaan. De investeringen in bedrijven hebben tijd nodig om te renderen. Positieve resultaten zijn pas zichtbaar in het resultaat als InWest Regio B.V. (of één van haar deelnemingen) de portefeuille van de hand doet. Dit gebeurt pas vanaf het moment dat het goed gaat met het bedrijf waarin is geïnvesteerd.Begroting 2026
Voor 2026 zijn er nog geen plannen bekend, het college en de raad zullen hierover geïnformeerd worden wanneer het jaarplan bekend is.Stand van zaken stortingen Zaanstad
Toen gemeente Zaanstad toetrad als aandeelhouder is afgesproken dat gemeente Zaanstad voor in totaal € 5 miljoen deelneemt in ROM InWest. Er is afgesproken dat ieder jaar twee keer 10% van dit bedrag als bijdrage in het ROM Kapitaal wordt gevraagd aan de aandeelhouder. Dit wordt een “capital call” genoemd. Dit betekent dat dat gemeente Zaanstad twee keer per jaar € 500.000 aan het ROM Kapitaal toevoegt. De laatste capital call zal begin 2028 zijn.
Uit voorzichtigheidsprincipe heeft gemeente Zaanstad bij oprichting risicoreservering gemaakt van € 1,5 miljoen, dit betreft 30% van de deelneming.Risico’s en beheersmaatregelen
Risico’s
In het jaarverslag 2024 benoemt de ROM een aantal risico's:- Strategische risico's: balans treffen tussen de strategische lijn en de verwachtingen van aandeelhouders en mogelijke reputatieschade door investeringsbeslissingen. Het gevolg hiervan is uitblijven van beslissingen. De beheersmaatregel is interactie met stakeholders waar ook wordt gesproken over de allocatie van middelen.
Strategische risico's: balans treffen tussen de strategische lijn en de verwachtingen van aandeelhouders en mogelijke reputatieschade door investeringsbeslissingen. Het gevolg hiervan is uitblijven van beslissingen. De beheersmaatregel is interactie met stakeholders waar ook wordt gesproken over de allocatie van middelen.
- Compliance risico's: fraude- en cyber security risico’s. De beheersingsmaatregel is zorgvuldig opgestelde processen en procedures waarin deze risico's zijn geadresseerd en worden gemonitord.
Compliance risico's: fraude- en cyber security risico’s. De beheersingsmaatregel is zorgvuldig opgestelde processen en procedures waarin deze risico's zijn geadresseerd en worden gemonitord.
- Operationele risico's: het niet kunnen vinden van de juiste talenten en experts en deze binnen de organisatie houden. Er wordt actief gestuurd op recruitment en aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden worden aangeboden. Met teamleden wordt actief gesproken over perspectief, ontwikkeling en cultuur.
Operationele risico's: het niet kunnen vinden van de juiste talenten en experts en deze binnen de organisatie houden. Er wordt actief gestuurd op recruitment en aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden worden aangeboden. Met teamleden wordt actief gesproken over perspectief, ontwikkeling en cultuur.
Gemeente Zaanstad ziet aanvullend hierop de volgende risico’s
- Opgaven van gemeente Zaanstad worden niet gehaald omdat ROM InWest onvoldoende aandacht heeft voor ondernemers in gemeente Zaanstad.
Opgaven van gemeente Zaanstad worden niet gehaald omdat ROM InWest onvoldoende aandacht heeft voor ondernemers in gemeente Zaanstad.
Beheersmaatregel: gemeente Zaanstad is hierover met ROM InWest in gesprek hoe dit beter kan
- ROM InWest maakt langer verliezen, waardoor er op termijn een financiële bijdrage aan de aandeelhouders wordt gevraagd en/of de deelneming minder waard wordt
ROM InWest maakt langer verliezen, waardoor er op termijn een financiële bijdrage aan de aandeelhouders wordt gevraagd en/of de deelneming minder waard wordt
Beheersmaatregel:
- gemeente Zaanstad blijft als aandeelhouder kritisch meekijken op begroting en strategisch plan van ROM InWest
gemeente Zaanstad blijft als aandeelhouder kritisch meekijken op begroting en strategisch plan van ROM InWest
- Risicoreservering van € 1,5 miljoen
Risicoreservering van € 1,5 miljoen
(Bedragen x € 1.000)
Vereniging Nederlandse Gemeenten
Rechtsvorm:
Vereniging
Oprichtings-/publicatiedatum:
28-2-1912
Vestigingsplaats:
Den Haag
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
De Vereniging van Nederlandse Gemeenten zijn de 342 gemeenten (per 1-1-2023) samen, ondersteund door de VNG-organisatie. De VNG heeft als doel om de lokale overheid te versterken en de lokale democratie te vitaliseren. De gemeenten werken, via de VNG, met elkaar aan maatschappelijke opgaven.
Bestuurlijk belang
Zaanstad heeft 75 stemmen in de Algemene Ledenvergadering. Elke gemeente die lid is van de vereniging, brengt door tussenkomst van haar vertegenwoordiger zoveel stemmen uit als het aantal veelvouden van één duizend (1.000) inwoners dat de bevolking van de door haar gerepresenteerde gemeente telt, met dien verstande dat zij tenminste één en ten hoogste vijfenzeventig (75) stemmen uitbrengt.
Stemverhouding:
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Op 18 juni 2025 stemde de Algemene Ledenvergadering (ALV) in met de VNG resolutie VNG-inzet Tweede Kamerverkiezingen . De VNG maakt met de resolutie de politieke partijen duidelijk op welke punten gemeenten het nodig achten om oplossingen en perspectief te bieden.
De resolutie benoemt als onderwerpen waarop gemeenten kunnen bijdragen aan oplossingen met perspectief:- Bestaanszekerheid
Bestaanszekerheid
- Migratie
Migratie
- Wonen en stikstof
Wonen en stikstof
- Energie en klimaat
Energie en klimaat
- Zorg en jeugdzorg
Zorg en jeugdzorg
- Weerbaarheid en digitale veiligheid
Weerbaarheid en digitale veiligheid
- Kwaliteit openbaar bestuur
Kwaliteit openbaar bestuur
Gemeenten kunnen en willen met deze oplossingen daadkrachtig en voortvarend aan de slag door het initiatief te nemen voor onze inwoners en samen te werken met andere partijen. Dat kan alleen met voldoende financiële slagkracht. Het VNG-bestuur blijft zich onverminderd inspannen voor de randvoorwaarde om te kunnen investeren in het publieke domein: voldoende structurele middelen in het Gemeentefonds. Hierbij is het cruciaal dat er een afspraak komt met het nieuwe kabinet om de balans tussen taken en middelen van gemeenten zoveel als mogelijk te herstellen en te borgen.
Op de ALV van 18 juni 2025 is verder o.a. gesproken e/o besloten over:
- Jaarverslag 2024
Jaarverslag 2024
- Contributievoorstel VNG 2026
Contributievoorstel VNG 2026
- Kadernota 2026
Kadernota 2026
- Oprichting VNG Risicobeheerfonds
Oprichting VNG Risicobeheerfonds
- Collectieve digitalisering
Collectieve digitalisering
Financiële positie
Jaarrekening 2024
Het jaar 2024 bracht in financieel-economisch opzicht geen grote schokken. Het bedrijfsresultaat is weliswaar een rood cijfer, maar beter dan begroot. Het bedrijfsresultaat is uitgekomen op € 3,396 miljoen negatief, € 1,665 miljoen boven de raming. Het werken met een negatief resultaat is conform de afspraak met de gemeenten om gefaseerd het eigen vermogen in te zetten. Zolang de kosten niet 100% worden gedekt uit contributie, wordt het begrotingstekort gefinancierd uit het vermogen. Het rendement op de beleggingsportefeuille was 7%. De VNG-bedrijven hadden gezamenlijk een positief resultaat. Het financieel resultaat is gunstig beïnvloed doordat de organisatie meer nieuwe, extern gefinancierde projecten opzette.Contributie 2026
Tijdens de ALV 2018 hebben de leden ingestemd met de uitgangspunten voor de meerjarige ontwikkeling van de contributie. Daarbij is afgesproken om de VNG-begroting weer in evenwicht te brengen door een combinatie van geleidelijke contributieverhoging en het inzetten van het vermogen van de VNG. Binnen dit uitgangspunt beweegt de contributie op basis van twee componenten:- Compensatie voor de loon- en prijsontwikkeling op basis van CPB-indexcijfers
Compensatie voor de loon- en prijsontwikkeling op basis van CPB-indexcijfers
- 1,0% voor de groei naar volledige dekking van de kosten van de kernorganisatie van de VNG vanuit de contributie.
1,0% voor de groei naar volledige dekking van de kosten van de kernorganisatie van de VNG vanuit de contributie.
Voor 2026 betekent dit een verhoging van de bijdrage met 2,1%. De ingroei van 1% neemt de VNG zelf voor haar rekening.
Risico’s en beheersmaatregelen
- Projecten namens derden worden mede uitgevoerd door medewerkers met een vaste aanstelling. Risico bij het wegvallen van projecten is dat er onvoldoende dekking is voor de salarislasten en eventueel kosten voor afvloeiing van projectmedewerkers. Om de risico’s te beheersen worden alleen die projecten begroot die zeker zullen worden gerealiseerd. Voorts wordt voor de uitvoering van projecten zo veel mogelijk gewerkt met personeel dat flexibel over de projecten ingezet kan worden.
Projecten namens derden worden mede uitgevoerd door medewerkers met een vaste aanstelling. Risico bij het wegvallen van projecten is dat er onvoldoende dekking is voor de salarislasten en eventueel kosten voor afvloeiing van projectmedewerkers. Om de risico’s te beheersen worden alleen die projecten begroot die zeker zullen worden gerealiseerd. Voorts wordt voor de uitvoering van projecten zo veel mogelijk gewerkt met personeel dat flexibel over de projecten ingezet kan worden.
- Risico van een fictief dienstverband bij inhuur. Risicobeheersing vindt hier plaats door vooraf de opdrachtformulering helder en duidelijk neer te zetten en te toetsen. Inkoop Service Desk ondersteunt en bewaakt het inkoopproces.
Risico van een fictief dienstverband bij inhuur. Risicobeheersing vindt hier plaats door vooraf de opdrachtformulering helder en duidelijk neer te zetten en te toetsen. Inkoop Service Desk ondersteunt en bewaakt het inkoopproces.
- Risico dat achteraf het subsidiebedrag naar beneden wordt bijgesteld als de Vereniging niet aan de subsidievoorwaarden heeft voldaan, terwijl de lasten wel zijn gemaakt. Dit risico wordt onder meer beperkt door periodiek te monitoren of de gemaakte lasten binnen het toegekende budget vallen en een strikt tijdschrijfbeleid te handhaven zodat projecturen na afloop te verantwoorden zijn.
Risico dat achteraf het subsidiebedrag naar beneden wordt bijgesteld als de Vereniging niet aan de subsidievoorwaarden heeft voldaan, terwijl de lasten wel zijn gemaakt. Dit risico wordt onder meer beperkt door periodiek te monitoren of de gemaakte lasten binnen het toegekende budget vallen en een strikt tijdschrijfbeleid te handhaven zodat projecturen na afloop te verantwoorden zijn.
- Als indirect 100% aandeelhouder deelt de Vereniging in de resultaatseffecten als gevolg van de ondernemingsrisico’s van de deelnemingen. Mitigeren van het risico door sinds 2019 het resultaat van de deelnemingen niet meer mee te nemen in de begroting.
Als indirect 100% aandeelhouder deelt de Vereniging in de resultaatseffecten als gevolg van de ondernemingsrisico’s van de deelnemingen. Mitigeren van het risico door sinds 2019 het resultaat van de deelnemingen niet meer mee te nemen in de begroting.
- Koersrisico over het belegd vermogen. Het risico op een negatief effect op het vermogen wordt beperkt door het aanbrengen van spreiding in de portefeuille. Er is gekozen voor een middellange beleggingsstrategie. Door het hanteren van een herwaarderingsreserve worden ongerealiseerde koersresultaten niet in het resultaat betrokken.
Koersrisico over het belegd vermogen. Het risico op een negatief effect op het vermogen wordt beperkt door het aanbrengen van spreiding in de portefeuille. Er is gekozen voor een middellange beleggingsstrategie. Door het hanteren van een herwaarderingsreserve worden ongerealiseerde koersresultaten niet in het resultaat betrokken.
- VNG is eigen risicodrager voor de WW- en Bovenwettelijk WW rechten van de oud-medewerkers. Voor alle opgebouwde rechten wordt op het moment dat het recht zich voordoet een voorziening gevormd. Om eventuele opbouw van nieuwe rechten te beperken, werkt VNG voor een deel met tijdelijke contracten, indien het om tijdelijk werk en een tijdelijke financiering gaat.
VNG is eigen risicodrager voor de WW- en Bovenwettelijk WW rechten van de oud-medewerkers. Voor alle opgebouwde rechten wordt op het moment dat het recht zich voordoet een voorziening gevormd. Om eventuele opbouw van nieuwe rechten te beperken, werkt VNG voor een deel met tijdelijke contracten, indien het om tijdelijk werk en een tijdelijke financiering gaat.
(Bedragen x € 1.000)
Warmtenetwerk Zaanstad (WNZ)
Rechtsvorm:
BV
Oprichtings-/publicatiedatum:
01-01-2019
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
hoog
Openbaar belang
Het op gang brengen van de transitie naar een aardgasloze gebouwde omgeving. De legitimering van een overheidsinterventie op basis van marktfalen is hier van toepassing op de casus warmtenet in Zaandam-Oost. Het doel is (duurzame) warmtelevering aan (potentiële) afnemers van warmte mogelijk te maken. Op dit moment transporteert WNZ de warmte van de biomassacentrale naar afnemers in Zaandam Oost
Bestuurlijk belang
Wethouder Onclin vertegenwoordigt de gemeente in de AvA, plaatsvervanging wethouder Groothuismink.
Gemeente Zaanstad is samen met Duurzame Energienetwerken Noord-Holland (DEN-NH) eigenaar van het Warmtenetwerk Zaanstad BV. Gemeente Zaanstad heeft een belang van 39% in de Aandelen (uitsluitend stemgerechtigd), alsmede een belang van 100% in de Aandelen C (stemrechtloos).
Er is sprake van duale aansturing waarbij de wethouder financiën invulling geeft aan de eigenaarsrol en het inhoudelijk opdrachtgeverschap is belegd bij de beleidsportefeuillehouder.Stemverhouding:
39,0%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
- In de Algemene vergadering van Aandeelhouders (AvA) van 12 mei 2025 zijn de volgende besluiten genomen:
In de Algemene vergadering van Aandeelhouders (AvA) van 12 mei 2025 zijn de volgende besluiten genomen:
- Het vaststellen van de jaarrekening 2024
Het vaststellen van de jaarrekening 2024
- Het actualiseren van het meerjarenplan, met het oog op de doorontwikkeling van WNZ in relatie tot o.a. de Wet Collectieve Warmte (Wcw)
Het actualiseren van het meerjarenplan, met het oog op de doorontwikkeling van WNZ in relatie tot o.a. de Wet Collectieve Warmte (Wcw)
- De AvA maakt afspraken voor de RvC. De leden van de RvC worden in 2025 geworven.
De AvA maakt afspraken voor de RvC. De leden van de RvC worden in 2025 geworven.
- In voorbereiding op de komst van de Wcw, oriënteert WNZ zich op de ontwikkeling naar een integraal warmtebedrijf, waarin warmtebronnen, distributie en levering onder één entiteit plaatsvindt.
In voorbereiding op de komst van de Wcw, oriënteert WNZ zich op de ontwikkeling naar een integraal warmtebedrijf, waarin warmtebronnen, distributie en levering onder één entiteit plaatsvindt.
- De biomassacentrale, voorheen eigendom van Bioforte, is overgenomen door Essent. De leveringszekerheid van duurzame warmte is hierdoor beter gewaarborgd. Ook heeft Essent zich voorgenomen om de biomassacentrale uiteindelijk te vervangen door een warmtepompcentrale.
De biomassacentrale, voorheen eigendom van Bioforte, is overgenomen door Essent. De leveringszekerheid van duurzame warmte is hierdoor beter gewaarborgd. Ook heeft Essent zich voorgenomen om de biomassacentrale uiteindelijk te vervangen door een warmtepompcentrale.
- In Zaandam Oost wordt een innovatieve warmtebron ontwikkeld, waarmee warmte van een kunstgrasveld wordt afgevangen en opgewerkt tot een temperatuur waarmee het zwembad en/of het warmtenet van warmte kunnen worden voorzien.
In Zaandam Oost wordt een innovatieve warmtebron ontwikkeld, waarmee warmte van een kunstgrasveld wordt afgevangen en opgewerkt tot een temperatuur waarmee het zwembad en/of het warmtenet van warmte kunnen worden voorzien.
- Tijdens de AvA van 22 september is de nieuwe directeur voor WNZ aangesteld.
Tijdens de AvA van 22 september is de nieuwe directeur voor WNZ aangesteld.
- In de AvA van 8 december zijn de volgende besluiten genomen:
In de AvA van 8 december zijn de volgende besluiten genomen:
- Verlenging aanstelling projectontwikkelaars met één jaar
Verlenging aanstelling projectontwikkelaars met één jaar
- Het vaststellen van het Annual Business Plan 2026
Het vaststellen van het Annual Business Plan 2026
- De vergaderfrequentie voor 2026 is vastgesteld
De vergaderfrequentie voor 2026 is vastgesteld
- De leden voor de RvC zijn geworven. De procedure wordt in Q1 afgerond. Aanpassing van de statuten en voordracht voor installatie van een driekoppige RvC ligt in de AvA van mei 2026 voor.
De leden voor de RvC zijn geworven. De procedure wordt in Q1 afgerond. Aanpassing van de statuten en voordracht voor installatie van een driekoppige RvC ligt in de AvA van mei 2026 voor.
Financiële positie
Voorziening
De voorziening is gevormd bij de oprichting van WNZ voor de onrendabele top. Het niveau van de voorziening wordt gehandhaafd met de volgende overwegingen:- De onrendabele top is nog steeds aanwezig
De onrendabele top is nog steeds aanwezig
- De onderneming heeft sinds haar oprichting verliezen geleden
De onderneming heeft sinds haar oprichting verliezen geleden
- De huidige businesscase nog niet positief
De huidige businesscase nog niet positief
- Het Zaanse aandeel in het eigen vermogen van WNZ overstijgt de boekwaarde van ons aandeel in de jaarrekening van de gemeente.
Het Zaanse aandeel in het eigen vermogen van WNZ overstijgt de boekwaarde van ons aandeel in de jaarrekening van de gemeente.
- De opdracht tot doorontwikkeling van WNZ leidt pas later tot verandering van de financiële resultaten.
De opdracht tot doorontwikkeling van WNZ leidt pas later tot verandering van de financiële resultaten.
Jaarrekening 2024
De jaarrekening over 2024 is op 12 mei 2025 vastgesteld. Het verlies over het boekjaar 2024 bedroeg € 383.000,- en is in mindering gebracht op de algemene reserve.Financiering van nieuwe ontwikkelingen
Bij het Annual Businessplan WNZ 2025 is inzicht gegeven in een investeringsbegroting waarin nieuwe ontwikkelingen in Zaandam Oost zijn verwerkt. Het verder uitwerken van een financieringsplan is vooruitgeschoven naar 2026. De financiering van nieuwe ontwikkelingen houdt verband met het aandelenbelang van de aandeelhouders en het aantrekken van vreemd vermogen. Daarnaast speelt de Wcw en de ontwikkeling van WNZ naar integraal warmtebedrijf een rol. Besloten is om het financieringsvraagstuk hiermee breder op te pakken en voor langere periode te bestendigenRisicoprofiel
Het financieel belang is hoog. De gemeentelijke deelneming is onderhandeld op € 4,2 miljoen. Deze deelneming is op die basis nu gewaardeerd op € 1,9 miljoen. Gemeente Zaanstad heeft een voorziening getroffen voor het verschil van € 2,3 miljoen. Het risico dat de getroffen voorziening te klein blijkt (omdat de marktwaarde van de deelneming daalt) is opgenomen als risico voor het weerstandvermogen. De politieke en maatschappelijke betrokkenheid zijn groot: de activiteiten van Warmtenetwerk Zaanstad B.V. richten zich op het leveren van warmte aan inwoners. De gemeente participeert in het Warmtenetwerk Zaanstad B.V. vanuit het publieke belang en de maatschappelijke doelen die de gemeente wil realiseren.Risico's en beheersmaatregelen
Risico’s- Achterblijven omzet
Ook in 2025 blijft de omzet achter op de begroting. De oorzaak hiervan is tweeledig. Nog steeds zijn geprognotiseerde aansluitingen niet gereedgekomen. Met name de vertraging in de oplevering van fase 2 van Oostzijderpark en het te realiseren zwembad vertegenwoordigen een flinke warmtevraag (16.000GJ). Deze vertragingen hebben een impact van € 0,1 mln. Anderzijds is het stookgedrag van mensen sinds de energiecrisis veranderd en worden aangesloten gebouwen beter geïsoleerd. Hierdoor is in 2025 tot nu toe de omzet ca 15% lager dan begroot.Achterblijven omzet
Ook in 2025 blijft de omzet achter op de begroting. De oorzaak hiervan is tweeledig. Nog steeds zijn geprognotiseerde aansluitingen niet gereedgekomen. Met name de vertraging in de oplevering van fase 2 van Oostzijderpark en het te realiseren zwembad vertegenwoordigen een flinke warmtevraag (16.000GJ). Deze vertragingen hebben een impact van € 0,1 mln. Anderzijds is het stookgedrag van mensen sinds de energiecrisis veranderd en worden aangesloten gebouwen beter geïsoleerd. Hierdoor is in 2025 tot nu toe de omzet ca 15% lager dan begroot. - Opwarming klimaat
Opwarming klimaat
Door opwarming van het klimaat daalt de gemiddelde warmtevraag en daarmee dus ook de omzet.
- Publieke opinie rondom biomassa en gebrek aan alternatieven
Publieke opinie rondom biomassa en gebrek aan alternatieven
De publieke opinie rond biomassa als warmtebron is nog steeds vrij negatief. Voor alternatieve warmtebronnen is meer elektriciteit nodig. De aansluitcapaciteit wordt nu nog beperkt door congestie op het elektriciteitsnet.
Beheersing
- WNZ heeft met het AvA besluit van 7 december 2023 extra capaciteit gekregen om de ontwikkeling van afzet te stimuleren. Door extra commerciële acties meer operationele kosten (vooruitlopend op extra afzet). Nieuwe afzetmogelijkheden voor het bestaande warmtenet zijn, buiten de reeds geplande uitbreidingen, beperkt. Wel ziet WNZ volop doorontwikkelmogelijkheden in Zaandam Oost, waarbij clusters van bestaande en nieuwe gebouwen kunnen worden aangesloten op een collectieve warmtevoorziening.
WNZ heeft met het AvA besluit van 7 december 2023 extra capaciteit gekregen om de ontwikkeling van afzet te stimuleren. Door extra commerciële acties meer operationele kosten (vooruitlopend op extra afzet). Nieuwe afzetmogelijkheden voor het bestaande warmtenet zijn, buiten de reeds geplande uitbreidingen, beperkt. Wel ziet WNZ volop doorontwikkelmogelijkheden in Zaandam Oost, waarbij clusters van bestaande en nieuwe gebouwen kunnen worden aangesloten op een collectieve warmtevoorziening.
- Opwarming van het klimaat speelt zich af over een tijdsperiode die langer is dan wij hier beschouwen. Wel is duidelijk dat er 2% minder graaddagen zijn wanneer het gemiddeld aantal graaddagen van de afgelopen 3 jaar wordt vergeleken met de afgelopen 10 jaar. Als deze daling een op een wordt doorgezet naar omzetdaling, dan scheelt dat circa €10k op jaarniveau. Aanvullend zien we ook ander gedrag bij de afnemers. Het gevolg is een verdere daling van de afname.
Opwarming van het klimaat speelt zich af over een tijdsperiode die langer is dan wij hier beschouwen. Wel is duidelijk dat er 2% minder graaddagen zijn wanneer het gemiddeld aantal graaddagen van de afgelopen 3 jaar wordt vergeleken met de afgelopen 10 jaar. Als deze daling een op een wordt doorgezet naar omzetdaling, dan scheelt dat circa €10k op jaarniveau. Aanvullend zien we ook ander gedrag bij de afnemers. Het gevolg is een verdere daling van de afname.
- WNZ heeft twee ontwikkelaars actief om de ontwikkeling van collectieve warmte in Zaandam Oost te versnellen.
WNZ heeft twee ontwikkelaars actief om de ontwikkeling van collectieve warmte in Zaandam Oost te versnellen.
- Met de overname van de biomassacentrale in Zaandam Oost, heeft Essent de ambitie uitgesproken om deze centrale op termijn om te bouwen naar een warmtepompcentrale. Wanneer op termijn het netcongestieprobleem wordt opgelost, kan deze warmtepompcentrale worden gerealiseerd. Samen met de warmtebron onder het sportveld Hoornseveld vormen dit belangrijke alternatieve warmtebronnen voor de stook van snoeihout. Het gebrek aan alternatieven leidt niet tot problemen met leveringszekerheid. De warmtelevering blijft met de hulpwarmtecentrales gegarandeerd.
Met de overname van de biomassacentrale in Zaandam Oost, heeft Essent de ambitie uitgesproken om deze centrale op termijn om te bouwen naar een warmtepompcentrale. Wanneer op termijn het netcongestieprobleem wordt opgelost, kan deze warmtepompcentrale worden gerealiseerd. Samen met de warmtebron onder het sportveld Hoornseveld vormen dit belangrijke alternatieve warmtebronnen voor de stook van snoeihout. Het gebrek aan alternatieven leidt niet tot problemen met leveringszekerheid. De warmtelevering blijft met de hulpwarmtecentrales gegarandeerd.
- In 2026 zal een Raad van Commissarissen (RVC) worden geïnstalleerd, bestaande uit drie leden. Deze RVC houdt toezicht op het beleid, de strategie en de risicobeheersing van WNZ en staat de directie ter zijde met gevraagd en ongevraagd advies.
In 2026 zal een Raad van Commissarissen (RVC) worden geïnstalleerd, bestaande uit drie leden. Deze RVC houdt toezicht op het beleid, de strategie en de risicobeheersing van WNZ en staat de directie ter zijde met gevraagd en ongevraagd advies.
- Belangrijkste punten uit de AvA juni 2025
Vereniging Nederlandse Gemeenten
(Bedragen x € 1.000)
InWest Regio B.V.
Rechtsvorm:
Besloten Vennootschap
Oprichtings-/publicatiedatum:
7 oktober 2021
Vestigingsplaats:
Haarlem
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Deelname van Zaanstad aan InWest Regio B.V. en ROM InWest B.V. draagt bij aan het versneld mogelijk maken van de grote opgave op het gebied van klimaat, duurzaamheid en circulariteit.
Bestuurlijk belang
InWest Regio heeft 23 aandeelhouders. Gemeente Zaanstad is houder van 4,6% van de aandelen. Wethouder Onclin vertegenwoordigt de gemeente in de AvA, plaatsvervanging wethouder Slegers.
Er is sprake van duale aansturing waarbij de wethouder financiën invulling geeft aan de eigenaarsrol en het inhoudelijk opdrachtgeverschap is belegd bij de beleidsportefeuillehouder.Stemverhouding:
4,6%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
In 2025 waren er twee aandeelhoudersvergaderingen (AvA):- Belangrijkste punten uit de AvA juni 2025
Belangrijkste punten uit de AvA juni 2025
o Vaststellen jaarrekening 2024 en het verlenen van decharge aan de bestuurder en Raad van Commissarissen
Zie Financiële positie
o Herbenoeming Raad van Commissarissen
De opvolging vindt plaats op basis van het vastgestelde rooster.
o Inbesteding Programma Investeringsgereed Innovatief MKB (PIM) bij ROM InWest BV
ROM InWest B.V. wil per 1 januari 2026 de uitvoering van het PIM door de Provincie Noord-Holland overnemen van het huidige consortium. De kosten worden gedragen door PNH.
- Belangrijkste punten uit de AvA november 2025
Belangrijkste punten uit de AvA november 2025
o Herbenoeming statutair bestuurder voor 4 jaar
o Uitstel besluitvorming aanpassing governance
o Benoeming leden Raad van Commissarissen en uitbreiding naar 4 leden
o Uitbrengen stemverklaring gemeente ZaanstadIn de raadsinformatiebrief 9856973 informeerde de college de raad over deze AvA.
Verbetering zichtbaarheid ROM InWest Noord-Holland
In de loop van 2024 is door een aantal regio-gemeenten geconstateerd dat ROM Inwest onvoldoende zichtbaar is. Met de directie van ROM InWest is afgesproken dat in regio Zaanstreek Waterland extra voorlichtingsbijeenkomsten voor ondernemers worden georganiseerd. De eerste is in het voorjaar 2025 in Purmerend gehouden de tweede volgt in het najaar in Zaanstad. Daarnaast volgt er in het najaar ook een extra voorlichting aan de accountmanagers Economie in de regio Zaanstreek Waterland
Inmiddels bestaat ROM InWest 4 jaar. Overeenkomstig de bestuursovereenkomst volgt er eind 2025 een evaluatie. De resultaten van de evaluatie zullen begin 2026 gepresenteerd worden.Evaluatie 2025/2026
Eén keer per vier jaar voert ROM InWest een evaluatie uit. De evaluatie heeft als doel te beoordelen hoe de ROM functioneert ten opzichte van de oorspronkelijke verwachtingen. En of ze voldoende is toegerust op haar toekomstige opgaven. De evaluatie is in 2025 uitgevoerd door een extern bureau. De resultaten van de evaluatie deelt ROM InWest begin 2026 met de aandeelhouders.Risicoprofiel
In de risicoweging komt InWest Regio B.V. uit op "midden". De financiële risico's zijn beperkt vanwege de gevormde voorziening van € 1,5 miljoen zoals afgesproken met de raad.Financiële positie
Jaarrekening 2024
InWest Regio B.V. heeft een verlies van € 1,9 miljoen geleden. Rom InWest heeft een verlies geleden van € 2,1 miljoen, hiermee komt het totale verlies in 2025 uit op €3,9 miljoen. De verklaring voor de verliezen is dat in de eerste jaren de kosten voor de baten uitgaan. De investeringen in bedrijven hebben tijd nodig om te renderen. Positieve resultaten zijn pas zichtbaar in het resultaat als InWest Regio B.V. (of één van haar deelnemingen) de portefeuille van de hand doet. Dit gebeurt pas vanaf het moment dat het goed gaat met het bedrijf waarin is geïnvesteerd.Begroting 2026
Voor 2026 zijn er nog geen plannen bekend, het college en de raad zullen hierover geïnformeerd worden wanneer het jaarplan bekend is.Stand van zaken stortingen Zaanstad
Toen gemeente Zaanstad toetrad als aandeelhouder is afgesproken dat gemeente Zaanstad voor in totaal € 5 miljoen deelneemt in ROM InWest. Er is afgesproken dat ieder jaar twee keer 10% van dit bedrag als bijdrage in het ROM Kapitaal wordt gevraagd aan de aandeelhouder. Dit wordt een “capital call” genoemd. Dit betekent dat dat gemeente Zaanstad twee keer per jaar € 500.000 aan het ROM Kapitaal toevoegt. De laatste capital call zal begin 2028 zijn.
Uit voorzichtigheidsprincipe heeft gemeente Zaanstad bij oprichting risicoreservering gemaakt van € 1,5 miljoen, dit betreft 30% van de deelneming.Risico’s en beheersmaatregelen
Risico’s
In het jaarverslag 2024 benoemt de ROM een aantal risico's:- Strategische risico's: balans treffen tussen de strategische lijn en de verwachtingen van aandeelhouders en mogelijke reputatieschade door investeringsbeslissingen. Het gevolg hiervan is uitblijven van beslissingen. De beheersmaatregel is interactie met stakeholders waar ook wordt gesproken over de allocatie van middelen.
Strategische risico's: balans treffen tussen de strategische lijn en de verwachtingen van aandeelhouders en mogelijke reputatieschade door investeringsbeslissingen. Het gevolg hiervan is uitblijven van beslissingen. De beheersmaatregel is interactie met stakeholders waar ook wordt gesproken over de allocatie van middelen.
- Compliance risico's: fraude- en cyber security risico’s. De beheersingsmaatregel is zorgvuldig opgestelde processen en procedures waarin deze risico's zijn geadresseerd en worden gemonitord.
Compliance risico's: fraude- en cyber security risico’s. De beheersingsmaatregel is zorgvuldig opgestelde processen en procedures waarin deze risico's zijn geadresseerd en worden gemonitord.
- Operationele risico's: het niet kunnen vinden van de juiste talenten en experts en deze binnen de organisatie houden. Er wordt actief gestuurd op recruitment en aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden worden aangeboden. Met teamleden wordt actief gesproken over perspectief, ontwikkeling en cultuur.
Operationele risico's: het niet kunnen vinden van de juiste talenten en experts en deze binnen de organisatie houden. Er wordt actief gestuurd op recruitment en aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden worden aangeboden. Met teamleden wordt actief gesproken over perspectief, ontwikkeling en cultuur.
Gemeente Zaanstad ziet aanvullend hierop de volgende risico’s
- Opgaven van gemeente Zaanstad worden niet gehaald omdat ROM InWest onvoldoende aandacht heeft voor ondernemers in gemeente Zaanstad.
Opgaven van gemeente Zaanstad worden niet gehaald omdat ROM InWest onvoldoende aandacht heeft voor ondernemers in gemeente Zaanstad.
Beheersmaatregel: gemeente Zaanstad is hierover met ROM InWest in gesprek hoe dit beter kan
- ROM InWest maakt langer verliezen, waardoor er op termijn een financiële bijdrage aan de aandeelhouders wordt gevraagd en/of de deelneming minder waard wordt
ROM InWest maakt langer verliezen, waardoor er op termijn een financiële bijdrage aan de aandeelhouders wordt gevraagd en/of de deelneming minder waard wordt
Beheersmaatregel:
- gemeente Zaanstad blijft als aandeelhouder kritisch meekijken op begroting en strategisch plan van ROM InWest
gemeente Zaanstad blijft als aandeelhouder kritisch meekijken op begroting en strategisch plan van ROM InWest
- Risicoreservering van € 1,5 miljoen
Risicoreservering van € 1,5 miljoen
(Bedragen x € 1.000)
Vereniging Nederlandse Gemeenten
Rechtsvorm:
Vereniging
Oprichtings-/publicatiedatum:
28-2-1912
Vestigingsplaats:
Den Haag
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
De Vereniging van Nederlandse Gemeenten zijn de 342 gemeenten (per 1-1-2023) samen, ondersteund door de VNG-organisatie. De VNG heeft als doel om de lokale overheid te versterken en de lokale democratie te vitaliseren. De gemeenten werken, via de VNG, met elkaar aan maatschappelijke opgaven.
Bestuurlijk belang
Zaanstad heeft 75 stemmen in de Algemene Ledenvergadering. Elke gemeente die lid is van de vereniging, brengt door tussenkomst van haar vertegenwoordiger zoveel stemmen uit als het aantal veelvouden van één duizend (1.000) inwoners dat de bevolking van de door haar gerepresenteerde gemeente telt, met dien verstande dat zij tenminste één en ten hoogste vijfenzeventig (75) stemmen uitbrengt.
Stemverhouding:
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Op 18 juni 2025 stemde de Algemene Ledenvergadering (ALV) in met de VNG resolutie VNG-inzet Tweede Kamerverkiezingen . De VNG maakt met de resolutie de politieke partijen duidelijk op welke punten gemeenten het nodig achten om oplossingen en perspectief te bieden.
De resolutie benoemt als onderwerpen waarop gemeenten kunnen bijdragen aan oplossingen met perspectief:- Bestaanszekerheid
Bestaanszekerheid
- Migratie
Migratie
- Wonen en stikstof
Wonen en stikstof
- Energie en klimaat
Energie en klimaat
- Zorg en jeugdzorg
Zorg en jeugdzorg
- Weerbaarheid en digitale veiligheid
Weerbaarheid en digitale veiligheid
- Kwaliteit openbaar bestuur
Kwaliteit openbaar bestuur
Gemeenten kunnen en willen met deze oplossingen daadkrachtig en voortvarend aan de slag door het initiatief te nemen voor onze inwoners en samen te werken met andere partijen. Dat kan alleen met voldoende financiële slagkracht. Het VNG-bestuur blijft zich onverminderd inspannen voor de randvoorwaarde om te kunnen investeren in het publieke domein: voldoende structurele middelen in het Gemeentefonds. Hierbij is het cruciaal dat er een afspraak komt met het nieuwe kabinet om de balans tussen taken en middelen van gemeenten zoveel als mogelijk te herstellen en te borgen.
Op de ALV van 18 juni 2025 is verder o.a. gesproken e/o besloten over:
- Jaarverslag 2024
Jaarverslag 2024
- Contributievoorstel VNG 2026
Contributievoorstel VNG 2026
- Kadernota 2026
Kadernota 2026
- Oprichting VNG Risicobeheerfonds
Oprichting VNG Risicobeheerfonds
- Collectieve digitalisering
Collectieve digitalisering
Financiële positie
Jaarrekening 2024
Het jaar 2024 bracht in financieel-economisch opzicht geen grote schokken. Het bedrijfsresultaat is weliswaar een rood cijfer, maar beter dan begroot. Het bedrijfsresultaat is uitgekomen op € 3,396 miljoen negatief, € 1,665 miljoen boven de raming. Het werken met een negatief resultaat is conform de afspraak met de gemeenten om gefaseerd het eigen vermogen in te zetten. Zolang de kosten niet 100% worden gedekt uit contributie, wordt het begrotingstekort gefinancierd uit het vermogen. Het rendement op de beleggingsportefeuille was 7%. De VNG-bedrijven hadden gezamenlijk een positief resultaat. Het financieel resultaat is gunstig beïnvloed doordat de organisatie meer nieuwe, extern gefinancierde projecten opzette.Contributie 2026
Tijdens de ALV 2018 hebben de leden ingestemd met de uitgangspunten voor de meerjarige ontwikkeling van de contributie. Daarbij is afgesproken om de VNG-begroting weer in evenwicht te brengen door een combinatie van geleidelijke contributieverhoging en het inzetten van het vermogen van de VNG. Binnen dit uitgangspunt beweegt de contributie op basis van twee componenten:- Compensatie voor de loon- en prijsontwikkeling op basis van CPB-indexcijfers
Compensatie voor de loon- en prijsontwikkeling op basis van CPB-indexcijfers
- 1,0% voor de groei naar volledige dekking van de kosten van de kernorganisatie van de VNG vanuit de contributie.
1,0% voor de groei naar volledige dekking van de kosten van de kernorganisatie van de VNG vanuit de contributie.
Voor 2026 betekent dit een verhoging van de bijdrage met 2,1%. De ingroei van 1% neemt de VNG zelf voor haar rekening.
Risico’s en beheersmaatregelen
- Projecten namens derden worden mede uitgevoerd door medewerkers met een vaste aanstelling. Risico bij het wegvallen van projecten is dat er onvoldoende dekking is voor de salarislasten en eventueel kosten voor afvloeiing van projectmedewerkers. Om de risico’s te beheersen worden alleen die projecten begroot die zeker zullen worden gerealiseerd. Voorts wordt voor de uitvoering van projecten zo veel mogelijk gewerkt met personeel dat flexibel over de projecten ingezet kan worden.
Projecten namens derden worden mede uitgevoerd door medewerkers met een vaste aanstelling. Risico bij het wegvallen van projecten is dat er onvoldoende dekking is voor de salarislasten en eventueel kosten voor afvloeiing van projectmedewerkers. Om de risico’s te beheersen worden alleen die projecten begroot die zeker zullen worden gerealiseerd. Voorts wordt voor de uitvoering van projecten zo veel mogelijk gewerkt met personeel dat flexibel over de projecten ingezet kan worden.
- Risico van een fictief dienstverband bij inhuur. Risicobeheersing vindt hier plaats door vooraf de opdrachtformulering helder en duidelijk neer te zetten en te toetsen. Inkoop Service Desk ondersteunt en bewaakt het inkoopproces.
Risico van een fictief dienstverband bij inhuur. Risicobeheersing vindt hier plaats door vooraf de opdrachtformulering helder en duidelijk neer te zetten en te toetsen. Inkoop Service Desk ondersteunt en bewaakt het inkoopproces.
- Risico dat achteraf het subsidiebedrag naar beneden wordt bijgesteld als de Vereniging niet aan de subsidievoorwaarden heeft voldaan, terwijl de lasten wel zijn gemaakt. Dit risico wordt onder meer beperkt door periodiek te monitoren of de gemaakte lasten binnen het toegekende budget vallen en een strikt tijdschrijfbeleid te handhaven zodat projecturen na afloop te verantwoorden zijn.
Risico dat achteraf het subsidiebedrag naar beneden wordt bijgesteld als de Vereniging niet aan de subsidievoorwaarden heeft voldaan, terwijl de lasten wel zijn gemaakt. Dit risico wordt onder meer beperkt door periodiek te monitoren of de gemaakte lasten binnen het toegekende budget vallen en een strikt tijdschrijfbeleid te handhaven zodat projecturen na afloop te verantwoorden zijn.
- Als indirect 100% aandeelhouder deelt de Vereniging in de resultaatseffecten als gevolg van de ondernemingsrisico’s van de deelnemingen. Mitigeren van het risico door sinds 2019 het resultaat van de deelnemingen niet meer mee te nemen in de begroting.
Als indirect 100% aandeelhouder deelt de Vereniging in de resultaatseffecten als gevolg van de ondernemingsrisico’s van de deelnemingen. Mitigeren van het risico door sinds 2019 het resultaat van de deelnemingen niet meer mee te nemen in de begroting.
- Koersrisico over het belegd vermogen. Het risico op een negatief effect op het vermogen wordt beperkt door het aanbrengen van spreiding in de portefeuille. Er is gekozen voor een middellange beleggingsstrategie. Door het hanteren van een herwaarderingsreserve worden ongerealiseerde koersresultaten niet in het resultaat betrokken.
Koersrisico over het belegd vermogen. Het risico op een negatief effect op het vermogen wordt beperkt door het aanbrengen van spreiding in de portefeuille. Er is gekozen voor een middellange beleggingsstrategie. Door het hanteren van een herwaarderingsreserve worden ongerealiseerde koersresultaten niet in het resultaat betrokken.
- VNG is eigen risicodrager voor de WW- en Bovenwettelijk WW rechten van de oud-medewerkers. Voor alle opgebouwde rechten wordt op het moment dat het recht zich voordoet een voorziening gevormd. Om eventuele opbouw van nieuwe rechten te beperken, werkt VNG voor een deel met tijdelijke contracten, indien het om tijdelijk werk en een tijdelijke financiering gaat.
VNG is eigen risicodrager voor de WW- en Bovenwettelijk WW rechten van de oud-medewerkers. Voor alle opgebouwde rechten wordt op het moment dat het recht zich voordoet een voorziening gevormd. Om eventuele opbouw van nieuwe rechten te beperken, werkt VNG voor een deel met tijdelijke contracten, indien het om tijdelijk werk en een tijdelijke financiering gaat.
(Bedragen x € 1.000)
Warmtenetwerk Zaanstad (WNZ)
Rechtsvorm:
BV
Oprichtings-/publicatiedatum:
01-01-2019
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
hoog
Openbaar belang
Het op gang brengen van de transitie naar een aardgasloze gebouwde omgeving. De legitimering van een overheidsinterventie op basis van marktfalen is hier van toepassing op de casus warmtenet in Zaandam-Oost. Het doel is (duurzame) warmtelevering aan (potentiële) afnemers van warmte mogelijk te maken. Op dit moment transporteert WNZ de warmte van de biomassacentrale naar afnemers in Zaandam Oost
Bestuurlijk belang
Wethouder Onclin vertegenwoordigt de gemeente in de AvA, plaatsvervanging wethouder Groothuismink.
Gemeente Zaanstad is samen met Duurzame Energienetwerken Noord-Holland (DEN-NH) eigenaar van het Warmtenetwerk Zaanstad BV. Gemeente Zaanstad heeft een belang van 39% in de Aandelen (uitsluitend stemgerechtigd), alsmede een belang van 100% in de Aandelen C (stemrechtloos).
Er is sprake van duale aansturing waarbij de wethouder financiën invulling geeft aan de eigenaarsrol en het inhoudelijk opdrachtgeverschap is belegd bij de beleidsportefeuillehouder.Stemverhouding:
39,0%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
- In de Algemene vergadering van Aandeelhouders (AvA) van 12 mei 2025 zijn de volgende besluiten genomen:
In de Algemene vergadering van Aandeelhouders (AvA) van 12 mei 2025 zijn de volgende besluiten genomen:
- Het vaststellen van de jaarrekening 2024
Het vaststellen van de jaarrekening 2024
- Het actualiseren van het meerjarenplan, met het oog op de doorontwikkeling van WNZ in relatie tot o.a. de Wet Collectieve Warmte (Wcw)
Het actualiseren van het meerjarenplan, met het oog op de doorontwikkeling van WNZ in relatie tot o.a. de Wet Collectieve Warmte (Wcw)
- De AvA maakt afspraken voor de RvC. De leden van de RvC worden in 2025 geworven.
De AvA maakt afspraken voor de RvC. De leden van de RvC worden in 2025 geworven.
- In voorbereiding op de komst van de Wcw, oriënteert WNZ zich op de ontwikkeling naar een integraal warmtebedrijf, waarin warmtebronnen, distributie en levering onder één entiteit plaatsvindt.
In voorbereiding op de komst van de Wcw, oriënteert WNZ zich op de ontwikkeling naar een integraal warmtebedrijf, waarin warmtebronnen, distributie en levering onder één entiteit plaatsvindt.
- De biomassacentrale, voorheen eigendom van Bioforte, is overgenomen door Essent. De leveringszekerheid van duurzame warmte is hierdoor beter gewaarborgd. Ook heeft Essent zich voorgenomen om de biomassacentrale uiteindelijk te vervangen door een warmtepompcentrale.
De biomassacentrale, voorheen eigendom van Bioforte, is overgenomen door Essent. De leveringszekerheid van duurzame warmte is hierdoor beter gewaarborgd. Ook heeft Essent zich voorgenomen om de biomassacentrale uiteindelijk te vervangen door een warmtepompcentrale.
- In Zaandam Oost wordt een innovatieve warmtebron ontwikkeld, waarmee warmte van een kunstgrasveld wordt afgevangen en opgewerkt tot een temperatuur waarmee het zwembad en/of het warmtenet van warmte kunnen worden voorzien.
In Zaandam Oost wordt een innovatieve warmtebron ontwikkeld, waarmee warmte van een kunstgrasveld wordt afgevangen en opgewerkt tot een temperatuur waarmee het zwembad en/of het warmtenet van warmte kunnen worden voorzien.
- Tijdens de AvA van 22 september is de nieuwe directeur voor WNZ aangesteld.
Tijdens de AvA van 22 september is de nieuwe directeur voor WNZ aangesteld.
- In de AvA van 8 december zijn de volgende besluiten genomen:
In de AvA van 8 december zijn de volgende besluiten genomen:
- Verlenging aanstelling projectontwikkelaars met één jaar
Verlenging aanstelling projectontwikkelaars met één jaar
- Het vaststellen van het Annual Business Plan 2026
Het vaststellen van het Annual Business Plan 2026
- De vergaderfrequentie voor 2026 is vastgesteld
De vergaderfrequentie voor 2026 is vastgesteld
- De leden voor de RvC zijn geworven. De procedure wordt in Q1 afgerond. Aanpassing van de statuten en voordracht voor installatie van een driekoppige RvC ligt in de AvA van mei 2026 voor.
De leden voor de RvC zijn geworven. De procedure wordt in Q1 afgerond. Aanpassing van de statuten en voordracht voor installatie van een driekoppige RvC ligt in de AvA van mei 2026 voor.
Financiële positie
Voorziening
De voorziening is gevormd bij de oprichting van WNZ voor de onrendabele top. Het niveau van de voorziening wordt gehandhaafd met de volgende overwegingen:- De onrendabele top is nog steeds aanwezig
De onrendabele top is nog steeds aanwezig
- De onderneming heeft sinds haar oprichting verliezen geleden
De onderneming heeft sinds haar oprichting verliezen geleden
- De huidige businesscase nog niet positief
De huidige businesscase nog niet positief
- Het Zaanse aandeel in het eigen vermogen van WNZ overstijgt de boekwaarde van ons aandeel in de jaarrekening van de gemeente.
Het Zaanse aandeel in het eigen vermogen van WNZ overstijgt de boekwaarde van ons aandeel in de jaarrekening van de gemeente.
- De opdracht tot doorontwikkeling van WNZ leidt pas later tot verandering van de financiële resultaten.
De opdracht tot doorontwikkeling van WNZ leidt pas later tot verandering van de financiële resultaten.
Jaarrekening 2024
De jaarrekening over 2024 is op 12 mei 2025 vastgesteld. Het verlies over het boekjaar 2024 bedroeg € 383.000,- en is in mindering gebracht op de algemene reserve.Financiering van nieuwe ontwikkelingen
Bij het Annual Businessplan WNZ 2025 is inzicht gegeven in een investeringsbegroting waarin nieuwe ontwikkelingen in Zaandam Oost zijn verwerkt. Het verder uitwerken van een financieringsplan is vooruitgeschoven naar 2026. De financiering van nieuwe ontwikkelingen houdt verband met het aandelenbelang van de aandeelhouders en het aantrekken van vreemd vermogen. Daarnaast speelt de Wcw en de ontwikkeling van WNZ naar integraal warmtebedrijf een rol. Besloten is om het financieringsvraagstuk hiermee breder op te pakken en voor langere periode te bestendigenRisicoprofiel
Het financieel belang is hoog. De gemeentelijke deelneming is onderhandeld op € 4,2 miljoen. Deze deelneming is op die basis nu gewaardeerd op € 1,9 miljoen. Gemeente Zaanstad heeft een voorziening getroffen voor het verschil van € 2,3 miljoen. Het risico dat de getroffen voorziening te klein blijkt (omdat de marktwaarde van de deelneming daalt) is opgenomen als risico voor het weerstandvermogen. De politieke en maatschappelijke betrokkenheid zijn groot: de activiteiten van Warmtenetwerk Zaanstad B.V. richten zich op het leveren van warmte aan inwoners. De gemeente participeert in het Warmtenetwerk Zaanstad B.V. vanuit het publieke belang en de maatschappelijke doelen die de gemeente wil realiseren.Risico's en beheersmaatregelen
Risico’s- Achterblijven omzet
Ook in 2025 blijft de omzet achter op de begroting. De oorzaak hiervan is tweeledig. Nog steeds zijn geprognotiseerde aansluitingen niet gereedgekomen. Met name de vertraging in de oplevering van fase 2 van Oostzijderpark en het te realiseren zwembad vertegenwoordigen een flinke warmtevraag (16.000GJ). Deze vertragingen hebben een impact van € 0,1 mln. Anderzijds is het stookgedrag van mensen sinds de energiecrisis veranderd en worden aangesloten gebouwen beter geïsoleerd. Hierdoor is in 2025 tot nu toe de omzet ca 15% lager dan begroot.Achterblijven omzet
Ook in 2025 blijft de omzet achter op de begroting. De oorzaak hiervan is tweeledig. Nog steeds zijn geprognotiseerde aansluitingen niet gereedgekomen. Met name de vertraging in de oplevering van fase 2 van Oostzijderpark en het te realiseren zwembad vertegenwoordigen een flinke warmtevraag (16.000GJ). Deze vertragingen hebben een impact van € 0,1 mln. Anderzijds is het stookgedrag van mensen sinds de energiecrisis veranderd en worden aangesloten gebouwen beter geïsoleerd. Hierdoor is in 2025 tot nu toe de omzet ca 15% lager dan begroot. - Opwarming klimaat
Opwarming klimaat
Door opwarming van het klimaat daalt de gemiddelde warmtevraag en daarmee dus ook de omzet.
- Publieke opinie rondom biomassa en gebrek aan alternatieven
Publieke opinie rondom biomassa en gebrek aan alternatieven
De publieke opinie rond biomassa als warmtebron is nog steeds vrij negatief. Voor alternatieve warmtebronnen is meer elektriciteit nodig. De aansluitcapaciteit wordt nu nog beperkt door congestie op het elektriciteitsnet.
Beheersing
- WNZ heeft met het AvA besluit van 7 december 2023 extra capaciteit gekregen om de ontwikkeling van afzet te stimuleren. Door extra commerciële acties meer operationele kosten (vooruitlopend op extra afzet). Nieuwe afzetmogelijkheden voor het bestaande warmtenet zijn, buiten de reeds geplande uitbreidingen, beperkt. Wel ziet WNZ volop doorontwikkelmogelijkheden in Zaandam Oost, waarbij clusters van bestaande en nieuwe gebouwen kunnen worden aangesloten op een collectieve warmtevoorziening.
WNZ heeft met het AvA besluit van 7 december 2023 extra capaciteit gekregen om de ontwikkeling van afzet te stimuleren. Door extra commerciële acties meer operationele kosten (vooruitlopend op extra afzet). Nieuwe afzetmogelijkheden voor het bestaande warmtenet zijn, buiten de reeds geplande uitbreidingen, beperkt. Wel ziet WNZ volop doorontwikkelmogelijkheden in Zaandam Oost, waarbij clusters van bestaande en nieuwe gebouwen kunnen worden aangesloten op een collectieve warmtevoorziening.
- Opwarming van het klimaat speelt zich af over een tijdsperiode die langer is dan wij hier beschouwen. Wel is duidelijk dat er 2% minder graaddagen zijn wanneer het gemiddeld aantal graaddagen van de afgelopen 3 jaar wordt vergeleken met de afgelopen 10 jaar. Als deze daling een op een wordt doorgezet naar omzetdaling, dan scheelt dat circa €10k op jaarniveau. Aanvullend zien we ook ander gedrag bij de afnemers. Het gevolg is een verdere daling van de afname.
Opwarming van het klimaat speelt zich af over een tijdsperiode die langer is dan wij hier beschouwen. Wel is duidelijk dat er 2% minder graaddagen zijn wanneer het gemiddeld aantal graaddagen van de afgelopen 3 jaar wordt vergeleken met de afgelopen 10 jaar. Als deze daling een op een wordt doorgezet naar omzetdaling, dan scheelt dat circa €10k op jaarniveau. Aanvullend zien we ook ander gedrag bij de afnemers. Het gevolg is een verdere daling van de afname.
- WNZ heeft twee ontwikkelaars actief om de ontwikkeling van collectieve warmte in Zaandam Oost te versnellen.
WNZ heeft twee ontwikkelaars actief om de ontwikkeling van collectieve warmte in Zaandam Oost te versnellen.
- Met de overname van de biomassacentrale in Zaandam Oost, heeft Essent de ambitie uitgesproken om deze centrale op termijn om te bouwen naar een warmtepompcentrale. Wanneer op termijn het netcongestieprobleem wordt opgelost, kan deze warmtepompcentrale worden gerealiseerd. Samen met de warmtebron onder het sportveld Hoornseveld vormen dit belangrijke alternatieve warmtebronnen voor de stook van snoeihout. Het gebrek aan alternatieven leidt niet tot problemen met leveringszekerheid. De warmtelevering blijft met de hulpwarmtecentrales gegarandeerd.
Met de overname van de biomassacentrale in Zaandam Oost, heeft Essent de ambitie uitgesproken om deze centrale op termijn om te bouwen naar een warmtepompcentrale. Wanneer op termijn het netcongestieprobleem wordt opgelost, kan deze warmtepompcentrale worden gerealiseerd. Samen met de warmtebron onder het sportveld Hoornseveld vormen dit belangrijke alternatieve warmtebronnen voor de stook van snoeihout. Het gebrek aan alternatieven leidt niet tot problemen met leveringszekerheid. De warmtelevering blijft met de hulpwarmtecentrales gegarandeerd.
- In 2026 zal een Raad van Commissarissen (RVC) worden geïnstalleerd, bestaande uit drie leden. Deze RVC houdt toezicht op het beleid, de strategie en de risicobeheersing van WNZ en staat de directie ter zijde met gevraagd en ongevraagd advies.
In 2026 zal een Raad van Commissarissen (RVC) worden geïnstalleerd, bestaande uit drie leden. Deze RVC houdt toezicht op het beleid, de strategie en de risicobeheersing van WNZ en staat de directie ter zijde met gevraagd en ongevraagd advies.
- Belangrijkste punten uit de AvA juni 2025
Warmtenetwerk Zaanstad (WNZ)
(Bedragen x € 1.000)
InWest Regio B.V.
Rechtsvorm:
Besloten Vennootschap
Oprichtings-/publicatiedatum:
7 oktober 2021
Vestigingsplaats:
Haarlem
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Deelname van Zaanstad aan InWest Regio B.V. en ROM InWest B.V. draagt bij aan het versneld mogelijk maken van de grote opgave op het gebied van klimaat, duurzaamheid en circulariteit.
Bestuurlijk belang
InWest Regio heeft 23 aandeelhouders. Gemeente Zaanstad is houder van 4,6% van de aandelen. Wethouder Onclin vertegenwoordigt de gemeente in de AvA, plaatsvervanging wethouder Slegers.
Er is sprake van duale aansturing waarbij de wethouder financiën invulling geeft aan de eigenaarsrol en het inhoudelijk opdrachtgeverschap is belegd bij de beleidsportefeuillehouder.Stemverhouding:
4,6%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
In 2025 waren er twee aandeelhoudersvergaderingen (AvA):- Belangrijkste punten uit de AvA juni 2025
Belangrijkste punten uit de AvA juni 2025
o Vaststellen jaarrekening 2024 en het verlenen van decharge aan de bestuurder en Raad van Commissarissen
Zie Financiële positie
o Herbenoeming Raad van Commissarissen
De opvolging vindt plaats op basis van het vastgestelde rooster.
o Inbesteding Programma Investeringsgereed Innovatief MKB (PIM) bij ROM InWest BV
ROM InWest B.V. wil per 1 januari 2026 de uitvoering van het PIM door de Provincie Noord-Holland overnemen van het huidige consortium. De kosten worden gedragen door PNH.
- Belangrijkste punten uit de AvA november 2025
Belangrijkste punten uit de AvA november 2025
o Herbenoeming statutair bestuurder voor 4 jaar
o Uitstel besluitvorming aanpassing governance
o Benoeming leden Raad van Commissarissen en uitbreiding naar 4 leden
o Uitbrengen stemverklaring gemeente ZaanstadIn de raadsinformatiebrief 9856973 informeerde de college de raad over deze AvA.
Verbetering zichtbaarheid ROM InWest Noord-Holland
In de loop van 2024 is door een aantal regio-gemeenten geconstateerd dat ROM Inwest onvoldoende zichtbaar is. Met de directie van ROM InWest is afgesproken dat in regio Zaanstreek Waterland extra voorlichtingsbijeenkomsten voor ondernemers worden georganiseerd. De eerste is in het voorjaar 2025 in Purmerend gehouden de tweede volgt in het najaar in Zaanstad. Daarnaast volgt er in het najaar ook een extra voorlichting aan de accountmanagers Economie in de regio Zaanstreek Waterland
Inmiddels bestaat ROM InWest 4 jaar. Overeenkomstig de bestuursovereenkomst volgt er eind 2025 een evaluatie. De resultaten van de evaluatie zullen begin 2026 gepresenteerd worden.Evaluatie 2025/2026
Eén keer per vier jaar voert ROM InWest een evaluatie uit. De evaluatie heeft als doel te beoordelen hoe de ROM functioneert ten opzichte van de oorspronkelijke verwachtingen. En of ze voldoende is toegerust op haar toekomstige opgaven. De evaluatie is in 2025 uitgevoerd door een extern bureau. De resultaten van de evaluatie deelt ROM InWest begin 2026 met de aandeelhouders.Risicoprofiel
In de risicoweging komt InWest Regio B.V. uit op "midden". De financiële risico's zijn beperkt vanwege de gevormde voorziening van € 1,5 miljoen zoals afgesproken met de raad.Financiële positie
Jaarrekening 2024
InWest Regio B.V. heeft een verlies van € 1,9 miljoen geleden. Rom InWest heeft een verlies geleden van € 2,1 miljoen, hiermee komt het totale verlies in 2025 uit op €3,9 miljoen. De verklaring voor de verliezen is dat in de eerste jaren de kosten voor de baten uitgaan. De investeringen in bedrijven hebben tijd nodig om te renderen. Positieve resultaten zijn pas zichtbaar in het resultaat als InWest Regio B.V. (of één van haar deelnemingen) de portefeuille van de hand doet. Dit gebeurt pas vanaf het moment dat het goed gaat met het bedrijf waarin is geïnvesteerd.Begroting 2026
Voor 2026 zijn er nog geen plannen bekend, het college en de raad zullen hierover geïnformeerd worden wanneer het jaarplan bekend is.Stand van zaken stortingen Zaanstad
Toen gemeente Zaanstad toetrad als aandeelhouder is afgesproken dat gemeente Zaanstad voor in totaal € 5 miljoen deelneemt in ROM InWest. Er is afgesproken dat ieder jaar twee keer 10% van dit bedrag als bijdrage in het ROM Kapitaal wordt gevraagd aan de aandeelhouder. Dit wordt een “capital call” genoemd. Dit betekent dat dat gemeente Zaanstad twee keer per jaar € 500.000 aan het ROM Kapitaal toevoegt. De laatste capital call zal begin 2028 zijn.
Uit voorzichtigheidsprincipe heeft gemeente Zaanstad bij oprichting risicoreservering gemaakt van € 1,5 miljoen, dit betreft 30% van de deelneming.Risico’s en beheersmaatregelen
Risico’s
In het jaarverslag 2024 benoemt de ROM een aantal risico's:- Strategische risico's: balans treffen tussen de strategische lijn en de verwachtingen van aandeelhouders en mogelijke reputatieschade door investeringsbeslissingen. Het gevolg hiervan is uitblijven van beslissingen. De beheersmaatregel is interactie met stakeholders waar ook wordt gesproken over de allocatie van middelen.
Strategische risico's: balans treffen tussen de strategische lijn en de verwachtingen van aandeelhouders en mogelijke reputatieschade door investeringsbeslissingen. Het gevolg hiervan is uitblijven van beslissingen. De beheersmaatregel is interactie met stakeholders waar ook wordt gesproken over de allocatie van middelen.
- Compliance risico's: fraude- en cyber security risico’s. De beheersingsmaatregel is zorgvuldig opgestelde processen en procedures waarin deze risico's zijn geadresseerd en worden gemonitord.
Compliance risico's: fraude- en cyber security risico’s. De beheersingsmaatregel is zorgvuldig opgestelde processen en procedures waarin deze risico's zijn geadresseerd en worden gemonitord.
- Operationele risico's: het niet kunnen vinden van de juiste talenten en experts en deze binnen de organisatie houden. Er wordt actief gestuurd op recruitment en aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden worden aangeboden. Met teamleden wordt actief gesproken over perspectief, ontwikkeling en cultuur.
Operationele risico's: het niet kunnen vinden van de juiste talenten en experts en deze binnen de organisatie houden. Er wordt actief gestuurd op recruitment en aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden worden aangeboden. Met teamleden wordt actief gesproken over perspectief, ontwikkeling en cultuur.
Gemeente Zaanstad ziet aanvullend hierop de volgende risico’s
- Opgaven van gemeente Zaanstad worden niet gehaald omdat ROM InWest onvoldoende aandacht heeft voor ondernemers in gemeente Zaanstad.
Opgaven van gemeente Zaanstad worden niet gehaald omdat ROM InWest onvoldoende aandacht heeft voor ondernemers in gemeente Zaanstad.
Beheersmaatregel: gemeente Zaanstad is hierover met ROM InWest in gesprek hoe dit beter kan
- ROM InWest maakt langer verliezen, waardoor er op termijn een financiële bijdrage aan de aandeelhouders wordt gevraagd en/of de deelneming minder waard wordt
ROM InWest maakt langer verliezen, waardoor er op termijn een financiële bijdrage aan de aandeelhouders wordt gevraagd en/of de deelneming minder waard wordt
Beheersmaatregel:
- gemeente Zaanstad blijft als aandeelhouder kritisch meekijken op begroting en strategisch plan van ROM InWest
gemeente Zaanstad blijft als aandeelhouder kritisch meekijken op begroting en strategisch plan van ROM InWest
- Risicoreservering van € 1,5 miljoen
Risicoreservering van € 1,5 miljoen
(Bedragen x € 1.000)
Vereniging Nederlandse Gemeenten
Rechtsvorm:
Vereniging
Oprichtings-/publicatiedatum:
28-2-1912
Vestigingsplaats:
Den Haag
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
De Vereniging van Nederlandse Gemeenten zijn de 342 gemeenten (per 1-1-2023) samen, ondersteund door de VNG-organisatie. De VNG heeft als doel om de lokale overheid te versterken en de lokale democratie te vitaliseren. De gemeenten werken, via de VNG, met elkaar aan maatschappelijke opgaven.
Bestuurlijk belang
Zaanstad heeft 75 stemmen in de Algemene Ledenvergadering. Elke gemeente die lid is van de vereniging, brengt door tussenkomst van haar vertegenwoordiger zoveel stemmen uit als het aantal veelvouden van één duizend (1.000) inwoners dat de bevolking van de door haar gerepresenteerde gemeente telt, met dien verstande dat zij tenminste één en ten hoogste vijfenzeventig (75) stemmen uitbrengt.
Stemverhouding:
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Op 18 juni 2025 stemde de Algemene Ledenvergadering (ALV) in met de VNG resolutie VNG-inzet Tweede Kamerverkiezingen . De VNG maakt met de resolutie de politieke partijen duidelijk op welke punten gemeenten het nodig achten om oplossingen en perspectief te bieden.
De resolutie benoemt als onderwerpen waarop gemeenten kunnen bijdragen aan oplossingen met perspectief:- Bestaanszekerheid
Bestaanszekerheid
- Migratie
Migratie
- Wonen en stikstof
Wonen en stikstof
- Energie en klimaat
Energie en klimaat
- Zorg en jeugdzorg
Zorg en jeugdzorg
- Weerbaarheid en digitale veiligheid
Weerbaarheid en digitale veiligheid
- Kwaliteit openbaar bestuur
Kwaliteit openbaar bestuur
Gemeenten kunnen en willen met deze oplossingen daadkrachtig en voortvarend aan de slag door het initiatief te nemen voor onze inwoners en samen te werken met andere partijen. Dat kan alleen met voldoende financiële slagkracht. Het VNG-bestuur blijft zich onverminderd inspannen voor de randvoorwaarde om te kunnen investeren in het publieke domein: voldoende structurele middelen in het Gemeentefonds. Hierbij is het cruciaal dat er een afspraak komt met het nieuwe kabinet om de balans tussen taken en middelen van gemeenten zoveel als mogelijk te herstellen en te borgen.
Op de ALV van 18 juni 2025 is verder o.a. gesproken e/o besloten over:
- Jaarverslag 2024
Jaarverslag 2024
- Contributievoorstel VNG 2026
Contributievoorstel VNG 2026
- Kadernota 2026
Kadernota 2026
- Oprichting VNG Risicobeheerfonds
Oprichting VNG Risicobeheerfonds
- Collectieve digitalisering
Collectieve digitalisering
Financiële positie
Jaarrekening 2024
Het jaar 2024 bracht in financieel-economisch opzicht geen grote schokken. Het bedrijfsresultaat is weliswaar een rood cijfer, maar beter dan begroot. Het bedrijfsresultaat is uitgekomen op € 3,396 miljoen negatief, € 1,665 miljoen boven de raming. Het werken met een negatief resultaat is conform de afspraak met de gemeenten om gefaseerd het eigen vermogen in te zetten. Zolang de kosten niet 100% worden gedekt uit contributie, wordt het begrotingstekort gefinancierd uit het vermogen. Het rendement op de beleggingsportefeuille was 7%. De VNG-bedrijven hadden gezamenlijk een positief resultaat. Het financieel resultaat is gunstig beïnvloed doordat de organisatie meer nieuwe, extern gefinancierde projecten opzette.Contributie 2026
Tijdens de ALV 2018 hebben de leden ingestemd met de uitgangspunten voor de meerjarige ontwikkeling van de contributie. Daarbij is afgesproken om de VNG-begroting weer in evenwicht te brengen door een combinatie van geleidelijke contributieverhoging en het inzetten van het vermogen van de VNG. Binnen dit uitgangspunt beweegt de contributie op basis van twee componenten:- Compensatie voor de loon- en prijsontwikkeling op basis van CPB-indexcijfers
Compensatie voor de loon- en prijsontwikkeling op basis van CPB-indexcijfers
- 1,0% voor de groei naar volledige dekking van de kosten van de kernorganisatie van de VNG vanuit de contributie.
1,0% voor de groei naar volledige dekking van de kosten van de kernorganisatie van de VNG vanuit de contributie.
Voor 2026 betekent dit een verhoging van de bijdrage met 2,1%. De ingroei van 1% neemt de VNG zelf voor haar rekening.
Risico’s en beheersmaatregelen
- Projecten namens derden worden mede uitgevoerd door medewerkers met een vaste aanstelling. Risico bij het wegvallen van projecten is dat er onvoldoende dekking is voor de salarislasten en eventueel kosten voor afvloeiing van projectmedewerkers. Om de risico’s te beheersen worden alleen die projecten begroot die zeker zullen worden gerealiseerd. Voorts wordt voor de uitvoering van projecten zo veel mogelijk gewerkt met personeel dat flexibel over de projecten ingezet kan worden.
Projecten namens derden worden mede uitgevoerd door medewerkers met een vaste aanstelling. Risico bij het wegvallen van projecten is dat er onvoldoende dekking is voor de salarislasten en eventueel kosten voor afvloeiing van projectmedewerkers. Om de risico’s te beheersen worden alleen die projecten begroot die zeker zullen worden gerealiseerd. Voorts wordt voor de uitvoering van projecten zo veel mogelijk gewerkt met personeel dat flexibel over de projecten ingezet kan worden.
- Risico van een fictief dienstverband bij inhuur. Risicobeheersing vindt hier plaats door vooraf de opdrachtformulering helder en duidelijk neer te zetten en te toetsen. Inkoop Service Desk ondersteunt en bewaakt het inkoopproces.
Risico van een fictief dienstverband bij inhuur. Risicobeheersing vindt hier plaats door vooraf de opdrachtformulering helder en duidelijk neer te zetten en te toetsen. Inkoop Service Desk ondersteunt en bewaakt het inkoopproces.
- Risico dat achteraf het subsidiebedrag naar beneden wordt bijgesteld als de Vereniging niet aan de subsidievoorwaarden heeft voldaan, terwijl de lasten wel zijn gemaakt. Dit risico wordt onder meer beperkt door periodiek te monitoren of de gemaakte lasten binnen het toegekende budget vallen en een strikt tijdschrijfbeleid te handhaven zodat projecturen na afloop te verantwoorden zijn.
Risico dat achteraf het subsidiebedrag naar beneden wordt bijgesteld als de Vereniging niet aan de subsidievoorwaarden heeft voldaan, terwijl de lasten wel zijn gemaakt. Dit risico wordt onder meer beperkt door periodiek te monitoren of de gemaakte lasten binnen het toegekende budget vallen en een strikt tijdschrijfbeleid te handhaven zodat projecturen na afloop te verantwoorden zijn.
- Als indirect 100% aandeelhouder deelt de Vereniging in de resultaatseffecten als gevolg van de ondernemingsrisico’s van de deelnemingen. Mitigeren van het risico door sinds 2019 het resultaat van de deelnemingen niet meer mee te nemen in de begroting.
Als indirect 100% aandeelhouder deelt de Vereniging in de resultaatseffecten als gevolg van de ondernemingsrisico’s van de deelnemingen. Mitigeren van het risico door sinds 2019 het resultaat van de deelnemingen niet meer mee te nemen in de begroting.
- Koersrisico over het belegd vermogen. Het risico op een negatief effect op het vermogen wordt beperkt door het aanbrengen van spreiding in de portefeuille. Er is gekozen voor een middellange beleggingsstrategie. Door het hanteren van een herwaarderingsreserve worden ongerealiseerde koersresultaten niet in het resultaat betrokken.
Koersrisico over het belegd vermogen. Het risico op een negatief effect op het vermogen wordt beperkt door het aanbrengen van spreiding in de portefeuille. Er is gekozen voor een middellange beleggingsstrategie. Door het hanteren van een herwaarderingsreserve worden ongerealiseerde koersresultaten niet in het resultaat betrokken.
- VNG is eigen risicodrager voor de WW- en Bovenwettelijk WW rechten van de oud-medewerkers. Voor alle opgebouwde rechten wordt op het moment dat het recht zich voordoet een voorziening gevormd. Om eventuele opbouw van nieuwe rechten te beperken, werkt VNG voor een deel met tijdelijke contracten, indien het om tijdelijk werk en een tijdelijke financiering gaat.
VNG is eigen risicodrager voor de WW- en Bovenwettelijk WW rechten van de oud-medewerkers. Voor alle opgebouwde rechten wordt op het moment dat het recht zich voordoet een voorziening gevormd. Om eventuele opbouw van nieuwe rechten te beperken, werkt VNG voor een deel met tijdelijke contracten, indien het om tijdelijk werk en een tijdelijke financiering gaat.
(Bedragen x € 1.000)
Warmtenetwerk Zaanstad (WNZ)
Rechtsvorm:
BV
Oprichtings-/publicatiedatum:
01-01-2019
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
hoog
Openbaar belang
Het op gang brengen van de transitie naar een aardgasloze gebouwde omgeving. De legitimering van een overheidsinterventie op basis van marktfalen is hier van toepassing op de casus warmtenet in Zaandam-Oost. Het doel is (duurzame) warmtelevering aan (potentiële) afnemers van warmte mogelijk te maken. Op dit moment transporteert WNZ de warmte van de biomassacentrale naar afnemers in Zaandam Oost
Bestuurlijk belang
Wethouder Onclin vertegenwoordigt de gemeente in de AvA, plaatsvervanging wethouder Groothuismink.
Gemeente Zaanstad is samen met Duurzame Energienetwerken Noord-Holland (DEN-NH) eigenaar van het Warmtenetwerk Zaanstad BV. Gemeente Zaanstad heeft een belang van 39% in de Aandelen (uitsluitend stemgerechtigd), alsmede een belang van 100% in de Aandelen C (stemrechtloos).
Er is sprake van duale aansturing waarbij de wethouder financiën invulling geeft aan de eigenaarsrol en het inhoudelijk opdrachtgeverschap is belegd bij de beleidsportefeuillehouder.Stemverhouding:
39,0%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
- In de Algemene vergadering van Aandeelhouders (AvA) van 12 mei 2025 zijn de volgende besluiten genomen:
In de Algemene vergadering van Aandeelhouders (AvA) van 12 mei 2025 zijn de volgende besluiten genomen:
- Het vaststellen van de jaarrekening 2024
Het vaststellen van de jaarrekening 2024
- Het actualiseren van het meerjarenplan, met het oog op de doorontwikkeling van WNZ in relatie tot o.a. de Wet Collectieve Warmte (Wcw)
Het actualiseren van het meerjarenplan, met het oog op de doorontwikkeling van WNZ in relatie tot o.a. de Wet Collectieve Warmte (Wcw)
- De AvA maakt afspraken voor de RvC. De leden van de RvC worden in 2025 geworven.
De AvA maakt afspraken voor de RvC. De leden van de RvC worden in 2025 geworven.
- In voorbereiding op de komst van de Wcw, oriënteert WNZ zich op de ontwikkeling naar een integraal warmtebedrijf, waarin warmtebronnen, distributie en levering onder één entiteit plaatsvindt.
In voorbereiding op de komst van de Wcw, oriënteert WNZ zich op de ontwikkeling naar een integraal warmtebedrijf, waarin warmtebronnen, distributie en levering onder één entiteit plaatsvindt.
- De biomassacentrale, voorheen eigendom van Bioforte, is overgenomen door Essent. De leveringszekerheid van duurzame warmte is hierdoor beter gewaarborgd. Ook heeft Essent zich voorgenomen om de biomassacentrale uiteindelijk te vervangen door een warmtepompcentrale.
De biomassacentrale, voorheen eigendom van Bioforte, is overgenomen door Essent. De leveringszekerheid van duurzame warmte is hierdoor beter gewaarborgd. Ook heeft Essent zich voorgenomen om de biomassacentrale uiteindelijk te vervangen door een warmtepompcentrale.
- In Zaandam Oost wordt een innovatieve warmtebron ontwikkeld, waarmee warmte van een kunstgrasveld wordt afgevangen en opgewerkt tot een temperatuur waarmee het zwembad en/of het warmtenet van warmte kunnen worden voorzien.
In Zaandam Oost wordt een innovatieve warmtebron ontwikkeld, waarmee warmte van een kunstgrasveld wordt afgevangen en opgewerkt tot een temperatuur waarmee het zwembad en/of het warmtenet van warmte kunnen worden voorzien.
- Tijdens de AvA van 22 september is de nieuwe directeur voor WNZ aangesteld.
Tijdens de AvA van 22 september is de nieuwe directeur voor WNZ aangesteld.
- In de AvA van 8 december zijn de volgende besluiten genomen:
In de AvA van 8 december zijn de volgende besluiten genomen:
- Verlenging aanstelling projectontwikkelaars met één jaar
Verlenging aanstelling projectontwikkelaars met één jaar
- Het vaststellen van het Annual Business Plan 2026
Het vaststellen van het Annual Business Plan 2026
- De vergaderfrequentie voor 2026 is vastgesteld
De vergaderfrequentie voor 2026 is vastgesteld
- De leden voor de RvC zijn geworven. De procedure wordt in Q1 afgerond. Aanpassing van de statuten en voordracht voor installatie van een driekoppige RvC ligt in de AvA van mei 2026 voor.
De leden voor de RvC zijn geworven. De procedure wordt in Q1 afgerond. Aanpassing van de statuten en voordracht voor installatie van een driekoppige RvC ligt in de AvA van mei 2026 voor.
Financiële positie
Voorziening
De voorziening is gevormd bij de oprichting van WNZ voor de onrendabele top. Het niveau van de voorziening wordt gehandhaafd met de volgende overwegingen:- De onrendabele top is nog steeds aanwezig
De onrendabele top is nog steeds aanwezig
- De onderneming heeft sinds haar oprichting verliezen geleden
De onderneming heeft sinds haar oprichting verliezen geleden
- De huidige businesscase nog niet positief
De huidige businesscase nog niet positief
- Het Zaanse aandeel in het eigen vermogen van WNZ overstijgt de boekwaarde van ons aandeel in de jaarrekening van de gemeente.
Het Zaanse aandeel in het eigen vermogen van WNZ overstijgt de boekwaarde van ons aandeel in de jaarrekening van de gemeente.
- De opdracht tot doorontwikkeling van WNZ leidt pas later tot verandering van de financiële resultaten.
De opdracht tot doorontwikkeling van WNZ leidt pas later tot verandering van de financiële resultaten.
Jaarrekening 2024
De jaarrekening over 2024 is op 12 mei 2025 vastgesteld. Het verlies over het boekjaar 2024 bedroeg € 383.000,- en is in mindering gebracht op de algemene reserve.Financiering van nieuwe ontwikkelingen
Bij het Annual Businessplan WNZ 2025 is inzicht gegeven in een investeringsbegroting waarin nieuwe ontwikkelingen in Zaandam Oost zijn verwerkt. Het verder uitwerken van een financieringsplan is vooruitgeschoven naar 2026. De financiering van nieuwe ontwikkelingen houdt verband met het aandelenbelang van de aandeelhouders en het aantrekken van vreemd vermogen. Daarnaast speelt de Wcw en de ontwikkeling van WNZ naar integraal warmtebedrijf een rol. Besloten is om het financieringsvraagstuk hiermee breder op te pakken en voor langere periode te bestendigenRisicoprofiel
Het financieel belang is hoog. De gemeentelijke deelneming is onderhandeld op € 4,2 miljoen. Deze deelneming is op die basis nu gewaardeerd op € 1,9 miljoen. Gemeente Zaanstad heeft een voorziening getroffen voor het verschil van € 2,3 miljoen. Het risico dat de getroffen voorziening te klein blijkt (omdat de marktwaarde van de deelneming daalt) is opgenomen als risico voor het weerstandvermogen. De politieke en maatschappelijke betrokkenheid zijn groot: de activiteiten van Warmtenetwerk Zaanstad B.V. richten zich op het leveren van warmte aan inwoners. De gemeente participeert in het Warmtenetwerk Zaanstad B.V. vanuit het publieke belang en de maatschappelijke doelen die de gemeente wil realiseren.Risico's en beheersmaatregelen
Risico’s- Achterblijven omzet
Ook in 2025 blijft de omzet achter op de begroting. De oorzaak hiervan is tweeledig. Nog steeds zijn geprognotiseerde aansluitingen niet gereedgekomen. Met name de vertraging in de oplevering van fase 2 van Oostzijderpark en het te realiseren zwembad vertegenwoordigen een flinke warmtevraag (16.000GJ). Deze vertragingen hebben een impact van € 0,1 mln. Anderzijds is het stookgedrag van mensen sinds de energiecrisis veranderd en worden aangesloten gebouwen beter geïsoleerd. Hierdoor is in 2025 tot nu toe de omzet ca 15% lager dan begroot.Achterblijven omzet
Ook in 2025 blijft de omzet achter op de begroting. De oorzaak hiervan is tweeledig. Nog steeds zijn geprognotiseerde aansluitingen niet gereedgekomen. Met name de vertraging in de oplevering van fase 2 van Oostzijderpark en het te realiseren zwembad vertegenwoordigen een flinke warmtevraag (16.000GJ). Deze vertragingen hebben een impact van € 0,1 mln. Anderzijds is het stookgedrag van mensen sinds de energiecrisis veranderd en worden aangesloten gebouwen beter geïsoleerd. Hierdoor is in 2025 tot nu toe de omzet ca 15% lager dan begroot. - Opwarming klimaat
Opwarming klimaat
Door opwarming van het klimaat daalt de gemiddelde warmtevraag en daarmee dus ook de omzet.
- Publieke opinie rondom biomassa en gebrek aan alternatieven
Publieke opinie rondom biomassa en gebrek aan alternatieven
De publieke opinie rond biomassa als warmtebron is nog steeds vrij negatief. Voor alternatieve warmtebronnen is meer elektriciteit nodig. De aansluitcapaciteit wordt nu nog beperkt door congestie op het elektriciteitsnet.
Beheersing
- WNZ heeft met het AvA besluit van 7 december 2023 extra capaciteit gekregen om de ontwikkeling van afzet te stimuleren. Door extra commerciële acties meer operationele kosten (vooruitlopend op extra afzet). Nieuwe afzetmogelijkheden voor het bestaande warmtenet zijn, buiten de reeds geplande uitbreidingen, beperkt. Wel ziet WNZ volop doorontwikkelmogelijkheden in Zaandam Oost, waarbij clusters van bestaande en nieuwe gebouwen kunnen worden aangesloten op een collectieve warmtevoorziening.
WNZ heeft met het AvA besluit van 7 december 2023 extra capaciteit gekregen om de ontwikkeling van afzet te stimuleren. Door extra commerciële acties meer operationele kosten (vooruitlopend op extra afzet). Nieuwe afzetmogelijkheden voor het bestaande warmtenet zijn, buiten de reeds geplande uitbreidingen, beperkt. Wel ziet WNZ volop doorontwikkelmogelijkheden in Zaandam Oost, waarbij clusters van bestaande en nieuwe gebouwen kunnen worden aangesloten op een collectieve warmtevoorziening.
- Opwarming van het klimaat speelt zich af over een tijdsperiode die langer is dan wij hier beschouwen. Wel is duidelijk dat er 2% minder graaddagen zijn wanneer het gemiddeld aantal graaddagen van de afgelopen 3 jaar wordt vergeleken met de afgelopen 10 jaar. Als deze daling een op een wordt doorgezet naar omzetdaling, dan scheelt dat circa €10k op jaarniveau. Aanvullend zien we ook ander gedrag bij de afnemers. Het gevolg is een verdere daling van de afname.
Opwarming van het klimaat speelt zich af over een tijdsperiode die langer is dan wij hier beschouwen. Wel is duidelijk dat er 2% minder graaddagen zijn wanneer het gemiddeld aantal graaddagen van de afgelopen 3 jaar wordt vergeleken met de afgelopen 10 jaar. Als deze daling een op een wordt doorgezet naar omzetdaling, dan scheelt dat circa €10k op jaarniveau. Aanvullend zien we ook ander gedrag bij de afnemers. Het gevolg is een verdere daling van de afname.
- WNZ heeft twee ontwikkelaars actief om de ontwikkeling van collectieve warmte in Zaandam Oost te versnellen.
WNZ heeft twee ontwikkelaars actief om de ontwikkeling van collectieve warmte in Zaandam Oost te versnellen.
- Met de overname van de biomassacentrale in Zaandam Oost, heeft Essent de ambitie uitgesproken om deze centrale op termijn om te bouwen naar een warmtepompcentrale. Wanneer op termijn het netcongestieprobleem wordt opgelost, kan deze warmtepompcentrale worden gerealiseerd. Samen met de warmtebron onder het sportveld Hoornseveld vormen dit belangrijke alternatieve warmtebronnen voor de stook van snoeihout. Het gebrek aan alternatieven leidt niet tot problemen met leveringszekerheid. De warmtelevering blijft met de hulpwarmtecentrales gegarandeerd.
Met de overname van de biomassacentrale in Zaandam Oost, heeft Essent de ambitie uitgesproken om deze centrale op termijn om te bouwen naar een warmtepompcentrale. Wanneer op termijn het netcongestieprobleem wordt opgelost, kan deze warmtepompcentrale worden gerealiseerd. Samen met de warmtebron onder het sportveld Hoornseveld vormen dit belangrijke alternatieve warmtebronnen voor de stook van snoeihout. Het gebrek aan alternatieven leidt niet tot problemen met leveringszekerheid. De warmtelevering blijft met de hulpwarmtecentrales gegarandeerd.
- In 2026 zal een Raad van Commissarissen (RVC) worden geïnstalleerd, bestaande uit drie leden. Deze RVC houdt toezicht op het beleid, de strategie en de risicobeheersing van WNZ en staat de directie ter zijde met gevraagd en ongevraagd advies.
In 2026 zal een Raad van Commissarissen (RVC) worden geïnstalleerd, bestaande uit drie leden. Deze RVC houdt toezicht op het beleid, de strategie en de risicobeheersing van WNZ en staat de directie ter zijde met gevraagd en ongevraagd advies.
- Belangrijkste punten uit de AvA juni 2025
Alliander N.V.
(Bedragen x € 1.000)
Alliander N.V.
Rechtsvorm:
Naamloze Vennootschap
Oprichtings-/publicatiedatum:
1 juli 2009
Vestigingsplaats:
Arnhem
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Netbeheer en distribueren van elektriciteit en gas voor producenten en afnemers. Voor burgers en ondernemers is een goed werkend en betaalbaar distributienetwerk van gas en elektriciteit cruciaal. Alliander heeft een belangrijke rol in het mogelijk maken van verdere verduurzaming van de Nederlandse energievoorziening.
Bestuurlijk belang
Wethouder Onclin vertegenwoordigt de gemeente in de AvA.
Stemverhouding:
0,9%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
In 2024 is de samenwerking met Liander versterkt. De gemeente heeft capaciteit vrijgemaakt om Liander te faciliteren in de verzwaring van het elektriciteitsnet binnen Zaanstad en om concrete knelpunten gezamenlijk op te lossen.Alliander publiceerde in juli het halfjaarbericht 2025
In het eerste halfjaar van 2025 investeerde Alliander € 968 miljoen in het uitbreiden, verzwaren en onderhouden van gas- en elektriciteitsnetten. Dit is een stijging van 21% ten opzichte van dezelfde periode 2024. De investeringen bestaan uit o.a.:- Ombouwen 1.248 transformatorhuisjes
Ombouwen 1.248 transformatorhuisjes
- Aanleggen 1.312 kilometer kabel
Aanleggen 1.312 kilometer kabel
- Vervangen van 74 kilometer aan gasleiding om het gasnet betrouwbaar en veilig te houden.
Vervangen van 74 kilometer aan gasleiding om het gasnet betrouwbaar en veilig te houden.
Ondanks deze groei blijft er meer nodig. Slimmer omgaan met energie om piekbelasting op het elektriciteitsnet te voorkomen, is daarvoor cruciaal. Niet alleen voor bedrijven, maar ook door huishoudens. Door het elektriciteitsnet efficiënter en slimmer te gebruiken, blijft energie ook in de toekomst voor iedereen toegankelijk en betaalbaar.
Financiële resultaten op een rij:
- Bedrijfsopbrengsten: € 1.725 miljoen (eerste halfjaar 2024: € 2.315 miljoen)
Bedrijfsopbrengsten: € 1.725 miljoen (eerste halfjaar 2024: € 2.315 miljoen)
- Nettoresultaat zonder incidentele baten: € 127 miljoen (eerste halfjaar 2024: € 122 miljoen).
Nettoresultaat zonder incidentele baten: € 127 miljoen (eerste halfjaar 2024: € 122 miljoen).
Het hele halfjaarbericht is na te lezen op de website van Alliander .
Op 16 april 2025 vond de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AvA) plaats
De AvA besloot over o.a. de volgende punten:- Jaarrekening over het boekjaar 2024
Jaarrekening over het boekjaar 2024
- Aanpassing van het dividendbeleid
Aanpassing van het dividendbeleid
- Overdracht van het hoogspanningsnet Randmeren aan Tennet
Overdracht van het hoogspanningsnet Randmeren aan Tennet
- Herbenoeming lid van de Raad van Commissarissen
Herbenoeming lid van de Raad van Commissarissen
Op de website van Alliander staat een terugblik op de AvA .
Financiële positie
Jaarrekening 2024
Het jaar 2024 is voor Alliander financieel positief afgesloten. Het nettoresultaat bedraagt € 976 miljoen. In 2023 was dit € 267 miljoen. De reden voor het fors hogere resultaat is de verkoop van Kenter. In januari 2024 vond de aandelenoverdracht plaats. Het nettoresultaat exclusief Kenter bedraagt € 219 miljoen. Dit is € 141.000 lager dan begroot. Bij de Najaarsrapportage 2025 wordt dit verwerkt.
Alliander investeerde in 2024 bijna € 1,8 miljard in de aanleg van infrastructuur. Het investeringsniveau is afgelopen jaren flink toegenomen. Het investeringsvolume steeg van € 573 miljoen in 2017 naar ruim € 1,4 miljard in 2023.
De uitvoering van de daaraan verbonden projecten in 2024 liepen vertraging op. Complexiteit en de behoefte aan specialistische kennis spelen hier een rol.
Het personeelsbestand van Alliander groeide in 2024 naar circa 9.900 werknemers.Risico’s en beheersmaatregelen
Risico's
Alliander onderkent de volgende risico’s in de SWOT analyse:- Cybercriminaliteit
Cybercriminaliteit
- Onvoldoende langetermijnoriëntatie van wet- en regelgeving
Onvoldoende langetermijnoriëntatie van wet- en regelgeving
- Krapte technische arbeidscapaciteit
Krapte technische arbeidscapaciteit
- Schaarste in componenten en grondstoffen
Schaarste in componenten en grondstoffen
- Lange termijn financierbaarheid
Lange termijn financierbaarheid
- Sterk groeiend werkpakket
Sterk groeiend werkpakket
Beheersmaatregelen
De hierboven benoemde risico’s worden door Alliander afgedekt met beheersmaatregelen. Vanwege het beperkte belang wordt voor gemeente Zaanstad de beheersmaatregelen beperkt tot:- Annotaties van de agenda van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders in het college van B&W
Annotaties van de agenda van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders in het college van B&W
(Bedragen x € 1.000)
Betaalbare Koopwoningen Zaanstad Holding B.V.
Rechtsvorm:
Besloten Vennootschap
Oprichtings-/publicatiedatum:
6 oktober 2005
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
hoog
Openbaar belang
Het doel van Betaalbare Koopwoningen Zaanstad Holding B.V. (BKZ) is tweeledig:
- Het bevorderen van de volkshuisvesting overeenkomstig het beleid van de gemeente Zaanstad
- Het realiseren van kwalitatief hoogwaardige sociale koopwoningen in de gemeente Zaanstad; het via erfpacht beschikbaar stellen van deze woningen aan de gewenste doelgroep en het uitvoeren van een beleid teneinde deze woningen zoveel mogelijk voor de doelgroep te behoudenBestuurlijk belang
Gemeente Zaanstad is voor 100% eigenaar van de aandelen. Het voltallig college vertegenwoordigt de enige aandeelhouder gemeente Zaanstad.
Er is sprake van duale aansturing waarbij de wethouder financiën invulling geeft aan de eigenaarsrol en het inhoudelijk opdrachtgeverschap is belegd bij de beleidsportefeuillehouder.Stemverhouding:
100%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen BKZ
Nieuwe directie en voorzitter Raad van Commissarissen (RvC)- De Algemene Vergadering van Aandeelhouder (AvA) benoemde op 3 juli 2025 in met de benoeming van de nieuwe statutair directeur van BKZ. Ook de operationeel directeur is daarna benoemd. Hiermee bestaat de directie van BKZ nu uit twee directeuren. Zij regelen de onderlinge taakverdeling in het nog vast te stellen directiereglement. Hiermee wordt invulling gegeven aan een van de aanbevelingen vanuit het Andersson Elffers Felix (AEF) rapport.
De Algemene Vergadering van Aandeelhouder (AvA) benoemde op 3 juli 2025 in met de benoeming van de nieuwe statutair directeur van BKZ. Ook de operationeel directeur is daarna benoemd. Hiermee bestaat de directie van BKZ nu uit twee directeuren. Zij regelen de onderlinge taakverdeling in het nog vast te stellen directiereglement. Hiermee wordt invulling gegeven aan een van de aanbevelingen vanuit het Andersson Elffers Felix (AEF) rapport.
- De AvA heeft in september 2025 ingestemd met de bindende voordracht van de RvC voor benoeming van een nieuwe voorzitter van de RvC. De termijn van de oude voorzitter liep af. Een wervingsbureau heeft dit proces begeleid.
De AvA heeft in september 2025 ingestemd met de bindende voordracht van de RvC voor benoeming van een nieuwe voorzitter van de RvC. De termijn van de oude voorzitter liep af. Een wervingsbureau heeft dit proces begeleid.
- De AvA stemde in september ook in met het voorstel van de RvC om de vergoeding van de RvC aan te passen. De huidige beloning was als zo’n 15 jaar niet aangepast, en lag onder het niveau dat tegenwoordig gebruikelijk is in de markt.
De AvA stemde in september ook in met het voorstel van de RvC om de vergoeding van de RvC aan te passen. De huidige beloning was als zo’n 15 jaar niet aangepast, en lag onder het niveau dat tegenwoordig gebruikelijk is in de markt.
- De beloning van de directie en de RvC blijven binnen de maxima vanuit de Wet Normering Topinkomens (WNT)
De beloning van de directie en de RvC blijven binnen de maxima vanuit de Wet Normering Topinkomens (WNT)
Directie BKZ werkte samen aan de verbetering van de governance
Vanuit het rapport van AEF kwamen ook aanbevelingen op het gebied van de governance. BKZ heeft samen met gemeente Zaanstad gewerkt aan verduidelijking en verscherping van de rolinvulling. Ook spraken BKZ en gemeente over onderlinge verwachtingen naar elkaar. Dit traject krijgt een vervolg in 2026 en zal geborgd worden in o.a. statuten.Projectbesluit
In september nam het college een positief besluit om het model BKZ starterswoningen toe te passen in het project Kreekrijk deelgebied G (Kreekzicht) voor 30 sociale koopwoningen en deelgebied D (Kreekveld) voor 14 sociale koopwoningen. Daarnaast besloot het college tot het verstekken van een lening van ruim € 6 miljoen aan BKZ Starterswoningen voor dit project èn het project Kreekrijk G en D en project Oostzijderpark. Het college legde het besluit voor het verstrekken van een lening voor aan de raad. De gemeenteraad was heir positief over.Risicoprofiel
Het zwaartepunt van de risico's van BKZ liggen op het politieke en financiële vlak. De doelstelling van BKZ is bijdragen aan de volkshuisvesting binnen de gemeente Zaanstad. Deze doelstelling heeft politiek de aandacht. Vanwege de rekening courant en de leningsovereenkomst, die BKZ heeft afgesloten met de gemeente Zaanstad voor BKZ traditioneel tot een maximumbedrag van respectievelijk 5,5 miljoen euro en voor de Garantieregelingen tot 31 miljoen, is het financieel belang groot te noemen. De gemeente heeft voor het duurzaam funderingsherstel een lening (kredietfaciliteit) verstrekt aan BKZ van € 30 miljoen om grond en tranches casco woning aan te kopen.Financiële positie
Jaarrekening 2024- De jaarrekening 2024 BKZ Holding BV presenteert een positief resultaat na belasting van €674.912,-. Het resultaat is grotendeels gerealiseerd
De jaarrekening 2024 BKZ Holding BV presenteert een positief resultaat na belasting van €674.912,-. Het resultaat is grotendeels gerealiseerd
- door de waarden van de gronden in het model erfpachtvariant die na 10 jaar niet door de bewoners zijn afgenomen,
door de waarden van de gronden in het model erfpachtvariant die na 10 jaar niet door de bewoners zijn afgenomen,
- de waardestijgingen van de gronden en de gerealiseerde resultaten bij verkoop van tranches boven boekwaarde.
de waardestijgingen van de gronden en de gerealiseerde resultaten bij verkoop van tranches boven boekwaarde.
- Het saldo van de rekening courant BKZ Holding BV met gemeente Zaanstad bedraagt per ultimo 2024 ongeveer € 7,5 miljoen positief. (Dit bestaat uit het saldo van de GRZ BV van € 1,9 miljoen positief en de rekening courant van BKZ BV (traditioneel) van € 5,6 miljoen positief.)
Het saldo van de rekening courant BKZ Holding BV met gemeente Zaanstad bedraagt per ultimo 2024 ongeveer € 7,5 miljoen positief. (Dit bestaat uit het saldo van de GRZ BV van € 1,9 miljoen positief en de rekening courant van BKZ BV (traditioneel) van € 5,6 miljoen positief.)
- Het eigen vermogen van BKZ Holding BV bedraagt € 22, mln.
Het eigen vermogen van BKZ Holding BV bedraagt € 22, mln.
- Het positief resultaat (€ 674.912,-) over 2024 is als volgt bestemd:
Het positief resultaat (€ 674.912,-) over 2024 is als volgt bestemd:
- Toevoeging overige reserves € 308.204.
Toevoeging overige reserves € 308.204.
- Toevoeging herwaarderingsreserves € 366.708.
Toevoeging herwaarderingsreserves € 366.708.
- Toevoeging overige reserves € 308.204.
De jaarrekening 2024 is vastgesteld in de Ava op 3 juli 2025.
Risico's en beheersmaatregelen
Risico's- Het trancherisico op de opstal betreft een lange termijnrisico en hangt samen met de conjunctuur. Hierbij worden de tranches van de opstalwaarde) niet afgenomen door de kopers (en dus niet terugbetaald op korte termijn). Dit komt omdat er geen inkomensstijging plaatsvindt. Gevolg is dat pas bij (door)verkoop de resterende tranches worden gerealiseerd (afgelost). BKZ monitort dit. Het risico wordt vertaald in de kasstroom;
Het trancherisico op de opstal betreft een lange termijnrisico en hangt samen met de conjunctuur. Hierbij worden de tranches van de opstalwaarde) niet afgenomen door de kopers (en dus niet terugbetaald op korte termijn). Dit komt omdat er geen inkomensstijging plaatsvindt. Gevolg is dat pas bij (door)verkoop de resterende tranches worden gerealiseerd (afgelost). BKZ monitort dit. Het risico wordt vertaald in de kasstroom;
- Langetermijnrisico van waardevermindering van de grond in de toekomst. De grond wordt na 25 jaar geherwaardeerd;
Langetermijnrisico van waardevermindering van de grond in de toekomst. De grond wordt na 25 jaar geherwaardeerd;
- Hoogconjunctuur leidt tot positieve kasstroom door afname van tranches en grond. Dit risico wordt beperkt door de stijgende rente waardoor woningbezitters niet verhuizen. Echter hierdoor daalt het aantal BKZ woningen en beschikbaarheid van woningen voor de doelgroep;
Hoogconjunctuur leidt tot positieve kasstroom door afname van tranches en grond. Dit risico wordt beperkt door de stijgende rente waardoor woningbezitters niet verhuizen. Echter hierdoor daalt het aantal BKZ woningen en beschikbaarheid van woningen voor de doelgroep;
- Uitvoering DFZ (VHF woningen) door tekort aangeleverde woningen. Gemeente Zaanstad is verantwoordelijk voor de aanlevering van de betreffende VHF woningen en deze worden nog beperkt aangeleverd. Op dit moment zet de gemeente zich in om meer woningen aan te leveren aan BKZ;
Uitvoering DFZ (VHF woningen) door tekort aangeleverde woningen. Gemeente Zaanstad is verantwoordelijk voor de aanlevering van de betreffende VHF woningen en deze worden nog beperkt aangeleverd. Op dit moment zet de gemeente zich in om meer woningen aan te leveren aan BKZ;
- Het afkopen van de schuld wordt momenteel met afbetalingsregeling binnen BKZ opgevangen. Het gaat om een combinatie van funderingsherstel en verduurzaming. De AFM staat dit momenteel nog toe, BKZ loopt het financiële risico, hierover wordt gerapporteerd in het directieverslag;
Het afkopen van de schuld wordt momenteel met afbetalingsregeling binnen BKZ opgevangen. Het gaat om een combinatie van funderingsherstel en verduurzaming. De AFM staat dit momenteel nog toe, BKZ loopt het financiële risico, hierover wordt gerapporteerd in het directieverslag;
- Overgang van project - naar structurele organisatie kan leiden tot vertrek van personeel waardoor kennis verloren gaat. Verwachting van de RvC is dat de kennis snel weer wordt opgebouwd;
Overgang van project - naar structurele organisatie kan leiden tot vertrek van personeel waardoor kennis verloren gaat. Verwachting van de RvC is dat de kennis snel weer wordt opgebouwd;
- Advies vier ogen principe voor hoge bedragen. Het bedrag waarvoor het vier ogen van toepassing is vaststellen;
Advies vier ogen principe voor hoge bedragen. Het bedrag waarvoor het vier ogen van toepassing is vaststellen;
- Doorbreken van procedures door management;
Doorbreken van procedures door management;
- Indien er verzoek tot dividend uitkeringen zou komen moet de gemeente scherp houden welke financiële verplichtingen BKZ heeft ten opzicht van de gemeente (kredietverstrekking) en de mate waarin het risicoprofiel dan verder toeneemt.
Indien er verzoek tot dividend uitkeringen zou komen moet de gemeente scherp houden welke financiële verplichtingen BKZ heeft ten opzicht van de gemeente (kredietverstrekking) en de mate waarin het risicoprofiel dan verder toeneemt.
Beheersmaatregelen
- Jaarlijkse inkomenstoets bij kopers door BKZ;
Jaarlijkse inkomenstoets bij kopers door BKZ;
- Periodieke kwartaalrapportages worden aan verantwoordelijke wethouders, college en raad verstrekt. Deze rapportages bevatten gegevens met betrekking tot aantal woningen, liquiditeit, prognoses cashflow, risico’s, etc.
Periodieke kwartaalrapportages worden aan verantwoordelijke wethouders, college en raad verstrekt. Deze rapportages bevatten gegevens met betrekking tot aantal woningen, liquiditeit, prognoses cashflow, risico’s, etc.
- Overlegstructuur: 1 à 2 keer per maand overleg tussen ambtenaren en de directeur van BKZ; Governance regulier overleg 4 X per jaar (AEF rapport); Bij de nieuwe directie die start in juli 2025 wordt hier opvolging aan gegeven;
Overlegstructuur: 1 à 2 keer per maand overleg tussen ambtenaren en de directeur van BKZ; Governance regulier overleg 4 X per jaar (AEF rapport); Bij de nieuwe directie die start in juli 2025 wordt hier opvolging aan gegeven;
- Het betaalbaar houden van de koopwoningen van BKZ. Organiseren van de werkzaamheden van het _model BKZ Starterswoning waarbij BKZ woningen langer voor de doelgroep kan behouden. Verwachting is dat de komende 5 jaar er ca 200 woningen in dit model kunnen worden gerealiseerd. BKZ investeert in de grond en de woning
Het betaalbaar houden van de koopwoningen van BKZ. Organiseren van de werkzaamheden van het _model BKZ Starterswoning waarbij BKZ woningen langer voor de doelgroep kan behouden. Verwachting is dat de komende 5 jaar er ca 200 woningen in dit model kunnen worden gerealiseerd. BKZ investeert in de grond en de woning
- Operationalisering van het herijkte VHF-DFZ model waarbij geld is gereserveerd voor renovatie en sloop-nieuwbouw in de periode 2022-2031 van maximaal 200 woningen. Voor investering in de grond en de woning is een lening afgesloten tussen gemeente en BKZ van € 30 miljoen;
Operationalisering van het herijkte VHF-DFZ model waarbij geld is gereserveerd voor renovatie en sloop-nieuwbouw in de periode 2022-2031 van maximaal 200 woningen. Voor investering in de grond en de woning is een lening afgesloten tussen gemeente en BKZ van € 30 miljoen;
- Gekeken wordt hoe het pallet van BKZ instrumenten de komende tijd weer kan worden ingezet voor het stimuleren van de woningbouw en de mogelijkheden die de Woningbouwimpuls subsidie biedt;
Gekeken wordt hoe het pallet van BKZ instrumenten de komende tijd weer kan worden ingezet voor het stimuleren van de woningbouw en de mogelijkheden die de Woningbouwimpuls subsidie biedt;
- Gemeente en BKZ zijn in overleg welke Starterswoningen projecten zullen worden aangeboden voor besluitvorming;
Gemeente en BKZ zijn in overleg welke Starterswoningen projecten zullen worden aangeboden voor besluitvorming;
- Toetsing WNT norm van directie en RvC door de onafhankelijke accountant.
Toetsing WNT norm van directie en RvC door de onafhankelijke accountant.
- Governance wordt opgepakt met de directie van BKZ en de gemeente. Verwachting dat dit in 2026 gereed is.
Governance wordt opgepakt met de directie van BKZ en de gemeente. Verwachting dat dit in 2026 gereed is.
- Door het benoemen van 2 directeuren is continuïteit en kennis bij BKZ beter geborgd.
Door het benoemen van 2 directeuren is continuïteit en kennis bij BKZ beter geborgd.
- Ombouwen 1.248 transformatorhuisjes
Betaalbare Koopwoningen Zaanstad Holding B.V.
(Bedragen x € 1.000)
Alliander N.V.
Rechtsvorm:
Naamloze Vennootschap
Oprichtings-/publicatiedatum:
1 juli 2009
Vestigingsplaats:
Arnhem
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Netbeheer en distribueren van elektriciteit en gas voor producenten en afnemers. Voor burgers en ondernemers is een goed werkend en betaalbaar distributienetwerk van gas en elektriciteit cruciaal. Alliander heeft een belangrijke rol in het mogelijk maken van verdere verduurzaming van de Nederlandse energievoorziening.
Bestuurlijk belang
Wethouder Onclin vertegenwoordigt de gemeente in de AvA.
Stemverhouding:
0,9%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
In 2024 is de samenwerking met Liander versterkt. De gemeente heeft capaciteit vrijgemaakt om Liander te faciliteren in de verzwaring van het elektriciteitsnet binnen Zaanstad en om concrete knelpunten gezamenlijk op te lossen.Alliander publiceerde in juli het halfjaarbericht 2025
In het eerste halfjaar van 2025 investeerde Alliander € 968 miljoen in het uitbreiden, verzwaren en onderhouden van gas- en elektriciteitsnetten. Dit is een stijging van 21% ten opzichte van dezelfde periode 2024. De investeringen bestaan uit o.a.:- Ombouwen 1.248 transformatorhuisjes
Ombouwen 1.248 transformatorhuisjes
- Aanleggen 1.312 kilometer kabel
Aanleggen 1.312 kilometer kabel
- Vervangen van 74 kilometer aan gasleiding om het gasnet betrouwbaar en veilig te houden.
Vervangen van 74 kilometer aan gasleiding om het gasnet betrouwbaar en veilig te houden.
Ondanks deze groei blijft er meer nodig. Slimmer omgaan met energie om piekbelasting op het elektriciteitsnet te voorkomen, is daarvoor cruciaal. Niet alleen voor bedrijven, maar ook door huishoudens. Door het elektriciteitsnet efficiënter en slimmer te gebruiken, blijft energie ook in de toekomst voor iedereen toegankelijk en betaalbaar.
Financiële resultaten op een rij:
- Bedrijfsopbrengsten: € 1.725 miljoen (eerste halfjaar 2024: € 2.315 miljoen)
Bedrijfsopbrengsten: € 1.725 miljoen (eerste halfjaar 2024: € 2.315 miljoen)
- Nettoresultaat zonder incidentele baten: € 127 miljoen (eerste halfjaar 2024: € 122 miljoen).
Nettoresultaat zonder incidentele baten: € 127 miljoen (eerste halfjaar 2024: € 122 miljoen).
Het hele halfjaarbericht is na te lezen op de website van Alliander .
Op 16 april 2025 vond de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AvA) plaats
De AvA besloot over o.a. de volgende punten:- Jaarrekening over het boekjaar 2024
Jaarrekening over het boekjaar 2024
- Aanpassing van het dividendbeleid
Aanpassing van het dividendbeleid
- Overdracht van het hoogspanningsnet Randmeren aan Tennet
Overdracht van het hoogspanningsnet Randmeren aan Tennet
- Herbenoeming lid van de Raad van Commissarissen
Herbenoeming lid van de Raad van Commissarissen
Op de website van Alliander staat een terugblik op de AvA .
Financiële positie
Jaarrekening 2024
Het jaar 2024 is voor Alliander financieel positief afgesloten. Het nettoresultaat bedraagt € 976 miljoen. In 2023 was dit € 267 miljoen. De reden voor het fors hogere resultaat is de verkoop van Kenter. In januari 2024 vond de aandelenoverdracht plaats. Het nettoresultaat exclusief Kenter bedraagt € 219 miljoen. Dit is € 141.000 lager dan begroot. Bij de Najaarsrapportage 2025 wordt dit verwerkt.
Alliander investeerde in 2024 bijna € 1,8 miljard in de aanleg van infrastructuur. Het investeringsniveau is afgelopen jaren flink toegenomen. Het investeringsvolume steeg van € 573 miljoen in 2017 naar ruim € 1,4 miljard in 2023.
De uitvoering van de daaraan verbonden projecten in 2024 liepen vertraging op. Complexiteit en de behoefte aan specialistische kennis spelen hier een rol.
Het personeelsbestand van Alliander groeide in 2024 naar circa 9.900 werknemers.Risico’s en beheersmaatregelen
Risico's
Alliander onderkent de volgende risico’s in de SWOT analyse:- Cybercriminaliteit
Cybercriminaliteit
- Onvoldoende langetermijnoriëntatie van wet- en regelgeving
Onvoldoende langetermijnoriëntatie van wet- en regelgeving
- Krapte technische arbeidscapaciteit
Krapte technische arbeidscapaciteit
- Schaarste in componenten en grondstoffen
Schaarste in componenten en grondstoffen
- Lange termijn financierbaarheid
Lange termijn financierbaarheid
- Sterk groeiend werkpakket
Sterk groeiend werkpakket
Beheersmaatregelen
De hierboven benoemde risico’s worden door Alliander afgedekt met beheersmaatregelen. Vanwege het beperkte belang wordt voor gemeente Zaanstad de beheersmaatregelen beperkt tot:- Annotaties van de agenda van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders in het college van B&W
Annotaties van de agenda van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders in het college van B&W
(Bedragen x € 1.000)
Betaalbare Koopwoningen Zaanstad Holding B.V.
Rechtsvorm:
Besloten Vennootschap
Oprichtings-/publicatiedatum:
6 oktober 2005
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
hoog
Openbaar belang
Het doel van Betaalbare Koopwoningen Zaanstad Holding B.V. (BKZ) is tweeledig:
- Het bevorderen van de volkshuisvesting overeenkomstig het beleid van de gemeente Zaanstad
- Het realiseren van kwalitatief hoogwaardige sociale koopwoningen in de gemeente Zaanstad; het via erfpacht beschikbaar stellen van deze woningen aan de gewenste doelgroep en het uitvoeren van een beleid teneinde deze woningen zoveel mogelijk voor de doelgroep te behoudenBestuurlijk belang
Gemeente Zaanstad is voor 100% eigenaar van de aandelen. Het voltallig college vertegenwoordigt de enige aandeelhouder gemeente Zaanstad.
Er is sprake van duale aansturing waarbij de wethouder financiën invulling geeft aan de eigenaarsrol en het inhoudelijk opdrachtgeverschap is belegd bij de beleidsportefeuillehouder.Stemverhouding:
100%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen BKZ
Nieuwe directie en voorzitter Raad van Commissarissen (RvC)- De Algemene Vergadering van Aandeelhouder (AvA) benoemde op 3 juli 2025 in met de benoeming van de nieuwe statutair directeur van BKZ. Ook de operationeel directeur is daarna benoemd. Hiermee bestaat de directie van BKZ nu uit twee directeuren. Zij regelen de onderlinge taakverdeling in het nog vast te stellen directiereglement. Hiermee wordt invulling gegeven aan een van de aanbevelingen vanuit het Andersson Elffers Felix (AEF) rapport.
De Algemene Vergadering van Aandeelhouder (AvA) benoemde op 3 juli 2025 in met de benoeming van de nieuwe statutair directeur van BKZ. Ook de operationeel directeur is daarna benoemd. Hiermee bestaat de directie van BKZ nu uit twee directeuren. Zij regelen de onderlinge taakverdeling in het nog vast te stellen directiereglement. Hiermee wordt invulling gegeven aan een van de aanbevelingen vanuit het Andersson Elffers Felix (AEF) rapport.
- De AvA heeft in september 2025 ingestemd met de bindende voordracht van de RvC voor benoeming van een nieuwe voorzitter van de RvC. De termijn van de oude voorzitter liep af. Een wervingsbureau heeft dit proces begeleid.
De AvA heeft in september 2025 ingestemd met de bindende voordracht van de RvC voor benoeming van een nieuwe voorzitter van de RvC. De termijn van de oude voorzitter liep af. Een wervingsbureau heeft dit proces begeleid.
- De AvA stemde in september ook in met het voorstel van de RvC om de vergoeding van de RvC aan te passen. De huidige beloning was als zo’n 15 jaar niet aangepast, en lag onder het niveau dat tegenwoordig gebruikelijk is in de markt.
De AvA stemde in september ook in met het voorstel van de RvC om de vergoeding van de RvC aan te passen. De huidige beloning was als zo’n 15 jaar niet aangepast, en lag onder het niveau dat tegenwoordig gebruikelijk is in de markt.
- De beloning van de directie en de RvC blijven binnen de maxima vanuit de Wet Normering Topinkomens (WNT)
De beloning van de directie en de RvC blijven binnen de maxima vanuit de Wet Normering Topinkomens (WNT)
Directie BKZ werkte samen aan de verbetering van de governance
Vanuit het rapport van AEF kwamen ook aanbevelingen op het gebied van de governance. BKZ heeft samen met gemeente Zaanstad gewerkt aan verduidelijking en verscherping van de rolinvulling. Ook spraken BKZ en gemeente over onderlinge verwachtingen naar elkaar. Dit traject krijgt een vervolg in 2026 en zal geborgd worden in o.a. statuten.Projectbesluit
In september nam het college een positief besluit om het model BKZ starterswoningen toe te passen in het project Kreekrijk deelgebied G (Kreekzicht) voor 30 sociale koopwoningen en deelgebied D (Kreekveld) voor 14 sociale koopwoningen. Daarnaast besloot het college tot het verstekken van een lening van ruim € 6 miljoen aan BKZ Starterswoningen voor dit project èn het project Kreekrijk G en D en project Oostzijderpark. Het college legde het besluit voor het verstrekken van een lening voor aan de raad. De gemeenteraad was heir positief over.Risicoprofiel
Het zwaartepunt van de risico's van BKZ liggen op het politieke en financiële vlak. De doelstelling van BKZ is bijdragen aan de volkshuisvesting binnen de gemeente Zaanstad. Deze doelstelling heeft politiek de aandacht. Vanwege de rekening courant en de leningsovereenkomst, die BKZ heeft afgesloten met de gemeente Zaanstad voor BKZ traditioneel tot een maximumbedrag van respectievelijk 5,5 miljoen euro en voor de Garantieregelingen tot 31 miljoen, is het financieel belang groot te noemen. De gemeente heeft voor het duurzaam funderingsherstel een lening (kredietfaciliteit) verstrekt aan BKZ van € 30 miljoen om grond en tranches casco woning aan te kopen.Financiële positie
Jaarrekening 2024- De jaarrekening 2024 BKZ Holding BV presenteert een positief resultaat na belasting van €674.912,-. Het resultaat is grotendeels gerealiseerd
De jaarrekening 2024 BKZ Holding BV presenteert een positief resultaat na belasting van €674.912,-. Het resultaat is grotendeels gerealiseerd
- door de waarden van de gronden in het model erfpachtvariant die na 10 jaar niet door de bewoners zijn afgenomen,
door de waarden van de gronden in het model erfpachtvariant die na 10 jaar niet door de bewoners zijn afgenomen,
- de waardestijgingen van de gronden en de gerealiseerde resultaten bij verkoop van tranches boven boekwaarde.
de waardestijgingen van de gronden en de gerealiseerde resultaten bij verkoop van tranches boven boekwaarde.
- Het saldo van de rekening courant BKZ Holding BV met gemeente Zaanstad bedraagt per ultimo 2024 ongeveer € 7,5 miljoen positief. (Dit bestaat uit het saldo van de GRZ BV van € 1,9 miljoen positief en de rekening courant van BKZ BV (traditioneel) van € 5,6 miljoen positief.)
Het saldo van de rekening courant BKZ Holding BV met gemeente Zaanstad bedraagt per ultimo 2024 ongeveer € 7,5 miljoen positief. (Dit bestaat uit het saldo van de GRZ BV van € 1,9 miljoen positief en de rekening courant van BKZ BV (traditioneel) van € 5,6 miljoen positief.)
- Het eigen vermogen van BKZ Holding BV bedraagt € 22, mln.
Het eigen vermogen van BKZ Holding BV bedraagt € 22, mln.
- Het positief resultaat (€ 674.912,-) over 2024 is als volgt bestemd:
Het positief resultaat (€ 674.912,-) over 2024 is als volgt bestemd:
- Toevoeging overige reserves € 308.204.
Toevoeging overige reserves € 308.204.
- Toevoeging herwaarderingsreserves € 366.708.
Toevoeging herwaarderingsreserves € 366.708.
- Toevoeging overige reserves € 308.204.
De jaarrekening 2024 is vastgesteld in de Ava op 3 juli 2025.
Risico's en beheersmaatregelen
Risico's- Het trancherisico op de opstal betreft een lange termijnrisico en hangt samen met de conjunctuur. Hierbij worden de tranches van de opstalwaarde) niet afgenomen door de kopers (en dus niet terugbetaald op korte termijn). Dit komt omdat er geen inkomensstijging plaatsvindt. Gevolg is dat pas bij (door)verkoop de resterende tranches worden gerealiseerd (afgelost). BKZ monitort dit. Het risico wordt vertaald in de kasstroom;
Het trancherisico op de opstal betreft een lange termijnrisico en hangt samen met de conjunctuur. Hierbij worden de tranches van de opstalwaarde) niet afgenomen door de kopers (en dus niet terugbetaald op korte termijn). Dit komt omdat er geen inkomensstijging plaatsvindt. Gevolg is dat pas bij (door)verkoop de resterende tranches worden gerealiseerd (afgelost). BKZ monitort dit. Het risico wordt vertaald in de kasstroom;
- Langetermijnrisico van waardevermindering van de grond in de toekomst. De grond wordt na 25 jaar geherwaardeerd;
Langetermijnrisico van waardevermindering van de grond in de toekomst. De grond wordt na 25 jaar geherwaardeerd;
- Hoogconjunctuur leidt tot positieve kasstroom door afname van tranches en grond. Dit risico wordt beperkt door de stijgende rente waardoor woningbezitters niet verhuizen. Echter hierdoor daalt het aantal BKZ woningen en beschikbaarheid van woningen voor de doelgroep;
Hoogconjunctuur leidt tot positieve kasstroom door afname van tranches en grond. Dit risico wordt beperkt door de stijgende rente waardoor woningbezitters niet verhuizen. Echter hierdoor daalt het aantal BKZ woningen en beschikbaarheid van woningen voor de doelgroep;
- Uitvoering DFZ (VHF woningen) door tekort aangeleverde woningen. Gemeente Zaanstad is verantwoordelijk voor de aanlevering van de betreffende VHF woningen en deze worden nog beperkt aangeleverd. Op dit moment zet de gemeente zich in om meer woningen aan te leveren aan BKZ;
Uitvoering DFZ (VHF woningen) door tekort aangeleverde woningen. Gemeente Zaanstad is verantwoordelijk voor de aanlevering van de betreffende VHF woningen en deze worden nog beperkt aangeleverd. Op dit moment zet de gemeente zich in om meer woningen aan te leveren aan BKZ;
- Het afkopen van de schuld wordt momenteel met afbetalingsregeling binnen BKZ opgevangen. Het gaat om een combinatie van funderingsherstel en verduurzaming. De AFM staat dit momenteel nog toe, BKZ loopt het financiële risico, hierover wordt gerapporteerd in het directieverslag;
Het afkopen van de schuld wordt momenteel met afbetalingsregeling binnen BKZ opgevangen. Het gaat om een combinatie van funderingsherstel en verduurzaming. De AFM staat dit momenteel nog toe, BKZ loopt het financiële risico, hierover wordt gerapporteerd in het directieverslag;
- Overgang van project - naar structurele organisatie kan leiden tot vertrek van personeel waardoor kennis verloren gaat. Verwachting van de RvC is dat de kennis snel weer wordt opgebouwd;
Overgang van project - naar structurele organisatie kan leiden tot vertrek van personeel waardoor kennis verloren gaat. Verwachting van de RvC is dat de kennis snel weer wordt opgebouwd;
- Advies vier ogen principe voor hoge bedragen. Het bedrag waarvoor het vier ogen van toepassing is vaststellen;
Advies vier ogen principe voor hoge bedragen. Het bedrag waarvoor het vier ogen van toepassing is vaststellen;
- Doorbreken van procedures door management;
Doorbreken van procedures door management;
- Indien er verzoek tot dividend uitkeringen zou komen moet de gemeente scherp houden welke financiële verplichtingen BKZ heeft ten opzicht van de gemeente (kredietverstrekking) en de mate waarin het risicoprofiel dan verder toeneemt.
Indien er verzoek tot dividend uitkeringen zou komen moet de gemeente scherp houden welke financiële verplichtingen BKZ heeft ten opzicht van de gemeente (kredietverstrekking) en de mate waarin het risicoprofiel dan verder toeneemt.
Beheersmaatregelen
- Jaarlijkse inkomenstoets bij kopers door BKZ;
Jaarlijkse inkomenstoets bij kopers door BKZ;
- Periodieke kwartaalrapportages worden aan verantwoordelijke wethouders, college en raad verstrekt. Deze rapportages bevatten gegevens met betrekking tot aantal woningen, liquiditeit, prognoses cashflow, risico’s, etc.
Periodieke kwartaalrapportages worden aan verantwoordelijke wethouders, college en raad verstrekt. Deze rapportages bevatten gegevens met betrekking tot aantal woningen, liquiditeit, prognoses cashflow, risico’s, etc.
- Overlegstructuur: 1 à 2 keer per maand overleg tussen ambtenaren en de directeur van BKZ; Governance regulier overleg 4 X per jaar (AEF rapport); Bij de nieuwe directie die start in juli 2025 wordt hier opvolging aan gegeven;
Overlegstructuur: 1 à 2 keer per maand overleg tussen ambtenaren en de directeur van BKZ; Governance regulier overleg 4 X per jaar (AEF rapport); Bij de nieuwe directie die start in juli 2025 wordt hier opvolging aan gegeven;
- Het betaalbaar houden van de koopwoningen van BKZ. Organiseren van de werkzaamheden van het _model BKZ Starterswoning waarbij BKZ woningen langer voor de doelgroep kan behouden. Verwachting is dat de komende 5 jaar er ca 200 woningen in dit model kunnen worden gerealiseerd. BKZ investeert in de grond en de woning
Het betaalbaar houden van de koopwoningen van BKZ. Organiseren van de werkzaamheden van het _model BKZ Starterswoning waarbij BKZ woningen langer voor de doelgroep kan behouden. Verwachting is dat de komende 5 jaar er ca 200 woningen in dit model kunnen worden gerealiseerd. BKZ investeert in de grond en de woning
- Operationalisering van het herijkte VHF-DFZ model waarbij geld is gereserveerd voor renovatie en sloop-nieuwbouw in de periode 2022-2031 van maximaal 200 woningen. Voor investering in de grond en de woning is een lening afgesloten tussen gemeente en BKZ van € 30 miljoen;
Operationalisering van het herijkte VHF-DFZ model waarbij geld is gereserveerd voor renovatie en sloop-nieuwbouw in de periode 2022-2031 van maximaal 200 woningen. Voor investering in de grond en de woning is een lening afgesloten tussen gemeente en BKZ van € 30 miljoen;
- Gekeken wordt hoe het pallet van BKZ instrumenten de komende tijd weer kan worden ingezet voor het stimuleren van de woningbouw en de mogelijkheden die de Woningbouwimpuls subsidie biedt;
Gekeken wordt hoe het pallet van BKZ instrumenten de komende tijd weer kan worden ingezet voor het stimuleren van de woningbouw en de mogelijkheden die de Woningbouwimpuls subsidie biedt;
- Gemeente en BKZ zijn in overleg welke Starterswoningen projecten zullen worden aangeboden voor besluitvorming;
Gemeente en BKZ zijn in overleg welke Starterswoningen projecten zullen worden aangeboden voor besluitvorming;
- Toetsing WNT norm van directie en RvC door de onafhankelijke accountant.
Toetsing WNT norm van directie en RvC door de onafhankelijke accountant.
- Governance wordt opgepakt met de directie van BKZ en de gemeente. Verwachting dat dit in 2026 gereed is.
Governance wordt opgepakt met de directie van BKZ en de gemeente. Verwachting dat dit in 2026 gereed is.
- Door het benoemen van 2 directeuren is continuïteit en kennis bij BKZ beter geborgd.
Door het benoemen van 2 directeuren is continuïteit en kennis bij BKZ beter geborgd.
- Ombouwen 1.248 transformatorhuisjes
Bank Nederlandse Gemeenten
(Bedragen x € 1.000)
Bank Nederlandse Gemeenten
Rechtsvorm:
Naamloze vennootschap
Oprichtings-/publicatiedatum:
23 december 1914
Vestigingsplaats:
Den Haag
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
De Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) is de bank van en voor overheden en instellingen met een maatschappelijk belang. Met gespecialiseerde financiële dienstverlening draagt BNG bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Daarmee is de bank essentieel voor de publieke taak.
Bestuurlijk belang
Wethouder Onclin vertegenwoordigt de gemeente in de AvA, plaatsvervanging wethouder Slegers. Zaanstad is niet vertegenwoordigd in de RvC.
Er is sprake van duale aansturing.Stemverhouding:
0,07%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
In 2020 heeft BNG Bank haar strategie aangescherpt. Op basis van haar purpose ‘gedreven door maatschappelijke impact’ kiest de bank ervoor om zich exclusief te richten op de publieke sector. Daarbij ligt de focus op vijf Sustainable Development Goals (SDG’s) waarmee de bank samen met publieke klanten het verschil wil maken:- goede gezondheid en welzijn (SDG 3)
goede gezondheid en welzijn (SDG 3)
- kwaliteitsonderwijs (SDG 4)
kwaliteitsonderwijs (SDG 4)
- betaalbare duurzame energie (SDG 7)
betaalbare duurzame energie (SDG 7)
- duurzame steden en gemeenschappen (SDG 11)
duurzame steden en gemeenschappen (SDG 11)
- klimaatactie (SDG 13).
klimaatactie (SDG 13).
BNG heeft op 14 november 2024 samen met ‘Coalition of the Willing’ de Handreiking Duurzaamheidsrapportage en -verantwoording voor lokale overheden uitgebracht. Deze coalitie bestaat uit 20 partijen waaronder: Gemeente Utrecht, BNG, PricewaterhouseCoopers Accountants N.V., Deloitte en De Vrije Universiteit Amsterdam. De Handreiking helpt lokale overheden te rapporteren over duurzaamheid en is gebaseerd op de Europese richtlijn ‘Corporate Sustainable Reporting Directive’ (CSRD)
BNG Bank streeft niet naar winstmaximalisatie, maar naar maatschappelijke impact en een redelijk rendement voor de aandeelhoudende overheden. De nettowinst over 2024 is uitgekomen op € 294 miljoen. Dat is € 40 mln. hoger dan 2023. Specifieke oorzaken van de stijging is het hogere renteresultaat en het hogere resultaat op financiële transacties. Daar tegenover staat de stijging op de bedrijfslasten door het aantrekken van tijdelijk extern personeel voor onder andere de implementatie van nieuwe wet- en regelgeving en het verbeteren van het versterken van de huidige IT-infrastructuur. Het resultaat financiële transacties was in 2024 € 15 mln. negatief. In 2023 bedroeg dit resultaat € 78 mln. negatief.
De omvang van nieuw verstrekte langlopende leningen bedraagt € 11,7 miljard. Een stijging van € 0,4 miljard ten opzichte van 2023. Vergeleken met vorig jaar is het provisieresultaat gestegen met € 4 mln. tot € 30 mln. Dit komt door een hogere solvabiliteit plichtige omzet. De totale langlopende kredietportefeuille is in 2024 met € 3,9 miljard gestegen tot € 93,1 miljard. BNG hanteert een doelstelling van 90% solvabiliteitsvrije uitzettingen in de totale kredietportefeuille. In 2024 is de doelstelling gehaald met 91,8%.
BNG hanteert een doelstelling van 90% solvabiliteitsvrije uitzettingen in de totale kredietportefeuille. In 2024 is de doelstelling gehaald met 91,8%.
Het financieringsbeleid van BNG Bank blijft onveranderd gericht op permanente toegang tot de geld- en kapitaalmarkt voor de gewenste looptijden en volumes tegen zo laag mogelijke kosten. De volatiliteit op de financiële markten zal dit jaar naar verwachting groot blijven.
De Europese Centrale bank (ECB) heeft bepaald dat BNG vanaf 1 januari 2025 een kapitaalreserve van 10% moet aanhouden. Dit betekent dat BNG voldoende geld moet hebben om eventuele financiële problemen op te vangen. De kapitaalpositie van BNG bank bleef onveranderd ten opzichte van het jaar hiervoor. Op ultimo 2024 had de BNG een Tier 1-ratio van 40%. Dit betekent dat de BNG ruim boven de vereiste van de ECB zit. Per 31 december 2024 bedroeg het eigen vermogen van BNG € 4,8 miljard .
Het dividend van de BNG wordt altijd verantwoord in het jaar dat de aandeelhoudersvergadering plaatsvindt. Het komt bij ons dus altijd een jaar later in de boeken als waar het betrekking op heeft. Het dividend vertoont de laatste jaren een vrij grillig verloop. Zoals blijkt uit deze tabel met het dividend over de afgelopen vijf jaar:
Dividend over het jaar (bedragen * € 1.000)
2020 2021 2022 2023 2024
€ 753 € 950 € 1.041 € 899 € 1.045Tabel 1: Dividend over de afgelopen 5 jaar
Door een stijging in de winst heeft de BNG bank over 2024 (verwerkt in boekjaar 2025) het dividend vastgesteld op totaal € 140 mln. Voor gemeente Zaanstad komt dit uit op € 1,05 mln. Dit lag € 0,15 mln. hoger dan het begrootte dividend.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel van de BNG is middel.Financiële positie
Jaarrekening 2024
Het jaar 2024 is afgesloten met een positief saldo van € 294 mln. Het resultaat is als volgt bestemd:- 50 % is als dividend uitgekeerd, gecorrigeerd voor de uitkering op het additioneel Tier1-kapitaal (€ 140 mln.).
50 % is als dividend uitgekeerd, gecorrigeerd voor de uitkering op het additioneel Tier1-kapitaal (€ 140 mln.).
- Het restant van € 154 mln. is toegevoegd aan het eigen vermogen.
Het restant van € 154 mln. is toegevoegd aan het eigen vermogen.
Het eigen vermogen bedraagt ultimo 2024 € 4,8 miljard op een balanstotaal van € 127,9 miljard. De jaarlijkse Algemene Vergadering is gehouden op donderdag 24 april 2025.
Begroting 2026
Er zijn geen specifieke speerpunten. Momenteel hebben we € 0,9 mln. dividend geraamd. Gelet op de realisatie over 2024 kunnen we nagaan in hoeverre de meeropbrengst van € 0,15 mln. structureel is.Risico’s en beheersmaatregelen
Het risico is dat het begrote dividend niet wordt gerealiseerd. Hiertoe volgen we de tussentijdse berichten en de jaarrekening van de BNG. We hebben er nauwelijks zelf invloed op vanwege het geringe belang van 0,07 %.(Bedragen x € 1.000)
Vereniging Bedrijvenpark HoogTij
Rechtsvorm:
Vereniging
Oprichtings-/publicatiedatum:
Vestigingsplaats:
Haarlem
Toezichtsregime:
laag
Openbaar belang
Bevordering van het kwaliteitsniveau en de behartiging van de gezamenlijke belangen van de eigenaren van de gronden en gebouwen op bedrijventerrein HoogTij in Westzaan.
Bestuurlijk belang
Er participeert niemand van het college in het bestuur van de vereniging. Ieder lid is bevoegd tot het uitbrengen van een zodanig aantal stemmen als overeenkomt met iedere vierkante meter grond in het bedrijvenpark waartoe het lid is gerechtigd is Het algemeen bestuur bestaat uit 4 leden.
De gemeente wordt als grondeigenaar en ontwikkelaar in de ledenvergadering vertegenwoordigd door een medewerker van de gemeente Zaanstad die is benoemd.Stemverhouding:
<1%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Zaanstad is van oudsher als grondeigenaar/ontwikkelaar lid van Vereniging Bedrijvenpark HoogTij (VBH). KG Parkmanagement geeft in opdracht van de gemeente (in de rol als eigenaar van openbare ruimte en ontwikkelaar van nog niet nog niet uitgegeven kavels) en de leden van de VBH (alle bedrijven op HoogTij) invulling aan het parkmanagement. De vereniging is verantwoordelijk voor een blijvende kwaliteit van de openbare ruimte en samenwerking op het terrein. Dit is van cruciaal belang voor een goed vestigingsklimaat, nu en in de toekomst. De vereniging is daarnaast het eerste aanspreekpunt voor de ondernemers op HoogTij en behartigt de collectieve belangen. Zaanstad heeft zich ingespannen en zal zich blijven inzetten om, samen met de grondeigenaren en ondernemers, de kwaliteit van het bedrijventerrein te behouden en te versterken. De rol van Zaanstad in de vereniging is afnemend, gezien de ontwikkeling dat steeds meer grond wordt uitgegeven. Uiteindelijk zal Zaanstad alleen als eigenaar van de openbare ruimte een opdrachtgeversrelatie houden met de vereniging/parkmanagementorganisatie.Risicoprofiel
Het risico voor de gemeente bij de VBH is laag. Zaanstad is lid van de vereniging en betaalt de werkelijke kosten voor het beheer en onderhoud van nog niet uitgegeven kavels en de openbare ruimte op HoogTij. De organisatiegraad op HoogTij is hoog, alle bedrijven zijn lid van de vereniging. Het bestuur van de vereniging staat in samenhang met KG Parkmanagement in nauw contact met de bedrijven/leden, behartigt de belangen van de leden en voert structureel overleg met de gemeente over ontwikkelingen op HoogTij.Financiële positie
Jaarrekening 2024
Het jaar 2024 is afgesloten met een positief saldo van € 88.352,-. De vereniging is financieel zeer gezond. Teneinde niet vennootschapsbelastingplichtig te worden is er de afgelopen jaren sprake geweest van een korting op de lidmaatschapsgelden.Begroting 2026
De begroting voor 2026 is eind 2025 besproken/vastgesteld in de ALV van de VBH.Risico’s en beheersmaatregelen
Het risico voor de gemeente is laag, aangezien de bijdrage van de gemeente aan de VBH is gebaseerd op de werkelijke onderhoudskosten voor het beheer van nog niet uitgegeven bedrijfskavels en de openbare ruimte. Over de hiermee gepaard gaande kosten vindt structureel overleg plaats tussen de vereniging en de gemeente.(Bedragen x € 1.000)
Dimpact
Rechtsvorm:
Coöperatie
Oprichtings-/publicatiedatum:
lidmaatschap gestart in oktober 2020
Vestigingsplaats:
Enschede
Toezichtsregime:
laag
Openbaar belang
Binnen de onafhankelijke coöperatie Dimpact werken 40 gemeenten samen. Zij co-creëren en leren van elkaar op het gebied van digitale innovatie van dienstverlening. Als lid van Dimpact kan Zaanstad (tegen betaling) gebruik maken van de producten die onder regie van Dimpact ontwikkeld zijn door de leden en evt externe partijen.
Bestuurlijk belang
Gemeente Zaanstad heeft één stem in de Algemene Ledenvergadering van Dimpact. Wethouder Van der Laan vertegenwoordigt de gemeente in de ledenvergadering
Stemverhouding:
1 van de 40 stemmen
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
- Strategische koers ‘Ons Dimpact Kompas, richting 2030’ is vastgesteld. De koers is gericht op vier pijlers: inwoners en bedrijven centraal, duurzame groei met actieve leden, versterken van de regierol, en landelijke belangenbehartiging.
Strategische koers ‘Ons Dimpact Kompas, richting 2030’ is vastgesteld. De koers is gericht op vier pijlers: inwoners en bedrijven centraal, duurzame groei met actieve leden, versterken van de regierol, en landelijke belangenbehartiging.
- Bedrijfsplan 2026 is goedgekeurd, inclusief de bijbehorende begroting en investeringen in PodiumD.
Bedrijfsplan 2026 is goedgekeurd, inclusief de bijbehorende begroting en investeringen in PodiumD.
- PodiumD vormt het fundament voor de digitale dienstverlening van de toekomst.
PodiumD vormt het fundament voor de digitale dienstverlening van de toekomst.
PodiumD is een modern, modulair en open source dienstverleningsplatform voor digitale gemeentelijke dienstverlening. Het platform bestaat uit verschillende producten (zoals formulieren, klantportalen, zaakafhandeling en meldingen) en is ontwikkeld volgens de landelijke Common Ground-principes.
Omdat leverancier Atos in 2026 stopt met eSuite, stappen de leden die dit pakket nog gebruiken over op PodiumD, dat vervangende functionaliteit biedt. Deze overgang is onderdeel van het programma Beyond23, dat zich richt op de migratie van eSuite naar PodiumD. Voor andere leden – waaronder Zaanstad – blijft PodiumD een keuze.- Innovatie en pilots: Zaanstad is actief betrokken bij innovatieve pilots zoals het Generiek Publicatieplatform-Woo (GGP-Woo) en experimenten met AI, waaronder een gemeentelijke chatbot. Het GGP-Woo is een gezamenlijk ontwikkelde voorziening waarmee gemeenten voldoen aan de Woo-publicatieplicht. Het platform maakt het mogelijk om geanonimiseerde documenten op uniforme wijze uit verschillende bronsystemen te publiceren, doorzoekbaar te maken en aan te bieden via een publieksportaal. De ontwikkeling sluit aan bij Common Ground en richt zich op open standaarden, informatieveiligheid en toegankelijkheid.
Innovatie en pilots: Zaanstad is actief betrokken bij innovatieve pilots zoals het Generiek Publicatieplatform-Woo (GGP-Woo) en experimenten met AI, waaronder een gemeentelijke chatbot. Het GGP-Woo is een gezamenlijk ontwikkelde voorziening waarmee gemeenten voldoen aan de Woo-publicatieplicht. Het platform maakt het mogelijk om geanonimiseerde documenten op uniforme wijze uit verschillende bronsystemen te publiceren, doorzoekbaar te maken en aan te bieden via een publieksportaal. De ontwikkeling sluit aan bij Common Ground en richt zich op open standaarden, informatieveiligheid en toegankelijkheid.
- De ledenbijdrage stijgt naar € 15.000 per jaar vanaf 2026 voor gemeenten zonder productafname, zoals Zaanstad. Alle leden, inclusief voormalige Beyond23-deelnemers, dragen vanaf 2026 bij aan de doorontwikkeling van PodiumD.
De ledenbijdrage stijgt naar € 15.000 per jaar vanaf 2026 voor gemeenten zonder productafname, zoals Zaanstad. Alle leden, inclusief voormalige Beyond23-deelnemers, dragen vanaf 2026 bij aan de doorontwikkeling van PodiumD.
De verhoging van de ledenbijdrage wordt door Zaanstad gezien als een noodzakelijke investering in de toekomstbestendigheid van de digitale infrastructuur.
- Functionele volwassenheid en strategische afweging: Zaanstad kijkt positief naar de ontwikkelingen binnen Dimpact en de potentie van PodiumD als toekomstbestendig platform voor digitale dienstverlening. Tegelijkertijd blijft de gemeente kritisch op de functionele volwassenheid van PodiumD en de mate waarin het platform aansluit bij de eigen behoeften.
Functionele volwassenheid en strategische afweging: Zaanstad kijkt positief naar de ontwikkelingen binnen Dimpact en de potentie van PodiumD als toekomstbestendig platform voor digitale dienstverlening. Tegelijkertijd blijft de gemeente kritisch op de functionele volwassenheid van PodiumD en de mate waarin het platform aansluit bij de eigen behoeften.
Daarom organiseert Zaanstad in Q4 2025 een architectuursessie samen met Dimpact om inzicht te krijgen in de strategische kansen voor gezamenlijke ontwikkeling en/of afname van informatievoorziening.
Financiële positie
- Jaarverslag 2024 en jaarrekening zijn vastgesteld. Het negatieve resultaat van € 2.288.601 is ten laste gebracht van het eigen vermogen, dat daarmee is gedaald tot € 702.863 eind 2024. De verwachting is dat het eigen vermogen uiterlijk eind 2027 weer is aangevuld tot circa € 3,2 miljoen, conform de herijkte businesscase Beyond23.
Jaarverslag 2024 en jaarrekening zijn vastgesteld. Het negatieve resultaat van € 2.288.601 is ten laste gebracht van het eigen vermogen, dat daarmee is gedaald tot € 702.863 eind 2024. De verwachting is dat het eigen vermogen uiterlijk eind 2027 weer is aangevuld tot circa € 3,2 miljoen, conform de herijkte businesscase Beyond23.
- Financiering Beyond23 : Het eigen vermogen van Dimpact wordt tijdelijk ingezet voor de financiering van Beyond23. Dit heeft geleid tot een tijdelijke verlaging van het weerstandsvermogen. De verwachting is dat het weerstandsvermogen in 2027 weer op het gewenste niveau is.
Financiering Beyond23 : Het eigen vermogen van Dimpact wordt tijdelijk ingezet voor de financiering van Beyond23. Dit heeft geleid tot een tijdelijke verlaging van het weerstandsvermogen. De verwachting is dat het weerstandsvermogen in 2027 weer op het gewenste niveau is.
- Begroting 2026: De totale omzet stijgt naar € 16,7 miljoen (+12%). De inkoopkosten nemen toe tot € 10,2 miljoen (+15%), vooral door investeringen in PodiumD en indexatie.
Begroting 2026: De totale omzet stijgt naar € 16,7 miljoen (+12%). De inkoopkosten nemen toe tot € 10,2 miljoen (+15%), vooral door investeringen in PodiumD en indexatie.
- Resultaat 2026: Begroot op € 650.536 positief, waarmee het eigen vermogen weer wordt aangevuld
Resultaat 2026: Begroot op € 650.536 positief, waarmee het eigen vermogen weer wordt aangevuld
Samenvatting financiële positie (bedragen x € 1.000)
2023 2024 2025 (begroot) 2026 (begroot)
Eigen vermogen 2.991 703 753 1.403
Omzet 16.301 14.951 14.981 16.727
Resultaat 244 -2.289 156 651
Ledenbijdrage
Zaanstad 6,9 6,9 6,9 15Risico’s en beheersmaatregelen
Complexiteit en onzekerheid doorontwikkeling Podium D
De uitrol en doorontwikkeling van PodiumD is omvangrijk en kent onzekerheden, onder meer door afhankelijkheid van externe ontwikkelpartners, veranderende wet- en regelgeving en de noodzaak tot integratie van diverse producten. Als beheersmaatregel werkt Dimpact met multidisciplinaire productteams en een kortcyclische ontwikkelaanpak (agile), waarbij leden via governance-structuren zoals de portfolioraad en architectuurraad actief betrokken zijn bij prioritering en besluitvorming. Daarnaast wordt jaarlijks in het bedrijfsplan geëvalueerd of de ontwikkelcapaciteit, financiering en planning nog aansluiten bij de ambities en risico’s.Beperkt weerstandsvermogen
Door de tijdelijke inzet van eigen vermogen voor Beyond23 is het weerstandsvermogen in 2025 en 2026 lager dan de norm. Dit wordt door de ALV geaccepteerd, maar vraagt om blijvende aandacht. Dimpact houdt bij het herstel van het weerstandsvermogen nadrukkelijk rekening met de verwachte groei van de organisatie. Deze groei moet duurzaam verlopen, met een evenwichtige uitbreiding van het ledenbestand en een schaalbare inrichting van de organisatie. Als beheersmaatregel wordt jaarlijks in het bedrijfsplan geëvalueerd of aanvullende financiële maatregelen nodig zijn, zoals het verhogen van ledenbijdragen, het beperken van uitgaven of het aantrekken van aanvullende financiering (bijv. subsidies). Het doel is om het weerstandsvermogen uiterlijk in 2027 weer op norm te brengen.Samenwerking ontwikkeling Generiek Publicatieplatform-Woo (GGP-Woo) en deelname AI-pilots
De financiële risico’s van onze samenwerkingsprojecten, GGP-WOO en AI-pilots, met Dimpact zijn zeer beperkt, doordat investeringen stapsgewijs en in samenwerking met andere gemeenten plaatsvinden. Daarbij worden risico’s zoals technische haalbaarheid en gebruiksvriendelijkheid vroegtijdig ondervangen door toetsing bij ICT-partners en het toepassen van herbruikbare open source gebruikersinterfaces.Juridische structuur Dimpact als risicobeperkende factor
Dimpact is een coöperatieve vereniging U.A. (Uitgesloten van Aansprakelijkheid). Dit betekent dat de leden van de vereniging, waaronder Zaanstad, niet aansprakelijk zijn voor eventuele schulden van de coöperatie.
Deze juridische structuur is een beheersmaatregel en beperkt het financiële risico voor individuele leden en draagt bij aan het vertrouwen in gezamenlijke investeringen en samenwerkingsprojecten.(Bedragen x € 1.000)
RON Achtersluispolder I B.V.
Rechtsvorm:
Besloten Vennootschap
Oprichtings-/publicatiedatum:
20 december 2005
Vestigingsplaats:
Amsterdam
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
De RON Achtersluispolder I is het uitvoeringsinstrument voor het (her)ontwikkelen van bedrijventerreinen in de Achtersluispolder.
Bestuurlijk belang
Gemeente Zaanstad is houder van 33 1/3% van de aandelen. Wethouder Onclin vertegenwoordigt de gemeente in de AvA, plaatsvervanging wethouder Slegers.
Er is sprake van duale aansturing waarbij de wethouder financiën invulling geeft aan de eigenaarsrol en het inhoudelijk opdrachtgeverschap is belegd bij de beleidsportefeuillehouder. In het collegebesluitt 2021/24740 kiest het college ervoor om te kiezen voor een ambtelijke vertegenwoordiging in het bestuur. De samenwerking heeft een operationeel karakter. Mocht dit in de toekomst wijzigen dan wordt dit besluit herzien.Aandelenkapitaal € 18.000
Stemverhouding:
33,33%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Inleiding
Bij de ontmanteling van de RON NV is de gemeente, op verzoek van de gemeenteraad, aandeelhouder geworden van Achtersluispolder I BV (een dochter van RON NV) om zeggenschap te houden over het Houtcentrum. De gemeente is 33 1/3 % aandeelhouder van RON Achtersluispolder I B.V. en het Havenbedrijf Amsterdam aandeelhouder van de overige 66 2/3% aandelen. Op de korte en middellange termijn wordt het Houtcentrum verhuurd aan verschillende bedrijven en het COA voor de opvang van asielzoekers.Het gebied wordt aanhouden om de toekomstige ontsluiting mogelijk te maken, daarnaast dient het gebied ook om in te zetten op intensivering van bedrijventerreinen om daarmee ruimte te maken voor bedrijfsverplaatsingen. In 2024 is het Houtcentrum BV een verkenning gestart naar de mogelijkheden van gestapelde bedrijfsfuncties.
De gemeente Zaanstad en Port of Amsterdam NV zien als aandeelhouders van de RON Achtersluispolder I BV mogelijkheden en kansen om via deze deelneming gezamenlijk actief grondbeleid te voeren op de Zaanse bedrijventerreinen langs het Noordzeekanaal.
In juli 2025 besloot B&W om een verkenning te starten samen met Port of Amsterdam.
Uit ambtelijke verkenningen binnen de gemeente Zaanstad en Port of Amsterdam is gebleken dat de RON ASP I BV wellicht een goed instrument is om actief grondbeleid mee te realiseren. Dit aangezien bedrijfsverplaatsingen en het intensiveren van bedrijfskavels op dit moment niet door de markt worden opgepakt.In november 2025 heeft de gemeenteraad ingestemd met het grondbeleid van RON ASP I BV.
De gemeente en Port of Amsterdam (PoA) willen samen actief gronden en bedrijfspanden kopen, herontwikkelen, exploiteren en uitgeven aan bedrijven op de Zaanse bedrijventerreinen in het Noordzeekanaalgebied (hierna actief grondbeleid). De gemeente wil voor haar financiering hiervan de meeropbrengst van verkoop erfpachtgrond op HoogTij inzetten. PoA is erfpachter van deze grond. PoA zal na positieve besluitvorming bij haar eigen aandeelhouders (Gemeente Amsterdam) vervolgens hetzelfde bedrag investeren in de RON BV. De gemeenteraad van Zaanstad moet een akkoord geven op de voorgenomen uitbreiding van de samenwerking (wensen en bedenkingen) en het beschikbaar stellen van de financieringFinanciële positie
Jaarrekening 2024
Het jaar 2024 is afgesloten met een positief saldo van € 0,26 mln. De bestemming van dit resultaat is door het toe te voegen aan de overige reserves die hierna € 2,5 mln. bedragen. De bezitting bestaat voornamelijk uit de deelneming (50,3%) in het Houtcentrum BV € 3 mln., welke gebaseerd is op de nettovermogenswaarde. Het Houtcentrum BV heeft een eigen vermogen van € 5,1 mln. op een balanstotaal van € 10,1 mln. De financiële positie is gelet op de solvabiliteit van 50% goed te noemen.Jaarrekening 2025
Het jaar 2025 is afgesloten met een positief saldo van € 0,26 mln.
Aan de algemene vergadering wordt voorgesteld het resultaat over 2025 ad € 260.771 toe te voegen aan de overige reserves.Begroting 2026
De RON Achtersluispolder I BV heeft geen begroting. RON Achtersluispolder I BV behoudt de deelneming in het Houtscentrum BV. Verder zijn er geen activiteiten gepland.Risico’s en beheersmaatregelen
Het financiële risico bestaat uit het bedrag van € 0,2 mln., zijnde 33,33% van onze deelneming in het aandelenkapitaal van RON Achtersluispolder I BV, welke gewaardeerd is tegen de verkrijgingsprijs. En de uitgegeven geldlening € 0,25 mln. welke is opgenomen tegen de nominale waarde. Beheersmaatregel bestaat uit het jaarlijks beoordelen van de jaarrekening van RON Achtersluispolder I B.V. Gelet op de financiële positie van RON Achtersluispolder I BV is er geen aanleiding om een voorziening op te nemen omdat het eigenvermogen (ruim € 2,5 mln.) en ons aandeel hierin (33,33%) hoger is dan de verkrijgingsprijs.RON Achtersluispolder I BV betreft een beheermaatschappij welke aandelen houdt in Houtcentrum BV (belang 50,3%). De waardering Houtcentrum BV heeft dus invloed op het risicoprofiel/ waardering van ons belang in RON Achtersluispolder I BV.
(Bedragen x € 1.000)
Stichting Marketing Zaanstreek
Rechtsvorm:
Stichting (op basis van quasi-inbesteding)
Oprichtings-/publicatiedatum:
Oprichting 8 juli 2010, laatste statutenwijziging 26 juni 2024
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
laag
Openbaar belang
Citymarketingdiensten worden ingezet om de positie en het ‘merk’ van de gemeente te versterken in het algemeen belang.
Bestuurlijk belang
Gemeente Zaanstad heeft geen zetel in het bestuur, maar verleent goedkeuring aan de Raad van Toezicht in de benoeming van de directeur-bestuurder, de leden van de Raad van Toezicht van de stichting worden direct door Zaanstad benoemd.
Stemverhouding:
nvt
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
2024 was een intensief jaar waarin de uitwerking van de nieuwe citymarketingopdracht centraal stond. In 2025 verlegt SMZ de focus grotendeels op haar kernactiviteiten.
De meerjarenstrategie wordt uitgevoerd volgens de uitgestippelde roadmap en diverse nieuwe projecten zijn opgepakt, waar de viering van Roze Zaterdag een belangrijk voorbeeld van is.In 2025 heeft zowel de gemeente als SMZ stappen gezet met het verder inregelen van de processen in de organisatie. Zo zijn bijvoorbeeld de KPI’s vastgesteld, waarmee de voortgang en effectiviteit van de uitvoering meetbaar wordt gemaakt. De bronnen en systemen om deze KPI’s te monitoren, worden dit jaar ingericht.
De focus ligt dit jaar op het versterken van verbindingen en het samenbrengen van belanghebbenden, om zo een structurele samenwerking te realiseren die initiatieven op economisch, gastvrijheids- en cultuurgebied mogelijk maakt.
In het meerjarenplan van de stichting staat dat de focus komende jaren ligt op:
- Promotie van evenementen en activiteiten in samenwerking met lokale partners.
Promotie van evenementen en activiteiten in samenwerking met lokale partners.
- Fysiek gastheerschap, zoals informatiepunten en bezoekersbegeleiding.
Fysiek gastheerschap, zoals informatiepunten en bezoekersbegeleiding.
- Beeldbepalende projecten die bijdragen aan de identiteit van Zaanstad.
Beeldbepalende projecten die bijdragen aan de identiteit van Zaanstad.
- Samenwerking met ondernemers en instellingen in de regio én met partners in de Metropoolregio Amsterdam
Samenwerking met ondernemers en instellingen in de regio én met partners in de Metropoolregio Amsterdam
Governance
- Er is een dienstverleningsovereenkomst afgesloten voor onbepaalde tijd (2024/8599079).
Er is een dienstverleningsovereenkomst afgesloten voor onbepaalde tijd (2024/8599079).
- De directeur-bestuurder wordt benoemd door de RvT na goedkeuring van de gemeente.
De directeur-bestuurder wordt benoemd door de RvT na goedkeuring van de gemeente.
- De directeur-bestuurder is eindverantwoordelijk voor de prestaties van de stichting en voor de uitvoering van de opdracht zoals verstrekt door de gemeente Zaanstad. De directeur-bestuurder is eerste aanspreekpunt voor de gemeente en de Raad van Toezicht.
De directeur-bestuurder is eindverantwoordelijk voor de prestaties van de stichting en voor de uitvoering van de opdracht zoals verstrekt door de gemeente Zaanstad. De directeur-bestuurder is eerste aanspreekpunt voor de gemeente en de Raad van Toezicht.
- Gemeente Zaanstad benoemt de leden van de Raad van Toezicht van de stichting.
Gemeente Zaanstad benoemt de leden van de Raad van Toezicht van de stichting.
- De Raad van Toezicht houdt integraal toezicht op de besturing van de organisatie van de stichting. Onder het houden van toezicht vallen bijvoorbeeld het goedkeuren van besluiten van het bestuur alsmede het monitoren van het functioneren van het bestuur.
De Raad van Toezicht houdt integraal toezicht op de besturing van de organisatie van de stichting. Onder het houden van toezicht vallen bijvoorbeeld het goedkeuren van besluiten van het bestuur alsmede het monitoren van het functioneren van het bestuur.
- De strategische visie wordt conform de Statuten ter goedkeuring aan de Gemeente Zaanstad voorgelegd. Na de goedkeuring van Gemeente Zaanstad, stelt de Raad van Toezicht de Strategische visie en (meerjaren) begroting overeenkomstig vast.
De strategische visie wordt conform de Statuten ter goedkeuring aan de Gemeente Zaanstad voorgelegd. Na de goedkeuring van Gemeente Zaanstad, stelt de Raad van Toezicht de Strategische visie en (meerjaren) begroting overeenkomstig vast.
- Voorgangsgesprekken Zaanstad – stichting:
Voorgangsgesprekken Zaanstad – stichting:
- Er is een governance structuur afgesproken. 2-3 keer per jaar is er een bestuurlijk overleg met ambtenaren en wethouder waar de directeur en RvT rapporteert over de jaarrekening of tussentijdse rapportages, bereik en effect van campagnes en activiteiten, tevredenheidsonderzoeken en reputatiemetingen. Waar nodig wordt tussentijds bijgestuurd op de opdracht.
Er is een governance structuur afgesproken. 2-3 keer per jaar is er een bestuurlijk overleg met ambtenaren en wethouder waar de directeur en RvT rapporteert over de jaarrekening of tussentijdse rapportages, bereik en effect van campagnes en activiteiten, tevredenheidsonderzoeken en reputatiemetingen. Waar nodig wordt tussentijds bijgestuurd op de opdracht.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel is laag met een minimaal toezichtsarrangement.Financiële positie
Jaarrekening 2024
De controleverklaring is door de onafhankelijke accountant afgegeven. Het resultaat over 2024 bedraagt -€ 37.769 en is veroorzaakt door tegenvallende partnerinkomsten en door de verduurzaming van het personeelsbestand. Het negatieve resultaat wordt verrekend met de organisatie-ontwikkelingsreserves van de organisatie.
De jaarrekening is vastgesteld door het bestuur op 2 juni 2025.Begroting 2026
De begroting 2026 en het bijbehorende activiteitenplan is goedgekeurd door de portefeuillehouder op 19 juni 2025. De begroting is gebaseerd op de uitwerking zoals opgenomen in de businesscase. Het activiteitenplan 2026 wordt eind 2025 opgeleverd en vastgesteld.Risico's en beheermaatregelen
Risico’s- Te beperkte inzichtelijkheid in de toegevoegde waarde van SMZ.
Te beperkte inzichtelijkheid in de toegevoegde waarde van SMZ.
- Overschrijding van de bovengrens van 20% externe baten waardoor de voorwaarden van quasi-inbesteding worden geschonden.
Overschrijding van de bovengrens van 20% externe baten waardoor de voorwaarden van quasi-inbesteding worden geschonden.
- Toename financiële druk bij de gemeente doordat partners afhaken.
Toename financiële druk bij de gemeente doordat partners afhaken.
- De Zaanstore ziet de stijging van inkoopkosten en het (deels) verrekenen van deze stijging als risico op daling van omzet en marge.
De Zaanstore ziet de stijging van inkoopkosten en het (deels) verrekenen van deze stijging als risico op daling van omzet en marge.
- De omvang en diversiteit van de opdracht zorgen voor ee hoge druk op de beschikbare personele capaciteit, wat risico’s oplevert voor de voortgang en kwaliteit van de uitvoering.
De omvang en diversiteit van de opdracht zorgen voor ee hoge druk op de beschikbare personele capaciteit, wat risico’s oplevert voor de voortgang en kwaliteit van de uitvoering.
Beheersmaatregelen
- Het meten van de toegevoegde waarde met behulp van korte- en langetermijndoelstellingen en met behulp van duidelijke KPI’s.
Het meten van de toegevoegde waarde met behulp van korte- en langetermijndoelstellingen en met behulp van duidelijke KPI’s.
- De directie van SMZ rapporteert periodiek over de bevinding voor de 80/20 verhouding.
De directie van SMZ rapporteert periodiek over de bevinding voor de 80/20 verhouding.
- De directie van SMZ informeert de gemeente over nieuwe opdrachten.
De directie van SMZ informeert de gemeente over nieuwe opdrachten.
- De directie van SMZ zet stevig in op samenwerking en stimuleert lokale initiatieven.
De directie van SMZ zet stevig in op samenwerking en stimuleert lokale initiatieven.
- Jaarronde monitoring van marges en omzet van de Zaanstore, meegenomen in periodiek rapportages.
Jaarronde monitoring van marges en omzet van de Zaanstore, meegenomen in periodiek rapportages.
- Vanaf 2025 wordt gestart met het werken met een productbegroting en het bijhouden van een urenregistratie ter voorbereiding op de definitieve invoering per 2026. Hiermee kan de gemeente beter kan sturen op de opdracht.
Vanaf 2025 wordt gestart met het werken met een productbegroting en het bijhouden van een urenregistratie ter voorbereiding op de definitieve invoering per 2026. Hiermee kan de gemeente beter kan sturen op de opdracht.
- Vanaf het begrotingsjaar 2025 geldt de verplichting dat SMZ een sluitende begroting dient op te stellen.
Vanaf het begrotingsjaar 2025 geldt de verplichting dat SMZ een sluitende begroting dient op te stellen.
(Bedragen x € 1.000)
Stichting Jeugdteam Zaanstad
Rechtsvorm:
Stichting
Oprichtings-/publicatiedatum:
01-01-2022
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
hoog
Openbaar belang
Het verlenen van jeugdhulp aan jeugdigen in Zaanstad, het beoordelen en doorverwijzen naar specialistische jeugdhulp en het voeren van regie op ondersteuningsplannen van gezinnen. Dit doet het jeugdteam door integraal samen te werken met de Sociale Wijkteams, het onderwijs, de huisartsen, specialistische aanbieders en andere partners in de wijken.
Bestuurlijk belang
Gemeente Zaanstad heeft geen zetel in het bestuur, maar benoemt wel de directeur-bestuurder en de leden van de Raad van Toezicht van de stichting.
Stemverhouding:
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
- De gemeenten geven uitvoering aan de Hervormingsagenda jeugd 2022-2028 zoals is afgesproken met het rijk. De doelstelling is tweeledig: kwalitatief goede jeugdhulp voor de kinderen die het hardst nodig hebben en terugdringen van de kosten.
De gemeenten geven uitvoering aan de Hervormingsagenda jeugd 2022-2028 zoals is afgesproken met het rijk. De doelstelling is tweeledig: kwalitatief goede jeugdhulp voor de kinderen die het hardst nodig hebben en terugdringen van de kosten.
- Het college nam in september 2025 het besluit om het Sociaal wijkteam en het Jeugdteam worden in 2027 samen te brengen in één stichting. Zo ontstaat een organisatie die past bij onze eigen wensen en eisen, én die aansluit bij landelijke ontwikkelingen; lokale teams worden daarin stevig verankerd in de Wmo en Jeugdwet. Een 0 tot 100 team voorkomt dat inwoners langs meerdere loketten moeten. Alle expertise komt samen in één organisatie, problemen van ouders en kinderen worden in samenhang bekeken, en de samenwerking op de werkvloer wordt structureel en effectiever. Zo bouwen we aan een duurzame en toekomstbestendige organisatie voor Werken in de wijk. De gemeenteraad gaf in oktober het college wensen en bedenkingen mee op het voorstel. Vanaf het 4de kwartaal worden stappen gezet om toe te werken na één stichting.
Het college nam in september 2025 het besluit om het Sociaal wijkteam en het Jeugdteam worden in 2027 samen te brengen in één stichting. Zo ontstaat een organisatie die past bij onze eigen wensen en eisen, én die aansluit bij landelijke ontwikkelingen; lokale teams worden daarin stevig verankerd in de Wmo en Jeugdwet. Een 0 tot 100 team voorkomt dat inwoners langs meerdere loketten moeten. Alle expertise komt samen in één organisatie, problemen van ouders en kinderen worden in samenhang bekeken, en de samenwerking op de werkvloer wordt structureel en effectiever. Zo bouwen we aan een duurzame en toekomstbestendige organisatie voor Werken in de wijk. De gemeenteraad gaf in oktober het college wensen en bedenkingen mee op het voorstel. Vanaf het 4de kwartaal worden stappen gezet om toe te werken na één stichting.
- Het college heeft met de raad afgesproken periodiek over de voortgang van de jeugdhulp in Zaanstad
Het college heeft met de raad afgesproken periodiek over de voortgang van de jeugdhulp in Zaanstad
te rapporteren via een voortgangsrapportage met een frequentie van tweemaal per jaar. De rapportages worden ter kennisname aangeboden. Met deze rapportage wordt een van de aanbevelingen van het rekenkameronderzoek Jeugdhulp in Zaanstad opgevolgd. In de voortgangsrapportage staat een update de aantallen jeugdigen in de jeugdhulp, de kostenontwikkeling, de besparende maatregelen en de lopende trajecten rondom jeugd. De laatste voortgangsrapportage is in september 2025 aangeboden.te rapporteren via een voortgangsrapportage met een frequentie van tweemaal per jaar. De rapportages worden ter kennisname aangeboden. Met deze rapportage wordt een van de aanbevelingen van het rekenkameronderzoek Jeugdhulp in Zaanstad opgevolgd. In de voortgangsrapportage staat een update de aantallen jeugdigen in de jeugdhulp, de kostenontwikkeling, de besparende maatregelen en de lopende trajecten rondom jeugd. De laatste voortgangsrapportage is in september 2025 aangeboden.
- Personeel: er is vrij weinig verloop onder het personeel, wel wordt een toename van de werkdruk ervaren. Door een grotere toestroom van hulpvragen waarbij de formatie gelijk blijft neemt de werkdruk voor de medewerkers toe. Vanuit oogpunt van continuïteit wordt momenteel ingezet op vaste mensen voor een deel van de inhuur.
Personeel: er is vrij weinig verloop onder het personeel, wel wordt een toename van de werkdruk ervaren. Door een grotere toestroom van hulpvragen waarbij de formatie gelijk blijft neemt de werkdruk voor de medewerkers toe. Vanuit oogpunt van continuïteit wordt momenteel ingezet op vaste mensen voor een deel van de inhuur.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel is hoog. Het maatschappelijk belang is groot, het gaat om kwetsbare kinderen. De financiële bijdrage van de gemeente is aanzienlijk.Financiële positie
Jaarrekening 2024
De jaarrekening van Stichting Jeugdteam is over 2024 uitgekomen op een financieel tekort van € 101.000. Op de totale omzet van € 11,5 mln. is dit een tekort van 0,9%. Het tekort is vooral het gevolg van hogere personeelskosten, wat weer wordt veroorzaakt door hogere kosten voor inhuur van personeel.Het resultaat is verrekend met de Algemene Reserve van Stichting Jeugdteam. De Algemene Reserve van Stichting Jeugdteam bedraagt voorafgaand aan 2025 € 732.000. Het Eigen Vermogen van Stichting Jeugdteam mag maximaal 10% van de begroting in het daaropvolgende jaar zijn. Afgezet tegen de begroting 2025 van € 11,9 mln. mag het Eigen Vermogen maximaal € 1,19 mln. zijn. De buffer in het Eigen Vermogen stelt de stichting in staat om tegenvallers zelf op te vangen zodat ook strakker begroot kan worden.
Begroting 2026
De Begroting 2026 wordt in het najaar van 2025 vastgesteld. Uitgangspunt voor deze begroting is de begroting van 2025. Deze wordt vermeerderd met de afgesproken indexatie op basis van de Overheidsbijdrage in de Arbeidsontwikkeling (OVA). Dit komt voor 2026 (vooralsnog) uit op 5,2%.Het vinden van personeel blijft lastig. Indien mogelijk wordt gebruik gemaakt van tijdelijk personeel. Het Jeugdteam heeft in de begroting voor 2025 de ambitie opgenomen om de kosten voor inhuur terug te brengen en hiervoor personeel in dienst voor aan te nemen.
Risico's en beheermaatregelen
- Rechtmatigheid: Uit controles die door de gemeente bij Stichting Jeugdteam zijn uitgevoerd, is gebleken dat Stichting Jeugdteam bepaalde inkopen (inhuur van personeel) Europees had moeten aanbesteden. Dit heeft geleid tot een onrechtmatigheid van € 420.000. Deze onrechtmatigheid heeft doorgewerkt in de Jaarrekening 2024 van de gemeente.
Rechtmatigheid: Uit controles die door de gemeente bij Stichting Jeugdteam zijn uitgevoerd, is gebleken dat Stichting Jeugdteam bepaalde inkopen (inhuur van personeel) Europees had moeten aanbesteden. Dit heeft geleid tot een onrechtmatigheid van € 420.000. Deze onrechtmatigheid heeft doorgewerkt in de Jaarrekening 2024 van de gemeente.
- Vanuit het risk control raamwerk opgesteld door KPMG zijn de belangrijkste risico’s een hoge werkdruk, het behouden en aantrekken van personeel en op het doelmatig en rechtmatig besteden van financiële middelen.
Vanuit het risk control raamwerk opgesteld door KPMG zijn de belangrijkste risico’s een hoge werkdruk, het behouden en aantrekken van personeel en op het doelmatig en rechtmatig besteden van financiële middelen.
- Een belangrijke vervolgstap is het gezamenlijk met de stichting opstellen van een plan waarin risico's worden geprioriteerd en een roadmap wordt gecreëerd om mitigerende maatregelen te introduceren, evalueren en implementeren .
Een belangrijke vervolgstap is het gezamenlijk met de stichting opstellen van een plan waarin risico's worden geprioriteerd en een roadmap wordt gecreëerd om mitigerende maatregelen te introduceren, evalueren en implementeren .
- In de begroting van Zaanstad zijn geen financiële risico’s opgenomen voor de stichting.
In de begroting van Zaanstad zijn geen financiële risico’s opgenomen voor de stichting.
Beheersmaatregelen
- Rechtmatigheid: De gemeente gaat in overleg met Stichting Jeugdteam over het aanleveren van tussentijdse informatie over de gedane inkopen en de mogelijke financiële onrechtmatigheden daarvan. Ook is geadviseerd om de inhuurprocedure aan te passen om onrechtmatigheden op dit proces te voorkomen. Monitoring hiervan vindt gedurende 2025 plaats.
Rechtmatigheid: De gemeente gaat in overleg met Stichting Jeugdteam over het aanleveren van tussentijdse informatie over de gedane inkopen en de mogelijke financiële onrechtmatigheden daarvan. Ook is geadviseerd om de inhuurprocedure aan te passen om onrechtmatigheden op dit proces te voorkomen. Monitoring hiervan vindt gedurende 2025 plaats.
- Bij de Stichting worden verbijzonderde interne controles uitgevoerd. Aandachtspunten zijn welke gegevens vanuit privacyoogpunt in het dossier mogen worden opgenomen en hoe de prestatielevering op alle dossiers goed kan worden aangetoond.
Bij de Stichting worden verbijzonderde interne controles uitgevoerd. Aandachtspunten zijn welke gegevens vanuit privacyoogpunt in het dossier mogen worden opgenomen en hoe de prestatielevering op alle dossiers goed kan worden aangetoond.
- Het zaaksysteem Mens Centraal wordt opnieuw ingericht zodat aan alle registratie- en privacy eisen kan worden voldaan.
Het zaaksysteem Mens Centraal wordt opnieuw ingericht zodat aan alle registratie- en privacy eisen kan worden voldaan.
- Het vinden en behouden van goed gekwalificeerd personeel blijft een uitdaging. Trajecten kennen veelal een langere doorlooptijd. Vanuit stabiele continuïteit van zorglevering door dezelfde begeleider leidt dit tot een toename van wachtlijsten.
Het vinden en behouden van goed gekwalificeerd personeel blijft een uitdaging. Trajecten kennen veelal een langere doorlooptijd. Vanuit stabiele continuïteit van zorglevering door dezelfde begeleider leidt dit tot een toename van wachtlijsten.
- Door de inrichting van de overlegstructuur tussen de stichting en de gemeente is tijdige bijsturing op FTE’s en kosten mogelijk.
Door de inrichting van de overlegstructuur tussen de stichting en de gemeente is tijdige bijsturing op FTE’s en kosten mogelijk.
- Zaanstad onderhoudt goed contact met directeur.
Zaanstad onderhoudt goed contact met directeur.
- goede gezondheid en welzijn (SDG 3)
Vereniging Bedrijvenpark HoogTij
(Bedragen x € 1.000)
Bank Nederlandse Gemeenten
Rechtsvorm:
Naamloze vennootschap
Oprichtings-/publicatiedatum:
23 december 1914
Vestigingsplaats:
Den Haag
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
De Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) is de bank van en voor overheden en instellingen met een maatschappelijk belang. Met gespecialiseerde financiële dienstverlening draagt BNG bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Daarmee is de bank essentieel voor de publieke taak.
Bestuurlijk belang
Wethouder Onclin vertegenwoordigt de gemeente in de AvA, plaatsvervanging wethouder Slegers. Zaanstad is niet vertegenwoordigd in de RvC.
Er is sprake van duale aansturing.Stemverhouding:
0,07%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
In 2020 heeft BNG Bank haar strategie aangescherpt. Op basis van haar purpose ‘gedreven door maatschappelijke impact’ kiest de bank ervoor om zich exclusief te richten op de publieke sector. Daarbij ligt de focus op vijf Sustainable Development Goals (SDG’s) waarmee de bank samen met publieke klanten het verschil wil maken:- goede gezondheid en welzijn (SDG 3)
goede gezondheid en welzijn (SDG 3)
- kwaliteitsonderwijs (SDG 4)
kwaliteitsonderwijs (SDG 4)
- betaalbare duurzame energie (SDG 7)
betaalbare duurzame energie (SDG 7)
- duurzame steden en gemeenschappen (SDG 11)
duurzame steden en gemeenschappen (SDG 11)
- klimaatactie (SDG 13).
klimaatactie (SDG 13).
BNG heeft op 14 november 2024 samen met ‘Coalition of the Willing’ de Handreiking Duurzaamheidsrapportage en -verantwoording voor lokale overheden uitgebracht. Deze coalitie bestaat uit 20 partijen waaronder: Gemeente Utrecht, BNG, PricewaterhouseCoopers Accountants N.V., Deloitte en De Vrije Universiteit Amsterdam. De Handreiking helpt lokale overheden te rapporteren over duurzaamheid en is gebaseerd op de Europese richtlijn ‘Corporate Sustainable Reporting Directive’ (CSRD)
BNG Bank streeft niet naar winstmaximalisatie, maar naar maatschappelijke impact en een redelijk rendement voor de aandeelhoudende overheden. De nettowinst over 2024 is uitgekomen op € 294 miljoen. Dat is € 40 mln. hoger dan 2023. Specifieke oorzaken van de stijging is het hogere renteresultaat en het hogere resultaat op financiële transacties. Daar tegenover staat de stijging op de bedrijfslasten door het aantrekken van tijdelijk extern personeel voor onder andere de implementatie van nieuwe wet- en regelgeving en het verbeteren van het versterken van de huidige IT-infrastructuur. Het resultaat financiële transacties was in 2024 € 15 mln. negatief. In 2023 bedroeg dit resultaat € 78 mln. negatief.
De omvang van nieuw verstrekte langlopende leningen bedraagt € 11,7 miljard. Een stijging van € 0,4 miljard ten opzichte van 2023. Vergeleken met vorig jaar is het provisieresultaat gestegen met € 4 mln. tot € 30 mln. Dit komt door een hogere solvabiliteit plichtige omzet. De totale langlopende kredietportefeuille is in 2024 met € 3,9 miljard gestegen tot € 93,1 miljard. BNG hanteert een doelstelling van 90% solvabiliteitsvrije uitzettingen in de totale kredietportefeuille. In 2024 is de doelstelling gehaald met 91,8%.
BNG hanteert een doelstelling van 90% solvabiliteitsvrije uitzettingen in de totale kredietportefeuille. In 2024 is de doelstelling gehaald met 91,8%.
Het financieringsbeleid van BNG Bank blijft onveranderd gericht op permanente toegang tot de geld- en kapitaalmarkt voor de gewenste looptijden en volumes tegen zo laag mogelijke kosten. De volatiliteit op de financiële markten zal dit jaar naar verwachting groot blijven.
De Europese Centrale bank (ECB) heeft bepaald dat BNG vanaf 1 januari 2025 een kapitaalreserve van 10% moet aanhouden. Dit betekent dat BNG voldoende geld moet hebben om eventuele financiële problemen op te vangen. De kapitaalpositie van BNG bank bleef onveranderd ten opzichte van het jaar hiervoor. Op ultimo 2024 had de BNG een Tier 1-ratio van 40%. Dit betekent dat de BNG ruim boven de vereiste van de ECB zit. Per 31 december 2024 bedroeg het eigen vermogen van BNG € 4,8 miljard .
Het dividend van de BNG wordt altijd verantwoord in het jaar dat de aandeelhoudersvergadering plaatsvindt. Het komt bij ons dus altijd een jaar later in de boeken als waar het betrekking op heeft. Het dividend vertoont de laatste jaren een vrij grillig verloop. Zoals blijkt uit deze tabel met het dividend over de afgelopen vijf jaar:
Dividend over het jaar (bedragen * € 1.000)
2020 2021 2022 2023 2024
€ 753 € 950 € 1.041 € 899 € 1.045Tabel 1: Dividend over de afgelopen 5 jaar
Door een stijging in de winst heeft de BNG bank over 2024 (verwerkt in boekjaar 2025) het dividend vastgesteld op totaal € 140 mln. Voor gemeente Zaanstad komt dit uit op € 1,05 mln. Dit lag € 0,15 mln. hoger dan het begrootte dividend.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel van de BNG is middel.Financiële positie
Jaarrekening 2024
Het jaar 2024 is afgesloten met een positief saldo van € 294 mln. Het resultaat is als volgt bestemd:- 50 % is als dividend uitgekeerd, gecorrigeerd voor de uitkering op het additioneel Tier1-kapitaal (€ 140 mln.).
50 % is als dividend uitgekeerd, gecorrigeerd voor de uitkering op het additioneel Tier1-kapitaal (€ 140 mln.).
- Het restant van € 154 mln. is toegevoegd aan het eigen vermogen.
Het restant van € 154 mln. is toegevoegd aan het eigen vermogen.
Het eigen vermogen bedraagt ultimo 2024 € 4,8 miljard op een balanstotaal van € 127,9 miljard. De jaarlijkse Algemene Vergadering is gehouden op donderdag 24 april 2025.
Begroting 2026
Er zijn geen specifieke speerpunten. Momenteel hebben we € 0,9 mln. dividend geraamd. Gelet op de realisatie over 2024 kunnen we nagaan in hoeverre de meeropbrengst van € 0,15 mln. structureel is.Risico’s en beheersmaatregelen
Het risico is dat het begrote dividend niet wordt gerealiseerd. Hiertoe volgen we de tussentijdse berichten en de jaarrekening van de BNG. We hebben er nauwelijks zelf invloed op vanwege het geringe belang van 0,07 %.(Bedragen x € 1.000)
Vereniging Bedrijvenpark HoogTij
Rechtsvorm:
Vereniging
Oprichtings-/publicatiedatum:
Vestigingsplaats:
Haarlem
Toezichtsregime:
laag
Openbaar belang
Bevordering van het kwaliteitsniveau en de behartiging van de gezamenlijke belangen van de eigenaren van de gronden en gebouwen op bedrijventerrein HoogTij in Westzaan.
Bestuurlijk belang
Er participeert niemand van het college in het bestuur van de vereniging. Ieder lid is bevoegd tot het uitbrengen van een zodanig aantal stemmen als overeenkomt met iedere vierkante meter grond in het bedrijvenpark waartoe het lid is gerechtigd is Het algemeen bestuur bestaat uit 4 leden.
De gemeente wordt als grondeigenaar en ontwikkelaar in de ledenvergadering vertegenwoordigd door een medewerker van de gemeente Zaanstad die is benoemd.Stemverhouding:
<1%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Zaanstad is van oudsher als grondeigenaar/ontwikkelaar lid van Vereniging Bedrijvenpark HoogTij (VBH). KG Parkmanagement geeft in opdracht van de gemeente (in de rol als eigenaar van openbare ruimte en ontwikkelaar van nog niet nog niet uitgegeven kavels) en de leden van de VBH (alle bedrijven op HoogTij) invulling aan het parkmanagement. De vereniging is verantwoordelijk voor een blijvende kwaliteit van de openbare ruimte en samenwerking op het terrein. Dit is van cruciaal belang voor een goed vestigingsklimaat, nu en in de toekomst. De vereniging is daarnaast het eerste aanspreekpunt voor de ondernemers op HoogTij en behartigt de collectieve belangen. Zaanstad heeft zich ingespannen en zal zich blijven inzetten om, samen met de grondeigenaren en ondernemers, de kwaliteit van het bedrijventerrein te behouden en te versterken. De rol van Zaanstad in de vereniging is afnemend, gezien de ontwikkeling dat steeds meer grond wordt uitgegeven. Uiteindelijk zal Zaanstad alleen als eigenaar van de openbare ruimte een opdrachtgeversrelatie houden met de vereniging/parkmanagementorganisatie.Risicoprofiel
Het risico voor de gemeente bij de VBH is laag. Zaanstad is lid van de vereniging en betaalt de werkelijke kosten voor het beheer en onderhoud van nog niet uitgegeven kavels en de openbare ruimte op HoogTij. De organisatiegraad op HoogTij is hoog, alle bedrijven zijn lid van de vereniging. Het bestuur van de vereniging staat in samenhang met KG Parkmanagement in nauw contact met de bedrijven/leden, behartigt de belangen van de leden en voert structureel overleg met de gemeente over ontwikkelingen op HoogTij.Financiële positie
Jaarrekening 2024
Het jaar 2024 is afgesloten met een positief saldo van € 88.352,-. De vereniging is financieel zeer gezond. Teneinde niet vennootschapsbelastingplichtig te worden is er de afgelopen jaren sprake geweest van een korting op de lidmaatschapsgelden.Begroting 2026
De begroting voor 2026 is eind 2025 besproken/vastgesteld in de ALV van de VBH.Risico’s en beheersmaatregelen
Het risico voor de gemeente is laag, aangezien de bijdrage van de gemeente aan de VBH is gebaseerd op de werkelijke onderhoudskosten voor het beheer van nog niet uitgegeven bedrijfskavels en de openbare ruimte. Over de hiermee gepaard gaande kosten vindt structureel overleg plaats tussen de vereniging en de gemeente.(Bedragen x € 1.000)
Dimpact
Rechtsvorm:
Coöperatie
Oprichtings-/publicatiedatum:
lidmaatschap gestart in oktober 2020
Vestigingsplaats:
Enschede
Toezichtsregime:
laag
Openbaar belang
Binnen de onafhankelijke coöperatie Dimpact werken 40 gemeenten samen. Zij co-creëren en leren van elkaar op het gebied van digitale innovatie van dienstverlening. Als lid van Dimpact kan Zaanstad (tegen betaling) gebruik maken van de producten die onder regie van Dimpact ontwikkeld zijn door de leden en evt externe partijen.
Bestuurlijk belang
Gemeente Zaanstad heeft één stem in de Algemene Ledenvergadering van Dimpact. Wethouder Van der Laan vertegenwoordigt de gemeente in de ledenvergadering
Stemverhouding:
1 van de 40 stemmen
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
- Strategische koers ‘Ons Dimpact Kompas, richting 2030’ is vastgesteld. De koers is gericht op vier pijlers: inwoners en bedrijven centraal, duurzame groei met actieve leden, versterken van de regierol, en landelijke belangenbehartiging.
Strategische koers ‘Ons Dimpact Kompas, richting 2030’ is vastgesteld. De koers is gericht op vier pijlers: inwoners en bedrijven centraal, duurzame groei met actieve leden, versterken van de regierol, en landelijke belangenbehartiging.
- Bedrijfsplan 2026 is goedgekeurd, inclusief de bijbehorende begroting en investeringen in PodiumD.
Bedrijfsplan 2026 is goedgekeurd, inclusief de bijbehorende begroting en investeringen in PodiumD.
- PodiumD vormt het fundament voor de digitale dienstverlening van de toekomst.
PodiumD vormt het fundament voor de digitale dienstverlening van de toekomst.
PodiumD is een modern, modulair en open source dienstverleningsplatform voor digitale gemeentelijke dienstverlening. Het platform bestaat uit verschillende producten (zoals formulieren, klantportalen, zaakafhandeling en meldingen) en is ontwikkeld volgens de landelijke Common Ground-principes.
Omdat leverancier Atos in 2026 stopt met eSuite, stappen de leden die dit pakket nog gebruiken over op PodiumD, dat vervangende functionaliteit biedt. Deze overgang is onderdeel van het programma Beyond23, dat zich richt op de migratie van eSuite naar PodiumD. Voor andere leden – waaronder Zaanstad – blijft PodiumD een keuze.- Innovatie en pilots: Zaanstad is actief betrokken bij innovatieve pilots zoals het Generiek Publicatieplatform-Woo (GGP-Woo) en experimenten met AI, waaronder een gemeentelijke chatbot. Het GGP-Woo is een gezamenlijk ontwikkelde voorziening waarmee gemeenten voldoen aan de Woo-publicatieplicht. Het platform maakt het mogelijk om geanonimiseerde documenten op uniforme wijze uit verschillende bronsystemen te publiceren, doorzoekbaar te maken en aan te bieden via een publieksportaal. De ontwikkeling sluit aan bij Common Ground en richt zich op open standaarden, informatieveiligheid en toegankelijkheid.
Innovatie en pilots: Zaanstad is actief betrokken bij innovatieve pilots zoals het Generiek Publicatieplatform-Woo (GGP-Woo) en experimenten met AI, waaronder een gemeentelijke chatbot. Het GGP-Woo is een gezamenlijk ontwikkelde voorziening waarmee gemeenten voldoen aan de Woo-publicatieplicht. Het platform maakt het mogelijk om geanonimiseerde documenten op uniforme wijze uit verschillende bronsystemen te publiceren, doorzoekbaar te maken en aan te bieden via een publieksportaal. De ontwikkeling sluit aan bij Common Ground en richt zich op open standaarden, informatieveiligheid en toegankelijkheid.
- De ledenbijdrage stijgt naar € 15.000 per jaar vanaf 2026 voor gemeenten zonder productafname, zoals Zaanstad. Alle leden, inclusief voormalige Beyond23-deelnemers, dragen vanaf 2026 bij aan de doorontwikkeling van PodiumD.
De ledenbijdrage stijgt naar € 15.000 per jaar vanaf 2026 voor gemeenten zonder productafname, zoals Zaanstad. Alle leden, inclusief voormalige Beyond23-deelnemers, dragen vanaf 2026 bij aan de doorontwikkeling van PodiumD.
De verhoging van de ledenbijdrage wordt door Zaanstad gezien als een noodzakelijke investering in de toekomstbestendigheid van de digitale infrastructuur.
- Functionele volwassenheid en strategische afweging: Zaanstad kijkt positief naar de ontwikkelingen binnen Dimpact en de potentie van PodiumD als toekomstbestendig platform voor digitale dienstverlening. Tegelijkertijd blijft de gemeente kritisch op de functionele volwassenheid van PodiumD en de mate waarin het platform aansluit bij de eigen behoeften.
Functionele volwassenheid en strategische afweging: Zaanstad kijkt positief naar de ontwikkelingen binnen Dimpact en de potentie van PodiumD als toekomstbestendig platform voor digitale dienstverlening. Tegelijkertijd blijft de gemeente kritisch op de functionele volwassenheid van PodiumD en de mate waarin het platform aansluit bij de eigen behoeften.
Daarom organiseert Zaanstad in Q4 2025 een architectuursessie samen met Dimpact om inzicht te krijgen in de strategische kansen voor gezamenlijke ontwikkeling en/of afname van informatievoorziening.
Financiële positie
- Jaarverslag 2024 en jaarrekening zijn vastgesteld. Het negatieve resultaat van € 2.288.601 is ten laste gebracht van het eigen vermogen, dat daarmee is gedaald tot € 702.863 eind 2024. De verwachting is dat het eigen vermogen uiterlijk eind 2027 weer is aangevuld tot circa € 3,2 miljoen, conform de herijkte businesscase Beyond23.
Jaarverslag 2024 en jaarrekening zijn vastgesteld. Het negatieve resultaat van € 2.288.601 is ten laste gebracht van het eigen vermogen, dat daarmee is gedaald tot € 702.863 eind 2024. De verwachting is dat het eigen vermogen uiterlijk eind 2027 weer is aangevuld tot circa € 3,2 miljoen, conform de herijkte businesscase Beyond23.
- Financiering Beyond23 : Het eigen vermogen van Dimpact wordt tijdelijk ingezet voor de financiering van Beyond23. Dit heeft geleid tot een tijdelijke verlaging van het weerstandsvermogen. De verwachting is dat het weerstandsvermogen in 2027 weer op het gewenste niveau is.
Financiering Beyond23 : Het eigen vermogen van Dimpact wordt tijdelijk ingezet voor de financiering van Beyond23. Dit heeft geleid tot een tijdelijke verlaging van het weerstandsvermogen. De verwachting is dat het weerstandsvermogen in 2027 weer op het gewenste niveau is.
- Begroting 2026: De totale omzet stijgt naar € 16,7 miljoen (+12%). De inkoopkosten nemen toe tot € 10,2 miljoen (+15%), vooral door investeringen in PodiumD en indexatie.
Begroting 2026: De totale omzet stijgt naar € 16,7 miljoen (+12%). De inkoopkosten nemen toe tot € 10,2 miljoen (+15%), vooral door investeringen in PodiumD en indexatie.
- Resultaat 2026: Begroot op € 650.536 positief, waarmee het eigen vermogen weer wordt aangevuld
Resultaat 2026: Begroot op € 650.536 positief, waarmee het eigen vermogen weer wordt aangevuld
Samenvatting financiële positie (bedragen x € 1.000)
2023 2024 2025 (begroot) 2026 (begroot)
Eigen vermogen 2.991 703 753 1.403
Omzet 16.301 14.951 14.981 16.727
Resultaat 244 -2.289 156 651
Ledenbijdrage
Zaanstad 6,9 6,9 6,9 15Risico’s en beheersmaatregelen
Complexiteit en onzekerheid doorontwikkeling Podium D
De uitrol en doorontwikkeling van PodiumD is omvangrijk en kent onzekerheden, onder meer door afhankelijkheid van externe ontwikkelpartners, veranderende wet- en regelgeving en de noodzaak tot integratie van diverse producten. Als beheersmaatregel werkt Dimpact met multidisciplinaire productteams en een kortcyclische ontwikkelaanpak (agile), waarbij leden via governance-structuren zoals de portfolioraad en architectuurraad actief betrokken zijn bij prioritering en besluitvorming. Daarnaast wordt jaarlijks in het bedrijfsplan geëvalueerd of de ontwikkelcapaciteit, financiering en planning nog aansluiten bij de ambities en risico’s.Beperkt weerstandsvermogen
Door de tijdelijke inzet van eigen vermogen voor Beyond23 is het weerstandsvermogen in 2025 en 2026 lager dan de norm. Dit wordt door de ALV geaccepteerd, maar vraagt om blijvende aandacht. Dimpact houdt bij het herstel van het weerstandsvermogen nadrukkelijk rekening met de verwachte groei van de organisatie. Deze groei moet duurzaam verlopen, met een evenwichtige uitbreiding van het ledenbestand en een schaalbare inrichting van de organisatie. Als beheersmaatregel wordt jaarlijks in het bedrijfsplan geëvalueerd of aanvullende financiële maatregelen nodig zijn, zoals het verhogen van ledenbijdragen, het beperken van uitgaven of het aantrekken van aanvullende financiering (bijv. subsidies). Het doel is om het weerstandsvermogen uiterlijk in 2027 weer op norm te brengen.Samenwerking ontwikkeling Generiek Publicatieplatform-Woo (GGP-Woo) en deelname AI-pilots
De financiële risico’s van onze samenwerkingsprojecten, GGP-WOO en AI-pilots, met Dimpact zijn zeer beperkt, doordat investeringen stapsgewijs en in samenwerking met andere gemeenten plaatsvinden. Daarbij worden risico’s zoals technische haalbaarheid en gebruiksvriendelijkheid vroegtijdig ondervangen door toetsing bij ICT-partners en het toepassen van herbruikbare open source gebruikersinterfaces.Juridische structuur Dimpact als risicobeperkende factor
Dimpact is een coöperatieve vereniging U.A. (Uitgesloten van Aansprakelijkheid). Dit betekent dat de leden van de vereniging, waaronder Zaanstad, niet aansprakelijk zijn voor eventuele schulden van de coöperatie.
Deze juridische structuur is een beheersmaatregel en beperkt het financiële risico voor individuele leden en draagt bij aan het vertrouwen in gezamenlijke investeringen en samenwerkingsprojecten.(Bedragen x € 1.000)
RON Achtersluispolder I B.V.
Rechtsvorm:
Besloten Vennootschap
Oprichtings-/publicatiedatum:
20 december 2005
Vestigingsplaats:
Amsterdam
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
De RON Achtersluispolder I is het uitvoeringsinstrument voor het (her)ontwikkelen van bedrijventerreinen in de Achtersluispolder.
Bestuurlijk belang
Gemeente Zaanstad is houder van 33 1/3% van de aandelen. Wethouder Onclin vertegenwoordigt de gemeente in de AvA, plaatsvervanging wethouder Slegers.
Er is sprake van duale aansturing waarbij de wethouder financiën invulling geeft aan de eigenaarsrol en het inhoudelijk opdrachtgeverschap is belegd bij de beleidsportefeuillehouder. In het collegebesluitt 2021/24740 kiest het college ervoor om te kiezen voor een ambtelijke vertegenwoordiging in het bestuur. De samenwerking heeft een operationeel karakter. Mocht dit in de toekomst wijzigen dan wordt dit besluit herzien.Aandelenkapitaal € 18.000
Stemverhouding:
33,33%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Inleiding
Bij de ontmanteling van de RON NV is de gemeente, op verzoek van de gemeenteraad, aandeelhouder geworden van Achtersluispolder I BV (een dochter van RON NV) om zeggenschap te houden over het Houtcentrum. De gemeente is 33 1/3 % aandeelhouder van RON Achtersluispolder I B.V. en het Havenbedrijf Amsterdam aandeelhouder van de overige 66 2/3% aandelen. Op de korte en middellange termijn wordt het Houtcentrum verhuurd aan verschillende bedrijven en het COA voor de opvang van asielzoekers.Het gebied wordt aanhouden om de toekomstige ontsluiting mogelijk te maken, daarnaast dient het gebied ook om in te zetten op intensivering van bedrijventerreinen om daarmee ruimte te maken voor bedrijfsverplaatsingen. In 2024 is het Houtcentrum BV een verkenning gestart naar de mogelijkheden van gestapelde bedrijfsfuncties.
De gemeente Zaanstad en Port of Amsterdam NV zien als aandeelhouders van de RON Achtersluispolder I BV mogelijkheden en kansen om via deze deelneming gezamenlijk actief grondbeleid te voeren op de Zaanse bedrijventerreinen langs het Noordzeekanaal.
In juli 2025 besloot B&W om een verkenning te starten samen met Port of Amsterdam.
Uit ambtelijke verkenningen binnen de gemeente Zaanstad en Port of Amsterdam is gebleken dat de RON ASP I BV wellicht een goed instrument is om actief grondbeleid mee te realiseren. Dit aangezien bedrijfsverplaatsingen en het intensiveren van bedrijfskavels op dit moment niet door de markt worden opgepakt.In november 2025 heeft de gemeenteraad ingestemd met het grondbeleid van RON ASP I BV.
De gemeente en Port of Amsterdam (PoA) willen samen actief gronden en bedrijfspanden kopen, herontwikkelen, exploiteren en uitgeven aan bedrijven op de Zaanse bedrijventerreinen in het Noordzeekanaalgebied (hierna actief grondbeleid). De gemeente wil voor haar financiering hiervan de meeropbrengst van verkoop erfpachtgrond op HoogTij inzetten. PoA is erfpachter van deze grond. PoA zal na positieve besluitvorming bij haar eigen aandeelhouders (Gemeente Amsterdam) vervolgens hetzelfde bedrag investeren in de RON BV. De gemeenteraad van Zaanstad moet een akkoord geven op de voorgenomen uitbreiding van de samenwerking (wensen en bedenkingen) en het beschikbaar stellen van de financieringFinanciële positie
Jaarrekening 2024
Het jaar 2024 is afgesloten met een positief saldo van € 0,26 mln. De bestemming van dit resultaat is door het toe te voegen aan de overige reserves die hierna € 2,5 mln. bedragen. De bezitting bestaat voornamelijk uit de deelneming (50,3%) in het Houtcentrum BV € 3 mln., welke gebaseerd is op de nettovermogenswaarde. Het Houtcentrum BV heeft een eigen vermogen van € 5,1 mln. op een balanstotaal van € 10,1 mln. De financiële positie is gelet op de solvabiliteit van 50% goed te noemen.Jaarrekening 2025
Het jaar 2025 is afgesloten met een positief saldo van € 0,26 mln.
Aan de algemene vergadering wordt voorgesteld het resultaat over 2025 ad € 260.771 toe te voegen aan de overige reserves.Begroting 2026
De RON Achtersluispolder I BV heeft geen begroting. RON Achtersluispolder I BV behoudt de deelneming in het Houtscentrum BV. Verder zijn er geen activiteiten gepland.Risico’s en beheersmaatregelen
Het financiële risico bestaat uit het bedrag van € 0,2 mln., zijnde 33,33% van onze deelneming in het aandelenkapitaal van RON Achtersluispolder I BV, welke gewaardeerd is tegen de verkrijgingsprijs. En de uitgegeven geldlening € 0,25 mln. welke is opgenomen tegen de nominale waarde. Beheersmaatregel bestaat uit het jaarlijks beoordelen van de jaarrekening van RON Achtersluispolder I B.V. Gelet op de financiële positie van RON Achtersluispolder I BV is er geen aanleiding om een voorziening op te nemen omdat het eigenvermogen (ruim € 2,5 mln.) en ons aandeel hierin (33,33%) hoger is dan de verkrijgingsprijs.RON Achtersluispolder I BV betreft een beheermaatschappij welke aandelen houdt in Houtcentrum BV (belang 50,3%). De waardering Houtcentrum BV heeft dus invloed op het risicoprofiel/ waardering van ons belang in RON Achtersluispolder I BV.
(Bedragen x € 1.000)
Stichting Marketing Zaanstreek
Rechtsvorm:
Stichting (op basis van quasi-inbesteding)
Oprichtings-/publicatiedatum:
Oprichting 8 juli 2010, laatste statutenwijziging 26 juni 2024
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
laag
Openbaar belang
Citymarketingdiensten worden ingezet om de positie en het ‘merk’ van de gemeente te versterken in het algemeen belang.
Bestuurlijk belang
Gemeente Zaanstad heeft geen zetel in het bestuur, maar verleent goedkeuring aan de Raad van Toezicht in de benoeming van de directeur-bestuurder, de leden van de Raad van Toezicht van de stichting worden direct door Zaanstad benoemd.
Stemverhouding:
nvt
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
2024 was een intensief jaar waarin de uitwerking van de nieuwe citymarketingopdracht centraal stond. In 2025 verlegt SMZ de focus grotendeels op haar kernactiviteiten.
De meerjarenstrategie wordt uitgevoerd volgens de uitgestippelde roadmap en diverse nieuwe projecten zijn opgepakt, waar de viering van Roze Zaterdag een belangrijk voorbeeld van is.In 2025 heeft zowel de gemeente als SMZ stappen gezet met het verder inregelen van de processen in de organisatie. Zo zijn bijvoorbeeld de KPI’s vastgesteld, waarmee de voortgang en effectiviteit van de uitvoering meetbaar wordt gemaakt. De bronnen en systemen om deze KPI’s te monitoren, worden dit jaar ingericht.
De focus ligt dit jaar op het versterken van verbindingen en het samenbrengen van belanghebbenden, om zo een structurele samenwerking te realiseren die initiatieven op economisch, gastvrijheids- en cultuurgebied mogelijk maakt.
In het meerjarenplan van de stichting staat dat de focus komende jaren ligt op:
- Promotie van evenementen en activiteiten in samenwerking met lokale partners.
Promotie van evenementen en activiteiten in samenwerking met lokale partners.
- Fysiek gastheerschap, zoals informatiepunten en bezoekersbegeleiding.
Fysiek gastheerschap, zoals informatiepunten en bezoekersbegeleiding.
- Beeldbepalende projecten die bijdragen aan de identiteit van Zaanstad.
Beeldbepalende projecten die bijdragen aan de identiteit van Zaanstad.
- Samenwerking met ondernemers en instellingen in de regio én met partners in de Metropoolregio Amsterdam
Samenwerking met ondernemers en instellingen in de regio én met partners in de Metropoolregio Amsterdam
Governance
- Er is een dienstverleningsovereenkomst afgesloten voor onbepaalde tijd (2024/8599079).
Er is een dienstverleningsovereenkomst afgesloten voor onbepaalde tijd (2024/8599079).
- De directeur-bestuurder wordt benoemd door de RvT na goedkeuring van de gemeente.
De directeur-bestuurder wordt benoemd door de RvT na goedkeuring van de gemeente.
- De directeur-bestuurder is eindverantwoordelijk voor de prestaties van de stichting en voor de uitvoering van de opdracht zoals verstrekt door de gemeente Zaanstad. De directeur-bestuurder is eerste aanspreekpunt voor de gemeente en de Raad van Toezicht.
De directeur-bestuurder is eindverantwoordelijk voor de prestaties van de stichting en voor de uitvoering van de opdracht zoals verstrekt door de gemeente Zaanstad. De directeur-bestuurder is eerste aanspreekpunt voor de gemeente en de Raad van Toezicht.
- Gemeente Zaanstad benoemt de leden van de Raad van Toezicht van de stichting.
Gemeente Zaanstad benoemt de leden van de Raad van Toezicht van de stichting.
- De Raad van Toezicht houdt integraal toezicht op de besturing van de organisatie van de stichting. Onder het houden van toezicht vallen bijvoorbeeld het goedkeuren van besluiten van het bestuur alsmede het monitoren van het functioneren van het bestuur.
De Raad van Toezicht houdt integraal toezicht op de besturing van de organisatie van de stichting. Onder het houden van toezicht vallen bijvoorbeeld het goedkeuren van besluiten van het bestuur alsmede het monitoren van het functioneren van het bestuur.
- De strategische visie wordt conform de Statuten ter goedkeuring aan de Gemeente Zaanstad voorgelegd. Na de goedkeuring van Gemeente Zaanstad, stelt de Raad van Toezicht de Strategische visie en (meerjaren) begroting overeenkomstig vast.
De strategische visie wordt conform de Statuten ter goedkeuring aan de Gemeente Zaanstad voorgelegd. Na de goedkeuring van Gemeente Zaanstad, stelt de Raad van Toezicht de Strategische visie en (meerjaren) begroting overeenkomstig vast.
- Voorgangsgesprekken Zaanstad – stichting:
Voorgangsgesprekken Zaanstad – stichting:
- Er is een governance structuur afgesproken. 2-3 keer per jaar is er een bestuurlijk overleg met ambtenaren en wethouder waar de directeur en RvT rapporteert over de jaarrekening of tussentijdse rapportages, bereik en effect van campagnes en activiteiten, tevredenheidsonderzoeken en reputatiemetingen. Waar nodig wordt tussentijds bijgestuurd op de opdracht.
Er is een governance structuur afgesproken. 2-3 keer per jaar is er een bestuurlijk overleg met ambtenaren en wethouder waar de directeur en RvT rapporteert over de jaarrekening of tussentijdse rapportages, bereik en effect van campagnes en activiteiten, tevredenheidsonderzoeken en reputatiemetingen. Waar nodig wordt tussentijds bijgestuurd op de opdracht.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel is laag met een minimaal toezichtsarrangement.Financiële positie
Jaarrekening 2024
De controleverklaring is door de onafhankelijke accountant afgegeven. Het resultaat over 2024 bedraagt -€ 37.769 en is veroorzaakt door tegenvallende partnerinkomsten en door de verduurzaming van het personeelsbestand. Het negatieve resultaat wordt verrekend met de organisatie-ontwikkelingsreserves van de organisatie.
De jaarrekening is vastgesteld door het bestuur op 2 juni 2025.Begroting 2026
De begroting 2026 en het bijbehorende activiteitenplan is goedgekeurd door de portefeuillehouder op 19 juni 2025. De begroting is gebaseerd op de uitwerking zoals opgenomen in de businesscase. Het activiteitenplan 2026 wordt eind 2025 opgeleverd en vastgesteld.Risico's en beheermaatregelen
Risico’s- Te beperkte inzichtelijkheid in de toegevoegde waarde van SMZ.
Te beperkte inzichtelijkheid in de toegevoegde waarde van SMZ.
- Overschrijding van de bovengrens van 20% externe baten waardoor de voorwaarden van quasi-inbesteding worden geschonden.
Overschrijding van de bovengrens van 20% externe baten waardoor de voorwaarden van quasi-inbesteding worden geschonden.
- Toename financiële druk bij de gemeente doordat partners afhaken.
Toename financiële druk bij de gemeente doordat partners afhaken.
- De Zaanstore ziet de stijging van inkoopkosten en het (deels) verrekenen van deze stijging als risico op daling van omzet en marge.
De Zaanstore ziet de stijging van inkoopkosten en het (deels) verrekenen van deze stijging als risico op daling van omzet en marge.
- De omvang en diversiteit van de opdracht zorgen voor ee hoge druk op de beschikbare personele capaciteit, wat risico’s oplevert voor de voortgang en kwaliteit van de uitvoering.
De omvang en diversiteit van de opdracht zorgen voor ee hoge druk op de beschikbare personele capaciteit, wat risico’s oplevert voor de voortgang en kwaliteit van de uitvoering.
Beheersmaatregelen
- Het meten van de toegevoegde waarde met behulp van korte- en langetermijndoelstellingen en met behulp van duidelijke KPI’s.
Het meten van de toegevoegde waarde met behulp van korte- en langetermijndoelstellingen en met behulp van duidelijke KPI’s.
- De directie van SMZ rapporteert periodiek over de bevinding voor de 80/20 verhouding.
De directie van SMZ rapporteert periodiek over de bevinding voor de 80/20 verhouding.
- De directie van SMZ informeert de gemeente over nieuwe opdrachten.
De directie van SMZ informeert de gemeente over nieuwe opdrachten.
- De directie van SMZ zet stevig in op samenwerking en stimuleert lokale initiatieven.
De directie van SMZ zet stevig in op samenwerking en stimuleert lokale initiatieven.
- Jaarronde monitoring van marges en omzet van de Zaanstore, meegenomen in periodiek rapportages.
Jaarronde monitoring van marges en omzet van de Zaanstore, meegenomen in periodiek rapportages.
- Vanaf 2025 wordt gestart met het werken met een productbegroting en het bijhouden van een urenregistratie ter voorbereiding op de definitieve invoering per 2026. Hiermee kan de gemeente beter kan sturen op de opdracht.
Vanaf 2025 wordt gestart met het werken met een productbegroting en het bijhouden van een urenregistratie ter voorbereiding op de definitieve invoering per 2026. Hiermee kan de gemeente beter kan sturen op de opdracht.
- Vanaf het begrotingsjaar 2025 geldt de verplichting dat SMZ een sluitende begroting dient op te stellen.
Vanaf het begrotingsjaar 2025 geldt de verplichting dat SMZ een sluitende begroting dient op te stellen.
(Bedragen x € 1.000)
Stichting Jeugdteam Zaanstad
Rechtsvorm:
Stichting
Oprichtings-/publicatiedatum:
01-01-2022
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
hoog
Openbaar belang
Het verlenen van jeugdhulp aan jeugdigen in Zaanstad, het beoordelen en doorverwijzen naar specialistische jeugdhulp en het voeren van regie op ondersteuningsplannen van gezinnen. Dit doet het jeugdteam door integraal samen te werken met de Sociale Wijkteams, het onderwijs, de huisartsen, specialistische aanbieders en andere partners in de wijken.
Bestuurlijk belang
Gemeente Zaanstad heeft geen zetel in het bestuur, maar benoemt wel de directeur-bestuurder en de leden van de Raad van Toezicht van de stichting.
Stemverhouding:
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
- De gemeenten geven uitvoering aan de Hervormingsagenda jeugd 2022-2028 zoals is afgesproken met het rijk. De doelstelling is tweeledig: kwalitatief goede jeugdhulp voor de kinderen die het hardst nodig hebben en terugdringen van de kosten.
De gemeenten geven uitvoering aan de Hervormingsagenda jeugd 2022-2028 zoals is afgesproken met het rijk. De doelstelling is tweeledig: kwalitatief goede jeugdhulp voor de kinderen die het hardst nodig hebben en terugdringen van de kosten.
- Het college nam in september 2025 het besluit om het Sociaal wijkteam en het Jeugdteam worden in 2027 samen te brengen in één stichting. Zo ontstaat een organisatie die past bij onze eigen wensen en eisen, én die aansluit bij landelijke ontwikkelingen; lokale teams worden daarin stevig verankerd in de Wmo en Jeugdwet. Een 0 tot 100 team voorkomt dat inwoners langs meerdere loketten moeten. Alle expertise komt samen in één organisatie, problemen van ouders en kinderen worden in samenhang bekeken, en de samenwerking op de werkvloer wordt structureel en effectiever. Zo bouwen we aan een duurzame en toekomstbestendige organisatie voor Werken in de wijk. De gemeenteraad gaf in oktober het college wensen en bedenkingen mee op het voorstel. Vanaf het 4de kwartaal worden stappen gezet om toe te werken na één stichting.
Het college nam in september 2025 het besluit om het Sociaal wijkteam en het Jeugdteam worden in 2027 samen te brengen in één stichting. Zo ontstaat een organisatie die past bij onze eigen wensen en eisen, én die aansluit bij landelijke ontwikkelingen; lokale teams worden daarin stevig verankerd in de Wmo en Jeugdwet. Een 0 tot 100 team voorkomt dat inwoners langs meerdere loketten moeten. Alle expertise komt samen in één organisatie, problemen van ouders en kinderen worden in samenhang bekeken, en de samenwerking op de werkvloer wordt structureel en effectiever. Zo bouwen we aan een duurzame en toekomstbestendige organisatie voor Werken in de wijk. De gemeenteraad gaf in oktober het college wensen en bedenkingen mee op het voorstel. Vanaf het 4de kwartaal worden stappen gezet om toe te werken na één stichting.
- Het college heeft met de raad afgesproken periodiek over de voortgang van de jeugdhulp in Zaanstad
Het college heeft met de raad afgesproken periodiek over de voortgang van de jeugdhulp in Zaanstad
te rapporteren via een voortgangsrapportage met een frequentie van tweemaal per jaar. De rapportages worden ter kennisname aangeboden. Met deze rapportage wordt een van de aanbevelingen van het rekenkameronderzoek Jeugdhulp in Zaanstad opgevolgd. In de voortgangsrapportage staat een update de aantallen jeugdigen in de jeugdhulp, de kostenontwikkeling, de besparende maatregelen en de lopende trajecten rondom jeugd. De laatste voortgangsrapportage is in september 2025 aangeboden.te rapporteren via een voortgangsrapportage met een frequentie van tweemaal per jaar. De rapportages worden ter kennisname aangeboden. Met deze rapportage wordt een van de aanbevelingen van het rekenkameronderzoek Jeugdhulp in Zaanstad opgevolgd. In de voortgangsrapportage staat een update de aantallen jeugdigen in de jeugdhulp, de kostenontwikkeling, de besparende maatregelen en de lopende trajecten rondom jeugd. De laatste voortgangsrapportage is in september 2025 aangeboden.
- Personeel: er is vrij weinig verloop onder het personeel, wel wordt een toename van de werkdruk ervaren. Door een grotere toestroom van hulpvragen waarbij de formatie gelijk blijft neemt de werkdruk voor de medewerkers toe. Vanuit oogpunt van continuïteit wordt momenteel ingezet op vaste mensen voor een deel van de inhuur.
Personeel: er is vrij weinig verloop onder het personeel, wel wordt een toename van de werkdruk ervaren. Door een grotere toestroom van hulpvragen waarbij de formatie gelijk blijft neemt de werkdruk voor de medewerkers toe. Vanuit oogpunt van continuïteit wordt momenteel ingezet op vaste mensen voor een deel van de inhuur.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel is hoog. Het maatschappelijk belang is groot, het gaat om kwetsbare kinderen. De financiële bijdrage van de gemeente is aanzienlijk.Financiële positie
Jaarrekening 2024
De jaarrekening van Stichting Jeugdteam is over 2024 uitgekomen op een financieel tekort van € 101.000. Op de totale omzet van € 11,5 mln. is dit een tekort van 0,9%. Het tekort is vooral het gevolg van hogere personeelskosten, wat weer wordt veroorzaakt door hogere kosten voor inhuur van personeel.Het resultaat is verrekend met de Algemene Reserve van Stichting Jeugdteam. De Algemene Reserve van Stichting Jeugdteam bedraagt voorafgaand aan 2025 € 732.000. Het Eigen Vermogen van Stichting Jeugdteam mag maximaal 10% van de begroting in het daaropvolgende jaar zijn. Afgezet tegen de begroting 2025 van € 11,9 mln. mag het Eigen Vermogen maximaal € 1,19 mln. zijn. De buffer in het Eigen Vermogen stelt de stichting in staat om tegenvallers zelf op te vangen zodat ook strakker begroot kan worden.
Begroting 2026
De Begroting 2026 wordt in het najaar van 2025 vastgesteld. Uitgangspunt voor deze begroting is de begroting van 2025. Deze wordt vermeerderd met de afgesproken indexatie op basis van de Overheidsbijdrage in de Arbeidsontwikkeling (OVA). Dit komt voor 2026 (vooralsnog) uit op 5,2%.Het vinden van personeel blijft lastig. Indien mogelijk wordt gebruik gemaakt van tijdelijk personeel. Het Jeugdteam heeft in de begroting voor 2025 de ambitie opgenomen om de kosten voor inhuur terug te brengen en hiervoor personeel in dienst voor aan te nemen.
Risico's en beheermaatregelen
- Rechtmatigheid: Uit controles die door de gemeente bij Stichting Jeugdteam zijn uitgevoerd, is gebleken dat Stichting Jeugdteam bepaalde inkopen (inhuur van personeel) Europees had moeten aanbesteden. Dit heeft geleid tot een onrechtmatigheid van € 420.000. Deze onrechtmatigheid heeft doorgewerkt in de Jaarrekening 2024 van de gemeente.
Rechtmatigheid: Uit controles die door de gemeente bij Stichting Jeugdteam zijn uitgevoerd, is gebleken dat Stichting Jeugdteam bepaalde inkopen (inhuur van personeel) Europees had moeten aanbesteden. Dit heeft geleid tot een onrechtmatigheid van € 420.000. Deze onrechtmatigheid heeft doorgewerkt in de Jaarrekening 2024 van de gemeente.
- Vanuit het risk control raamwerk opgesteld door KPMG zijn de belangrijkste risico’s een hoge werkdruk, het behouden en aantrekken van personeel en op het doelmatig en rechtmatig besteden van financiële middelen.
Vanuit het risk control raamwerk opgesteld door KPMG zijn de belangrijkste risico’s een hoge werkdruk, het behouden en aantrekken van personeel en op het doelmatig en rechtmatig besteden van financiële middelen.
- Een belangrijke vervolgstap is het gezamenlijk met de stichting opstellen van een plan waarin risico's worden geprioriteerd en een roadmap wordt gecreëerd om mitigerende maatregelen te introduceren, evalueren en implementeren .
Een belangrijke vervolgstap is het gezamenlijk met de stichting opstellen van een plan waarin risico's worden geprioriteerd en een roadmap wordt gecreëerd om mitigerende maatregelen te introduceren, evalueren en implementeren .
- In de begroting van Zaanstad zijn geen financiële risico’s opgenomen voor de stichting.
In de begroting van Zaanstad zijn geen financiële risico’s opgenomen voor de stichting.
Beheersmaatregelen
- Rechtmatigheid: De gemeente gaat in overleg met Stichting Jeugdteam over het aanleveren van tussentijdse informatie over de gedane inkopen en de mogelijke financiële onrechtmatigheden daarvan. Ook is geadviseerd om de inhuurprocedure aan te passen om onrechtmatigheden op dit proces te voorkomen. Monitoring hiervan vindt gedurende 2025 plaats.
Rechtmatigheid: De gemeente gaat in overleg met Stichting Jeugdteam over het aanleveren van tussentijdse informatie over de gedane inkopen en de mogelijke financiële onrechtmatigheden daarvan. Ook is geadviseerd om de inhuurprocedure aan te passen om onrechtmatigheden op dit proces te voorkomen. Monitoring hiervan vindt gedurende 2025 plaats.
- Bij de Stichting worden verbijzonderde interne controles uitgevoerd. Aandachtspunten zijn welke gegevens vanuit privacyoogpunt in het dossier mogen worden opgenomen en hoe de prestatielevering op alle dossiers goed kan worden aangetoond.
Bij de Stichting worden verbijzonderde interne controles uitgevoerd. Aandachtspunten zijn welke gegevens vanuit privacyoogpunt in het dossier mogen worden opgenomen en hoe de prestatielevering op alle dossiers goed kan worden aangetoond.
- Het zaaksysteem Mens Centraal wordt opnieuw ingericht zodat aan alle registratie- en privacy eisen kan worden voldaan.
Het zaaksysteem Mens Centraal wordt opnieuw ingericht zodat aan alle registratie- en privacy eisen kan worden voldaan.
- Het vinden en behouden van goed gekwalificeerd personeel blijft een uitdaging. Trajecten kennen veelal een langere doorlooptijd. Vanuit stabiele continuïteit van zorglevering door dezelfde begeleider leidt dit tot een toename van wachtlijsten.
Het vinden en behouden van goed gekwalificeerd personeel blijft een uitdaging. Trajecten kennen veelal een langere doorlooptijd. Vanuit stabiele continuïteit van zorglevering door dezelfde begeleider leidt dit tot een toename van wachtlijsten.
- Door de inrichting van de overlegstructuur tussen de stichting en de gemeente is tijdige bijsturing op FTE’s en kosten mogelijk.
Door de inrichting van de overlegstructuur tussen de stichting en de gemeente is tijdige bijsturing op FTE’s en kosten mogelijk.
- Zaanstad onderhoudt goed contact met directeur.
Zaanstad onderhoudt goed contact met directeur.
- goede gezondheid en welzijn (SDG 3)
Dimpact
(Bedragen x € 1.000)
Bank Nederlandse Gemeenten
Rechtsvorm:
Naamloze vennootschap
Oprichtings-/publicatiedatum:
23 december 1914
Vestigingsplaats:
Den Haag
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
De Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) is de bank van en voor overheden en instellingen met een maatschappelijk belang. Met gespecialiseerde financiële dienstverlening draagt BNG bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Daarmee is de bank essentieel voor de publieke taak.
Bestuurlijk belang
Wethouder Onclin vertegenwoordigt de gemeente in de AvA, plaatsvervanging wethouder Slegers. Zaanstad is niet vertegenwoordigd in de RvC.
Er is sprake van duale aansturing.Stemverhouding:
0,07%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
In 2020 heeft BNG Bank haar strategie aangescherpt. Op basis van haar purpose ‘gedreven door maatschappelijke impact’ kiest de bank ervoor om zich exclusief te richten op de publieke sector. Daarbij ligt de focus op vijf Sustainable Development Goals (SDG’s) waarmee de bank samen met publieke klanten het verschil wil maken:- goede gezondheid en welzijn (SDG 3)
goede gezondheid en welzijn (SDG 3)
- kwaliteitsonderwijs (SDG 4)
kwaliteitsonderwijs (SDG 4)
- betaalbare duurzame energie (SDG 7)
betaalbare duurzame energie (SDG 7)
- duurzame steden en gemeenschappen (SDG 11)
duurzame steden en gemeenschappen (SDG 11)
- klimaatactie (SDG 13).
klimaatactie (SDG 13).
BNG heeft op 14 november 2024 samen met ‘Coalition of the Willing’ de Handreiking Duurzaamheidsrapportage en -verantwoording voor lokale overheden uitgebracht. Deze coalitie bestaat uit 20 partijen waaronder: Gemeente Utrecht, BNG, PricewaterhouseCoopers Accountants N.V., Deloitte en De Vrije Universiteit Amsterdam. De Handreiking helpt lokale overheden te rapporteren over duurzaamheid en is gebaseerd op de Europese richtlijn ‘Corporate Sustainable Reporting Directive’ (CSRD)
BNG Bank streeft niet naar winstmaximalisatie, maar naar maatschappelijke impact en een redelijk rendement voor de aandeelhoudende overheden. De nettowinst over 2024 is uitgekomen op € 294 miljoen. Dat is € 40 mln. hoger dan 2023. Specifieke oorzaken van de stijging is het hogere renteresultaat en het hogere resultaat op financiële transacties. Daar tegenover staat de stijging op de bedrijfslasten door het aantrekken van tijdelijk extern personeel voor onder andere de implementatie van nieuwe wet- en regelgeving en het verbeteren van het versterken van de huidige IT-infrastructuur. Het resultaat financiële transacties was in 2024 € 15 mln. negatief. In 2023 bedroeg dit resultaat € 78 mln. negatief.
De omvang van nieuw verstrekte langlopende leningen bedraagt € 11,7 miljard. Een stijging van € 0,4 miljard ten opzichte van 2023. Vergeleken met vorig jaar is het provisieresultaat gestegen met € 4 mln. tot € 30 mln. Dit komt door een hogere solvabiliteit plichtige omzet. De totale langlopende kredietportefeuille is in 2024 met € 3,9 miljard gestegen tot € 93,1 miljard. BNG hanteert een doelstelling van 90% solvabiliteitsvrije uitzettingen in de totale kredietportefeuille. In 2024 is de doelstelling gehaald met 91,8%.
BNG hanteert een doelstelling van 90% solvabiliteitsvrije uitzettingen in de totale kredietportefeuille. In 2024 is de doelstelling gehaald met 91,8%.
Het financieringsbeleid van BNG Bank blijft onveranderd gericht op permanente toegang tot de geld- en kapitaalmarkt voor de gewenste looptijden en volumes tegen zo laag mogelijke kosten. De volatiliteit op de financiële markten zal dit jaar naar verwachting groot blijven.
De Europese Centrale bank (ECB) heeft bepaald dat BNG vanaf 1 januari 2025 een kapitaalreserve van 10% moet aanhouden. Dit betekent dat BNG voldoende geld moet hebben om eventuele financiële problemen op te vangen. De kapitaalpositie van BNG bank bleef onveranderd ten opzichte van het jaar hiervoor. Op ultimo 2024 had de BNG een Tier 1-ratio van 40%. Dit betekent dat de BNG ruim boven de vereiste van de ECB zit. Per 31 december 2024 bedroeg het eigen vermogen van BNG € 4,8 miljard .
Het dividend van de BNG wordt altijd verantwoord in het jaar dat de aandeelhoudersvergadering plaatsvindt. Het komt bij ons dus altijd een jaar later in de boeken als waar het betrekking op heeft. Het dividend vertoont de laatste jaren een vrij grillig verloop. Zoals blijkt uit deze tabel met het dividend over de afgelopen vijf jaar:
Dividend over het jaar (bedragen * € 1.000)
2020 2021 2022 2023 2024
€ 753 € 950 € 1.041 € 899 € 1.045Tabel 1: Dividend over de afgelopen 5 jaar
Door een stijging in de winst heeft de BNG bank over 2024 (verwerkt in boekjaar 2025) het dividend vastgesteld op totaal € 140 mln. Voor gemeente Zaanstad komt dit uit op € 1,05 mln. Dit lag € 0,15 mln. hoger dan het begrootte dividend.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel van de BNG is middel.Financiële positie
Jaarrekening 2024
Het jaar 2024 is afgesloten met een positief saldo van € 294 mln. Het resultaat is als volgt bestemd:- 50 % is als dividend uitgekeerd, gecorrigeerd voor de uitkering op het additioneel Tier1-kapitaal (€ 140 mln.).
50 % is als dividend uitgekeerd, gecorrigeerd voor de uitkering op het additioneel Tier1-kapitaal (€ 140 mln.).
- Het restant van € 154 mln. is toegevoegd aan het eigen vermogen.
Het restant van € 154 mln. is toegevoegd aan het eigen vermogen.
Het eigen vermogen bedraagt ultimo 2024 € 4,8 miljard op een balanstotaal van € 127,9 miljard. De jaarlijkse Algemene Vergadering is gehouden op donderdag 24 april 2025.
Begroting 2026
Er zijn geen specifieke speerpunten. Momenteel hebben we € 0,9 mln. dividend geraamd. Gelet op de realisatie over 2024 kunnen we nagaan in hoeverre de meeropbrengst van € 0,15 mln. structureel is.Risico’s en beheersmaatregelen
Het risico is dat het begrote dividend niet wordt gerealiseerd. Hiertoe volgen we de tussentijdse berichten en de jaarrekening van de BNG. We hebben er nauwelijks zelf invloed op vanwege het geringe belang van 0,07 %.(Bedragen x € 1.000)
Vereniging Bedrijvenpark HoogTij
Rechtsvorm:
Vereniging
Oprichtings-/publicatiedatum:
Vestigingsplaats:
Haarlem
Toezichtsregime:
laag
Openbaar belang
Bevordering van het kwaliteitsniveau en de behartiging van de gezamenlijke belangen van de eigenaren van de gronden en gebouwen op bedrijventerrein HoogTij in Westzaan.
Bestuurlijk belang
Er participeert niemand van het college in het bestuur van de vereniging. Ieder lid is bevoegd tot het uitbrengen van een zodanig aantal stemmen als overeenkomt met iedere vierkante meter grond in het bedrijvenpark waartoe het lid is gerechtigd is Het algemeen bestuur bestaat uit 4 leden.
De gemeente wordt als grondeigenaar en ontwikkelaar in de ledenvergadering vertegenwoordigd door een medewerker van de gemeente Zaanstad die is benoemd.Stemverhouding:
<1%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Zaanstad is van oudsher als grondeigenaar/ontwikkelaar lid van Vereniging Bedrijvenpark HoogTij (VBH). KG Parkmanagement geeft in opdracht van de gemeente (in de rol als eigenaar van openbare ruimte en ontwikkelaar van nog niet nog niet uitgegeven kavels) en de leden van de VBH (alle bedrijven op HoogTij) invulling aan het parkmanagement. De vereniging is verantwoordelijk voor een blijvende kwaliteit van de openbare ruimte en samenwerking op het terrein. Dit is van cruciaal belang voor een goed vestigingsklimaat, nu en in de toekomst. De vereniging is daarnaast het eerste aanspreekpunt voor de ondernemers op HoogTij en behartigt de collectieve belangen. Zaanstad heeft zich ingespannen en zal zich blijven inzetten om, samen met de grondeigenaren en ondernemers, de kwaliteit van het bedrijventerrein te behouden en te versterken. De rol van Zaanstad in de vereniging is afnemend, gezien de ontwikkeling dat steeds meer grond wordt uitgegeven. Uiteindelijk zal Zaanstad alleen als eigenaar van de openbare ruimte een opdrachtgeversrelatie houden met de vereniging/parkmanagementorganisatie.Risicoprofiel
Het risico voor de gemeente bij de VBH is laag. Zaanstad is lid van de vereniging en betaalt de werkelijke kosten voor het beheer en onderhoud van nog niet uitgegeven kavels en de openbare ruimte op HoogTij. De organisatiegraad op HoogTij is hoog, alle bedrijven zijn lid van de vereniging. Het bestuur van de vereniging staat in samenhang met KG Parkmanagement in nauw contact met de bedrijven/leden, behartigt de belangen van de leden en voert structureel overleg met de gemeente over ontwikkelingen op HoogTij.Financiële positie
Jaarrekening 2024
Het jaar 2024 is afgesloten met een positief saldo van € 88.352,-. De vereniging is financieel zeer gezond. Teneinde niet vennootschapsbelastingplichtig te worden is er de afgelopen jaren sprake geweest van een korting op de lidmaatschapsgelden.Begroting 2026
De begroting voor 2026 is eind 2025 besproken/vastgesteld in de ALV van de VBH.Risico’s en beheersmaatregelen
Het risico voor de gemeente is laag, aangezien de bijdrage van de gemeente aan de VBH is gebaseerd op de werkelijke onderhoudskosten voor het beheer van nog niet uitgegeven bedrijfskavels en de openbare ruimte. Over de hiermee gepaard gaande kosten vindt structureel overleg plaats tussen de vereniging en de gemeente.(Bedragen x € 1.000)
Dimpact
Rechtsvorm:
Coöperatie
Oprichtings-/publicatiedatum:
lidmaatschap gestart in oktober 2020
Vestigingsplaats:
Enschede
Toezichtsregime:
laag
Openbaar belang
Binnen de onafhankelijke coöperatie Dimpact werken 40 gemeenten samen. Zij co-creëren en leren van elkaar op het gebied van digitale innovatie van dienstverlening. Als lid van Dimpact kan Zaanstad (tegen betaling) gebruik maken van de producten die onder regie van Dimpact ontwikkeld zijn door de leden en evt externe partijen.
Bestuurlijk belang
Gemeente Zaanstad heeft één stem in de Algemene Ledenvergadering van Dimpact. Wethouder Van der Laan vertegenwoordigt de gemeente in de ledenvergadering
Stemverhouding:
1 van de 40 stemmen
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
- Strategische koers ‘Ons Dimpact Kompas, richting 2030’ is vastgesteld. De koers is gericht op vier pijlers: inwoners en bedrijven centraal, duurzame groei met actieve leden, versterken van de regierol, en landelijke belangenbehartiging.
Strategische koers ‘Ons Dimpact Kompas, richting 2030’ is vastgesteld. De koers is gericht op vier pijlers: inwoners en bedrijven centraal, duurzame groei met actieve leden, versterken van de regierol, en landelijke belangenbehartiging.
- Bedrijfsplan 2026 is goedgekeurd, inclusief de bijbehorende begroting en investeringen in PodiumD.
Bedrijfsplan 2026 is goedgekeurd, inclusief de bijbehorende begroting en investeringen in PodiumD.
- PodiumD vormt het fundament voor de digitale dienstverlening van de toekomst.
PodiumD vormt het fundament voor de digitale dienstverlening van de toekomst.
PodiumD is een modern, modulair en open source dienstverleningsplatform voor digitale gemeentelijke dienstverlening. Het platform bestaat uit verschillende producten (zoals formulieren, klantportalen, zaakafhandeling en meldingen) en is ontwikkeld volgens de landelijke Common Ground-principes.
Omdat leverancier Atos in 2026 stopt met eSuite, stappen de leden die dit pakket nog gebruiken over op PodiumD, dat vervangende functionaliteit biedt. Deze overgang is onderdeel van het programma Beyond23, dat zich richt op de migratie van eSuite naar PodiumD. Voor andere leden – waaronder Zaanstad – blijft PodiumD een keuze.- Innovatie en pilots: Zaanstad is actief betrokken bij innovatieve pilots zoals het Generiek Publicatieplatform-Woo (GGP-Woo) en experimenten met AI, waaronder een gemeentelijke chatbot. Het GGP-Woo is een gezamenlijk ontwikkelde voorziening waarmee gemeenten voldoen aan de Woo-publicatieplicht. Het platform maakt het mogelijk om geanonimiseerde documenten op uniforme wijze uit verschillende bronsystemen te publiceren, doorzoekbaar te maken en aan te bieden via een publieksportaal. De ontwikkeling sluit aan bij Common Ground en richt zich op open standaarden, informatieveiligheid en toegankelijkheid.
Innovatie en pilots: Zaanstad is actief betrokken bij innovatieve pilots zoals het Generiek Publicatieplatform-Woo (GGP-Woo) en experimenten met AI, waaronder een gemeentelijke chatbot. Het GGP-Woo is een gezamenlijk ontwikkelde voorziening waarmee gemeenten voldoen aan de Woo-publicatieplicht. Het platform maakt het mogelijk om geanonimiseerde documenten op uniforme wijze uit verschillende bronsystemen te publiceren, doorzoekbaar te maken en aan te bieden via een publieksportaal. De ontwikkeling sluit aan bij Common Ground en richt zich op open standaarden, informatieveiligheid en toegankelijkheid.
- De ledenbijdrage stijgt naar € 15.000 per jaar vanaf 2026 voor gemeenten zonder productafname, zoals Zaanstad. Alle leden, inclusief voormalige Beyond23-deelnemers, dragen vanaf 2026 bij aan de doorontwikkeling van PodiumD.
De ledenbijdrage stijgt naar € 15.000 per jaar vanaf 2026 voor gemeenten zonder productafname, zoals Zaanstad. Alle leden, inclusief voormalige Beyond23-deelnemers, dragen vanaf 2026 bij aan de doorontwikkeling van PodiumD.
De verhoging van de ledenbijdrage wordt door Zaanstad gezien als een noodzakelijke investering in de toekomstbestendigheid van de digitale infrastructuur.
- Functionele volwassenheid en strategische afweging: Zaanstad kijkt positief naar de ontwikkelingen binnen Dimpact en de potentie van PodiumD als toekomstbestendig platform voor digitale dienstverlening. Tegelijkertijd blijft de gemeente kritisch op de functionele volwassenheid van PodiumD en de mate waarin het platform aansluit bij de eigen behoeften.
Functionele volwassenheid en strategische afweging: Zaanstad kijkt positief naar de ontwikkelingen binnen Dimpact en de potentie van PodiumD als toekomstbestendig platform voor digitale dienstverlening. Tegelijkertijd blijft de gemeente kritisch op de functionele volwassenheid van PodiumD en de mate waarin het platform aansluit bij de eigen behoeften.
Daarom organiseert Zaanstad in Q4 2025 een architectuursessie samen met Dimpact om inzicht te krijgen in de strategische kansen voor gezamenlijke ontwikkeling en/of afname van informatievoorziening.
Financiële positie
- Jaarverslag 2024 en jaarrekening zijn vastgesteld. Het negatieve resultaat van € 2.288.601 is ten laste gebracht van het eigen vermogen, dat daarmee is gedaald tot € 702.863 eind 2024. De verwachting is dat het eigen vermogen uiterlijk eind 2027 weer is aangevuld tot circa € 3,2 miljoen, conform de herijkte businesscase Beyond23.
Jaarverslag 2024 en jaarrekening zijn vastgesteld. Het negatieve resultaat van € 2.288.601 is ten laste gebracht van het eigen vermogen, dat daarmee is gedaald tot € 702.863 eind 2024. De verwachting is dat het eigen vermogen uiterlijk eind 2027 weer is aangevuld tot circa € 3,2 miljoen, conform de herijkte businesscase Beyond23.
- Financiering Beyond23 : Het eigen vermogen van Dimpact wordt tijdelijk ingezet voor de financiering van Beyond23. Dit heeft geleid tot een tijdelijke verlaging van het weerstandsvermogen. De verwachting is dat het weerstandsvermogen in 2027 weer op het gewenste niveau is.
Financiering Beyond23 : Het eigen vermogen van Dimpact wordt tijdelijk ingezet voor de financiering van Beyond23. Dit heeft geleid tot een tijdelijke verlaging van het weerstandsvermogen. De verwachting is dat het weerstandsvermogen in 2027 weer op het gewenste niveau is.
- Begroting 2026: De totale omzet stijgt naar € 16,7 miljoen (+12%). De inkoopkosten nemen toe tot € 10,2 miljoen (+15%), vooral door investeringen in PodiumD en indexatie.
Begroting 2026: De totale omzet stijgt naar € 16,7 miljoen (+12%). De inkoopkosten nemen toe tot € 10,2 miljoen (+15%), vooral door investeringen in PodiumD en indexatie.
- Resultaat 2026: Begroot op € 650.536 positief, waarmee het eigen vermogen weer wordt aangevuld
Resultaat 2026: Begroot op € 650.536 positief, waarmee het eigen vermogen weer wordt aangevuld
Samenvatting financiële positie (bedragen x € 1.000)
2023 2024 2025 (begroot) 2026 (begroot)
Eigen vermogen 2.991 703 753 1.403
Omzet 16.301 14.951 14.981 16.727
Resultaat 244 -2.289 156 651
Ledenbijdrage
Zaanstad 6,9 6,9 6,9 15Risico’s en beheersmaatregelen
Complexiteit en onzekerheid doorontwikkeling Podium D
De uitrol en doorontwikkeling van PodiumD is omvangrijk en kent onzekerheden, onder meer door afhankelijkheid van externe ontwikkelpartners, veranderende wet- en regelgeving en de noodzaak tot integratie van diverse producten. Als beheersmaatregel werkt Dimpact met multidisciplinaire productteams en een kortcyclische ontwikkelaanpak (agile), waarbij leden via governance-structuren zoals de portfolioraad en architectuurraad actief betrokken zijn bij prioritering en besluitvorming. Daarnaast wordt jaarlijks in het bedrijfsplan geëvalueerd of de ontwikkelcapaciteit, financiering en planning nog aansluiten bij de ambities en risico’s.Beperkt weerstandsvermogen
Door de tijdelijke inzet van eigen vermogen voor Beyond23 is het weerstandsvermogen in 2025 en 2026 lager dan de norm. Dit wordt door de ALV geaccepteerd, maar vraagt om blijvende aandacht. Dimpact houdt bij het herstel van het weerstandsvermogen nadrukkelijk rekening met de verwachte groei van de organisatie. Deze groei moet duurzaam verlopen, met een evenwichtige uitbreiding van het ledenbestand en een schaalbare inrichting van de organisatie. Als beheersmaatregel wordt jaarlijks in het bedrijfsplan geëvalueerd of aanvullende financiële maatregelen nodig zijn, zoals het verhogen van ledenbijdragen, het beperken van uitgaven of het aantrekken van aanvullende financiering (bijv. subsidies). Het doel is om het weerstandsvermogen uiterlijk in 2027 weer op norm te brengen.Samenwerking ontwikkeling Generiek Publicatieplatform-Woo (GGP-Woo) en deelname AI-pilots
De financiële risico’s van onze samenwerkingsprojecten, GGP-WOO en AI-pilots, met Dimpact zijn zeer beperkt, doordat investeringen stapsgewijs en in samenwerking met andere gemeenten plaatsvinden. Daarbij worden risico’s zoals technische haalbaarheid en gebruiksvriendelijkheid vroegtijdig ondervangen door toetsing bij ICT-partners en het toepassen van herbruikbare open source gebruikersinterfaces.Juridische structuur Dimpact als risicobeperkende factor
Dimpact is een coöperatieve vereniging U.A. (Uitgesloten van Aansprakelijkheid). Dit betekent dat de leden van de vereniging, waaronder Zaanstad, niet aansprakelijk zijn voor eventuele schulden van de coöperatie.
Deze juridische structuur is een beheersmaatregel en beperkt het financiële risico voor individuele leden en draagt bij aan het vertrouwen in gezamenlijke investeringen en samenwerkingsprojecten.(Bedragen x € 1.000)
RON Achtersluispolder I B.V.
Rechtsvorm:
Besloten Vennootschap
Oprichtings-/publicatiedatum:
20 december 2005
Vestigingsplaats:
Amsterdam
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
De RON Achtersluispolder I is het uitvoeringsinstrument voor het (her)ontwikkelen van bedrijventerreinen in de Achtersluispolder.
Bestuurlijk belang
Gemeente Zaanstad is houder van 33 1/3% van de aandelen. Wethouder Onclin vertegenwoordigt de gemeente in de AvA, plaatsvervanging wethouder Slegers.
Er is sprake van duale aansturing waarbij de wethouder financiën invulling geeft aan de eigenaarsrol en het inhoudelijk opdrachtgeverschap is belegd bij de beleidsportefeuillehouder. In het collegebesluitt 2021/24740 kiest het college ervoor om te kiezen voor een ambtelijke vertegenwoordiging in het bestuur. De samenwerking heeft een operationeel karakter. Mocht dit in de toekomst wijzigen dan wordt dit besluit herzien.Aandelenkapitaal € 18.000
Stemverhouding:
33,33%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Inleiding
Bij de ontmanteling van de RON NV is de gemeente, op verzoek van de gemeenteraad, aandeelhouder geworden van Achtersluispolder I BV (een dochter van RON NV) om zeggenschap te houden over het Houtcentrum. De gemeente is 33 1/3 % aandeelhouder van RON Achtersluispolder I B.V. en het Havenbedrijf Amsterdam aandeelhouder van de overige 66 2/3% aandelen. Op de korte en middellange termijn wordt het Houtcentrum verhuurd aan verschillende bedrijven en het COA voor de opvang van asielzoekers.Het gebied wordt aanhouden om de toekomstige ontsluiting mogelijk te maken, daarnaast dient het gebied ook om in te zetten op intensivering van bedrijventerreinen om daarmee ruimte te maken voor bedrijfsverplaatsingen. In 2024 is het Houtcentrum BV een verkenning gestart naar de mogelijkheden van gestapelde bedrijfsfuncties.
De gemeente Zaanstad en Port of Amsterdam NV zien als aandeelhouders van de RON Achtersluispolder I BV mogelijkheden en kansen om via deze deelneming gezamenlijk actief grondbeleid te voeren op de Zaanse bedrijventerreinen langs het Noordzeekanaal.
In juli 2025 besloot B&W om een verkenning te starten samen met Port of Amsterdam.
Uit ambtelijke verkenningen binnen de gemeente Zaanstad en Port of Amsterdam is gebleken dat de RON ASP I BV wellicht een goed instrument is om actief grondbeleid mee te realiseren. Dit aangezien bedrijfsverplaatsingen en het intensiveren van bedrijfskavels op dit moment niet door de markt worden opgepakt.In november 2025 heeft de gemeenteraad ingestemd met het grondbeleid van RON ASP I BV.
De gemeente en Port of Amsterdam (PoA) willen samen actief gronden en bedrijfspanden kopen, herontwikkelen, exploiteren en uitgeven aan bedrijven op de Zaanse bedrijventerreinen in het Noordzeekanaalgebied (hierna actief grondbeleid). De gemeente wil voor haar financiering hiervan de meeropbrengst van verkoop erfpachtgrond op HoogTij inzetten. PoA is erfpachter van deze grond. PoA zal na positieve besluitvorming bij haar eigen aandeelhouders (Gemeente Amsterdam) vervolgens hetzelfde bedrag investeren in de RON BV. De gemeenteraad van Zaanstad moet een akkoord geven op de voorgenomen uitbreiding van de samenwerking (wensen en bedenkingen) en het beschikbaar stellen van de financieringFinanciële positie
Jaarrekening 2024
Het jaar 2024 is afgesloten met een positief saldo van € 0,26 mln. De bestemming van dit resultaat is door het toe te voegen aan de overige reserves die hierna € 2,5 mln. bedragen. De bezitting bestaat voornamelijk uit de deelneming (50,3%) in het Houtcentrum BV € 3 mln., welke gebaseerd is op de nettovermogenswaarde. Het Houtcentrum BV heeft een eigen vermogen van € 5,1 mln. op een balanstotaal van € 10,1 mln. De financiële positie is gelet op de solvabiliteit van 50% goed te noemen.Jaarrekening 2025
Het jaar 2025 is afgesloten met een positief saldo van € 0,26 mln.
Aan de algemene vergadering wordt voorgesteld het resultaat over 2025 ad € 260.771 toe te voegen aan de overige reserves.Begroting 2026
De RON Achtersluispolder I BV heeft geen begroting. RON Achtersluispolder I BV behoudt de deelneming in het Houtscentrum BV. Verder zijn er geen activiteiten gepland.Risico’s en beheersmaatregelen
Het financiële risico bestaat uit het bedrag van € 0,2 mln., zijnde 33,33% van onze deelneming in het aandelenkapitaal van RON Achtersluispolder I BV, welke gewaardeerd is tegen de verkrijgingsprijs. En de uitgegeven geldlening € 0,25 mln. welke is opgenomen tegen de nominale waarde. Beheersmaatregel bestaat uit het jaarlijks beoordelen van de jaarrekening van RON Achtersluispolder I B.V. Gelet op de financiële positie van RON Achtersluispolder I BV is er geen aanleiding om een voorziening op te nemen omdat het eigenvermogen (ruim € 2,5 mln.) en ons aandeel hierin (33,33%) hoger is dan de verkrijgingsprijs.RON Achtersluispolder I BV betreft een beheermaatschappij welke aandelen houdt in Houtcentrum BV (belang 50,3%). De waardering Houtcentrum BV heeft dus invloed op het risicoprofiel/ waardering van ons belang in RON Achtersluispolder I BV.
(Bedragen x € 1.000)
Stichting Marketing Zaanstreek
Rechtsvorm:
Stichting (op basis van quasi-inbesteding)
Oprichtings-/publicatiedatum:
Oprichting 8 juli 2010, laatste statutenwijziging 26 juni 2024
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
laag
Openbaar belang
Citymarketingdiensten worden ingezet om de positie en het ‘merk’ van de gemeente te versterken in het algemeen belang.
Bestuurlijk belang
Gemeente Zaanstad heeft geen zetel in het bestuur, maar verleent goedkeuring aan de Raad van Toezicht in de benoeming van de directeur-bestuurder, de leden van de Raad van Toezicht van de stichting worden direct door Zaanstad benoemd.
Stemverhouding:
nvt
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
2024 was een intensief jaar waarin de uitwerking van de nieuwe citymarketingopdracht centraal stond. In 2025 verlegt SMZ de focus grotendeels op haar kernactiviteiten.
De meerjarenstrategie wordt uitgevoerd volgens de uitgestippelde roadmap en diverse nieuwe projecten zijn opgepakt, waar de viering van Roze Zaterdag een belangrijk voorbeeld van is.In 2025 heeft zowel de gemeente als SMZ stappen gezet met het verder inregelen van de processen in de organisatie. Zo zijn bijvoorbeeld de KPI’s vastgesteld, waarmee de voortgang en effectiviteit van de uitvoering meetbaar wordt gemaakt. De bronnen en systemen om deze KPI’s te monitoren, worden dit jaar ingericht.
De focus ligt dit jaar op het versterken van verbindingen en het samenbrengen van belanghebbenden, om zo een structurele samenwerking te realiseren die initiatieven op economisch, gastvrijheids- en cultuurgebied mogelijk maakt.
In het meerjarenplan van de stichting staat dat de focus komende jaren ligt op:
- Promotie van evenementen en activiteiten in samenwerking met lokale partners.
Promotie van evenementen en activiteiten in samenwerking met lokale partners.
- Fysiek gastheerschap, zoals informatiepunten en bezoekersbegeleiding.
Fysiek gastheerschap, zoals informatiepunten en bezoekersbegeleiding.
- Beeldbepalende projecten die bijdragen aan de identiteit van Zaanstad.
Beeldbepalende projecten die bijdragen aan de identiteit van Zaanstad.
- Samenwerking met ondernemers en instellingen in de regio én met partners in de Metropoolregio Amsterdam
Samenwerking met ondernemers en instellingen in de regio én met partners in de Metropoolregio Amsterdam
Governance
- Er is een dienstverleningsovereenkomst afgesloten voor onbepaalde tijd (2024/8599079).
Er is een dienstverleningsovereenkomst afgesloten voor onbepaalde tijd (2024/8599079).
- De directeur-bestuurder wordt benoemd door de RvT na goedkeuring van de gemeente.
De directeur-bestuurder wordt benoemd door de RvT na goedkeuring van de gemeente.
- De directeur-bestuurder is eindverantwoordelijk voor de prestaties van de stichting en voor de uitvoering van de opdracht zoals verstrekt door de gemeente Zaanstad. De directeur-bestuurder is eerste aanspreekpunt voor de gemeente en de Raad van Toezicht.
De directeur-bestuurder is eindverantwoordelijk voor de prestaties van de stichting en voor de uitvoering van de opdracht zoals verstrekt door de gemeente Zaanstad. De directeur-bestuurder is eerste aanspreekpunt voor de gemeente en de Raad van Toezicht.
- Gemeente Zaanstad benoemt de leden van de Raad van Toezicht van de stichting.
Gemeente Zaanstad benoemt de leden van de Raad van Toezicht van de stichting.
- De Raad van Toezicht houdt integraal toezicht op de besturing van de organisatie van de stichting. Onder het houden van toezicht vallen bijvoorbeeld het goedkeuren van besluiten van het bestuur alsmede het monitoren van het functioneren van het bestuur.
De Raad van Toezicht houdt integraal toezicht op de besturing van de organisatie van de stichting. Onder het houden van toezicht vallen bijvoorbeeld het goedkeuren van besluiten van het bestuur alsmede het monitoren van het functioneren van het bestuur.
- De strategische visie wordt conform de Statuten ter goedkeuring aan de Gemeente Zaanstad voorgelegd. Na de goedkeuring van Gemeente Zaanstad, stelt de Raad van Toezicht de Strategische visie en (meerjaren) begroting overeenkomstig vast.
De strategische visie wordt conform de Statuten ter goedkeuring aan de Gemeente Zaanstad voorgelegd. Na de goedkeuring van Gemeente Zaanstad, stelt de Raad van Toezicht de Strategische visie en (meerjaren) begroting overeenkomstig vast.
- Voorgangsgesprekken Zaanstad – stichting:
Voorgangsgesprekken Zaanstad – stichting:
- Er is een governance structuur afgesproken. 2-3 keer per jaar is er een bestuurlijk overleg met ambtenaren en wethouder waar de directeur en RvT rapporteert over de jaarrekening of tussentijdse rapportages, bereik en effect van campagnes en activiteiten, tevredenheidsonderzoeken en reputatiemetingen. Waar nodig wordt tussentijds bijgestuurd op de opdracht.
Er is een governance structuur afgesproken. 2-3 keer per jaar is er een bestuurlijk overleg met ambtenaren en wethouder waar de directeur en RvT rapporteert over de jaarrekening of tussentijdse rapportages, bereik en effect van campagnes en activiteiten, tevredenheidsonderzoeken en reputatiemetingen. Waar nodig wordt tussentijds bijgestuurd op de opdracht.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel is laag met een minimaal toezichtsarrangement.Financiële positie
Jaarrekening 2024
De controleverklaring is door de onafhankelijke accountant afgegeven. Het resultaat over 2024 bedraagt -€ 37.769 en is veroorzaakt door tegenvallende partnerinkomsten en door de verduurzaming van het personeelsbestand. Het negatieve resultaat wordt verrekend met de organisatie-ontwikkelingsreserves van de organisatie.
De jaarrekening is vastgesteld door het bestuur op 2 juni 2025.Begroting 2026
De begroting 2026 en het bijbehorende activiteitenplan is goedgekeurd door de portefeuillehouder op 19 juni 2025. De begroting is gebaseerd op de uitwerking zoals opgenomen in de businesscase. Het activiteitenplan 2026 wordt eind 2025 opgeleverd en vastgesteld.Risico's en beheermaatregelen
Risico’s- Te beperkte inzichtelijkheid in de toegevoegde waarde van SMZ.
Te beperkte inzichtelijkheid in de toegevoegde waarde van SMZ.
- Overschrijding van de bovengrens van 20% externe baten waardoor de voorwaarden van quasi-inbesteding worden geschonden.
Overschrijding van de bovengrens van 20% externe baten waardoor de voorwaarden van quasi-inbesteding worden geschonden.
- Toename financiële druk bij de gemeente doordat partners afhaken.
Toename financiële druk bij de gemeente doordat partners afhaken.
- De Zaanstore ziet de stijging van inkoopkosten en het (deels) verrekenen van deze stijging als risico op daling van omzet en marge.
De Zaanstore ziet de stijging van inkoopkosten en het (deels) verrekenen van deze stijging als risico op daling van omzet en marge.
- De omvang en diversiteit van de opdracht zorgen voor ee hoge druk op de beschikbare personele capaciteit, wat risico’s oplevert voor de voortgang en kwaliteit van de uitvoering.
De omvang en diversiteit van de opdracht zorgen voor ee hoge druk op de beschikbare personele capaciteit, wat risico’s oplevert voor de voortgang en kwaliteit van de uitvoering.
Beheersmaatregelen
- Het meten van de toegevoegde waarde met behulp van korte- en langetermijndoelstellingen en met behulp van duidelijke KPI’s.
Het meten van de toegevoegde waarde met behulp van korte- en langetermijndoelstellingen en met behulp van duidelijke KPI’s.
- De directie van SMZ rapporteert periodiek over de bevinding voor de 80/20 verhouding.
De directie van SMZ rapporteert periodiek over de bevinding voor de 80/20 verhouding.
- De directie van SMZ informeert de gemeente over nieuwe opdrachten.
De directie van SMZ informeert de gemeente over nieuwe opdrachten.
- De directie van SMZ zet stevig in op samenwerking en stimuleert lokale initiatieven.
De directie van SMZ zet stevig in op samenwerking en stimuleert lokale initiatieven.
- Jaarronde monitoring van marges en omzet van de Zaanstore, meegenomen in periodiek rapportages.
Jaarronde monitoring van marges en omzet van de Zaanstore, meegenomen in periodiek rapportages.
- Vanaf 2025 wordt gestart met het werken met een productbegroting en het bijhouden van een urenregistratie ter voorbereiding op de definitieve invoering per 2026. Hiermee kan de gemeente beter kan sturen op de opdracht.
Vanaf 2025 wordt gestart met het werken met een productbegroting en het bijhouden van een urenregistratie ter voorbereiding op de definitieve invoering per 2026. Hiermee kan de gemeente beter kan sturen op de opdracht.
- Vanaf het begrotingsjaar 2025 geldt de verplichting dat SMZ een sluitende begroting dient op te stellen.
Vanaf het begrotingsjaar 2025 geldt de verplichting dat SMZ een sluitende begroting dient op te stellen.
(Bedragen x € 1.000)
Stichting Jeugdteam Zaanstad
Rechtsvorm:
Stichting
Oprichtings-/publicatiedatum:
01-01-2022
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
hoog
Openbaar belang
Het verlenen van jeugdhulp aan jeugdigen in Zaanstad, het beoordelen en doorverwijzen naar specialistische jeugdhulp en het voeren van regie op ondersteuningsplannen van gezinnen. Dit doet het jeugdteam door integraal samen te werken met de Sociale Wijkteams, het onderwijs, de huisartsen, specialistische aanbieders en andere partners in de wijken.
Bestuurlijk belang
Gemeente Zaanstad heeft geen zetel in het bestuur, maar benoemt wel de directeur-bestuurder en de leden van de Raad van Toezicht van de stichting.
Stemverhouding:
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
- De gemeenten geven uitvoering aan de Hervormingsagenda jeugd 2022-2028 zoals is afgesproken met het rijk. De doelstelling is tweeledig: kwalitatief goede jeugdhulp voor de kinderen die het hardst nodig hebben en terugdringen van de kosten.
De gemeenten geven uitvoering aan de Hervormingsagenda jeugd 2022-2028 zoals is afgesproken met het rijk. De doelstelling is tweeledig: kwalitatief goede jeugdhulp voor de kinderen die het hardst nodig hebben en terugdringen van de kosten.
- Het college nam in september 2025 het besluit om het Sociaal wijkteam en het Jeugdteam worden in 2027 samen te brengen in één stichting. Zo ontstaat een organisatie die past bij onze eigen wensen en eisen, én die aansluit bij landelijke ontwikkelingen; lokale teams worden daarin stevig verankerd in de Wmo en Jeugdwet. Een 0 tot 100 team voorkomt dat inwoners langs meerdere loketten moeten. Alle expertise komt samen in één organisatie, problemen van ouders en kinderen worden in samenhang bekeken, en de samenwerking op de werkvloer wordt structureel en effectiever. Zo bouwen we aan een duurzame en toekomstbestendige organisatie voor Werken in de wijk. De gemeenteraad gaf in oktober het college wensen en bedenkingen mee op het voorstel. Vanaf het 4de kwartaal worden stappen gezet om toe te werken na één stichting.
Het college nam in september 2025 het besluit om het Sociaal wijkteam en het Jeugdteam worden in 2027 samen te brengen in één stichting. Zo ontstaat een organisatie die past bij onze eigen wensen en eisen, én die aansluit bij landelijke ontwikkelingen; lokale teams worden daarin stevig verankerd in de Wmo en Jeugdwet. Een 0 tot 100 team voorkomt dat inwoners langs meerdere loketten moeten. Alle expertise komt samen in één organisatie, problemen van ouders en kinderen worden in samenhang bekeken, en de samenwerking op de werkvloer wordt structureel en effectiever. Zo bouwen we aan een duurzame en toekomstbestendige organisatie voor Werken in de wijk. De gemeenteraad gaf in oktober het college wensen en bedenkingen mee op het voorstel. Vanaf het 4de kwartaal worden stappen gezet om toe te werken na één stichting.
- Het college heeft met de raad afgesproken periodiek over de voortgang van de jeugdhulp in Zaanstad
Het college heeft met de raad afgesproken periodiek over de voortgang van de jeugdhulp in Zaanstad
te rapporteren via een voortgangsrapportage met een frequentie van tweemaal per jaar. De rapportages worden ter kennisname aangeboden. Met deze rapportage wordt een van de aanbevelingen van het rekenkameronderzoek Jeugdhulp in Zaanstad opgevolgd. In de voortgangsrapportage staat een update de aantallen jeugdigen in de jeugdhulp, de kostenontwikkeling, de besparende maatregelen en de lopende trajecten rondom jeugd. De laatste voortgangsrapportage is in september 2025 aangeboden.te rapporteren via een voortgangsrapportage met een frequentie van tweemaal per jaar. De rapportages worden ter kennisname aangeboden. Met deze rapportage wordt een van de aanbevelingen van het rekenkameronderzoek Jeugdhulp in Zaanstad opgevolgd. In de voortgangsrapportage staat een update de aantallen jeugdigen in de jeugdhulp, de kostenontwikkeling, de besparende maatregelen en de lopende trajecten rondom jeugd. De laatste voortgangsrapportage is in september 2025 aangeboden.
- Personeel: er is vrij weinig verloop onder het personeel, wel wordt een toename van de werkdruk ervaren. Door een grotere toestroom van hulpvragen waarbij de formatie gelijk blijft neemt de werkdruk voor de medewerkers toe. Vanuit oogpunt van continuïteit wordt momenteel ingezet op vaste mensen voor een deel van de inhuur.
Personeel: er is vrij weinig verloop onder het personeel, wel wordt een toename van de werkdruk ervaren. Door een grotere toestroom van hulpvragen waarbij de formatie gelijk blijft neemt de werkdruk voor de medewerkers toe. Vanuit oogpunt van continuïteit wordt momenteel ingezet op vaste mensen voor een deel van de inhuur.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel is hoog. Het maatschappelijk belang is groot, het gaat om kwetsbare kinderen. De financiële bijdrage van de gemeente is aanzienlijk.Financiële positie
Jaarrekening 2024
De jaarrekening van Stichting Jeugdteam is over 2024 uitgekomen op een financieel tekort van € 101.000. Op de totale omzet van € 11,5 mln. is dit een tekort van 0,9%. Het tekort is vooral het gevolg van hogere personeelskosten, wat weer wordt veroorzaakt door hogere kosten voor inhuur van personeel.Het resultaat is verrekend met de Algemene Reserve van Stichting Jeugdteam. De Algemene Reserve van Stichting Jeugdteam bedraagt voorafgaand aan 2025 € 732.000. Het Eigen Vermogen van Stichting Jeugdteam mag maximaal 10% van de begroting in het daaropvolgende jaar zijn. Afgezet tegen de begroting 2025 van € 11,9 mln. mag het Eigen Vermogen maximaal € 1,19 mln. zijn. De buffer in het Eigen Vermogen stelt de stichting in staat om tegenvallers zelf op te vangen zodat ook strakker begroot kan worden.
Begroting 2026
De Begroting 2026 wordt in het najaar van 2025 vastgesteld. Uitgangspunt voor deze begroting is de begroting van 2025. Deze wordt vermeerderd met de afgesproken indexatie op basis van de Overheidsbijdrage in de Arbeidsontwikkeling (OVA). Dit komt voor 2026 (vooralsnog) uit op 5,2%.Het vinden van personeel blijft lastig. Indien mogelijk wordt gebruik gemaakt van tijdelijk personeel. Het Jeugdteam heeft in de begroting voor 2025 de ambitie opgenomen om de kosten voor inhuur terug te brengen en hiervoor personeel in dienst voor aan te nemen.
Risico's en beheermaatregelen
- Rechtmatigheid: Uit controles die door de gemeente bij Stichting Jeugdteam zijn uitgevoerd, is gebleken dat Stichting Jeugdteam bepaalde inkopen (inhuur van personeel) Europees had moeten aanbesteden. Dit heeft geleid tot een onrechtmatigheid van € 420.000. Deze onrechtmatigheid heeft doorgewerkt in de Jaarrekening 2024 van de gemeente.
Rechtmatigheid: Uit controles die door de gemeente bij Stichting Jeugdteam zijn uitgevoerd, is gebleken dat Stichting Jeugdteam bepaalde inkopen (inhuur van personeel) Europees had moeten aanbesteden. Dit heeft geleid tot een onrechtmatigheid van € 420.000. Deze onrechtmatigheid heeft doorgewerkt in de Jaarrekening 2024 van de gemeente.
- Vanuit het risk control raamwerk opgesteld door KPMG zijn de belangrijkste risico’s een hoge werkdruk, het behouden en aantrekken van personeel en op het doelmatig en rechtmatig besteden van financiële middelen.
Vanuit het risk control raamwerk opgesteld door KPMG zijn de belangrijkste risico’s een hoge werkdruk, het behouden en aantrekken van personeel en op het doelmatig en rechtmatig besteden van financiële middelen.
- Een belangrijke vervolgstap is het gezamenlijk met de stichting opstellen van een plan waarin risico's worden geprioriteerd en een roadmap wordt gecreëerd om mitigerende maatregelen te introduceren, evalueren en implementeren .
Een belangrijke vervolgstap is het gezamenlijk met de stichting opstellen van een plan waarin risico's worden geprioriteerd en een roadmap wordt gecreëerd om mitigerende maatregelen te introduceren, evalueren en implementeren .
- In de begroting van Zaanstad zijn geen financiële risico’s opgenomen voor de stichting.
In de begroting van Zaanstad zijn geen financiële risico’s opgenomen voor de stichting.
Beheersmaatregelen
- Rechtmatigheid: De gemeente gaat in overleg met Stichting Jeugdteam over het aanleveren van tussentijdse informatie over de gedane inkopen en de mogelijke financiële onrechtmatigheden daarvan. Ook is geadviseerd om de inhuurprocedure aan te passen om onrechtmatigheden op dit proces te voorkomen. Monitoring hiervan vindt gedurende 2025 plaats.
Rechtmatigheid: De gemeente gaat in overleg met Stichting Jeugdteam over het aanleveren van tussentijdse informatie over de gedane inkopen en de mogelijke financiële onrechtmatigheden daarvan. Ook is geadviseerd om de inhuurprocedure aan te passen om onrechtmatigheden op dit proces te voorkomen. Monitoring hiervan vindt gedurende 2025 plaats.
- Bij de Stichting worden verbijzonderde interne controles uitgevoerd. Aandachtspunten zijn welke gegevens vanuit privacyoogpunt in het dossier mogen worden opgenomen en hoe de prestatielevering op alle dossiers goed kan worden aangetoond.
Bij de Stichting worden verbijzonderde interne controles uitgevoerd. Aandachtspunten zijn welke gegevens vanuit privacyoogpunt in het dossier mogen worden opgenomen en hoe de prestatielevering op alle dossiers goed kan worden aangetoond.
- Het zaaksysteem Mens Centraal wordt opnieuw ingericht zodat aan alle registratie- en privacy eisen kan worden voldaan.
Het zaaksysteem Mens Centraal wordt opnieuw ingericht zodat aan alle registratie- en privacy eisen kan worden voldaan.
- Het vinden en behouden van goed gekwalificeerd personeel blijft een uitdaging. Trajecten kennen veelal een langere doorlooptijd. Vanuit stabiele continuïteit van zorglevering door dezelfde begeleider leidt dit tot een toename van wachtlijsten.
Het vinden en behouden van goed gekwalificeerd personeel blijft een uitdaging. Trajecten kennen veelal een langere doorlooptijd. Vanuit stabiele continuïteit van zorglevering door dezelfde begeleider leidt dit tot een toename van wachtlijsten.
- Door de inrichting van de overlegstructuur tussen de stichting en de gemeente is tijdige bijsturing op FTE’s en kosten mogelijk.
Door de inrichting van de overlegstructuur tussen de stichting en de gemeente is tijdige bijsturing op FTE’s en kosten mogelijk.
- Zaanstad onderhoudt goed contact met directeur.
Zaanstad onderhoudt goed contact met directeur.
- goede gezondheid en welzijn (SDG 3)
RON Achtersluispolder I B.V.
(Bedragen x € 1.000)
Bank Nederlandse Gemeenten
Rechtsvorm:
Naamloze vennootschap
Oprichtings-/publicatiedatum:
23 december 1914
Vestigingsplaats:
Den Haag
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
De Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) is de bank van en voor overheden en instellingen met een maatschappelijk belang. Met gespecialiseerde financiële dienstverlening draagt BNG bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Daarmee is de bank essentieel voor de publieke taak.
Bestuurlijk belang
Wethouder Onclin vertegenwoordigt de gemeente in de AvA, plaatsvervanging wethouder Slegers. Zaanstad is niet vertegenwoordigd in de RvC.
Er is sprake van duale aansturing.Stemverhouding:
0,07%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
In 2020 heeft BNG Bank haar strategie aangescherpt. Op basis van haar purpose ‘gedreven door maatschappelijke impact’ kiest de bank ervoor om zich exclusief te richten op de publieke sector. Daarbij ligt de focus op vijf Sustainable Development Goals (SDG’s) waarmee de bank samen met publieke klanten het verschil wil maken:- goede gezondheid en welzijn (SDG 3)
goede gezondheid en welzijn (SDG 3)
- kwaliteitsonderwijs (SDG 4)
kwaliteitsonderwijs (SDG 4)
- betaalbare duurzame energie (SDG 7)
betaalbare duurzame energie (SDG 7)
- duurzame steden en gemeenschappen (SDG 11)
duurzame steden en gemeenschappen (SDG 11)
- klimaatactie (SDG 13).
klimaatactie (SDG 13).
BNG heeft op 14 november 2024 samen met ‘Coalition of the Willing’ de Handreiking Duurzaamheidsrapportage en -verantwoording voor lokale overheden uitgebracht. Deze coalitie bestaat uit 20 partijen waaronder: Gemeente Utrecht, BNG, PricewaterhouseCoopers Accountants N.V., Deloitte en De Vrije Universiteit Amsterdam. De Handreiking helpt lokale overheden te rapporteren over duurzaamheid en is gebaseerd op de Europese richtlijn ‘Corporate Sustainable Reporting Directive’ (CSRD)
BNG Bank streeft niet naar winstmaximalisatie, maar naar maatschappelijke impact en een redelijk rendement voor de aandeelhoudende overheden. De nettowinst over 2024 is uitgekomen op € 294 miljoen. Dat is € 40 mln. hoger dan 2023. Specifieke oorzaken van de stijging is het hogere renteresultaat en het hogere resultaat op financiële transacties. Daar tegenover staat de stijging op de bedrijfslasten door het aantrekken van tijdelijk extern personeel voor onder andere de implementatie van nieuwe wet- en regelgeving en het verbeteren van het versterken van de huidige IT-infrastructuur. Het resultaat financiële transacties was in 2024 € 15 mln. negatief. In 2023 bedroeg dit resultaat € 78 mln. negatief.
De omvang van nieuw verstrekte langlopende leningen bedraagt € 11,7 miljard. Een stijging van € 0,4 miljard ten opzichte van 2023. Vergeleken met vorig jaar is het provisieresultaat gestegen met € 4 mln. tot € 30 mln. Dit komt door een hogere solvabiliteit plichtige omzet. De totale langlopende kredietportefeuille is in 2024 met € 3,9 miljard gestegen tot € 93,1 miljard. BNG hanteert een doelstelling van 90% solvabiliteitsvrije uitzettingen in de totale kredietportefeuille. In 2024 is de doelstelling gehaald met 91,8%.
BNG hanteert een doelstelling van 90% solvabiliteitsvrije uitzettingen in de totale kredietportefeuille. In 2024 is de doelstelling gehaald met 91,8%.
Het financieringsbeleid van BNG Bank blijft onveranderd gericht op permanente toegang tot de geld- en kapitaalmarkt voor de gewenste looptijden en volumes tegen zo laag mogelijke kosten. De volatiliteit op de financiële markten zal dit jaar naar verwachting groot blijven.
De Europese Centrale bank (ECB) heeft bepaald dat BNG vanaf 1 januari 2025 een kapitaalreserve van 10% moet aanhouden. Dit betekent dat BNG voldoende geld moet hebben om eventuele financiële problemen op te vangen. De kapitaalpositie van BNG bank bleef onveranderd ten opzichte van het jaar hiervoor. Op ultimo 2024 had de BNG een Tier 1-ratio van 40%. Dit betekent dat de BNG ruim boven de vereiste van de ECB zit. Per 31 december 2024 bedroeg het eigen vermogen van BNG € 4,8 miljard .
Het dividend van de BNG wordt altijd verantwoord in het jaar dat de aandeelhoudersvergadering plaatsvindt. Het komt bij ons dus altijd een jaar later in de boeken als waar het betrekking op heeft. Het dividend vertoont de laatste jaren een vrij grillig verloop. Zoals blijkt uit deze tabel met het dividend over de afgelopen vijf jaar:
Dividend over het jaar (bedragen * € 1.000)
2020 2021 2022 2023 2024
€ 753 € 950 € 1.041 € 899 € 1.045Tabel 1: Dividend over de afgelopen 5 jaar
Door een stijging in de winst heeft de BNG bank over 2024 (verwerkt in boekjaar 2025) het dividend vastgesteld op totaal € 140 mln. Voor gemeente Zaanstad komt dit uit op € 1,05 mln. Dit lag € 0,15 mln. hoger dan het begrootte dividend.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel van de BNG is middel.Financiële positie
Jaarrekening 2024
Het jaar 2024 is afgesloten met een positief saldo van € 294 mln. Het resultaat is als volgt bestemd:- 50 % is als dividend uitgekeerd, gecorrigeerd voor de uitkering op het additioneel Tier1-kapitaal (€ 140 mln.).
50 % is als dividend uitgekeerd, gecorrigeerd voor de uitkering op het additioneel Tier1-kapitaal (€ 140 mln.).
- Het restant van € 154 mln. is toegevoegd aan het eigen vermogen.
Het restant van € 154 mln. is toegevoegd aan het eigen vermogen.
Het eigen vermogen bedraagt ultimo 2024 € 4,8 miljard op een balanstotaal van € 127,9 miljard. De jaarlijkse Algemene Vergadering is gehouden op donderdag 24 april 2025.
Begroting 2026
Er zijn geen specifieke speerpunten. Momenteel hebben we € 0,9 mln. dividend geraamd. Gelet op de realisatie over 2024 kunnen we nagaan in hoeverre de meeropbrengst van € 0,15 mln. structureel is.Risico’s en beheersmaatregelen
Het risico is dat het begrote dividend niet wordt gerealiseerd. Hiertoe volgen we de tussentijdse berichten en de jaarrekening van de BNG. We hebben er nauwelijks zelf invloed op vanwege het geringe belang van 0,07 %.(Bedragen x € 1.000)
Vereniging Bedrijvenpark HoogTij
Rechtsvorm:
Vereniging
Oprichtings-/publicatiedatum:
Vestigingsplaats:
Haarlem
Toezichtsregime:
laag
Openbaar belang
Bevordering van het kwaliteitsniveau en de behartiging van de gezamenlijke belangen van de eigenaren van de gronden en gebouwen op bedrijventerrein HoogTij in Westzaan.
Bestuurlijk belang
Er participeert niemand van het college in het bestuur van de vereniging. Ieder lid is bevoegd tot het uitbrengen van een zodanig aantal stemmen als overeenkomt met iedere vierkante meter grond in het bedrijvenpark waartoe het lid is gerechtigd is Het algemeen bestuur bestaat uit 4 leden.
De gemeente wordt als grondeigenaar en ontwikkelaar in de ledenvergadering vertegenwoordigd door een medewerker van de gemeente Zaanstad die is benoemd.Stemverhouding:
<1%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Zaanstad is van oudsher als grondeigenaar/ontwikkelaar lid van Vereniging Bedrijvenpark HoogTij (VBH). KG Parkmanagement geeft in opdracht van de gemeente (in de rol als eigenaar van openbare ruimte en ontwikkelaar van nog niet nog niet uitgegeven kavels) en de leden van de VBH (alle bedrijven op HoogTij) invulling aan het parkmanagement. De vereniging is verantwoordelijk voor een blijvende kwaliteit van de openbare ruimte en samenwerking op het terrein. Dit is van cruciaal belang voor een goed vestigingsklimaat, nu en in de toekomst. De vereniging is daarnaast het eerste aanspreekpunt voor de ondernemers op HoogTij en behartigt de collectieve belangen. Zaanstad heeft zich ingespannen en zal zich blijven inzetten om, samen met de grondeigenaren en ondernemers, de kwaliteit van het bedrijventerrein te behouden en te versterken. De rol van Zaanstad in de vereniging is afnemend, gezien de ontwikkeling dat steeds meer grond wordt uitgegeven. Uiteindelijk zal Zaanstad alleen als eigenaar van de openbare ruimte een opdrachtgeversrelatie houden met de vereniging/parkmanagementorganisatie.Risicoprofiel
Het risico voor de gemeente bij de VBH is laag. Zaanstad is lid van de vereniging en betaalt de werkelijke kosten voor het beheer en onderhoud van nog niet uitgegeven kavels en de openbare ruimte op HoogTij. De organisatiegraad op HoogTij is hoog, alle bedrijven zijn lid van de vereniging. Het bestuur van de vereniging staat in samenhang met KG Parkmanagement in nauw contact met de bedrijven/leden, behartigt de belangen van de leden en voert structureel overleg met de gemeente over ontwikkelingen op HoogTij.Financiële positie
Jaarrekening 2024
Het jaar 2024 is afgesloten met een positief saldo van € 88.352,-. De vereniging is financieel zeer gezond. Teneinde niet vennootschapsbelastingplichtig te worden is er de afgelopen jaren sprake geweest van een korting op de lidmaatschapsgelden.Begroting 2026
De begroting voor 2026 is eind 2025 besproken/vastgesteld in de ALV van de VBH.Risico’s en beheersmaatregelen
Het risico voor de gemeente is laag, aangezien de bijdrage van de gemeente aan de VBH is gebaseerd op de werkelijke onderhoudskosten voor het beheer van nog niet uitgegeven bedrijfskavels en de openbare ruimte. Over de hiermee gepaard gaande kosten vindt structureel overleg plaats tussen de vereniging en de gemeente.(Bedragen x € 1.000)
Dimpact
Rechtsvorm:
Coöperatie
Oprichtings-/publicatiedatum:
lidmaatschap gestart in oktober 2020
Vestigingsplaats:
Enschede
Toezichtsregime:
laag
Openbaar belang
Binnen de onafhankelijke coöperatie Dimpact werken 40 gemeenten samen. Zij co-creëren en leren van elkaar op het gebied van digitale innovatie van dienstverlening. Als lid van Dimpact kan Zaanstad (tegen betaling) gebruik maken van de producten die onder regie van Dimpact ontwikkeld zijn door de leden en evt externe partijen.
Bestuurlijk belang
Gemeente Zaanstad heeft één stem in de Algemene Ledenvergadering van Dimpact. Wethouder Van der Laan vertegenwoordigt de gemeente in de ledenvergadering
Stemverhouding:
1 van de 40 stemmen
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
- Strategische koers ‘Ons Dimpact Kompas, richting 2030’ is vastgesteld. De koers is gericht op vier pijlers: inwoners en bedrijven centraal, duurzame groei met actieve leden, versterken van de regierol, en landelijke belangenbehartiging.
Strategische koers ‘Ons Dimpact Kompas, richting 2030’ is vastgesteld. De koers is gericht op vier pijlers: inwoners en bedrijven centraal, duurzame groei met actieve leden, versterken van de regierol, en landelijke belangenbehartiging.
- Bedrijfsplan 2026 is goedgekeurd, inclusief de bijbehorende begroting en investeringen in PodiumD.
Bedrijfsplan 2026 is goedgekeurd, inclusief de bijbehorende begroting en investeringen in PodiumD.
- PodiumD vormt het fundament voor de digitale dienstverlening van de toekomst.
PodiumD vormt het fundament voor de digitale dienstverlening van de toekomst.
PodiumD is een modern, modulair en open source dienstverleningsplatform voor digitale gemeentelijke dienstverlening. Het platform bestaat uit verschillende producten (zoals formulieren, klantportalen, zaakafhandeling en meldingen) en is ontwikkeld volgens de landelijke Common Ground-principes.
Omdat leverancier Atos in 2026 stopt met eSuite, stappen de leden die dit pakket nog gebruiken over op PodiumD, dat vervangende functionaliteit biedt. Deze overgang is onderdeel van het programma Beyond23, dat zich richt op de migratie van eSuite naar PodiumD. Voor andere leden – waaronder Zaanstad – blijft PodiumD een keuze.- Innovatie en pilots: Zaanstad is actief betrokken bij innovatieve pilots zoals het Generiek Publicatieplatform-Woo (GGP-Woo) en experimenten met AI, waaronder een gemeentelijke chatbot. Het GGP-Woo is een gezamenlijk ontwikkelde voorziening waarmee gemeenten voldoen aan de Woo-publicatieplicht. Het platform maakt het mogelijk om geanonimiseerde documenten op uniforme wijze uit verschillende bronsystemen te publiceren, doorzoekbaar te maken en aan te bieden via een publieksportaal. De ontwikkeling sluit aan bij Common Ground en richt zich op open standaarden, informatieveiligheid en toegankelijkheid.
Innovatie en pilots: Zaanstad is actief betrokken bij innovatieve pilots zoals het Generiek Publicatieplatform-Woo (GGP-Woo) en experimenten met AI, waaronder een gemeentelijke chatbot. Het GGP-Woo is een gezamenlijk ontwikkelde voorziening waarmee gemeenten voldoen aan de Woo-publicatieplicht. Het platform maakt het mogelijk om geanonimiseerde documenten op uniforme wijze uit verschillende bronsystemen te publiceren, doorzoekbaar te maken en aan te bieden via een publieksportaal. De ontwikkeling sluit aan bij Common Ground en richt zich op open standaarden, informatieveiligheid en toegankelijkheid.
- De ledenbijdrage stijgt naar € 15.000 per jaar vanaf 2026 voor gemeenten zonder productafname, zoals Zaanstad. Alle leden, inclusief voormalige Beyond23-deelnemers, dragen vanaf 2026 bij aan de doorontwikkeling van PodiumD.
De ledenbijdrage stijgt naar € 15.000 per jaar vanaf 2026 voor gemeenten zonder productafname, zoals Zaanstad. Alle leden, inclusief voormalige Beyond23-deelnemers, dragen vanaf 2026 bij aan de doorontwikkeling van PodiumD.
De verhoging van de ledenbijdrage wordt door Zaanstad gezien als een noodzakelijke investering in de toekomstbestendigheid van de digitale infrastructuur.
- Functionele volwassenheid en strategische afweging: Zaanstad kijkt positief naar de ontwikkelingen binnen Dimpact en de potentie van PodiumD als toekomstbestendig platform voor digitale dienstverlening. Tegelijkertijd blijft de gemeente kritisch op de functionele volwassenheid van PodiumD en de mate waarin het platform aansluit bij de eigen behoeften.
Functionele volwassenheid en strategische afweging: Zaanstad kijkt positief naar de ontwikkelingen binnen Dimpact en de potentie van PodiumD als toekomstbestendig platform voor digitale dienstverlening. Tegelijkertijd blijft de gemeente kritisch op de functionele volwassenheid van PodiumD en de mate waarin het platform aansluit bij de eigen behoeften.
Daarom organiseert Zaanstad in Q4 2025 een architectuursessie samen met Dimpact om inzicht te krijgen in de strategische kansen voor gezamenlijke ontwikkeling en/of afname van informatievoorziening.
Financiële positie
- Jaarverslag 2024 en jaarrekening zijn vastgesteld. Het negatieve resultaat van € 2.288.601 is ten laste gebracht van het eigen vermogen, dat daarmee is gedaald tot € 702.863 eind 2024. De verwachting is dat het eigen vermogen uiterlijk eind 2027 weer is aangevuld tot circa € 3,2 miljoen, conform de herijkte businesscase Beyond23.
Jaarverslag 2024 en jaarrekening zijn vastgesteld. Het negatieve resultaat van € 2.288.601 is ten laste gebracht van het eigen vermogen, dat daarmee is gedaald tot € 702.863 eind 2024. De verwachting is dat het eigen vermogen uiterlijk eind 2027 weer is aangevuld tot circa € 3,2 miljoen, conform de herijkte businesscase Beyond23.
- Financiering Beyond23 : Het eigen vermogen van Dimpact wordt tijdelijk ingezet voor de financiering van Beyond23. Dit heeft geleid tot een tijdelijke verlaging van het weerstandsvermogen. De verwachting is dat het weerstandsvermogen in 2027 weer op het gewenste niveau is.
Financiering Beyond23 : Het eigen vermogen van Dimpact wordt tijdelijk ingezet voor de financiering van Beyond23. Dit heeft geleid tot een tijdelijke verlaging van het weerstandsvermogen. De verwachting is dat het weerstandsvermogen in 2027 weer op het gewenste niveau is.
- Begroting 2026: De totale omzet stijgt naar € 16,7 miljoen (+12%). De inkoopkosten nemen toe tot € 10,2 miljoen (+15%), vooral door investeringen in PodiumD en indexatie.
Begroting 2026: De totale omzet stijgt naar € 16,7 miljoen (+12%). De inkoopkosten nemen toe tot € 10,2 miljoen (+15%), vooral door investeringen in PodiumD en indexatie.
- Resultaat 2026: Begroot op € 650.536 positief, waarmee het eigen vermogen weer wordt aangevuld
Resultaat 2026: Begroot op € 650.536 positief, waarmee het eigen vermogen weer wordt aangevuld
Samenvatting financiële positie (bedragen x € 1.000)
2023 2024 2025 (begroot) 2026 (begroot)
Eigen vermogen 2.991 703 753 1.403
Omzet 16.301 14.951 14.981 16.727
Resultaat 244 -2.289 156 651
Ledenbijdrage
Zaanstad 6,9 6,9 6,9 15Risico’s en beheersmaatregelen
Complexiteit en onzekerheid doorontwikkeling Podium D
De uitrol en doorontwikkeling van PodiumD is omvangrijk en kent onzekerheden, onder meer door afhankelijkheid van externe ontwikkelpartners, veranderende wet- en regelgeving en de noodzaak tot integratie van diverse producten. Als beheersmaatregel werkt Dimpact met multidisciplinaire productteams en een kortcyclische ontwikkelaanpak (agile), waarbij leden via governance-structuren zoals de portfolioraad en architectuurraad actief betrokken zijn bij prioritering en besluitvorming. Daarnaast wordt jaarlijks in het bedrijfsplan geëvalueerd of de ontwikkelcapaciteit, financiering en planning nog aansluiten bij de ambities en risico’s.Beperkt weerstandsvermogen
Door de tijdelijke inzet van eigen vermogen voor Beyond23 is het weerstandsvermogen in 2025 en 2026 lager dan de norm. Dit wordt door de ALV geaccepteerd, maar vraagt om blijvende aandacht. Dimpact houdt bij het herstel van het weerstandsvermogen nadrukkelijk rekening met de verwachte groei van de organisatie. Deze groei moet duurzaam verlopen, met een evenwichtige uitbreiding van het ledenbestand en een schaalbare inrichting van de organisatie. Als beheersmaatregel wordt jaarlijks in het bedrijfsplan geëvalueerd of aanvullende financiële maatregelen nodig zijn, zoals het verhogen van ledenbijdragen, het beperken van uitgaven of het aantrekken van aanvullende financiering (bijv. subsidies). Het doel is om het weerstandsvermogen uiterlijk in 2027 weer op norm te brengen.Samenwerking ontwikkeling Generiek Publicatieplatform-Woo (GGP-Woo) en deelname AI-pilots
De financiële risico’s van onze samenwerkingsprojecten, GGP-WOO en AI-pilots, met Dimpact zijn zeer beperkt, doordat investeringen stapsgewijs en in samenwerking met andere gemeenten plaatsvinden. Daarbij worden risico’s zoals technische haalbaarheid en gebruiksvriendelijkheid vroegtijdig ondervangen door toetsing bij ICT-partners en het toepassen van herbruikbare open source gebruikersinterfaces.Juridische structuur Dimpact als risicobeperkende factor
Dimpact is een coöperatieve vereniging U.A. (Uitgesloten van Aansprakelijkheid). Dit betekent dat de leden van de vereniging, waaronder Zaanstad, niet aansprakelijk zijn voor eventuele schulden van de coöperatie.
Deze juridische structuur is een beheersmaatregel en beperkt het financiële risico voor individuele leden en draagt bij aan het vertrouwen in gezamenlijke investeringen en samenwerkingsprojecten.(Bedragen x € 1.000)
RON Achtersluispolder I B.V.
Rechtsvorm:
Besloten Vennootschap
Oprichtings-/publicatiedatum:
20 december 2005
Vestigingsplaats:
Amsterdam
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
De RON Achtersluispolder I is het uitvoeringsinstrument voor het (her)ontwikkelen van bedrijventerreinen in de Achtersluispolder.
Bestuurlijk belang
Gemeente Zaanstad is houder van 33 1/3% van de aandelen. Wethouder Onclin vertegenwoordigt de gemeente in de AvA, plaatsvervanging wethouder Slegers.
Er is sprake van duale aansturing waarbij de wethouder financiën invulling geeft aan de eigenaarsrol en het inhoudelijk opdrachtgeverschap is belegd bij de beleidsportefeuillehouder. In het collegebesluitt 2021/24740 kiest het college ervoor om te kiezen voor een ambtelijke vertegenwoordiging in het bestuur. De samenwerking heeft een operationeel karakter. Mocht dit in de toekomst wijzigen dan wordt dit besluit herzien.Aandelenkapitaal € 18.000
Stemverhouding:
33,33%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Inleiding
Bij de ontmanteling van de RON NV is de gemeente, op verzoek van de gemeenteraad, aandeelhouder geworden van Achtersluispolder I BV (een dochter van RON NV) om zeggenschap te houden over het Houtcentrum. De gemeente is 33 1/3 % aandeelhouder van RON Achtersluispolder I B.V. en het Havenbedrijf Amsterdam aandeelhouder van de overige 66 2/3% aandelen. Op de korte en middellange termijn wordt het Houtcentrum verhuurd aan verschillende bedrijven en het COA voor de opvang van asielzoekers.Het gebied wordt aanhouden om de toekomstige ontsluiting mogelijk te maken, daarnaast dient het gebied ook om in te zetten op intensivering van bedrijventerreinen om daarmee ruimte te maken voor bedrijfsverplaatsingen. In 2024 is het Houtcentrum BV een verkenning gestart naar de mogelijkheden van gestapelde bedrijfsfuncties.
De gemeente Zaanstad en Port of Amsterdam NV zien als aandeelhouders van de RON Achtersluispolder I BV mogelijkheden en kansen om via deze deelneming gezamenlijk actief grondbeleid te voeren op de Zaanse bedrijventerreinen langs het Noordzeekanaal.
In juli 2025 besloot B&W om een verkenning te starten samen met Port of Amsterdam.
Uit ambtelijke verkenningen binnen de gemeente Zaanstad en Port of Amsterdam is gebleken dat de RON ASP I BV wellicht een goed instrument is om actief grondbeleid mee te realiseren. Dit aangezien bedrijfsverplaatsingen en het intensiveren van bedrijfskavels op dit moment niet door de markt worden opgepakt.In november 2025 heeft de gemeenteraad ingestemd met het grondbeleid van RON ASP I BV.
De gemeente en Port of Amsterdam (PoA) willen samen actief gronden en bedrijfspanden kopen, herontwikkelen, exploiteren en uitgeven aan bedrijven op de Zaanse bedrijventerreinen in het Noordzeekanaalgebied (hierna actief grondbeleid). De gemeente wil voor haar financiering hiervan de meeropbrengst van verkoop erfpachtgrond op HoogTij inzetten. PoA is erfpachter van deze grond. PoA zal na positieve besluitvorming bij haar eigen aandeelhouders (Gemeente Amsterdam) vervolgens hetzelfde bedrag investeren in de RON BV. De gemeenteraad van Zaanstad moet een akkoord geven op de voorgenomen uitbreiding van de samenwerking (wensen en bedenkingen) en het beschikbaar stellen van de financieringFinanciële positie
Jaarrekening 2024
Het jaar 2024 is afgesloten met een positief saldo van € 0,26 mln. De bestemming van dit resultaat is door het toe te voegen aan de overige reserves die hierna € 2,5 mln. bedragen. De bezitting bestaat voornamelijk uit de deelneming (50,3%) in het Houtcentrum BV € 3 mln., welke gebaseerd is op de nettovermogenswaarde. Het Houtcentrum BV heeft een eigen vermogen van € 5,1 mln. op een balanstotaal van € 10,1 mln. De financiële positie is gelet op de solvabiliteit van 50% goed te noemen.Jaarrekening 2025
Het jaar 2025 is afgesloten met een positief saldo van € 0,26 mln.
Aan de algemene vergadering wordt voorgesteld het resultaat over 2025 ad € 260.771 toe te voegen aan de overige reserves.Begroting 2026
De RON Achtersluispolder I BV heeft geen begroting. RON Achtersluispolder I BV behoudt de deelneming in het Houtscentrum BV. Verder zijn er geen activiteiten gepland.Risico’s en beheersmaatregelen
Het financiële risico bestaat uit het bedrag van € 0,2 mln., zijnde 33,33% van onze deelneming in het aandelenkapitaal van RON Achtersluispolder I BV, welke gewaardeerd is tegen de verkrijgingsprijs. En de uitgegeven geldlening € 0,25 mln. welke is opgenomen tegen de nominale waarde. Beheersmaatregel bestaat uit het jaarlijks beoordelen van de jaarrekening van RON Achtersluispolder I B.V. Gelet op de financiële positie van RON Achtersluispolder I BV is er geen aanleiding om een voorziening op te nemen omdat het eigenvermogen (ruim € 2,5 mln.) en ons aandeel hierin (33,33%) hoger is dan de verkrijgingsprijs.RON Achtersluispolder I BV betreft een beheermaatschappij welke aandelen houdt in Houtcentrum BV (belang 50,3%). De waardering Houtcentrum BV heeft dus invloed op het risicoprofiel/ waardering van ons belang in RON Achtersluispolder I BV.
(Bedragen x € 1.000)
Stichting Marketing Zaanstreek
Rechtsvorm:
Stichting (op basis van quasi-inbesteding)
Oprichtings-/publicatiedatum:
Oprichting 8 juli 2010, laatste statutenwijziging 26 juni 2024
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
laag
Openbaar belang
Citymarketingdiensten worden ingezet om de positie en het ‘merk’ van de gemeente te versterken in het algemeen belang.
Bestuurlijk belang
Gemeente Zaanstad heeft geen zetel in het bestuur, maar verleent goedkeuring aan de Raad van Toezicht in de benoeming van de directeur-bestuurder, de leden van de Raad van Toezicht van de stichting worden direct door Zaanstad benoemd.
Stemverhouding:
nvt
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
2024 was een intensief jaar waarin de uitwerking van de nieuwe citymarketingopdracht centraal stond. In 2025 verlegt SMZ de focus grotendeels op haar kernactiviteiten.
De meerjarenstrategie wordt uitgevoerd volgens de uitgestippelde roadmap en diverse nieuwe projecten zijn opgepakt, waar de viering van Roze Zaterdag een belangrijk voorbeeld van is.In 2025 heeft zowel de gemeente als SMZ stappen gezet met het verder inregelen van de processen in de organisatie. Zo zijn bijvoorbeeld de KPI’s vastgesteld, waarmee de voortgang en effectiviteit van de uitvoering meetbaar wordt gemaakt. De bronnen en systemen om deze KPI’s te monitoren, worden dit jaar ingericht.
De focus ligt dit jaar op het versterken van verbindingen en het samenbrengen van belanghebbenden, om zo een structurele samenwerking te realiseren die initiatieven op economisch, gastvrijheids- en cultuurgebied mogelijk maakt.
In het meerjarenplan van de stichting staat dat de focus komende jaren ligt op:
- Promotie van evenementen en activiteiten in samenwerking met lokale partners.
Promotie van evenementen en activiteiten in samenwerking met lokale partners.
- Fysiek gastheerschap, zoals informatiepunten en bezoekersbegeleiding.
Fysiek gastheerschap, zoals informatiepunten en bezoekersbegeleiding.
- Beeldbepalende projecten die bijdragen aan de identiteit van Zaanstad.
Beeldbepalende projecten die bijdragen aan de identiteit van Zaanstad.
- Samenwerking met ondernemers en instellingen in de regio én met partners in de Metropoolregio Amsterdam
Samenwerking met ondernemers en instellingen in de regio én met partners in de Metropoolregio Amsterdam
Governance
- Er is een dienstverleningsovereenkomst afgesloten voor onbepaalde tijd (2024/8599079).
Er is een dienstverleningsovereenkomst afgesloten voor onbepaalde tijd (2024/8599079).
- De directeur-bestuurder wordt benoemd door de RvT na goedkeuring van de gemeente.
De directeur-bestuurder wordt benoemd door de RvT na goedkeuring van de gemeente.
- De directeur-bestuurder is eindverantwoordelijk voor de prestaties van de stichting en voor de uitvoering van de opdracht zoals verstrekt door de gemeente Zaanstad. De directeur-bestuurder is eerste aanspreekpunt voor de gemeente en de Raad van Toezicht.
De directeur-bestuurder is eindverantwoordelijk voor de prestaties van de stichting en voor de uitvoering van de opdracht zoals verstrekt door de gemeente Zaanstad. De directeur-bestuurder is eerste aanspreekpunt voor de gemeente en de Raad van Toezicht.
- Gemeente Zaanstad benoemt de leden van de Raad van Toezicht van de stichting.
Gemeente Zaanstad benoemt de leden van de Raad van Toezicht van de stichting.
- De Raad van Toezicht houdt integraal toezicht op de besturing van de organisatie van de stichting. Onder het houden van toezicht vallen bijvoorbeeld het goedkeuren van besluiten van het bestuur alsmede het monitoren van het functioneren van het bestuur.
De Raad van Toezicht houdt integraal toezicht op de besturing van de organisatie van de stichting. Onder het houden van toezicht vallen bijvoorbeeld het goedkeuren van besluiten van het bestuur alsmede het monitoren van het functioneren van het bestuur.
- De strategische visie wordt conform de Statuten ter goedkeuring aan de Gemeente Zaanstad voorgelegd. Na de goedkeuring van Gemeente Zaanstad, stelt de Raad van Toezicht de Strategische visie en (meerjaren) begroting overeenkomstig vast.
De strategische visie wordt conform de Statuten ter goedkeuring aan de Gemeente Zaanstad voorgelegd. Na de goedkeuring van Gemeente Zaanstad, stelt de Raad van Toezicht de Strategische visie en (meerjaren) begroting overeenkomstig vast.
- Voorgangsgesprekken Zaanstad – stichting:
Voorgangsgesprekken Zaanstad – stichting:
- Er is een governance structuur afgesproken. 2-3 keer per jaar is er een bestuurlijk overleg met ambtenaren en wethouder waar de directeur en RvT rapporteert over de jaarrekening of tussentijdse rapportages, bereik en effect van campagnes en activiteiten, tevredenheidsonderzoeken en reputatiemetingen. Waar nodig wordt tussentijds bijgestuurd op de opdracht.
Er is een governance structuur afgesproken. 2-3 keer per jaar is er een bestuurlijk overleg met ambtenaren en wethouder waar de directeur en RvT rapporteert over de jaarrekening of tussentijdse rapportages, bereik en effect van campagnes en activiteiten, tevredenheidsonderzoeken en reputatiemetingen. Waar nodig wordt tussentijds bijgestuurd op de opdracht.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel is laag met een minimaal toezichtsarrangement.Financiële positie
Jaarrekening 2024
De controleverklaring is door de onafhankelijke accountant afgegeven. Het resultaat over 2024 bedraagt -€ 37.769 en is veroorzaakt door tegenvallende partnerinkomsten en door de verduurzaming van het personeelsbestand. Het negatieve resultaat wordt verrekend met de organisatie-ontwikkelingsreserves van de organisatie.
De jaarrekening is vastgesteld door het bestuur op 2 juni 2025.Begroting 2026
De begroting 2026 en het bijbehorende activiteitenplan is goedgekeurd door de portefeuillehouder op 19 juni 2025. De begroting is gebaseerd op de uitwerking zoals opgenomen in de businesscase. Het activiteitenplan 2026 wordt eind 2025 opgeleverd en vastgesteld.Risico's en beheermaatregelen
Risico’s- Te beperkte inzichtelijkheid in de toegevoegde waarde van SMZ.
Te beperkte inzichtelijkheid in de toegevoegde waarde van SMZ.
- Overschrijding van de bovengrens van 20% externe baten waardoor de voorwaarden van quasi-inbesteding worden geschonden.
Overschrijding van de bovengrens van 20% externe baten waardoor de voorwaarden van quasi-inbesteding worden geschonden.
- Toename financiële druk bij de gemeente doordat partners afhaken.
Toename financiële druk bij de gemeente doordat partners afhaken.
- De Zaanstore ziet de stijging van inkoopkosten en het (deels) verrekenen van deze stijging als risico op daling van omzet en marge.
De Zaanstore ziet de stijging van inkoopkosten en het (deels) verrekenen van deze stijging als risico op daling van omzet en marge.
- De omvang en diversiteit van de opdracht zorgen voor ee hoge druk op de beschikbare personele capaciteit, wat risico’s oplevert voor de voortgang en kwaliteit van de uitvoering.
De omvang en diversiteit van de opdracht zorgen voor ee hoge druk op de beschikbare personele capaciteit, wat risico’s oplevert voor de voortgang en kwaliteit van de uitvoering.
Beheersmaatregelen
- Het meten van de toegevoegde waarde met behulp van korte- en langetermijndoelstellingen en met behulp van duidelijke KPI’s.
Het meten van de toegevoegde waarde met behulp van korte- en langetermijndoelstellingen en met behulp van duidelijke KPI’s.
- De directie van SMZ rapporteert periodiek over de bevinding voor de 80/20 verhouding.
De directie van SMZ rapporteert periodiek over de bevinding voor de 80/20 verhouding.
- De directie van SMZ informeert de gemeente over nieuwe opdrachten.
De directie van SMZ informeert de gemeente over nieuwe opdrachten.
- De directie van SMZ zet stevig in op samenwerking en stimuleert lokale initiatieven.
De directie van SMZ zet stevig in op samenwerking en stimuleert lokale initiatieven.
- Jaarronde monitoring van marges en omzet van de Zaanstore, meegenomen in periodiek rapportages.
Jaarronde monitoring van marges en omzet van de Zaanstore, meegenomen in periodiek rapportages.
- Vanaf 2025 wordt gestart met het werken met een productbegroting en het bijhouden van een urenregistratie ter voorbereiding op de definitieve invoering per 2026. Hiermee kan de gemeente beter kan sturen op de opdracht.
Vanaf 2025 wordt gestart met het werken met een productbegroting en het bijhouden van een urenregistratie ter voorbereiding op de definitieve invoering per 2026. Hiermee kan de gemeente beter kan sturen op de opdracht.
- Vanaf het begrotingsjaar 2025 geldt de verplichting dat SMZ een sluitende begroting dient op te stellen.
Vanaf het begrotingsjaar 2025 geldt de verplichting dat SMZ een sluitende begroting dient op te stellen.
(Bedragen x € 1.000)
Stichting Jeugdteam Zaanstad
Rechtsvorm:
Stichting
Oprichtings-/publicatiedatum:
01-01-2022
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
hoog
Openbaar belang
Het verlenen van jeugdhulp aan jeugdigen in Zaanstad, het beoordelen en doorverwijzen naar specialistische jeugdhulp en het voeren van regie op ondersteuningsplannen van gezinnen. Dit doet het jeugdteam door integraal samen te werken met de Sociale Wijkteams, het onderwijs, de huisartsen, specialistische aanbieders en andere partners in de wijken.
Bestuurlijk belang
Gemeente Zaanstad heeft geen zetel in het bestuur, maar benoemt wel de directeur-bestuurder en de leden van de Raad van Toezicht van de stichting.
Stemverhouding:
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
- De gemeenten geven uitvoering aan de Hervormingsagenda jeugd 2022-2028 zoals is afgesproken met het rijk. De doelstelling is tweeledig: kwalitatief goede jeugdhulp voor de kinderen die het hardst nodig hebben en terugdringen van de kosten.
De gemeenten geven uitvoering aan de Hervormingsagenda jeugd 2022-2028 zoals is afgesproken met het rijk. De doelstelling is tweeledig: kwalitatief goede jeugdhulp voor de kinderen die het hardst nodig hebben en terugdringen van de kosten.
- Het college nam in september 2025 het besluit om het Sociaal wijkteam en het Jeugdteam worden in 2027 samen te brengen in één stichting. Zo ontstaat een organisatie die past bij onze eigen wensen en eisen, én die aansluit bij landelijke ontwikkelingen; lokale teams worden daarin stevig verankerd in de Wmo en Jeugdwet. Een 0 tot 100 team voorkomt dat inwoners langs meerdere loketten moeten. Alle expertise komt samen in één organisatie, problemen van ouders en kinderen worden in samenhang bekeken, en de samenwerking op de werkvloer wordt structureel en effectiever. Zo bouwen we aan een duurzame en toekomstbestendige organisatie voor Werken in de wijk. De gemeenteraad gaf in oktober het college wensen en bedenkingen mee op het voorstel. Vanaf het 4de kwartaal worden stappen gezet om toe te werken na één stichting.
Het college nam in september 2025 het besluit om het Sociaal wijkteam en het Jeugdteam worden in 2027 samen te brengen in één stichting. Zo ontstaat een organisatie die past bij onze eigen wensen en eisen, én die aansluit bij landelijke ontwikkelingen; lokale teams worden daarin stevig verankerd in de Wmo en Jeugdwet. Een 0 tot 100 team voorkomt dat inwoners langs meerdere loketten moeten. Alle expertise komt samen in één organisatie, problemen van ouders en kinderen worden in samenhang bekeken, en de samenwerking op de werkvloer wordt structureel en effectiever. Zo bouwen we aan een duurzame en toekomstbestendige organisatie voor Werken in de wijk. De gemeenteraad gaf in oktober het college wensen en bedenkingen mee op het voorstel. Vanaf het 4de kwartaal worden stappen gezet om toe te werken na één stichting.
- Het college heeft met de raad afgesproken periodiek over de voortgang van de jeugdhulp in Zaanstad
Het college heeft met de raad afgesproken periodiek over de voortgang van de jeugdhulp in Zaanstad
te rapporteren via een voortgangsrapportage met een frequentie van tweemaal per jaar. De rapportages worden ter kennisname aangeboden. Met deze rapportage wordt een van de aanbevelingen van het rekenkameronderzoek Jeugdhulp in Zaanstad opgevolgd. In de voortgangsrapportage staat een update de aantallen jeugdigen in de jeugdhulp, de kostenontwikkeling, de besparende maatregelen en de lopende trajecten rondom jeugd. De laatste voortgangsrapportage is in september 2025 aangeboden.te rapporteren via een voortgangsrapportage met een frequentie van tweemaal per jaar. De rapportages worden ter kennisname aangeboden. Met deze rapportage wordt een van de aanbevelingen van het rekenkameronderzoek Jeugdhulp in Zaanstad opgevolgd. In de voortgangsrapportage staat een update de aantallen jeugdigen in de jeugdhulp, de kostenontwikkeling, de besparende maatregelen en de lopende trajecten rondom jeugd. De laatste voortgangsrapportage is in september 2025 aangeboden.
- Personeel: er is vrij weinig verloop onder het personeel, wel wordt een toename van de werkdruk ervaren. Door een grotere toestroom van hulpvragen waarbij de formatie gelijk blijft neemt de werkdruk voor de medewerkers toe. Vanuit oogpunt van continuïteit wordt momenteel ingezet op vaste mensen voor een deel van de inhuur.
Personeel: er is vrij weinig verloop onder het personeel, wel wordt een toename van de werkdruk ervaren. Door een grotere toestroom van hulpvragen waarbij de formatie gelijk blijft neemt de werkdruk voor de medewerkers toe. Vanuit oogpunt van continuïteit wordt momenteel ingezet op vaste mensen voor een deel van de inhuur.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel is hoog. Het maatschappelijk belang is groot, het gaat om kwetsbare kinderen. De financiële bijdrage van de gemeente is aanzienlijk.Financiële positie
Jaarrekening 2024
De jaarrekening van Stichting Jeugdteam is over 2024 uitgekomen op een financieel tekort van € 101.000. Op de totale omzet van € 11,5 mln. is dit een tekort van 0,9%. Het tekort is vooral het gevolg van hogere personeelskosten, wat weer wordt veroorzaakt door hogere kosten voor inhuur van personeel.Het resultaat is verrekend met de Algemene Reserve van Stichting Jeugdteam. De Algemene Reserve van Stichting Jeugdteam bedraagt voorafgaand aan 2025 € 732.000. Het Eigen Vermogen van Stichting Jeugdteam mag maximaal 10% van de begroting in het daaropvolgende jaar zijn. Afgezet tegen de begroting 2025 van € 11,9 mln. mag het Eigen Vermogen maximaal € 1,19 mln. zijn. De buffer in het Eigen Vermogen stelt de stichting in staat om tegenvallers zelf op te vangen zodat ook strakker begroot kan worden.
Begroting 2026
De Begroting 2026 wordt in het najaar van 2025 vastgesteld. Uitgangspunt voor deze begroting is de begroting van 2025. Deze wordt vermeerderd met de afgesproken indexatie op basis van de Overheidsbijdrage in de Arbeidsontwikkeling (OVA). Dit komt voor 2026 (vooralsnog) uit op 5,2%.Het vinden van personeel blijft lastig. Indien mogelijk wordt gebruik gemaakt van tijdelijk personeel. Het Jeugdteam heeft in de begroting voor 2025 de ambitie opgenomen om de kosten voor inhuur terug te brengen en hiervoor personeel in dienst voor aan te nemen.
Risico's en beheermaatregelen
- Rechtmatigheid: Uit controles die door de gemeente bij Stichting Jeugdteam zijn uitgevoerd, is gebleken dat Stichting Jeugdteam bepaalde inkopen (inhuur van personeel) Europees had moeten aanbesteden. Dit heeft geleid tot een onrechtmatigheid van € 420.000. Deze onrechtmatigheid heeft doorgewerkt in de Jaarrekening 2024 van de gemeente.
Rechtmatigheid: Uit controles die door de gemeente bij Stichting Jeugdteam zijn uitgevoerd, is gebleken dat Stichting Jeugdteam bepaalde inkopen (inhuur van personeel) Europees had moeten aanbesteden. Dit heeft geleid tot een onrechtmatigheid van € 420.000. Deze onrechtmatigheid heeft doorgewerkt in de Jaarrekening 2024 van de gemeente.
- Vanuit het risk control raamwerk opgesteld door KPMG zijn de belangrijkste risico’s een hoge werkdruk, het behouden en aantrekken van personeel en op het doelmatig en rechtmatig besteden van financiële middelen.
Vanuit het risk control raamwerk opgesteld door KPMG zijn de belangrijkste risico’s een hoge werkdruk, het behouden en aantrekken van personeel en op het doelmatig en rechtmatig besteden van financiële middelen.
- Een belangrijke vervolgstap is het gezamenlijk met de stichting opstellen van een plan waarin risico's worden geprioriteerd en een roadmap wordt gecreëerd om mitigerende maatregelen te introduceren, evalueren en implementeren .
Een belangrijke vervolgstap is het gezamenlijk met de stichting opstellen van een plan waarin risico's worden geprioriteerd en een roadmap wordt gecreëerd om mitigerende maatregelen te introduceren, evalueren en implementeren .
- In de begroting van Zaanstad zijn geen financiële risico’s opgenomen voor de stichting.
In de begroting van Zaanstad zijn geen financiële risico’s opgenomen voor de stichting.
Beheersmaatregelen
- Rechtmatigheid: De gemeente gaat in overleg met Stichting Jeugdteam over het aanleveren van tussentijdse informatie over de gedane inkopen en de mogelijke financiële onrechtmatigheden daarvan. Ook is geadviseerd om de inhuurprocedure aan te passen om onrechtmatigheden op dit proces te voorkomen. Monitoring hiervan vindt gedurende 2025 plaats.
Rechtmatigheid: De gemeente gaat in overleg met Stichting Jeugdteam over het aanleveren van tussentijdse informatie over de gedane inkopen en de mogelijke financiële onrechtmatigheden daarvan. Ook is geadviseerd om de inhuurprocedure aan te passen om onrechtmatigheden op dit proces te voorkomen. Monitoring hiervan vindt gedurende 2025 plaats.
- Bij de Stichting worden verbijzonderde interne controles uitgevoerd. Aandachtspunten zijn welke gegevens vanuit privacyoogpunt in het dossier mogen worden opgenomen en hoe de prestatielevering op alle dossiers goed kan worden aangetoond.
Bij de Stichting worden verbijzonderde interne controles uitgevoerd. Aandachtspunten zijn welke gegevens vanuit privacyoogpunt in het dossier mogen worden opgenomen en hoe de prestatielevering op alle dossiers goed kan worden aangetoond.
- Het zaaksysteem Mens Centraal wordt opnieuw ingericht zodat aan alle registratie- en privacy eisen kan worden voldaan.
Het zaaksysteem Mens Centraal wordt opnieuw ingericht zodat aan alle registratie- en privacy eisen kan worden voldaan.
- Het vinden en behouden van goed gekwalificeerd personeel blijft een uitdaging. Trajecten kennen veelal een langere doorlooptijd. Vanuit stabiele continuïteit van zorglevering door dezelfde begeleider leidt dit tot een toename van wachtlijsten.
Het vinden en behouden van goed gekwalificeerd personeel blijft een uitdaging. Trajecten kennen veelal een langere doorlooptijd. Vanuit stabiele continuïteit van zorglevering door dezelfde begeleider leidt dit tot een toename van wachtlijsten.
- Door de inrichting van de overlegstructuur tussen de stichting en de gemeente is tijdige bijsturing op FTE’s en kosten mogelijk.
Door de inrichting van de overlegstructuur tussen de stichting en de gemeente is tijdige bijsturing op FTE’s en kosten mogelijk.
- Zaanstad onderhoudt goed contact met directeur.
Zaanstad onderhoudt goed contact met directeur.
- goede gezondheid en welzijn (SDG 3)
NV HVC
(Bedragen x € 1.000)
Stichting Sportbedrijf Zaanstad
Rechtsvorm:
Stichting
geen bestuurlijke deelname
quasi inbestedingOprichtings-/publicatiedatum:
01-01-2015
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Het Sportbedrijf is verantwoordelijk voor de exploitatie van sporthallen, gymzalen en zwembaden en de uitvoering van sportstimuleringsactiviteiten en de impuls onderwijs, sport en cultuur. De opdracht van de gemeente Zaanstad aan het Sportbedrijf is vastgelegd in een exploitatieovereenkomst.
Bestuurlijk belang
De leden van de Raad van Toezicht worden door het College van burgemeester en wethouders van de gemeente Zaanstad benoemd, geschorst en ontslagen.
Stemverhouding:
nvt
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
De huidige exploitatieovereenkomst loopt 5 jaar, van 1 januari 2025 tot en met 31 december 2029.
De zwemlessen blijven onverminderd in trek, ook doordat kinderen via de Meedoen Regeling hun zwemdiploma A en B kunnen halen.
Naast de exploitatie van zwembaden, sporthallen en gymzalen biedt het sportbedrijf een variëteit aan sporten om zoveel mogelijk aan te sluiten bij de behoefte van de inwoners. Hiermee geven zij invulling aan het sportbeleid van gemeente Zaanstad. Het Sportbedrijf heeft de coördinatie voor valpreventie op zich genomen en werkt steeds nauwer samen met de afdeling Openbare Orde en Veiligheid om groepen jongeren bezig te houden tijdens risicovolle momenten, bijvoorbeeld tijdens oud en nieuw.Financiën
De Gemeente stelt jaarlijks een budget ter beschikking aan de Stichting ten behoeve van de exploitatie van de accommodaties en de uitvoering van de activiteiten (Exploitatiebijdrage). Jaarlijks stelt de stichting de begroting op voor het komende jaar binnen dit kader en legt deze voor ter goedkeuring aan de gemeente. Voor 2026 heeft het college een bezuiniging opgelegd van € 87.000 en deze is in de begroting 2026 door het Sportbedrijf verwerktJaarrekening 2024
Het resultaat van de jaarrekening 2024 is voor toevoeging aan de reserves € 146.229 negatief en na toevoeging aan de reserves € 1.114.679 negatief. Dit tekort wordt gedekt uit het bij de Stichting opgebouwde Bestemmingsfonds Nog te besteden Exploitatie Sportbedrijf. Het tekort is ontstaan door een CAO stijging van 6,1% met ingang van 2025 en hogere kosten voor energie. De reserveringen bevatten daarom zo’n € 1,1 miljoen voor verduurzamingsmaatregelen in de zwembaden Crommenije en Zaangolf. Daarnaast is € 500.000 gereserveerd voor de inrichting van de horeca en kantoren in het nieuw te bouwen zwembad De Slag. De bouw daarvan is gestart. Het zwembad zal in 2027 in gebruik worden genomen.De reserve “nog te besteden exploitatie Sportbedrijf” daalt na de bestemmingen van ruim € 2,2 miljoen naar ruim € 1,1 miljoen.De afrekening over de afgelopen 5 jaren komt daarmee uit op € 0. Zaanstad ontvangt geen geld terug, maar hoeft ook niet bij te betalen.
Begroting 2026
De exploitatiebijdrage wordt verhoogd met de 2,1% prijsindex die gemeente Zaanstad in de begroting 2026 heeft gehanteerd en de opgelegde bezuiniging van € 87.000 is verwerkt. Ook de CAO stijging van 6,6% met ingang van 1 januari 2026 is in de begroting verwerkt. De exploitatiebijdrage komt daarmee uit op € 5.963.186,- exclusief btw en het begrote tekort op € 220.010.Doordat de prijsindexering die de gemeente toepast fors lager is dan de stijging van de loonkosten en met name de energielasten, wordt het voor Sportbedrijf lastig om een positieve exploitatie te realiseren. Het Sportbedrijf heeft nu een meerjarenbegroting opgesteld voor de jaren 2025 tot en met 2029, waarbij vanaf 2029 pas weer sprake zal zijn van een sluitende begroting. Daarnaast is in deze meerjarenplanning een belangrijk voorbehoud opgenomen ten aanzien van de vergoeding via de BTW SPUK. Doordat deze regeling gewijzigd is, bestaat de kans dat de definitieve uitkering lager is dan waar nu rekening mee gehouden wordt. De voorziene tekorten kunnen enige tijd door het Sportbedrijf zelf opgevangen worden, door inzet van de reserve “nog te besteden exploitatie Sportbedrijf”. Hoe dit doorwerkt op de lange termijn is beperkt in te schatten.
Risico’s en beheersmaatregelen
- Zwembadcapaciteit wordt niet volledig benut
Zwembadcapaciteit wordt niet volledig benut
Er is landelijk sprake van een groeiend tekort aan zwemdocenten, waardoor op veel plaatsen geen gebruik gemaakt kan worden van de volledige zwembadcapaciteit. Met als gevolg dat de inkomsten onder druk staan en de wachtlijsten toenemen. Dit is ook een risico voor Stichting Sportbedrijf Zaanstad. In 2025 heeft het Sportbedrijf de roosters in kunnen vullen waardoor dit risico niet is opgetreden. Het blijft echter een aandachtspunt.
- Vertraging oplevering nieuw zwembad De Slag
Vertraging oplevering nieuw zwembad De Slag
Het huidige zwembad De Slag is verouderd. Als de oplevering van het nieuwe zwembad vertraagt, moeten we langer gebruik maken van het huidige zwembad. Dit leidt tot extra onderhoudskosten omdat het pand in verouderde staat is
- Stijgende loonkosten en energielasten
Stijgende loonkosten en energielasten
De indexering van de gemeente Zaanstad is lager dan de werkelijke stijging van de loonkomsten en energielasten. Het Sportbedrijf kan dit nu nog opvangen, maar dit wordt steeds moeilijker. Zie ook de uitleg bij de begroting 2026.
(Bedragen x € 1.000)
NV HVC
Rechtsvorm:
Naamloze vennootschap
Oprichtings-/publicatiedatum:
2 januari 1991
Vestigingsplaats:
Alkmaar
Toezichtsregime:
hoog
Openbaar belang
De HVC heeft als doel het zeker stellen dat tegen de laagste kosten en op verantwoorde wijze het Zaanse rest-, grof- en gft-afval wordt verwerkt.
Bestuurlijk belang
Wethouder Onclin vertegenwoordigt de gemeente in de AvA.
Stemverhouding:
6,25% aandelen A
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Op 5 juni 2025 was de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AvA). De AvA besloot over de volgende onderwerpen:Jaarverslag 2024
Met haar jaarverslag geeft HVC een uitgebreide toelichting op haar activiteiten en de jaarrekening geeft blijk van een financieel gezonde positie. De jaarrekening wordt onder ‘financiële positie’ verder toegelicht.Ontwikkeling warmtesysteem Westland - realisatie geothermieproject Wippolderlaan
De AvA stemde in met de realisatie van geothermieproject Wippolderlaan, tegen een geraamde maximale investeringssom van € 60 miljoen, te financieren onder garantstelling aandeelhouders A met een geraamd rendement van 10,1%.Voordracht tot benoeming tot lid van de raad van commissarissen
In de Algemene Vergadering van 5 juni 2025 is een nieuw lid benoemd voor de RvC.Dividendbeleid
Voor zover ruimte overblijft, zal deze benut worden voor het matigen van de tarieven.Afval
HVC ondersteunt gemeenten om stappen te zetten naar een circulaire economie en volgt hierbij het uitvoeringsprogramma ‘Van Afval naar Grondstof (VANG)’. Het streven is om via het scheiden van schone stromen uit het restafval te komen tot preventie van afval/grondstoffen. Hiertoe zijn de volgende uit de Menukaart Afvalpreventie de volgende pijlers gekozen: voedselverspilling, wasbare luiers, delen en lenen, de ja-ja sticker en reparatie . Een andere pijler is recycling om te voorkomen dat waardevolle grondstoffen verloren gaan. Hiertoe is een hoogwaardig systeem van inzameling voor bron- en nascheiding vereist. Bronscheiding geldt voor PMD (laagbouw) gft-e, oud papier, textiel en glas . Daar waar inwoners, vanwege hun woonsituatie, denk hierbij aan hoogbouw, geen gelegenheid hebben voor bronscheiding is technische nascheiding voor de stromen metaal en verpakkingsmaterialen mogelijk via een sorteerinstallatie. Verbranding van restafval levert bodemas op die wordt bewerkt in een installatie waardoor ijzer, staal en non-ferro wordt gerecycled en als grondstof wordt vermarkt. Het residu van de bewerkte bodemas bestaat uit fosfaat. In samenwerking met meerdere partijen is er een pilot gestart voor fosfaat-terugwinning zodat deze schaarse grondstof niet via mijnbouw uit de natuur wordt gehaald. Naast deze innovatie zijn er initiatieven ontwikkeld voor het vervaardigen van natuurlijke plasticvervangers die volledig biologisch afbreekbaar zijn Een derde innovatie is de voorbereiding van een grootschalige CO2-afvanginstallatie voor bij de afvalenergiecentrale in Alkmaar.Warmte
HVC is betrokken bij de verkenning naar mogelijke warmte oplossingen voor Krommenie. HVC profileert zich steeds meer als publiek warmtebedrijf en wil in samenwerking met de gemeente bijdragen aan een verkenning naar mogelijke aardgasvrije oplossingen voor het verwarmen van woningen in Krommenie.Op 11 december 2025 was de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AvA). De AvA besloot over de volgende onderwerpen:
Uitgifte van aandelen A aan de gemeenten Utrecht en Nieuwegein
In de zomer van 2024 is HVC door de gemeente Utrecht benaderd in het kader van onderzoek naar mogelijkheden tot samenwerking in een publiek warmtebedrijf. Sindsdien hebben deze initiële gesprekken geleid tot een intensieve afweging van de mogelijkheid van een aandeelhouderschap in HVC, waarbij naast de warmteactiviteiten ook de afval-/grondstoffen gerelateerde aspecten zijn onderzocht. Op basis van dit onderzoek is het college van Utrecht gekomen tot een voorkeur voor aansluiting bij HVC.
Daarnaast heeft ook de gemeente Nieuwegein belangstelling getoond voor toetreding tot HVC. De inhoudelijke overwegingen daarvoor komen overeen met die van Utrecht. Daar komt bij dat Nieuwegein als buurgemeente van Utrecht bij voorkeur aansluit op de systeemkeuze die Utrecht ten aanzien van de warmtetransitie maakt, aangezien de gebouwde omgeving van Nieuwegein aansluit op die van Utrecht. Ook het college van Nieuwegein heeft inmiddels een voorkeur uitgesproken voor HVC, die zij aan de gemeenteraad zal voorleggen.
Gemeente Utrecht komt in aanmerking voor 453 aandelen A en Gemeente Nieuwegein voor 82 aandelen A. Door de uitgifte van de nieuwe aandelen verwatert het belang van Gemeente Zaanstad tot 6,25% (nu 7,15%).Realisatie geothermieproject Alton
Het project beoogt het verduurzamen van de huidige warmteproductie voor het warmtenet in de regio Alkmaar en het voorziet in de extra warmtevraag vanwege de doorontwikkeling van het net naar het noorden.
Het project bouwt voort op de kennis en ervaring die is opgedaan met de ontwikkeling en realisatie van de vier geothermieprojecten die onderdeel zijn van warmtesysteem Westland. De investering in aardwarmte Alton is onderdeel van de geraamde warmteactiviteiten in het kader van de herijkte strategie 2025-2035.
De geraamde investering bedraagt € 85 mln., te financieren onder garantstelling aandeelhouders A, met een geraamd rendement van 11,0%,
Voorafgaand aan de AvA heeft de gemeenteraad van Zaanstad de mogelijkheid gekregen om wensen en bedenkingen mee te geven. Dit is verplicht bij financieringen boven € 10 mln. De uitkomst hiervan is dat de gemeente Zaanstad als aandeelhouder instemde met voorstel en het volgende heeft tijdens de AvA heeft meegegeven:- Zaanstad vindt het belangrijk om te benadrukken dat het warmtenet betaalbaar moet zijn voor de inwoners. Zaanstad roept op om dit als uitgangspunt op te nemen bij het besluit.
Zaanstad vindt het belangrijk om te benadrukken dat het warmtenet betaalbaar moet zijn voor de inwoners. Zaanstad roept op om dit als uitgangspunt op te nemen bij het besluit.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel van de HVC is hoog (op basis van de methodiek). Dit wordt veroorzaakt door grote financiële belangen in de HVC van Gemeente Zaanstad via het aandeelhouderschap en onzekerheid over de ontwikkeling van de elektriciteitsprijs. Daarnaast participeert HVC in diverse consortia, waaronder het Windmolenpark. De publieke en maatschappelijke betrokkenheid bij HVC is hoog, (inzameling en) verwerking van grondstof en afval raakt de burger.Financiële positie
Jaarrekening 2024
Het nettoresultaat van HVC over 2024 bedraagt € 24,5 miljoen. Dit is € 10 miljoen minder dan in 2023. De belangrijkste reden hiervoor is de energieprijzen. Tevens zijn de dividendinkomsten (uit deelnemingen) substantieel lager dan in 2023. Dit is naar verwachting een timingverschil, omdat het uitkeren van dividend afhankelijk is van de cashpositie van de deelneming.
Net als in 2023 investeerde HVC opnieuw in warmtenetten, duurzame warmtebronnen en zonneparken. Ook investeerde HVC in een nieuwe installatie voor het drogen van slib.Verwatering van het aandelenbelang
Zowel in 2024 als in 2025 traden nieuwe gemeenten toe als aandeelhouder. In 2024 was dat gemeente Maassluis en in 2025 gemeente Utrecht en Nieuwegein. Hierdoor treedt verwatering op van het belang van gemeente Zaanstad (van 7,25 naar 6,25% in de Aandelen A).Risico's en beheersmaatregelen
Risico’s- Veiligheid, betrouwbaarheid en continuïteit van de installaties.
Veiligheid, betrouwbaarheid en continuïteit van de installaties.
Incidenten (kunnen) leiden tot uitval, letsel en discontinuïteit van processen. Een adequaat onderhoudsprogramma is een randvoorwaarde voor veilige, betrouwbare installaties. Daarnaast is het uitgangspunt van HVC dat de installaties binnen de vigerende milieunormen presteren.
- Volatiliteit prijzen commodity's, kostprijzen grondstof/transport en levering materieel
Volatiliteit prijzen commodity's, kostprijzen grondstof/transport en levering materieel
Na de extremen van 2022, zijn de energieprijzen weer enigszins gestabiliseerd. Toch blijven de risico's op veranderingen in energieprijzen gezien de geopolitieke omstandigheden hoog.
- Klimaatrisico
Klimaatrisico
HVC is zich zeer bewust van de eigen rol in verduurzaming en klimaatverandering. In relatie tot de eigen doelen en ambities op die vlakken wordt vooral het element tijd als een bedreiging gezien.
- Financiële risico’s
Financiële risico’s
Renterisico, prijsrisico, kredietrisico en liquiditeitsrisico
Beheersmaatregelen
- Annotaties van de agenda van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders in het college van B&W
Annotaties van de agenda van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders in het college van B&W
- Ambtelijk overleg met verschillende klankbordgroepen (zowel financiële als beleidsmatige) met de overige aandeelhouders van HVC.
Ambtelijk overleg met verschillende klankbordgroepen (zowel financiële als beleidsmatige) met de overige aandeelhouders van HVC.
- De HVC informeert de aandeelhouders vooraf en achteraf over de AvA door middel van een vooruitblik en terugblik. Deze informatie wordt door het college actief gedeeld met de raad op het RIS
De HVC informeert de aandeelhouders vooraf en achteraf over de AvA door middel van een vooruitblik en terugblik. Deze informatie wordt door het college actief gedeeld met de raad op het RIS
- Bij financieringsverplichtingen > € 10 mln. is een zienswijze van de raad verplicht
Bij financieringsverplichtingen > € 10 mln. is een zienswijze van de raad verplicht
- Zwembadcapaciteit wordt niet volledig benut
Publiekrechtelijk
Recreatieschap Alkmaarder en Uitgeestermeer
(Bedragen x € 1.000)
Metropoolregio Amsterdam
Rechtsvorm:
De MRA is geen juridische entiteit en heeft geen mogelijkheden om bindende besluiten te nemen. Het is een netwerk waarin wordt samengewerkt met provincies, gemeenten en de VRA. In de Samenwerkingsafspraken 2021 staat hoe de deelnemers met elkaar samenwerken.
Oprichtings-/publicatiedatum:
Vestigingsplaats:
Amsterdam
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Het gezamenlijk werken aan onderwerpen die de grenzen van de gemeenten overstijgen. Bijvoorbeeld duurzaamheid, economie, mobiliteit en ruimtelijke vraagstukken, maar ook vanuit een sociaal maatschappelijke invalshoek.
Bestuurlijk belang
Metropool Regio Amsterdam (MRA) kent geen bestuurlijke vertegenwoordiging.
Er is in juridische zin geen bestuurlijk belang. Er kunnen binnen de MRA geen bindende besluiten worden genomen, dit is aan de gemeenteraden van de individuele deelnemers. Er is een informeel bestuurdersnetwerk.
Stemverhouding:
nvt
Actualiteiten en risico's
Vanaf de start van 2025 wordt er samengewerkt op basis van de lange termijn ambities zoals benoemd in de MRA Agenda 2025-2028.
De acht ambities in de MRA Agenda 2025-2028 zijn:
- We willen een klimaatneutrale en circulaire regio zijn in 2050
We willen een klimaatneutrale en circulaire regio zijn in 2050
- We versterken de (digitale) concurrentie- en innovatiekracht van de MRA om bij te dragen aan de transities die nodig zijn
We versterken de (digitale) concurrentie- en innovatiekracht van de MRA om bij te dragen aan de transities die nodig zijn
- We willen tekorten op de arbeidsmarkt verminderen en toekomstbestendig werk bieden aan huidige en nieuwe inwoners waardoor zij zich kunnen (blijven) ontwikkelen (door een optimale aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt
We willen tekorten op de arbeidsmarkt verminderen en toekomstbestendig werk bieden aan huidige en nieuwe inwoners waardoor zij zich kunnen (blijven) ontwikkelen (door een optimale aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt
- We willen voldoende, passende, bereikbare en toekomstbestendige werklocaties in de nabijheid van (potentiële) werkenden
We willen voldoende, passende, bereikbare en toekomstbestendige werklocaties in de nabijheid van (potentiële) werkenden
- We willen leefbare steden en dorpen met voldoende, betaalbare, bereikbare en toekomstbestendige woningen, in een gezonde leefomgeving.
We willen leefbare steden en dorpen met voldoende, betaalbare, bereikbare en toekomstbestendige woningen, in een gezonde leefomgeving.
- We behouden en (waar mogelijk) versterken de kwaliteit van ons landschap en cultuurhistorisch erfgoed.
We behouden en (waar mogelijk) versterken de kwaliteit van ons landschap en cultuurhistorisch erfgoed.
- We willen dat het (inter)nationale toerisme en de recreatiemogelijkheden bijdragen aan de leefkwaliteit van al onze inwoners.
We willen dat het (inter)nationale toerisme en de recreatiemogelijkheden bijdragen aan de leefkwaliteit van al onze inwoners.
- We willen dat eenieder zich op toekomstbestendige en betaalbare wijze kan verplaatsen in de MRA en dat we het logistieke vervoer en de internationale connectiviteit verduurzamen.
We willen dat eenieder zich op toekomstbestendige en betaalbare wijze kan verplaatsen in de MRA en dat we het logistieke vervoer en de internationale connectiviteit verduurzamen.
Bij de MRA Agenda 2025 – 2028 is ook een Meerjaren Uitvoeringsprogramma (MUVP) opgesteld door de platforms (Economie, Ruimte en Mobiliteit). Het MUVP dient als sturingsmiddel voor de bestuurders in de platforms.
Jaarlijks verzendt de MRA een Termijnagenda en Voortgangsnota aan de MRA-deelnemers. Hierin staan respectievelijk de plannen voor het komende jaar en de resultaten van het afgelopen jaar per ambitie. Naast deze stukken is wordt sinds 2025 ook een jaarverslag gedeeld. De voortgangsnota en het jaarverslag over 2025 zijn samengevoegd om de informatiedichtheid van deze stukken te vergroten en het goede gesprek tussen raad en college te bevorderen.
Op de website van de MRA staan nieuwberichten over de activiteiten van de MRA.Governance
In de MRA Samenwerkingsafspraken is omschreven hoe de samenwerking is vormgegeven. De MRA bestaat uit 30 gemeentes, 2 provincies en de Vervoerregio Amsterdam (VRA). De deelnemende gemeenten werken vanuit zeven deelregio’s. Uitgangspunt hiervoor is de huidige geografische indeling: Amsterdam, Amstelland-Meerlanden, Zuid-Kennemerland, IJmond, Zaanstreek-Waterland, Gooi en Vechtstreek, Almere-Lelystad. Iedere deelregio is met minimaal één afgevaardigde vertegenwoordigd in het Bestuur, de bestuurlijke platforms en de portefeuillehoudersoverleggen. In de Algemene Vergadering is iedere deelnemer vertegenwoordigd.In 2025 is de rol van het MRA bestuur onder de loep genomen om de afbakening van de taken van het bestuur te verduidelijken. De inhoudelijke rol van het MRA bestuur is hiermee beter afgebakend. Ook is de frequentie van vergaderingen teruggebracht.
(1) Algemene Vergadering
- De Algemene Vergadering (AV) is het algemeen bestuur van de MRA.
De Algemene Vergadering (AV) is het algemeen bestuur van de MRA.
- Elke deelnemer aan de MRA heeft rechtstreeks zitting in de AV.
Elke deelnemer aan de MRA heeft rechtstreeks zitting in de AV.
- De AV controleert het Bestuur en is de primaire link met de deelnemers.
De AV controleert het Bestuur en is de primaire link met de deelnemers.
- In de AV worden financiële en procesmatige kaders gesteld, en wordt het gesprek gevoerd over de langere termijn en de cultuur van de MRA-samenwerking.
In de AV worden financiële en procesmatige kaders gesteld, en wordt het gesprek gevoerd over de langere termijn en de cultuur van de MRA-samenwerking.
- De vergaderingen van de AV gaan niet over inhoudelijke onderwerpen: deze zijn belegd bij de bestuurlijke platforms, de portefeuillehoudersoverleggen en het Bestuur.
De vergaderingen van de AV gaan niet over inhoudelijke onderwerpen: deze zijn belegd bij de bestuurlijke platforms, de portefeuillehoudersoverleggen en het Bestuur.
(2) Bestuur
- Heeft de dagelijkse leiding over de samenwerking in de MRA.
Heeft de dagelijkse leiding over de samenwerking in de MRA.
- Bewaakt de voortgang op de centrale ambitie en de drie inhoudelijke doelen uit de samenwerkingsafspraken. Als onderwerpen onderbelicht blijven, bijvoorbeeld omdat deze overkoepelend/platformoverstijgend zijn, geeft het MRA Bestuur (on)gevraagd advies en/of wordt er een voorstel gedaan voor de aanpak.
Bewaakt de voortgang op de centrale ambitie en de drie inhoudelijke doelen uit de samenwerkingsafspraken. Als onderwerpen onderbelicht blijven, bijvoorbeeld omdat deze overkoepelend/platformoverstijgend zijn, geeft het MRA Bestuur (on)gevraagd advies en/of wordt er een voorstel gedaan voor de aanpak.
- Gezicht naar buiten: coördineert de lobby in Den Haag en Brussel en zorgt dat met één mond wordt gesproken.
Gezicht naar buiten: coördineert de lobby in Den Haag en Brussel en zorgt dat met één mond wordt gesproken.
- Relaties onderhouden met relevante partners, bijvoorbeeld met de Amsterdam Economic Board.
Relaties onderhouden met relevante partners, bijvoorbeeld met de Amsterdam Economic Board.
- Stijgt boven de deelbelangen uit en signaleert bredere ontwikkelingen die voor de MRA van strategisch belang zijn.
Stijgt boven de deelbelangen uit en signaleert bredere ontwikkelingen die voor de MRA van strategisch belang zijn.
- Toezien op het functioneren van de MRA samenwerking, zowel bestuurlijk als ambtelijk (governance en organisatie)
Toezien op het functioneren van de MRA samenwerking, zowel bestuurlijk als ambtelijk (governance en organisatie)
- Verantwoordelijk voor draagvlak voor te nemen besluiten.
Verantwoordelijk voor draagvlak voor te nemen besluiten.
- Legt verantwoording af aan algemene vergadering.
Legt verantwoording af aan algemene vergadering.
- Twee keer per jaar wordt er een langere sessie belegt en daartussen in komt het MRA Bestuur nog drie tot vier keer samen.
Twee keer per jaar wordt er een langere sessie belegt en daartussen in komt het MRA Bestuur nog drie tot vier keer samen.
- Bestaat uit: Burgemeester Amsterdam (voorzitter en formateur), Commissaris van de Koning Noord-Holland, Commissaris van de Koning Flevoland, en per Bestuurlijk platform één afgevaardigde, niet zijnde de voorzitter (geografisch verdeling). De directeur van de MRA is secretaris van het bestuur.
Bestaat uit: Burgemeester Amsterdam (voorzitter en formateur), Commissaris van de Koning Noord-Holland, Commissaris van de Koning Flevoland, en per Bestuurlijk platform één afgevaardigde, niet zijnde de voorzitter (geografisch verdeling). De directeur van de MRA is secretaris van het bestuur.
(3) Bestuurlijke platforms
- 3 platforms (Economie, Ruimte, Mobiliteit).
3 platforms (Economie, Ruimte, Mobiliteit).
- 2 portefeuillehoudersoverleggen (Bouwen & Wonen, Cultuur & Erfgoed).
2 portefeuillehoudersoverleggen (Bouwen & Wonen, Cultuur & Erfgoed).
(4) Raadtafel
- De Raadtafel geeft gevraagd én ongevraagd advies over de processen die de gemeenteraden en Provinciale Staten van de MRA-deelnemers aangaan, waaronder de jaarlijkse Voortgangsnota, de Termijnagenda en het proces van ‘wensen en opvattingen’.
De Raadtafel geeft gevraagd én ongevraagd advies over de processen die de gemeenteraden en Provinciale Staten van de MRA-deelnemers aangaan, waaronder de jaarlijkse Voortgangsnota, de Termijnagenda en het proces van ‘wensen en opvattingen’.
- Alle gemeenteraden en beide Provinciale Staten zijn met één lid vertegenwoordigd in de MRA Raadtafel.
Alle gemeenteraden en beide Provinciale Staten zijn met één lid vertegenwoordigd in de MRA Raadtafel.
(5) Directie
- Ondersteunt het Bestuur, de bestuurlijke platforms (en daaraan gekoppelde andere overleggen) en Algemene Vergadering in al hun werkzaamheden;
Ondersteunt het Bestuur, de bestuurlijke platforms (en daaraan gekoppelde andere overleggen) en Algemene Vergadering in al hun werkzaamheden;
- Draagt zorg voor een optimale betrokkenheid van raden en Staten bij de MRA-samenwerking en ondersteunt daartoe onder meer de MRA Raadtafel;
Draagt zorg voor een optimale betrokkenheid van raden en Staten bij de MRA-samenwerking en ondersteunt daartoe onder meer de MRA Raadtafel;
- Voert de dagelijkse werkzaamheden uit voor de uitvoering van de MRA Agenda;
Voert de dagelijkse werkzaamheden uit voor de uitvoering van de MRA Agenda;
- Voert een actieve interne- en externe communicatie;
Voert een actieve interne- en externe communicatie;
- Beheert de MRA-financiën en voert daartoe een deugdelijke administratie;
Beheert de MRA-financiën en voert daartoe een deugdelijke administratie;
- Signaleert en initieert thema’s die regionale afstemming vereisen, en faciliteert het maken van regionale afspraken hierover;
Signaleert en initieert thema’s die regionale afstemming vereisen, en faciliteert het maken van regionale afspraken hierover;
- Stelt elke vier jaar een directieplan op, waarin zij inzichtelijk maakt welke inzet nodig is om enerzijds de MRA-samenwerking mogelijk te maken (de kern van de Directie) en anderzijds de uitvoering van de MRA Agenda te bewerkstelligen (de flexibele schil). Het Bestuur komt op basis van dit plan met een voorstel aan de Algemene Vergadering om deze inzet beschikbaar te stellen.
Stelt elke vier jaar een directieplan op, waarin zij inzichtelijk maakt welke inzet nodig is om enerzijds de MRA-samenwerking mogelijk te maken (de kern van de Directie) en anderzijds de uitvoering van de MRA Agenda te bewerkstelligen (de flexibele schil). Het Bestuur komt op basis van dit plan met een voorstel aan de Algemene Vergadering om deze inzet beschikbaar te stellen.
Deelnemers MRA:
- Gemeenten (30)
Gemeenten (30)
Aalsmeer, Almere, Amstelveen, Amsterdam, Beverwijk, Blaricum, Bloemendaal, Diemen, Edam-Volendam, Gooise Meren, Haarlem, Haarlemmermeer, Heemskerk, Heemstede, Hilversum, Huizen, Landsmeer, Laren, Lelystad, Oostzaan, Ouder-Amstel, Purmerend, Uitgeest, Uithoorn, Velsen, Waterland, Wijdemeren, Wormerland, Zaanstad, Zandvoort.
- Provincies (2)
Provincies (2)
Noord-Holland, Flevoland
- Vervoerregio Amsterdam (VRA)
Vervoerregio Amsterdam (VRA)
(Bedragen x € 1.000)
Masterplan Noordzeekanaalgebied
Rechtsvorm:
Stichting
Oprichtings-/publicatiedatum:
Vestigingsplaats:
IJmuiden
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Het op duurzame wijze versterken van de regionale economie in het Noordzeekanaalgebied door het benutten van de potentie van het regionale haven- en industrieel complex.
Bestuurlijk belang
Wethouder Onclin is lid van het stichtingsbestuur
Stemverhouding:
17%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Via de stichting Masterplan Noordzeekanaalgebied werken gemeenten, provincie Noord Holland, het Rijk, havenbedrijven, partners uit het bedrijfsleven, netbeheerders en kennisinstellingen samen. Er wordt gewerkt aan de opgaven in de regio om het gebied aantrekkelijk te houden om te werken, te wonen en te recreëren.Het Noordzeekanaalgebied is door het rijk eind 2021 aangewezen als een van de gebieden van nationaal belang en daarbij de NOVEX status verkreeg. In 2023 is in opdracht van het Bestuursplatform NZKG de scope van de programmering verbreed (met onder andere de gezonde leefomgeving en klimaat en wateropgaven) ten opzichte van de oorspronkelijke programmering die was gebaseerd op de Visie NZKG 2040. De ambities van het Rijk en de regio voor het Noordzeekanaalgebied zijn verwoord in het Ontwikkelperspectief NZKG. Deze gezamenlijke koers is in 2024 vastgesteld en inmiddels zijn ook de bijbehorende uitvoeringsagenda en de regionale investeringsagenda (RIA NOVEX NZKG) gereed.
Het programma Energietransitie NZKG is verder doorontwikkeld en in uitvoering. De gezamenlijke ambitie is om in 2050 te komen tot een bijna volledig CO2 neutrale en circulaire economie en hiertoe zijn sleutelprojecten benoemd en wordt gewerkt met versnellingstafels en een versnellingsloket.
In 2024 is bekend gemaakt dat het Noordzeekanaalgebied twee trances van totaal 98 miljoen euro ontvangt in het kader van het programma Wind op Zee, de ‘Gebiedsinvesteringen netten op zee’. Rijk, provincie en gemeenten tekenen hiervoor een bestuursovereenkomst en gaan aan de slag met verschillende projecten die de leefkwaliteit in de regio verbeteren. Voor Zaanstad zijn er drie projecten die in aanmerking komen in de eerste trance met als doel om de openbare ruimte te verbeteren door vergroening en verduurzaming; de aanleg en openstelling van het Hembrugbos, toevoegen van bomen en groen op sportpark Poelenburg voor het flexwonen en de herinrichting bij pont Buitenhuizen aan de Zaanse kant. Ook in de tweede trance krijgt Zaanstad een deel van deze gebiedsinvesteringen om de leefkwaliteit in het Zaanse Noordzeekanaalgebied te versterken.
Financiële positie
Jaarrekening 2024
Over 2024 heeft de stichting een positief resultaat van € 225.215 behaald, dit resultaat is toegevoegd aan de algemene vrije reserves. De algemene vrije reserves bedragen € 541.412 per 31 december 2024.Governance
Het Stichtingsbestuur NZKG ziet toe op de bedrijfsvoering van het Programmabureau NZKG en is verantwoordelijk voor de jaarrekening. Het stichtingsbestuur stelt op voordracht van het Bestuursplatform NZKG de directie aan en besluit over de meerjarige begroting en het jaarplan. Het Bestuursplatform NZKG benoemt uit haar leden, de leden van het stichtingsbestuur. In het stichtingsbestuur zitten de wethouders van de gemeenten Amsterdam, Beverwijk, Velsen en Zaanstad. De gedeputeerde van de provincie Noord-Holland is voorzitter van het stichtingsbestuur.Risico’s en beheersmaatregelen
Financieel gezien zijn er geen risico’s op dit moment. Wel is het de verwachting dat de algemene reserve sterk zal afnemen als gevolg van de toename van de kosten van het Programmasecretariaat (kosten voor detachering en inhuur). Dit zorgt ervoor dat de financiële positie er niet beter op wordt. Door structureel de bijdragen van de partners te verhogen kan worden voorkomen dat de algemene reserve verder afneemt.(Bedragen x € 1.000)
Recreatieschap Alkmaarder en Uitgeestermeer
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - openbaar lichaam
Oprichtings-/publicatiedatum:
5 april 2007
Vestigingsplaats:
Uitgeest
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Het Recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer (RAUM) is een samenwerkingsverband van twaalf omliggende gemeenten en de provincie Noord-Holland. Het zet zich in voor:
- het verzekeren van een evenwichtige ontwikkeling van de recreatie en de watersport op en rondom het meer en aangrenzende gebieden;
het verzekeren van een evenwichtige ontwikkeling van de recreatie en de watersport op en rondom het meer en aangrenzende gebieden;
- het tot stand brengen, bewaren en onderhouden van het landschap en een evenwichtig natuurlijk milieu dat is afgestemd op het onder bovenstaande geformuleerde.
het tot stand brengen, bewaren en onderhouden van het landschap en een evenwichtig natuurlijk milieu dat is afgestemd op het onder bovenstaande geformuleerde.
Bestuurlijk belang
Wethouder Slegers is lid van het Algemeen Bestuur en het Dagelijks Bestuur, plaatsvervanging door wethouder Onclin.
Stemverhouding:
12,5%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Belangrijke punten uit 2025:
- Het bestuur is conform het vaststellen van de kadernota 2025 akkoord met de benodigde incidentele participantenbijdragen over de jaren 2025 t/m 2031 van in totaal € 1,15 miljoen, met daarbij de dekking voor de participanten vanuit de BCF-btw van de investeringsprojecten;
Het bestuur is conform het vaststellen van de kadernota 2025 akkoord met de benodigde incidentele participantenbijdragen over de jaren 2025 t/m 2031 van in totaal € 1,15 miljoen, met daarbij de dekking voor de participanten vanuit de BCF-btw van de investeringsprojecten;
- Bij het besluit van het bestuur om onderzoek naar de governance te doen is opheffing van de gemeenschappelijke regeling de voorkeursoptie. Met uitzondering van aangegane verplichtingen (zoals de 2e fase natuurontwikkeling Saskerleidam) wordt de ontwikkeling van plannen gepauzeerd; RIB 9423319 onderzoek governance RAUM
Bij het besluit van het bestuur om onderzoek naar de governance te doen is opheffing van de gemeenschappelijke regeling de voorkeursoptie. Met uitzondering van aangegane verplichtingen (zoals de 2e fase natuurontwikkeling Saskerleidam) wordt de ontwikkeling van plannen gepauzeerd; RIB 9423319 onderzoek governance RAUM
. Het onderzoek naar nieuwe projecten (bureau Ginder) wordt afgerond;. Het onderzoek naar nieuwe projecten (bureau Ginder) wordt afgerond;
- De invoering van de recreatiekaart wordt gestaakt.
De invoering van de recreatiekaart wordt gestaakt.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel van deelname aan de gemeenschappelijke regeling is hoog. Het weerstandsvermogen is onvoldoende. De omvang van de huidige algemene reserve (weerstandscapaciteit) is € 43 en ligt onder het niveau van het benodigde weerstandsvermogen van € 427. Het bestuur van het RAUM heeft besloten aan te sluiten bij het uitgangspunt van de regio Noord-Kennemerland om slechts een beperkte algemene reserve aan te houden voor de GR: de norm is 2,5% van de lasten. De consequentie hiervan is dat een beroep op de participanten gedaan moet worden indien de risico's die zich voordoen het bedrag van de algemene reserve overschrijden.Financieel beeld
Jaarrekening 2024
De jaarrekening 2024 sloot met een positief resultaat van € 26.000, terwijl een negatief resultaat van € 252.000 was begroot. Het verschil wordt o.a. verklaard door uitgestelde projecten zoals de visieschets Aagtenpark en reclamezuilen/recreatiearken.Rechtmatigheidsverantwoording
Het dagelijks bestuur is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. Er zijn geen afwijkingen vastgesteld boven genoemde grens van € 80.077.Toekomst recreatieschap
Het bestuur van het recreatieschap ziet het als zijn verantwoordelijkheid om fundamenteel na te denken over de toekomst van het recreatieschap. Een voortzetting op de huidige manier is niet houdbaar zonder extra participantenbijdragen. De volgende vragen spelen een rol:- Wat zijn de kerntaken?
Wat zijn de kerntaken?
- Kunnen de recreatieopgaven in het gebied op een andere manier georganiseerd en gefinancierd kunnen worden?
Kunnen de recreatieopgaven in het gebied op een andere manier georganiseerd en gefinancierd kunnen worden?
- En wat is daarin de rol is van gemeenten, provincie, terreinbeherende organisaties, waterschap etc.?
En wat is daarin de rol is van gemeenten, provincie, terreinbeherende organisaties, waterschap etc.?
Begroting 2026
De totale begrote lasten liggen afgerond € 56.500 lager dan de begroting 2025 na wijziging. Dat verschil wordt bepaald door:- Minder kosten inzake incidentele projecten (€ 174.000);
Minder kosten inzake incidentele projecten (€ 174.000);
- Kosten stijging door indexatie (€ 80.000);
Kosten stijging door indexatie (€ 80.000);
- Meer rentelasten door looptijd lening een heel jaar (€ 27.000);
Meer rentelasten door looptijd lening een heel jaar (€ 27.000);
- Minder inzet RNH inzake aanbesteden onderhoudscontracten (€ 19.000);
Minder inzet RNH inzake aanbesteden onderhoudscontracten (€ 19.000);
- Meer kapitaalslasten door diverse investeringen (€ 15.000);
Meer kapitaalslasten door diverse investeringen (€ 15.000);
- Meer advieskosten externen, met name Cyber (€ 14.500).
Meer advieskosten externen, met name Cyber (€ 14.500).
De begrote baten zijn afgerond € 1.092.500 hoger dan de begroting 2025 na wijziging. Dat verschil wordt veroorzaakt door:
- Meer opbrengsten door incidentele bijdrage participanten (€ 1.064.000).
Meer opbrengsten door incidentele bijdrage participanten (€ 1.064.000).
Bij de vaststelling van de Kadernota 2025 heeft het AB besloten om de tekorten in de begrotingsjaren 2025 t/m 2029 te dekken met incidentele bijdrage door de participanten ten gunste van de reserves conform de geldende verdeelsleutel;
- Meer opbrengsten door indexatie participantenbijdrage conform gemeenschappelijke regeling en overige opbrengsten (€ 58.500);
Meer opbrengsten door indexatie participantenbijdrage conform gemeenschappelijke regeling en overige opbrengsten (€ 58.500);
- Minder subsidie opbrengsten incidentele projecten (€ 30.000);
Minder subsidie opbrengsten incidentele projecten (€ 30.000);
- Meer opbrengsten uit erfpacht en overige opbrengsten als gevolg van indexatie (€ 12.500);
Meer opbrengsten uit erfpacht en overige opbrengsten als gevolg van indexatie (€ 12.500);
- Minder rentebaten door teruglopen banksaldi en lagere spaarrente (€ 12.500).
Minder rentebaten door teruglopen banksaldi en lagere spaarrente (€ 12.500).
Zienswijze
De gemeenteraad gaf in mei een positieve zienwijze op de jaarrekening 2024 en de begroting 2026, met de volgende aandachtspunten:- Neemt met instemming kennis van het financieel resultaat 2024, dat licht positief is;
Neemt met instemming kennis van het financieel resultaat 2024, dat licht positief is;
- Steunt het onderzoek naar de huidige governance- en samenwerkingsstructuur en of deze toekomstbestendig is en welke alternatieven mogelijk zijn;
Steunt het onderzoek naar de huidige governance- en samenwerkingsstructuur en of deze toekomstbestendig is en welke alternatieven mogelijk zijn;
- Dringt erop aan zo spoedig mogelijk – uiterlijk op het moment dat de eerste resultaten van het governance onderzoek openbaar worden – inzicht te geven in de (financiële) verplichtingen die het recreatieschap niet meer aangaat, welke het gaat pauzeren en welke het schap afhandelt;
Dringt erop aan zo spoedig mogelijk – uiterlijk op het moment dat de eerste resultaten van het governance onderzoek openbaar worden – inzicht te geven in de (financiële) verplichtingen die het recreatieschap niet meer aangaat, welke het gaat pauzeren en welke het schap afhandelt;
De gemeenteraad heeft daarbij het volgende amendement aangenomen:
- 25A40 Amendement Granulliet is een risico
25A40 Amendement Granulliet is een risico
..
Antwoordbrief
Het Algemeen Bestuur heeft in haar reactiebrief van 17 juli 2025 aangegeven dat de reacties van de participanten geen aanleiding geven tot wijziging van de jaarstukken 2024, de begrotingswijziging 2025 en de programmabegroting 2026. In de nota van afdoening geeft het recreatieschap aan dat het inzicht geven onderdeel is van de bestuursopdracht “Procesinrichting onderzoek governance, kerntaken, financiën en organisatie van het RAUM” (AB 06-02-2025). Het is een proces dat juridisch en bestuurlijk zorgvuldig moet worden doorlopen.
Het besluit tot gebruik van granuliet is genomen na een brede consultatie met alle betrokkenen, en na uitgebreide beraadslaging. De uitvoering van het project wordt door het recreatieschap nauw gevolgd en gemonitord. Omdat het project in het voorjaar van 2025 daadwerkelijk is gestart, is in de Jaarstukken 2024 hierover nog geen risico over opgenomen.Risico’s en beheersmaatregelen
Risico’s:- Overmacht: optreden extreem weer, brand, (vogel)ziekte en plagen flora en fauna, verslechtering zwemwaterkwaliteit door warm weer en (drugs)dumpingen;
Overmacht: optreden extreem weer, brand, (vogel)ziekte en plagen flora en fauna, verslechtering zwemwaterkwaliteit door warm weer en (drugs)dumpingen;
- Uitstellen van projecten kunnen uiteindelijk leiden tot extra kosten
Uitstellen van projecten kunnen uiteindelijk leiden tot extra kosten
- De claim van het duikongeval ad € 4 mln. ligt hoger dan eerder gecommuniceerd.
De claim van het duikongeval ad € 4 mln. ligt hoger dan eerder gecommuniceerd.
- Veranderende en verzwarende wet- en regelgeving.
Veranderende en verzwarende wet- en regelgeving.
- Uitstel/afstel project Saskerleidam
Uitstel/afstel project Saskerleidam
- Bestuurlijk draagvlak vermindert. Heiloo heeft aangekondigd te willen onderzoeken of uittreden mogelijk is, risico op nog meer deelnemers die uittreden.
Bestuurlijk draagvlak vermindert. Heiloo heeft aangekondigd te willen onderzoeken of uittreden mogelijk is, risico op nog meer deelnemers die uittreden.
- De huidige weerstandscapaciteit is onvoldoende voor het benodigde weerstandsvermogen. Op de (middel)lange termijn moeten o.b.v. de onderhouds- en investeringsplannen wel bestuurlijke keuzes worden gemaakt.
De huidige weerstandscapaciteit is onvoldoende voor het benodigde weerstandsvermogen. Op de (middel)lange termijn moeten o.b.v. de onderhouds- en investeringsplannen wel bestuurlijke keuzes worden gemaakt.
Beheersmaatregelen:
- Inzetten op omgevingsmanagement: informatie stakeholders als raden en ondernemers
Inzetten op omgevingsmanagement: informatie stakeholders als raden en ondernemers
- Meer gezamenlijk optrekken met betrokken partijen om een integraal resultaat te behalen
Meer gezamenlijk optrekken met betrokken partijen om een integraal resultaat te behalen
- Meer inzet op toezicht en handhaving
Meer inzet op toezicht en handhaving
- Opstellen van een financieel plan
Opstellen van een financieel plan
(Bedragen x € 1.000)
GGD Zaanstreek Waterland
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - openbaar lichaam
Oprichtings-/publicatiedatum:
01-09-2016
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
hoog
Openbaar belang
GGD Zaanstreek-Waterland beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid en de (sociale) veiligheid van alle mensen in de regio. Daarbij staat een preventieve en collectieve aanpak voorop, met specifieke aandacht voor bevordering van participatie en ondersteuning van de eigen regie van mensen. Als uitvoeringsorganisatie van de gemeenten sluit de GGD aan bij de gemeentelijke verantwoordelijkheden in het sociaal domein.
Bestuurlijk belang
Een lid van het Algemeen Bestuur (AB) heeft in de vergadering van het AB één stem. In die gevallen waarin Zaanstad en Purmerend zwaarwegende bezwaren hebben tegen een voorstel en met het oog daarop tegenstemmen, leidt die tegenstem tot verwerping van het voorstel. Het voorgaande is niet van toepassing op het voorstel tot vaststelling van de begroting respectievelijk de jaarrekening van de GGD. Wethouder Onclin is voorzitter van het DB en het AB, plaatsvervanger wethouder Slegers.
Stemverhouding:
14%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Verhuizing van GGD ZW naar VrZW Prins Bernardplein vertraagd
GGD ZW is in 2025 nog niet verhuisd naar de locatie van de VrZW aan het Prins Bernardplein. De verwachting is dat dit in 2026 zal plaatsvinden.Verkenning verdere samenwerking GGD ZW en VrZW
In 2025 hebben de GGD ZW en de GGD ZW ingestemd om te verkennen of beide organisaties meer met elkaar kunnen gaan samenwerken. Een extern bureau kreeg de opdracht om meerder scenario’s te verkennen. Het Algemeen Bestuur van de GGD ZW en VrZW hebben kennis genomen van de uitkomsten van deze verkenning. In 2026 krijgt dit een vervolg.GGD ZaWa werkt actief samen met GGD Amsterdam op het gebied van infectieziektebestrijding.
Eind 2024 heeft het AB de samenwerkingsafspraken met GGD Amsterdam vastgesteld (zie GGD-raadsinformatiebrief 19 december 2024 Update uitvoering IZB). Om de toegankelijkheid voor specifieke kwetsbare groepen te vergroten, worden vanuit het centrum seksuele gezondheid wekelijks spreekuren in Zaandam aangeboden.
De GGD is in het derde kwartaal van 2025 gestart met een wijkgerichte aanpak om de vaccinatiegraad op peil te houden op basis van een incidentele plustaak vanuit GALA middelen. De GGD is in het derde kwartaal van 2025 gestart met een wijkgerichte aanpak om de vaccinatiegraad op peil te houden op basis van een incidentele plustaak vanuit GALA middelen. De GGD ZW werkt hier samen met de GGD Amsterdam. GGD Amsterdam heeft positieve resultaten laten zien van hun wijkaanpak.
Over de algemene Infectieziektenbestrijding zijn 2 raadsinformatiebrieven verzonden (9451504 en 9451505). Ook was er op 11 december 2025 met de raad een technische sessie over de wijkgerichte aanpak vaccinatiegraad.Beter inzicht in de context van de door de GGD opgeleverde cijfers
We zetten samen met de GGD stappen hierin. Het gaat om het inzicht in bestaande (contract)taken. Hierover worden nieuwe resultaatafspraken gemaakt. Een voorbeeld hiervan is dat we graag willen weten hoeveel deelnemers uit kwetsbare doelgroepen bereikt worden, en niet alleen het aantal deelnemers aan een interventie. Dit om gezondheidsverschillen zoveel mogelijk te minimaliseren.Financiële knelpunten:
- De SPUK voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) loopt in 2026 gedeeltelijk af en wordt per 2027 met 10% gekort. Een deel van de plustaken van de GGD wordt hieruit gefinancierd. Er wordt onderzocht welke mogelijkheden er zijn voor voortzetting van deze taken door tijdig zoeken naar alternatieve financiering (afhankelijk van de wens om uitvoering van taken wel of niet voort te zetten). Dit heeft dus mogelijk gevolgen voor de omvang van ons plustakenpakket bij de GGD. De GGD plustaken vanuit GALA zijn: JOGG Gezonde Jeugd Gezonde Toekomst, Fris op School, extra monitoring t.b.v. Zaans Preventie Model, wijkaanpak Vaccinatiegraad, Moeders van Zaandam, Nu niet zwanger, Weerbaarheidstrainingen PO.
De SPUK voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) loopt in 2026 gedeeltelijk af en wordt per 2027 met 10% gekort. Een deel van de plustaken van de GGD wordt hieruit gefinancierd. Er wordt onderzocht welke mogelijkheden er zijn voor voortzetting van deze taken door tijdig zoeken naar alternatieve financiering (afhankelijk van de wens om uitvoering van taken wel of niet voort te zetten). Dit heeft dus mogelijk gevolgen voor de omvang van ons plustakenpakket bij de GGD. De GGD plustaken vanuit GALA zijn: JOGG Gezonde Jeugd Gezonde Toekomst, Fris op School, extra monitoring t.b.v. Zaans Preventie Model, wijkaanpak Vaccinatiegraad, Moeders van Zaandam, Nu niet zwanger, Weerbaarheidstrainingen PO.
- Bezuinigingen in relatie tot knelpunten bij Veilig Thuis en Meldpunt en Advies Bijzondere Zorg (MABZ)
Bezuinigingen in relatie tot knelpunten bij Veilig Thuis en Meldpunt en Advies Bijzondere Zorg (MABZ)
De GGD heeft net als alle gemeenschappelijke regelingen in de regio te maken met door de regiogemeenten opgelegde bezuinigingen. Hiervoor zijn verschillende maatregelen vastgesteld in de begroting 2026 van de GGD (zie ook hieronder bij financiële positie). Daarnaast is als gevolg van maatschappelijke ontwikkelingen meer druk ontstaan op Veilig Thuis en het Meld- en Adviespunt Bijzondere Zorg (MABZ). In 2025 is gebleken dat voor deze taken meer capaciteit en geld benodigd is. De gemeenteraden kunnen hierover een zienswijze indienen bij de aangekondigde begrotingswijziging voor 2026 en de GGD begroting voor 2027.
Risicoprofiel
Gemeenten zijn wettelijk verplicht om een GGD in stand te houden voor de uitvoering van de taken op het gebied van de publieke gezondheidszorg. Het risicoprofiel van de GGD is hoog: de financiële bijdrage in de Gemeenschappelijke Regeling is groot (ongeveer € 12,5 mln. deelnemersbijdrage voor het basispakket en € 3,5 mln. aan plustaken in 2025), terwijl de gemeente Zaanstad maar beperkte invloed heeft in het Algemeen Bestuur. Iedere gemeente heeft één stem. Dit betekent voor Zaanstad een stemverhouding van 14% en een financiële deelnemersbijdrage van 47% voor het basispakket. De politieke en maatschappelijke betrokkenheid zijn eveneens groot: de activiteiten van de GGD betreffen de gezondheid en veiligheid van de inwoners. Een probleem op het gebied van volksgezondheid of veiligheid haalt direct de pers en heeft zijn weerslag op de politiek.Financiële positie
Jaarrekening 2024
De door het Algemeen Bestuur vastgestelde jaarrekening 2024 gaf een positief resultaat van € 73.912. Hierbij is het positieve resultaat bestemd voor het vervangen van het instrumentarium van Jeugdgezondheidszorg. Dit instrumentarium is verouderd en er is onvoldoende budget voor de nodige vervanging.Rechtmatigheidsverantwoording
De onafhankelijke accountant heeft een goedkeurende controleverklaring afgegeven over de getrouwheid; dat alle baten en lasten juist en volledig in de jaarrekening zijn verwerkt. Bij de jaarrekening 2024 heeft het dagelijks bestuur voor de tweede keer zelf een rechtmatigheidsverantwoording afgegeven; of wet- en regelgeving is nageleefd. De rechtmatigheidsafwijkingen (rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden) komen boven de overeengekomen verantwoordingsgrens uit. Dit komt doordat inkopen in het verleden niet Europees zijn aanbesteed, terwijl dit vanwege de waarde van de inkopen wel had gemoeten. Dit geldt onder andere voor inkopen (zoals inhuur personeel) die tijdens de “coronajaren” 2021 en 2022 zijn gedaan en zijn verlengd. De rechtmatigheidsfout bedraagt voor 2024 € 3,2 mln. De GGD heeft hierop een verbetertraject gestart met als doel om alle contracten in het vervolg rechtmatig af te sluiten. Volgens het accountantsverslag heeft de GGD “in 2024 stappen gezet om dit proces te verbeteren en strikter toe te zien dat aanbestedingen volgens de juiste procedures worden uitgevoerdBegroting 2026-2029 inclusief bezuinigingsvoorstel
De begroting 2026 is inclusief bezuinigingsvoorstel ter zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraden. De
begroting is opgesteld binnen de kaders van de kadernota 2026. De Kadernota 2026 van de GGD is niet ter zienswijze aan de gemeenteraden voorgelegd. Naast autonome (indexatie loonkosten) en neutrale wijzigingen (verschuivingen van plustaken naar het basispakket), is hierin voor € 710.000 structureel aan extra kosten opgevoerd voor document- en archiefbeheer, cybersecurity en ICT. Deze kosten zijn voor bijna € 600.000 gedekt door voordelen op de bedrijfsvoering (o.a. door voordelen uit de samenwerking met de VrZW). Het overige deel van deze kosten is autonoom, omdat de GGD moet voldoen aan wet- en regelgeving op het gebied van archiefbeheer.De deelnemersbijdrage van Zaanstad komt in de Begroting 2026 van de GGD uit op € 12.504.125. Dit is € 36.274 lager (voordeel) dan waar bij de Kadernota 2026 van is uitgegaan. Dit komt vooral voort doordat de indexatie van de loonkosten is verlaagd. De raad heeft een positieve zienswijze gegeven over het vaststellen van de begroting.
Verder heeft de GGD een bezuinigingsscenario voorgelegd, waarin wordt bezuinigd op taken waar beperkte directe impact is voor bewoners. Dit scenario bevat een bezuiniging van 2,3% ten opzichte van de deelnemersbijdrage van Zaanstad. Ook hierover heeft de raad een positieve zienswijze afgegeven.
Het AB van de GGD ZW gaf de volgende reactie op de zienswijze :
Het AB deelt mee dat met scenario 2,3% op de deelnemersbijdrage wordt bespaard. De suggestie om eventuele frictiekosten zoveel mogelijk te dekken uit de algemene reserve neemt het AB over.
Jaarlijks wordt het dienstenoverzicht (basis- en plustaken) gezamenlijk met gemeenten bekeken.
Het AB neemt de reactie over om continue te blijven zoeken naar efficiency binnen onze dienstverlening en naar synergie in samenwerking met de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland.Risico’s en beheersmaatregelen
- Risico:
Risico:
Personeelstekorten (landelijk fenomeen) leiden tot verslechteren dienstverlening aan inwoners en wachtlijstenPersoneelstekorten (landelijk fenomeen) leiden tot verslechteren dienstverlening aan inwoners en wachtlijsten
Beheersmaatregel: In samenwerking met GGD sturen op prioriteren van dienstverlening aan meest kwetsbare inwoners. Stimuleren van bovenregionale samenwerking om dienstverlening op peil te houden. GGD stuurt actief op terugdringen van het ziekteverzuim. Een extern bureau voert exitgesprekken om inzicht te krijgen in en grip te krijgen op het verloop en het behoud van werknemers.
- Risico:
Risico:
Aanbod GGD sluit niet voldoende aan op behoefte inwoners/ maatschappelijke visie gemeenteAanbod GGD sluit niet voldoende aan op behoefte inwoners/ maatschappelijke visie gemeente
Beheersmaatregel: periodiek inhoudelijk overleg om beleidskeuzes door te nemen en bestaand aanbod te verbeteren of nieuw aanbod te implementeren.
- Risico:
Risico:
GGD is eigen risicodrager. Afschaling van taken/ opdrachten kunnen leiden tot (langdurige) frictiekosten die aan gemeenten worden doorbelastGGD is eigen risicodrager. Afschaling van taken/ opdrachten kunnen leiden tot (langdurige) frictiekosten die aan gemeenten worden doorbelast
Beheersmaatregel: Zaanstad communiceert als goed opdrachtgever tijdig het afstoten van taken/ opdrachten, zodat de GGD tijd heeft om passende maatregelen te nemen de frictiekosten te beperken. Verder zullen we erop aansturen om heldere afspraken te maken over frictiekosten en de wederzijdse verantwoordelijkheid om deze te beperken.
- Risico:
Risico:
Autonome ontwikkelingen, wetwijzigingen en landelijke initiatieven kunnen leiden tot uitbreiding van capaciteit c.q. aanbod en toename van de kosten.Autonome ontwikkelingen, wetwijzigingen en landelijke initiatieven kunnen leiden tot uitbreiding van capaciteit c.q. aanbod en toename van de kosten.
Beheersmaatregel: Periodiek overleg dat aansluit op de PDCA cyclus om daarmee sneller te kunnen anticiperen op ontwikkelingen in vraag en aanbod, en toekomstige wijzigingen en capaciteitsbehoefte
- Risico:
Risico:
Financiële tekorten groter dan € 450.000 kunnen niet worden opgevangen binnen het weerstandsvermogen (algemene reserve) van de GGD.Financiële tekorten groter dan € 450.000 kunnen niet worden opgevangen binnen het weerstandsvermogen (algemene reserve) van de GGD.
Beheersmaatregelen: Vanuit de GGD wordt de risicoanalyse verder aangescherpt. De volgende stap is om risico’s te kwantificeren en te toetsen dat er voor het geheel aan risico’s voldoende weerstandsvermogen aanwezig is. Aangezien gemeenten verantwoordelijk zijn voor de financiering van de GGD, is het zo dat gemeenten uiteindelijk zullen moeten bijdragen als de situatie zich voortdoet dat er tekorten zijn bij de GGD waarvoor onvoldoende weerstandsvermogen aanwezig is.
- We willen een klimaatneutrale en circulaire regio zijn in 2050
GGD Zaanstreek Waterland
(Bedragen x € 1.000)
Metropoolregio Amsterdam
Rechtsvorm:
De MRA is geen juridische entiteit en heeft geen mogelijkheden om bindende besluiten te nemen. Het is een netwerk waarin wordt samengewerkt met provincies, gemeenten en de VRA. In de Samenwerkingsafspraken 2021 staat hoe de deelnemers met elkaar samenwerken.
Oprichtings-/publicatiedatum:
Vestigingsplaats:
Amsterdam
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Het gezamenlijk werken aan onderwerpen die de grenzen van de gemeenten overstijgen. Bijvoorbeeld duurzaamheid, economie, mobiliteit en ruimtelijke vraagstukken, maar ook vanuit een sociaal maatschappelijke invalshoek.
Bestuurlijk belang
Metropool Regio Amsterdam (MRA) kent geen bestuurlijke vertegenwoordiging.
Er is in juridische zin geen bestuurlijk belang. Er kunnen binnen de MRA geen bindende besluiten worden genomen, dit is aan de gemeenteraden van de individuele deelnemers. Er is een informeel bestuurdersnetwerk.
Stemverhouding:
nvt
Actualiteiten en risico's
Vanaf de start van 2025 wordt er samengewerkt op basis van de lange termijn ambities zoals benoemd in de MRA Agenda 2025-2028.
De acht ambities in de MRA Agenda 2025-2028 zijn:
- We willen een klimaatneutrale en circulaire regio zijn in 2050
We willen een klimaatneutrale en circulaire regio zijn in 2050
- We versterken de (digitale) concurrentie- en innovatiekracht van de MRA om bij te dragen aan de transities die nodig zijn
We versterken de (digitale) concurrentie- en innovatiekracht van de MRA om bij te dragen aan de transities die nodig zijn
- We willen tekorten op de arbeidsmarkt verminderen en toekomstbestendig werk bieden aan huidige en nieuwe inwoners waardoor zij zich kunnen (blijven) ontwikkelen (door een optimale aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt
We willen tekorten op de arbeidsmarkt verminderen en toekomstbestendig werk bieden aan huidige en nieuwe inwoners waardoor zij zich kunnen (blijven) ontwikkelen (door een optimale aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt
- We willen voldoende, passende, bereikbare en toekomstbestendige werklocaties in de nabijheid van (potentiële) werkenden
We willen voldoende, passende, bereikbare en toekomstbestendige werklocaties in de nabijheid van (potentiële) werkenden
- We willen leefbare steden en dorpen met voldoende, betaalbare, bereikbare en toekomstbestendige woningen, in een gezonde leefomgeving.
We willen leefbare steden en dorpen met voldoende, betaalbare, bereikbare en toekomstbestendige woningen, in een gezonde leefomgeving.
- We behouden en (waar mogelijk) versterken de kwaliteit van ons landschap en cultuurhistorisch erfgoed.
We behouden en (waar mogelijk) versterken de kwaliteit van ons landschap en cultuurhistorisch erfgoed.
- We willen dat het (inter)nationale toerisme en de recreatiemogelijkheden bijdragen aan de leefkwaliteit van al onze inwoners.
We willen dat het (inter)nationale toerisme en de recreatiemogelijkheden bijdragen aan de leefkwaliteit van al onze inwoners.
- We willen dat eenieder zich op toekomstbestendige en betaalbare wijze kan verplaatsen in de MRA en dat we het logistieke vervoer en de internationale connectiviteit verduurzamen.
We willen dat eenieder zich op toekomstbestendige en betaalbare wijze kan verplaatsen in de MRA en dat we het logistieke vervoer en de internationale connectiviteit verduurzamen.
Bij de MRA Agenda 2025 – 2028 is ook een Meerjaren Uitvoeringsprogramma (MUVP) opgesteld door de platforms (Economie, Ruimte en Mobiliteit). Het MUVP dient als sturingsmiddel voor de bestuurders in de platforms.
Jaarlijks verzendt de MRA een Termijnagenda en Voortgangsnota aan de MRA-deelnemers. Hierin staan respectievelijk de plannen voor het komende jaar en de resultaten van het afgelopen jaar per ambitie. Naast deze stukken is wordt sinds 2025 ook een jaarverslag gedeeld. De voortgangsnota en het jaarverslag over 2025 zijn samengevoegd om de informatiedichtheid van deze stukken te vergroten en het goede gesprek tussen raad en college te bevorderen.
Op de website van de MRA staan nieuwberichten over de activiteiten van de MRA.Governance
In de MRA Samenwerkingsafspraken is omschreven hoe de samenwerking is vormgegeven. De MRA bestaat uit 30 gemeentes, 2 provincies en de Vervoerregio Amsterdam (VRA). De deelnemende gemeenten werken vanuit zeven deelregio’s. Uitgangspunt hiervoor is de huidige geografische indeling: Amsterdam, Amstelland-Meerlanden, Zuid-Kennemerland, IJmond, Zaanstreek-Waterland, Gooi en Vechtstreek, Almere-Lelystad. Iedere deelregio is met minimaal één afgevaardigde vertegenwoordigd in het Bestuur, de bestuurlijke platforms en de portefeuillehoudersoverleggen. In de Algemene Vergadering is iedere deelnemer vertegenwoordigd.In 2025 is de rol van het MRA bestuur onder de loep genomen om de afbakening van de taken van het bestuur te verduidelijken. De inhoudelijke rol van het MRA bestuur is hiermee beter afgebakend. Ook is de frequentie van vergaderingen teruggebracht.
(1) Algemene Vergadering
- De Algemene Vergadering (AV) is het algemeen bestuur van de MRA.
De Algemene Vergadering (AV) is het algemeen bestuur van de MRA.
- Elke deelnemer aan de MRA heeft rechtstreeks zitting in de AV.
Elke deelnemer aan de MRA heeft rechtstreeks zitting in de AV.
- De AV controleert het Bestuur en is de primaire link met de deelnemers.
De AV controleert het Bestuur en is de primaire link met de deelnemers.
- In de AV worden financiële en procesmatige kaders gesteld, en wordt het gesprek gevoerd over de langere termijn en de cultuur van de MRA-samenwerking.
In de AV worden financiële en procesmatige kaders gesteld, en wordt het gesprek gevoerd over de langere termijn en de cultuur van de MRA-samenwerking.
- De vergaderingen van de AV gaan niet over inhoudelijke onderwerpen: deze zijn belegd bij de bestuurlijke platforms, de portefeuillehoudersoverleggen en het Bestuur.
De vergaderingen van de AV gaan niet over inhoudelijke onderwerpen: deze zijn belegd bij de bestuurlijke platforms, de portefeuillehoudersoverleggen en het Bestuur.
(2) Bestuur
- Heeft de dagelijkse leiding over de samenwerking in de MRA.
Heeft de dagelijkse leiding over de samenwerking in de MRA.
- Bewaakt de voortgang op de centrale ambitie en de drie inhoudelijke doelen uit de samenwerkingsafspraken. Als onderwerpen onderbelicht blijven, bijvoorbeeld omdat deze overkoepelend/platformoverstijgend zijn, geeft het MRA Bestuur (on)gevraagd advies en/of wordt er een voorstel gedaan voor de aanpak.
Bewaakt de voortgang op de centrale ambitie en de drie inhoudelijke doelen uit de samenwerkingsafspraken. Als onderwerpen onderbelicht blijven, bijvoorbeeld omdat deze overkoepelend/platformoverstijgend zijn, geeft het MRA Bestuur (on)gevraagd advies en/of wordt er een voorstel gedaan voor de aanpak.
- Gezicht naar buiten: coördineert de lobby in Den Haag en Brussel en zorgt dat met één mond wordt gesproken.
Gezicht naar buiten: coördineert de lobby in Den Haag en Brussel en zorgt dat met één mond wordt gesproken.
- Relaties onderhouden met relevante partners, bijvoorbeeld met de Amsterdam Economic Board.
Relaties onderhouden met relevante partners, bijvoorbeeld met de Amsterdam Economic Board.
- Stijgt boven de deelbelangen uit en signaleert bredere ontwikkelingen die voor de MRA van strategisch belang zijn.
Stijgt boven de deelbelangen uit en signaleert bredere ontwikkelingen die voor de MRA van strategisch belang zijn.
- Toezien op het functioneren van de MRA samenwerking, zowel bestuurlijk als ambtelijk (governance en organisatie)
Toezien op het functioneren van de MRA samenwerking, zowel bestuurlijk als ambtelijk (governance en organisatie)
- Verantwoordelijk voor draagvlak voor te nemen besluiten.
Verantwoordelijk voor draagvlak voor te nemen besluiten.
- Legt verantwoording af aan algemene vergadering.
Legt verantwoording af aan algemene vergadering.
- Twee keer per jaar wordt er een langere sessie belegt en daartussen in komt het MRA Bestuur nog drie tot vier keer samen.
Twee keer per jaar wordt er een langere sessie belegt en daartussen in komt het MRA Bestuur nog drie tot vier keer samen.
- Bestaat uit: Burgemeester Amsterdam (voorzitter en formateur), Commissaris van de Koning Noord-Holland, Commissaris van de Koning Flevoland, en per Bestuurlijk platform één afgevaardigde, niet zijnde de voorzitter (geografisch verdeling). De directeur van de MRA is secretaris van het bestuur.
Bestaat uit: Burgemeester Amsterdam (voorzitter en formateur), Commissaris van de Koning Noord-Holland, Commissaris van de Koning Flevoland, en per Bestuurlijk platform één afgevaardigde, niet zijnde de voorzitter (geografisch verdeling). De directeur van de MRA is secretaris van het bestuur.
(3) Bestuurlijke platforms
- 3 platforms (Economie, Ruimte, Mobiliteit).
3 platforms (Economie, Ruimte, Mobiliteit).
- 2 portefeuillehoudersoverleggen (Bouwen & Wonen, Cultuur & Erfgoed).
2 portefeuillehoudersoverleggen (Bouwen & Wonen, Cultuur & Erfgoed).
(4) Raadtafel
- De Raadtafel geeft gevraagd én ongevraagd advies over de processen die de gemeenteraden en Provinciale Staten van de MRA-deelnemers aangaan, waaronder de jaarlijkse Voortgangsnota, de Termijnagenda en het proces van ‘wensen en opvattingen’.
De Raadtafel geeft gevraagd én ongevraagd advies over de processen die de gemeenteraden en Provinciale Staten van de MRA-deelnemers aangaan, waaronder de jaarlijkse Voortgangsnota, de Termijnagenda en het proces van ‘wensen en opvattingen’.
- Alle gemeenteraden en beide Provinciale Staten zijn met één lid vertegenwoordigd in de MRA Raadtafel.
Alle gemeenteraden en beide Provinciale Staten zijn met één lid vertegenwoordigd in de MRA Raadtafel.
(5) Directie
- Ondersteunt het Bestuur, de bestuurlijke platforms (en daaraan gekoppelde andere overleggen) en Algemene Vergadering in al hun werkzaamheden;
Ondersteunt het Bestuur, de bestuurlijke platforms (en daaraan gekoppelde andere overleggen) en Algemene Vergadering in al hun werkzaamheden;
- Draagt zorg voor een optimale betrokkenheid van raden en Staten bij de MRA-samenwerking en ondersteunt daartoe onder meer de MRA Raadtafel;
Draagt zorg voor een optimale betrokkenheid van raden en Staten bij de MRA-samenwerking en ondersteunt daartoe onder meer de MRA Raadtafel;
- Voert de dagelijkse werkzaamheden uit voor de uitvoering van de MRA Agenda;
Voert de dagelijkse werkzaamheden uit voor de uitvoering van de MRA Agenda;
- Voert een actieve interne- en externe communicatie;
Voert een actieve interne- en externe communicatie;
- Beheert de MRA-financiën en voert daartoe een deugdelijke administratie;
Beheert de MRA-financiën en voert daartoe een deugdelijke administratie;
- Signaleert en initieert thema’s die regionale afstemming vereisen, en faciliteert het maken van regionale afspraken hierover;
Signaleert en initieert thema’s die regionale afstemming vereisen, en faciliteert het maken van regionale afspraken hierover;
- Stelt elke vier jaar een directieplan op, waarin zij inzichtelijk maakt welke inzet nodig is om enerzijds de MRA-samenwerking mogelijk te maken (de kern van de Directie) en anderzijds de uitvoering van de MRA Agenda te bewerkstelligen (de flexibele schil). Het Bestuur komt op basis van dit plan met een voorstel aan de Algemene Vergadering om deze inzet beschikbaar te stellen.
Stelt elke vier jaar een directieplan op, waarin zij inzichtelijk maakt welke inzet nodig is om enerzijds de MRA-samenwerking mogelijk te maken (de kern van de Directie) en anderzijds de uitvoering van de MRA Agenda te bewerkstelligen (de flexibele schil). Het Bestuur komt op basis van dit plan met een voorstel aan de Algemene Vergadering om deze inzet beschikbaar te stellen.
Deelnemers MRA:
- Gemeenten (30)
Gemeenten (30)
Aalsmeer, Almere, Amstelveen, Amsterdam, Beverwijk, Blaricum, Bloemendaal, Diemen, Edam-Volendam, Gooise Meren, Haarlem, Haarlemmermeer, Heemskerk, Heemstede, Hilversum, Huizen, Landsmeer, Laren, Lelystad, Oostzaan, Ouder-Amstel, Purmerend, Uitgeest, Uithoorn, Velsen, Waterland, Wijdemeren, Wormerland, Zaanstad, Zandvoort.
- Provincies (2)
Provincies (2)
Noord-Holland, Flevoland
- Vervoerregio Amsterdam (VRA)
Vervoerregio Amsterdam (VRA)
(Bedragen x € 1.000)
Masterplan Noordzeekanaalgebied
Rechtsvorm:
Stichting
Oprichtings-/publicatiedatum:
Vestigingsplaats:
IJmuiden
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Het op duurzame wijze versterken van de regionale economie in het Noordzeekanaalgebied door het benutten van de potentie van het regionale haven- en industrieel complex.
Bestuurlijk belang
Wethouder Onclin is lid van het stichtingsbestuur
Stemverhouding:
17%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Via de stichting Masterplan Noordzeekanaalgebied werken gemeenten, provincie Noord Holland, het Rijk, havenbedrijven, partners uit het bedrijfsleven, netbeheerders en kennisinstellingen samen. Er wordt gewerkt aan de opgaven in de regio om het gebied aantrekkelijk te houden om te werken, te wonen en te recreëren.Het Noordzeekanaalgebied is door het rijk eind 2021 aangewezen als een van de gebieden van nationaal belang en daarbij de NOVEX status verkreeg. In 2023 is in opdracht van het Bestuursplatform NZKG de scope van de programmering verbreed (met onder andere de gezonde leefomgeving en klimaat en wateropgaven) ten opzichte van de oorspronkelijke programmering die was gebaseerd op de Visie NZKG 2040. De ambities van het Rijk en de regio voor het Noordzeekanaalgebied zijn verwoord in het Ontwikkelperspectief NZKG. Deze gezamenlijke koers is in 2024 vastgesteld en inmiddels zijn ook de bijbehorende uitvoeringsagenda en de regionale investeringsagenda (RIA NOVEX NZKG) gereed.
Het programma Energietransitie NZKG is verder doorontwikkeld en in uitvoering. De gezamenlijke ambitie is om in 2050 te komen tot een bijna volledig CO2 neutrale en circulaire economie en hiertoe zijn sleutelprojecten benoemd en wordt gewerkt met versnellingstafels en een versnellingsloket.
In 2024 is bekend gemaakt dat het Noordzeekanaalgebied twee trances van totaal 98 miljoen euro ontvangt in het kader van het programma Wind op Zee, de ‘Gebiedsinvesteringen netten op zee’. Rijk, provincie en gemeenten tekenen hiervoor een bestuursovereenkomst en gaan aan de slag met verschillende projecten die de leefkwaliteit in de regio verbeteren. Voor Zaanstad zijn er drie projecten die in aanmerking komen in de eerste trance met als doel om de openbare ruimte te verbeteren door vergroening en verduurzaming; de aanleg en openstelling van het Hembrugbos, toevoegen van bomen en groen op sportpark Poelenburg voor het flexwonen en de herinrichting bij pont Buitenhuizen aan de Zaanse kant. Ook in de tweede trance krijgt Zaanstad een deel van deze gebiedsinvesteringen om de leefkwaliteit in het Zaanse Noordzeekanaalgebied te versterken.
Financiële positie
Jaarrekening 2024
Over 2024 heeft de stichting een positief resultaat van € 225.215 behaald, dit resultaat is toegevoegd aan de algemene vrije reserves. De algemene vrije reserves bedragen € 541.412 per 31 december 2024.Governance
Het Stichtingsbestuur NZKG ziet toe op de bedrijfsvoering van het Programmabureau NZKG en is verantwoordelijk voor de jaarrekening. Het stichtingsbestuur stelt op voordracht van het Bestuursplatform NZKG de directie aan en besluit over de meerjarige begroting en het jaarplan. Het Bestuursplatform NZKG benoemt uit haar leden, de leden van het stichtingsbestuur. In het stichtingsbestuur zitten de wethouders van de gemeenten Amsterdam, Beverwijk, Velsen en Zaanstad. De gedeputeerde van de provincie Noord-Holland is voorzitter van het stichtingsbestuur.Risico’s en beheersmaatregelen
Financieel gezien zijn er geen risico’s op dit moment. Wel is het de verwachting dat de algemene reserve sterk zal afnemen als gevolg van de toename van de kosten van het Programmasecretariaat (kosten voor detachering en inhuur). Dit zorgt ervoor dat de financiële positie er niet beter op wordt. Door structureel de bijdragen van de partners te verhogen kan worden voorkomen dat de algemene reserve verder afneemt.(Bedragen x € 1.000)
Recreatieschap Alkmaarder en Uitgeestermeer
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - openbaar lichaam
Oprichtings-/publicatiedatum:
5 april 2007
Vestigingsplaats:
Uitgeest
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Het Recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer (RAUM) is een samenwerkingsverband van twaalf omliggende gemeenten en de provincie Noord-Holland. Het zet zich in voor:
- het verzekeren van een evenwichtige ontwikkeling van de recreatie en de watersport op en rondom het meer en aangrenzende gebieden;
het verzekeren van een evenwichtige ontwikkeling van de recreatie en de watersport op en rondom het meer en aangrenzende gebieden;
- het tot stand brengen, bewaren en onderhouden van het landschap en een evenwichtig natuurlijk milieu dat is afgestemd op het onder bovenstaande geformuleerde.
het tot stand brengen, bewaren en onderhouden van het landschap en een evenwichtig natuurlijk milieu dat is afgestemd op het onder bovenstaande geformuleerde.
Bestuurlijk belang
Wethouder Slegers is lid van het Algemeen Bestuur en het Dagelijks Bestuur, plaatsvervanging door wethouder Onclin.
Stemverhouding:
12,5%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Belangrijke punten uit 2025:
- Het bestuur is conform het vaststellen van de kadernota 2025 akkoord met de benodigde incidentele participantenbijdragen over de jaren 2025 t/m 2031 van in totaal € 1,15 miljoen, met daarbij de dekking voor de participanten vanuit de BCF-btw van de investeringsprojecten;
Het bestuur is conform het vaststellen van de kadernota 2025 akkoord met de benodigde incidentele participantenbijdragen over de jaren 2025 t/m 2031 van in totaal € 1,15 miljoen, met daarbij de dekking voor de participanten vanuit de BCF-btw van de investeringsprojecten;
- Bij het besluit van het bestuur om onderzoek naar de governance te doen is opheffing van de gemeenschappelijke regeling de voorkeursoptie. Met uitzondering van aangegane verplichtingen (zoals de 2e fase natuurontwikkeling Saskerleidam) wordt de ontwikkeling van plannen gepauzeerd; RIB 9423319 onderzoek governance RAUM
Bij het besluit van het bestuur om onderzoek naar de governance te doen is opheffing van de gemeenschappelijke regeling de voorkeursoptie. Met uitzondering van aangegane verplichtingen (zoals de 2e fase natuurontwikkeling Saskerleidam) wordt de ontwikkeling van plannen gepauzeerd; RIB 9423319 onderzoek governance RAUM
. Het onderzoek naar nieuwe projecten (bureau Ginder) wordt afgerond;. Het onderzoek naar nieuwe projecten (bureau Ginder) wordt afgerond;
- De invoering van de recreatiekaart wordt gestaakt.
De invoering van de recreatiekaart wordt gestaakt.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel van deelname aan de gemeenschappelijke regeling is hoog. Het weerstandsvermogen is onvoldoende. De omvang van de huidige algemene reserve (weerstandscapaciteit) is € 43 en ligt onder het niveau van het benodigde weerstandsvermogen van € 427. Het bestuur van het RAUM heeft besloten aan te sluiten bij het uitgangspunt van de regio Noord-Kennemerland om slechts een beperkte algemene reserve aan te houden voor de GR: de norm is 2,5% van de lasten. De consequentie hiervan is dat een beroep op de participanten gedaan moet worden indien de risico's die zich voordoen het bedrag van de algemene reserve overschrijden.Financieel beeld
Jaarrekening 2024
De jaarrekening 2024 sloot met een positief resultaat van € 26.000, terwijl een negatief resultaat van € 252.000 was begroot. Het verschil wordt o.a. verklaard door uitgestelde projecten zoals de visieschets Aagtenpark en reclamezuilen/recreatiearken.Rechtmatigheidsverantwoording
Het dagelijks bestuur is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. Er zijn geen afwijkingen vastgesteld boven genoemde grens van € 80.077.Toekomst recreatieschap
Het bestuur van het recreatieschap ziet het als zijn verantwoordelijkheid om fundamenteel na te denken over de toekomst van het recreatieschap. Een voortzetting op de huidige manier is niet houdbaar zonder extra participantenbijdragen. De volgende vragen spelen een rol:- Wat zijn de kerntaken?
Wat zijn de kerntaken?
- Kunnen de recreatieopgaven in het gebied op een andere manier georganiseerd en gefinancierd kunnen worden?
Kunnen de recreatieopgaven in het gebied op een andere manier georganiseerd en gefinancierd kunnen worden?
- En wat is daarin de rol is van gemeenten, provincie, terreinbeherende organisaties, waterschap etc.?
En wat is daarin de rol is van gemeenten, provincie, terreinbeherende organisaties, waterschap etc.?
Begroting 2026
De totale begrote lasten liggen afgerond € 56.500 lager dan de begroting 2025 na wijziging. Dat verschil wordt bepaald door:- Minder kosten inzake incidentele projecten (€ 174.000);
Minder kosten inzake incidentele projecten (€ 174.000);
- Kosten stijging door indexatie (€ 80.000);
Kosten stijging door indexatie (€ 80.000);
- Meer rentelasten door looptijd lening een heel jaar (€ 27.000);
Meer rentelasten door looptijd lening een heel jaar (€ 27.000);
- Minder inzet RNH inzake aanbesteden onderhoudscontracten (€ 19.000);
Minder inzet RNH inzake aanbesteden onderhoudscontracten (€ 19.000);
- Meer kapitaalslasten door diverse investeringen (€ 15.000);
Meer kapitaalslasten door diverse investeringen (€ 15.000);
- Meer advieskosten externen, met name Cyber (€ 14.500).
Meer advieskosten externen, met name Cyber (€ 14.500).
De begrote baten zijn afgerond € 1.092.500 hoger dan de begroting 2025 na wijziging. Dat verschil wordt veroorzaakt door:
- Meer opbrengsten door incidentele bijdrage participanten (€ 1.064.000).
Meer opbrengsten door incidentele bijdrage participanten (€ 1.064.000).
Bij de vaststelling van de Kadernota 2025 heeft het AB besloten om de tekorten in de begrotingsjaren 2025 t/m 2029 te dekken met incidentele bijdrage door de participanten ten gunste van de reserves conform de geldende verdeelsleutel;
- Meer opbrengsten door indexatie participantenbijdrage conform gemeenschappelijke regeling en overige opbrengsten (€ 58.500);
Meer opbrengsten door indexatie participantenbijdrage conform gemeenschappelijke regeling en overige opbrengsten (€ 58.500);
- Minder subsidie opbrengsten incidentele projecten (€ 30.000);
Minder subsidie opbrengsten incidentele projecten (€ 30.000);
- Meer opbrengsten uit erfpacht en overige opbrengsten als gevolg van indexatie (€ 12.500);
Meer opbrengsten uit erfpacht en overige opbrengsten als gevolg van indexatie (€ 12.500);
- Minder rentebaten door teruglopen banksaldi en lagere spaarrente (€ 12.500).
Minder rentebaten door teruglopen banksaldi en lagere spaarrente (€ 12.500).
Zienswijze
De gemeenteraad gaf in mei een positieve zienwijze op de jaarrekening 2024 en de begroting 2026, met de volgende aandachtspunten:- Neemt met instemming kennis van het financieel resultaat 2024, dat licht positief is;
Neemt met instemming kennis van het financieel resultaat 2024, dat licht positief is;
- Steunt het onderzoek naar de huidige governance- en samenwerkingsstructuur en of deze toekomstbestendig is en welke alternatieven mogelijk zijn;
Steunt het onderzoek naar de huidige governance- en samenwerkingsstructuur en of deze toekomstbestendig is en welke alternatieven mogelijk zijn;
- Dringt erop aan zo spoedig mogelijk – uiterlijk op het moment dat de eerste resultaten van het governance onderzoek openbaar worden – inzicht te geven in de (financiële) verplichtingen die het recreatieschap niet meer aangaat, welke het gaat pauzeren en welke het schap afhandelt;
Dringt erop aan zo spoedig mogelijk – uiterlijk op het moment dat de eerste resultaten van het governance onderzoek openbaar worden – inzicht te geven in de (financiële) verplichtingen die het recreatieschap niet meer aangaat, welke het gaat pauzeren en welke het schap afhandelt;
De gemeenteraad heeft daarbij het volgende amendement aangenomen:
- 25A40 Amendement Granulliet is een risico
25A40 Amendement Granulliet is een risico
..
Antwoordbrief
Het Algemeen Bestuur heeft in haar reactiebrief van 17 juli 2025 aangegeven dat de reacties van de participanten geen aanleiding geven tot wijziging van de jaarstukken 2024, de begrotingswijziging 2025 en de programmabegroting 2026. In de nota van afdoening geeft het recreatieschap aan dat het inzicht geven onderdeel is van de bestuursopdracht “Procesinrichting onderzoek governance, kerntaken, financiën en organisatie van het RAUM” (AB 06-02-2025). Het is een proces dat juridisch en bestuurlijk zorgvuldig moet worden doorlopen.
Het besluit tot gebruik van granuliet is genomen na een brede consultatie met alle betrokkenen, en na uitgebreide beraadslaging. De uitvoering van het project wordt door het recreatieschap nauw gevolgd en gemonitord. Omdat het project in het voorjaar van 2025 daadwerkelijk is gestart, is in de Jaarstukken 2024 hierover nog geen risico over opgenomen.Risico’s en beheersmaatregelen
Risico’s:- Overmacht: optreden extreem weer, brand, (vogel)ziekte en plagen flora en fauna, verslechtering zwemwaterkwaliteit door warm weer en (drugs)dumpingen;
Overmacht: optreden extreem weer, brand, (vogel)ziekte en plagen flora en fauna, verslechtering zwemwaterkwaliteit door warm weer en (drugs)dumpingen;
- Uitstellen van projecten kunnen uiteindelijk leiden tot extra kosten
Uitstellen van projecten kunnen uiteindelijk leiden tot extra kosten
- De claim van het duikongeval ad € 4 mln. ligt hoger dan eerder gecommuniceerd.
De claim van het duikongeval ad € 4 mln. ligt hoger dan eerder gecommuniceerd.
- Veranderende en verzwarende wet- en regelgeving.
Veranderende en verzwarende wet- en regelgeving.
- Uitstel/afstel project Saskerleidam
Uitstel/afstel project Saskerleidam
- Bestuurlijk draagvlak vermindert. Heiloo heeft aangekondigd te willen onderzoeken of uittreden mogelijk is, risico op nog meer deelnemers die uittreden.
Bestuurlijk draagvlak vermindert. Heiloo heeft aangekondigd te willen onderzoeken of uittreden mogelijk is, risico op nog meer deelnemers die uittreden.
- De huidige weerstandscapaciteit is onvoldoende voor het benodigde weerstandsvermogen. Op de (middel)lange termijn moeten o.b.v. de onderhouds- en investeringsplannen wel bestuurlijke keuzes worden gemaakt.
De huidige weerstandscapaciteit is onvoldoende voor het benodigde weerstandsvermogen. Op de (middel)lange termijn moeten o.b.v. de onderhouds- en investeringsplannen wel bestuurlijke keuzes worden gemaakt.
Beheersmaatregelen:
- Inzetten op omgevingsmanagement: informatie stakeholders als raden en ondernemers
Inzetten op omgevingsmanagement: informatie stakeholders als raden en ondernemers
- Meer gezamenlijk optrekken met betrokken partijen om een integraal resultaat te behalen
Meer gezamenlijk optrekken met betrokken partijen om een integraal resultaat te behalen
- Meer inzet op toezicht en handhaving
Meer inzet op toezicht en handhaving
- Opstellen van een financieel plan
Opstellen van een financieel plan
(Bedragen x € 1.000)
GGD Zaanstreek Waterland
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - openbaar lichaam
Oprichtings-/publicatiedatum:
01-09-2016
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
hoog
Openbaar belang
GGD Zaanstreek-Waterland beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid en de (sociale) veiligheid van alle mensen in de regio. Daarbij staat een preventieve en collectieve aanpak voorop, met specifieke aandacht voor bevordering van participatie en ondersteuning van de eigen regie van mensen. Als uitvoeringsorganisatie van de gemeenten sluit de GGD aan bij de gemeentelijke verantwoordelijkheden in het sociaal domein.
Bestuurlijk belang
Een lid van het Algemeen Bestuur (AB) heeft in de vergadering van het AB één stem. In die gevallen waarin Zaanstad en Purmerend zwaarwegende bezwaren hebben tegen een voorstel en met het oog daarop tegenstemmen, leidt die tegenstem tot verwerping van het voorstel. Het voorgaande is niet van toepassing op het voorstel tot vaststelling van de begroting respectievelijk de jaarrekening van de GGD. Wethouder Onclin is voorzitter van het DB en het AB, plaatsvervanger wethouder Slegers.
Stemverhouding:
14%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Verhuizing van GGD ZW naar VrZW Prins Bernardplein vertraagd
GGD ZW is in 2025 nog niet verhuisd naar de locatie van de VrZW aan het Prins Bernardplein. De verwachting is dat dit in 2026 zal plaatsvinden.Verkenning verdere samenwerking GGD ZW en VrZW
In 2025 hebben de GGD ZW en de GGD ZW ingestemd om te verkennen of beide organisaties meer met elkaar kunnen gaan samenwerken. Een extern bureau kreeg de opdracht om meerder scenario’s te verkennen. Het Algemeen Bestuur van de GGD ZW en VrZW hebben kennis genomen van de uitkomsten van deze verkenning. In 2026 krijgt dit een vervolg.GGD ZaWa werkt actief samen met GGD Amsterdam op het gebied van infectieziektebestrijding.
Eind 2024 heeft het AB de samenwerkingsafspraken met GGD Amsterdam vastgesteld (zie GGD-raadsinformatiebrief 19 december 2024 Update uitvoering IZB). Om de toegankelijkheid voor specifieke kwetsbare groepen te vergroten, worden vanuit het centrum seksuele gezondheid wekelijks spreekuren in Zaandam aangeboden.
De GGD is in het derde kwartaal van 2025 gestart met een wijkgerichte aanpak om de vaccinatiegraad op peil te houden op basis van een incidentele plustaak vanuit GALA middelen. De GGD is in het derde kwartaal van 2025 gestart met een wijkgerichte aanpak om de vaccinatiegraad op peil te houden op basis van een incidentele plustaak vanuit GALA middelen. De GGD ZW werkt hier samen met de GGD Amsterdam. GGD Amsterdam heeft positieve resultaten laten zien van hun wijkaanpak.
Over de algemene Infectieziektenbestrijding zijn 2 raadsinformatiebrieven verzonden (9451504 en 9451505). Ook was er op 11 december 2025 met de raad een technische sessie over de wijkgerichte aanpak vaccinatiegraad.Beter inzicht in de context van de door de GGD opgeleverde cijfers
We zetten samen met de GGD stappen hierin. Het gaat om het inzicht in bestaande (contract)taken. Hierover worden nieuwe resultaatafspraken gemaakt. Een voorbeeld hiervan is dat we graag willen weten hoeveel deelnemers uit kwetsbare doelgroepen bereikt worden, en niet alleen het aantal deelnemers aan een interventie. Dit om gezondheidsverschillen zoveel mogelijk te minimaliseren.Financiële knelpunten:
- De SPUK voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) loopt in 2026 gedeeltelijk af en wordt per 2027 met 10% gekort. Een deel van de plustaken van de GGD wordt hieruit gefinancierd. Er wordt onderzocht welke mogelijkheden er zijn voor voortzetting van deze taken door tijdig zoeken naar alternatieve financiering (afhankelijk van de wens om uitvoering van taken wel of niet voort te zetten). Dit heeft dus mogelijk gevolgen voor de omvang van ons plustakenpakket bij de GGD. De GGD plustaken vanuit GALA zijn: JOGG Gezonde Jeugd Gezonde Toekomst, Fris op School, extra monitoring t.b.v. Zaans Preventie Model, wijkaanpak Vaccinatiegraad, Moeders van Zaandam, Nu niet zwanger, Weerbaarheidstrainingen PO.
De SPUK voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) loopt in 2026 gedeeltelijk af en wordt per 2027 met 10% gekort. Een deel van de plustaken van de GGD wordt hieruit gefinancierd. Er wordt onderzocht welke mogelijkheden er zijn voor voortzetting van deze taken door tijdig zoeken naar alternatieve financiering (afhankelijk van de wens om uitvoering van taken wel of niet voort te zetten). Dit heeft dus mogelijk gevolgen voor de omvang van ons plustakenpakket bij de GGD. De GGD plustaken vanuit GALA zijn: JOGG Gezonde Jeugd Gezonde Toekomst, Fris op School, extra monitoring t.b.v. Zaans Preventie Model, wijkaanpak Vaccinatiegraad, Moeders van Zaandam, Nu niet zwanger, Weerbaarheidstrainingen PO.
- Bezuinigingen in relatie tot knelpunten bij Veilig Thuis en Meldpunt en Advies Bijzondere Zorg (MABZ)
Bezuinigingen in relatie tot knelpunten bij Veilig Thuis en Meldpunt en Advies Bijzondere Zorg (MABZ)
De GGD heeft net als alle gemeenschappelijke regelingen in de regio te maken met door de regiogemeenten opgelegde bezuinigingen. Hiervoor zijn verschillende maatregelen vastgesteld in de begroting 2026 van de GGD (zie ook hieronder bij financiële positie). Daarnaast is als gevolg van maatschappelijke ontwikkelingen meer druk ontstaan op Veilig Thuis en het Meld- en Adviespunt Bijzondere Zorg (MABZ). In 2025 is gebleken dat voor deze taken meer capaciteit en geld benodigd is. De gemeenteraden kunnen hierover een zienswijze indienen bij de aangekondigde begrotingswijziging voor 2026 en de GGD begroting voor 2027.
Risicoprofiel
Gemeenten zijn wettelijk verplicht om een GGD in stand te houden voor de uitvoering van de taken op het gebied van de publieke gezondheidszorg. Het risicoprofiel van de GGD is hoog: de financiële bijdrage in de Gemeenschappelijke Regeling is groot (ongeveer € 12,5 mln. deelnemersbijdrage voor het basispakket en € 3,5 mln. aan plustaken in 2025), terwijl de gemeente Zaanstad maar beperkte invloed heeft in het Algemeen Bestuur. Iedere gemeente heeft één stem. Dit betekent voor Zaanstad een stemverhouding van 14% en een financiële deelnemersbijdrage van 47% voor het basispakket. De politieke en maatschappelijke betrokkenheid zijn eveneens groot: de activiteiten van de GGD betreffen de gezondheid en veiligheid van de inwoners. Een probleem op het gebied van volksgezondheid of veiligheid haalt direct de pers en heeft zijn weerslag op de politiek.Financiële positie
Jaarrekening 2024
De door het Algemeen Bestuur vastgestelde jaarrekening 2024 gaf een positief resultaat van € 73.912. Hierbij is het positieve resultaat bestemd voor het vervangen van het instrumentarium van Jeugdgezondheidszorg. Dit instrumentarium is verouderd en er is onvoldoende budget voor de nodige vervanging.Rechtmatigheidsverantwoording
De onafhankelijke accountant heeft een goedkeurende controleverklaring afgegeven over de getrouwheid; dat alle baten en lasten juist en volledig in de jaarrekening zijn verwerkt. Bij de jaarrekening 2024 heeft het dagelijks bestuur voor de tweede keer zelf een rechtmatigheidsverantwoording afgegeven; of wet- en regelgeving is nageleefd. De rechtmatigheidsafwijkingen (rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden) komen boven de overeengekomen verantwoordingsgrens uit. Dit komt doordat inkopen in het verleden niet Europees zijn aanbesteed, terwijl dit vanwege de waarde van de inkopen wel had gemoeten. Dit geldt onder andere voor inkopen (zoals inhuur personeel) die tijdens de “coronajaren” 2021 en 2022 zijn gedaan en zijn verlengd. De rechtmatigheidsfout bedraagt voor 2024 € 3,2 mln. De GGD heeft hierop een verbetertraject gestart met als doel om alle contracten in het vervolg rechtmatig af te sluiten. Volgens het accountantsverslag heeft de GGD “in 2024 stappen gezet om dit proces te verbeteren en strikter toe te zien dat aanbestedingen volgens de juiste procedures worden uitgevoerdBegroting 2026-2029 inclusief bezuinigingsvoorstel
De begroting 2026 is inclusief bezuinigingsvoorstel ter zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraden. De
begroting is opgesteld binnen de kaders van de kadernota 2026. De Kadernota 2026 van de GGD is niet ter zienswijze aan de gemeenteraden voorgelegd. Naast autonome (indexatie loonkosten) en neutrale wijzigingen (verschuivingen van plustaken naar het basispakket), is hierin voor € 710.000 structureel aan extra kosten opgevoerd voor document- en archiefbeheer, cybersecurity en ICT. Deze kosten zijn voor bijna € 600.000 gedekt door voordelen op de bedrijfsvoering (o.a. door voordelen uit de samenwerking met de VrZW). Het overige deel van deze kosten is autonoom, omdat de GGD moet voldoen aan wet- en regelgeving op het gebied van archiefbeheer.De deelnemersbijdrage van Zaanstad komt in de Begroting 2026 van de GGD uit op € 12.504.125. Dit is € 36.274 lager (voordeel) dan waar bij de Kadernota 2026 van is uitgegaan. Dit komt vooral voort doordat de indexatie van de loonkosten is verlaagd. De raad heeft een positieve zienswijze gegeven over het vaststellen van de begroting.
Verder heeft de GGD een bezuinigingsscenario voorgelegd, waarin wordt bezuinigd op taken waar beperkte directe impact is voor bewoners. Dit scenario bevat een bezuiniging van 2,3% ten opzichte van de deelnemersbijdrage van Zaanstad. Ook hierover heeft de raad een positieve zienswijze afgegeven.
Het AB van de GGD ZW gaf de volgende reactie op de zienswijze :
Het AB deelt mee dat met scenario 2,3% op de deelnemersbijdrage wordt bespaard. De suggestie om eventuele frictiekosten zoveel mogelijk te dekken uit de algemene reserve neemt het AB over.
Jaarlijks wordt het dienstenoverzicht (basis- en plustaken) gezamenlijk met gemeenten bekeken.
Het AB neemt de reactie over om continue te blijven zoeken naar efficiency binnen onze dienstverlening en naar synergie in samenwerking met de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland.Risico’s en beheersmaatregelen
- Risico:
Risico:
Personeelstekorten (landelijk fenomeen) leiden tot verslechteren dienstverlening aan inwoners en wachtlijstenPersoneelstekorten (landelijk fenomeen) leiden tot verslechteren dienstverlening aan inwoners en wachtlijsten
Beheersmaatregel: In samenwerking met GGD sturen op prioriteren van dienstverlening aan meest kwetsbare inwoners. Stimuleren van bovenregionale samenwerking om dienstverlening op peil te houden. GGD stuurt actief op terugdringen van het ziekteverzuim. Een extern bureau voert exitgesprekken om inzicht te krijgen in en grip te krijgen op het verloop en het behoud van werknemers.
- Risico:
Risico:
Aanbod GGD sluit niet voldoende aan op behoefte inwoners/ maatschappelijke visie gemeenteAanbod GGD sluit niet voldoende aan op behoefte inwoners/ maatschappelijke visie gemeente
Beheersmaatregel: periodiek inhoudelijk overleg om beleidskeuzes door te nemen en bestaand aanbod te verbeteren of nieuw aanbod te implementeren.
- Risico:
Risico:
GGD is eigen risicodrager. Afschaling van taken/ opdrachten kunnen leiden tot (langdurige) frictiekosten die aan gemeenten worden doorbelastGGD is eigen risicodrager. Afschaling van taken/ opdrachten kunnen leiden tot (langdurige) frictiekosten die aan gemeenten worden doorbelast
Beheersmaatregel: Zaanstad communiceert als goed opdrachtgever tijdig het afstoten van taken/ opdrachten, zodat de GGD tijd heeft om passende maatregelen te nemen de frictiekosten te beperken. Verder zullen we erop aansturen om heldere afspraken te maken over frictiekosten en de wederzijdse verantwoordelijkheid om deze te beperken.
- Risico:
Risico:
Autonome ontwikkelingen, wetwijzigingen en landelijke initiatieven kunnen leiden tot uitbreiding van capaciteit c.q. aanbod en toename van de kosten.Autonome ontwikkelingen, wetwijzigingen en landelijke initiatieven kunnen leiden tot uitbreiding van capaciteit c.q. aanbod en toename van de kosten.
Beheersmaatregel: Periodiek overleg dat aansluit op de PDCA cyclus om daarmee sneller te kunnen anticiperen op ontwikkelingen in vraag en aanbod, en toekomstige wijzigingen en capaciteitsbehoefte
- Risico:
Risico:
Financiële tekorten groter dan € 450.000 kunnen niet worden opgevangen binnen het weerstandsvermogen (algemene reserve) van de GGD.Financiële tekorten groter dan € 450.000 kunnen niet worden opgevangen binnen het weerstandsvermogen (algemene reserve) van de GGD.
Beheersmaatregelen: Vanuit de GGD wordt de risicoanalyse verder aangescherpt. De volgende stap is om risico’s te kwantificeren en te toetsen dat er voor het geheel aan risico’s voldoende weerstandsvermogen aanwezig is. Aangezien gemeenten verantwoordelijk zijn voor de financiering van de GGD, is het zo dat gemeenten uiteindelijk zullen moeten bijdragen als de situatie zich voortdoet dat er tekorten zijn bij de GGD waarvoor onvoldoende weerstandsvermogen aanwezig is.
- We willen een klimaatneutrale en circulaire regio zijn in 2050
Vervoerregio Amsterdam
(Bedragen x € 1.000)
Vervoerregio Amsterdam
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - openbaar lichaam
Oprichtings-/publicatiedatum:
7 maart 2017
Vestigingsplaats:
Amsterdam
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
De Vervoerregio Amsterdam heeft als doel het, door samenwerking van gemeenten, oplossen van regionale problemen en benutten van regionale kansen in de regio Amsterdam.
Bestuurlijk belang
Wethouder Slegers is lid van het AB/DB.
De wethouder van Amsterdam is voorzitter van het DB en tevens voorzitter van de RegioraadStemverhouding:
11,3%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Kabinet valt
Met de val van het kabinet ontstaat er onzekerheid over de gemaakte afspraken met het Rijk. Of dit ook effect heeft op de beoogde 10% korting op de BDU is onzeker. Een nieuw kabinet kan ook kansen bieden. Er wordt slechts 1,2% van het BBP aan infrastructuur gespendeerd, daarmee bevinden we ons onderaan het Europese gemiddelde.Bezuinigingen Rijk
De Vervoerregio krijgt te maken met bezuinigingen vanuit het Rijk. Dit zijn:- 10% korting door het Rijk opgelegd vanaf 2026
10% korting door het Rijk opgelegd vanaf 2026
Het nieuwe kabinet wil € 110 mln. bezuinigen op het openbaar vervoer in de Vervoerregio Amsterdam en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Voor de Vervoerregio Amsterdam betekent dit een bezuiniging van € 51 miljoen. Het bestuur van de Vervoerregio Amsterdam dringt er bij het kabinet op aan om de bezuiniging terug te draaien.
Op 16 september is bekend geworden dat deze korting komt te vervallen.- Herijken studenten OV, korting € 10 mln. vanaf 2026
Herijken studenten OV, korting € 10 mln. vanaf 2026
Parallel loopt de aanpassing van de vergoeding die onze vervoerders krijgen voor de ov- studentenkaart. Die aanpassing volgt waarschijnlijk al in 2025 en is het gevolg van de laatste meting die laat zien dat studenten minder gebruik maken van het openbaar vervoer. Naar alle waarschijnlijkheid gaat het voor de vervoerders van de Vervoerregio om een vermindering van € 10 mln. per jaar
Indien de Vervoerregio de vervoerders compenseert voor de ov-studentenkaart betekent het voor de Vervoerregio een versobering van in totaal ongeveer € 62 mln. per jaar. De extra middelen uit de motie Bikker zullen hierdoor grotendeels verdampen. Op maandag 23 juni maakten de Vervoerregio's gezamenlijk bezwaar.
Motie Bikker
De Tweede Kamer heeft op 21 september 2023 de motie Bikker aangenomen, waarin structureel € 300 mln. beschikbaar wordt gesteld voor het regionale openbaar vervoer. Het doel van dit geld is het voorkomen van verschraling van het ov, waaronder het voorkomen van de tariefstijging van 11,72% die in 2024 doorgevoerd zou moeten worden.
De Vervoerregio ontvangt vanuit de motie Bikker structureel € 85 mln. per jaar. Een deel hiervan gaat naar het structureel voorkomen van de tariefstijging 2024, de rest gaat in de periode 2024-2026 door middel van een maatregelpakket naar het voorkomen van verschraling van het ov. Het maatregelenpakket is in 2024 door de Regioraad vastgesteld. Vanuit de motie Bikker zijn nog steeds gelden beschikbaar. Gemeenten kunnen aanspraak hierop maken met de voorwaarden dat het geld uiterlijk in december 2026 is besteed.Problemen EBS
- Uitval
Uitval
Eind 2023 startte er een nieuwe concessie. Vanaf dat moment zijn er veel problemen (rituitval, bussen die niet rijden) met EBS. Dit komt door een te lage laadcapaciteit als gevolg van software problemen. Hierdoor is er maar één laadpunt beschikbaar is. Elektrische bussen zijn hierdoor te weinig inzetbaar. Dit is niet op te vangen door dieselbussen.
EBS deelt maandelijks rapportages over uitval. Dit geeft een wisselend beeld qua beschikbaarheid.- De rituitval schommelt met de maanden maar over het algemeen zien we een dalende trend naar beneden. In de laatste rapportage over de maanden februari/maart was de totale rituitval gemiddeld 1,5%.
De rituitval schommelt met de maanden maar over het algemeen zien we een dalende trend naar beneden. In de laatste rapportage over de maanden februari/maart was de totale rituitval gemiddeld 1,5%.
- Personeelstekort
Personeelstekort
De Vervoerregio heeft in 2024 een onderzoek laten doen naar de oorzaken van het personeelstekort onder buschauffeurs. De aanbevelingen uit het rapport worden de Vervoerregio opgepakt. EBS neemt nog steeds nieuw personeel aan en het aantal chauffeurs neemt langzaam toe.
Regionaal Deelmobiliteitssysteem
De vervoerregio wil vanaf 2026/2027 een regionaal deelmobiliteitssysteem introduceren voor alle 14 gemeenten die binnen de VRA vallen. Dat betekent dat er net als bij het busvervoer één systeem komt voor alle regio's en waar de Vervoerregio voor aan de lat staat. Op donderdag 26 juni presenteerde de Vervoerregio haar plannen aan de Zaanse raad. Het systeem vereist vergaande harmonisatie. Zo zal elke gemeente de APV moeten aanpassen naar het model van de VRA en overige afspraken implementeren. Door dit verstrekkende karakter wordt het systeem pas van kracht na formele instemming van alle gemeentelijke raden.Risicoprofiel
Er is sprake van profiel middel.Financiële positie
Jaarrekening 2024
In 2024 zijn binnen het programma Verkeer en Vervoer € 32,8 miljoen minder lasten gemaakt (onderbesteding) en € 7,0 miljoen meer baten gerealiseerd dan oorspronkelijk begroot. Daarnaast waren de rentelasten bij de Algemene dekkingsmiddelen € 0,7 miljoen lager dan verwacht, en viel een beschikking € 0,8 miljoen hoger uit dan waarmee rekening was gehouden. Ook bij de overhead zijn € 0,1 miljoen meer baten gerealiseerd dan begroot. In totaal leidt dit in 2024 tot een positief saldo van € 41,4 miljoen.Rechtmatigheidsverantwoording
Het dagelijks bestuur van de VRA stelt vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen bedrag € € 1.989.966 bedraagt. Dit is lager dan de daarvoor gestelde grens van € 10.696.940. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens het dagelijks bestuur van VRA overigens een bedrag van € 1.977.966 acceptabel op basis van door de regioraad vastgestelde afsprakenBegroting 2026-2029
De begroting en het UPM bouwen verder op eerdere begrotingen, de ingezette lijn wordt doorgezet en constant beleid is geborgd. Vanaf 2026 gaat de Vervoerregio uit van een structurele bijdrage van € 599 miljoen per jaar. Jaarlijks is er ook sprake van de indexatie van de rijksbijdrage Brede Doeluitkering Verkeer & Vervoer (BDU). De 10% korting op de BDU is echter nog niet van de baan en creëert een grote mate van onzekerheid voor de begroting. In de meerjarenbegroting 2026 zijn de volgende zaken verwerkt:- De ophoging van de budgetten naar prijspeil 2025 voor de indexatie van de BDU. Voor de begroting is deze ingeschat op 3,8%. Dit percentage is inclusief een correctie op prijspeil 2024 (0,0456%) +/- € 22 miljoen per jaar;
De ophoging van de budgetten naar prijspeil 2025 voor de indexatie van de BDU. Voor de begroting is deze ingeschat op 3,8%. Dit percentage is inclusief een correctie op prijspeil 2024 (0,0456%) +/- € 22 miljoen per jaar;
- Het opnemen van budgetten die uit 2024 zijn doorgeschoven naar latere jaren om de verplichtingen voor lopende projecten te kunnen voldoen
Het opnemen van budgetten die uit 2024 zijn doorgeschoven naar latere jaren om de verplichtingen voor lopende projecten te kunnen voldoen
- Extra budget in 2026 – 2029 voor de volgende intensiveringen uit de kadernota 2026;
Extra budget in 2026 – 2029 voor de volgende intensiveringen uit de kadernota 2026;
- Voor het intensiveren van het OV, gezien de groei de komende jaren, is vanaf 2027 een bedrag van € 3 miljoen extra opgenomen. Met een jaarlijkse toename van dit bedrag met € 3 miljoen.
Voor het intensiveren van het OV, gezien de groei de komende jaren, is vanaf 2027 een bedrag van € 3 miljoen extra opgenomen. Met een jaarlijkse toename van dit bedrag met € 3 miljoen.
- Een tariefmaatregel in 2026 en het voortzetten van de compensatie voor de verminderde bijdrage voor het studenten ov reisproduct, ieder voor 10 miljoen euro per jaar vanaf 2027. In 2026 zitten beide maatregelen in het reeds vastgestelde maatregelenpakket Bikker.
Een tariefmaatregel in 2026 en het voortzetten van de compensatie voor de verminderde bijdrage voor het studenten ov reisproduct, ieder voor 10 miljoen euro per jaar vanaf 2027. In 2026 zitten beide maatregelen in het reeds vastgestelde maatregelenpakket Bikker.
- Voorziene stijging bij het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit (UPM) in het kader van nieuwe mobiliteitsprojecten in de komende 10 jaar, 15 miljoen per jaar.
Voorziene stijging bij het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit (UPM) in het kader van nieuwe mobiliteitsprojecten in de komende 10 jaar, 15 miljoen per jaar.
- Regionale aanpak van deelmobiliteit: implementatiebudget in 2026 € 0,7 miljoen, realisatiebudget in 2027 € 1 miljoen en de jaren daarna jaarlijks € 8 miljoen
Regionale aanpak van deelmobiliteit: implementatiebudget in 2026 € 0,7 miljoen, realisatiebudget in 2027 € 1 miljoen en de jaren daarna jaarlijks € 8 miljoen
De top10 grootste projecten, die in 2026 tot uitgaven komen zijn:
- Aanpak Verkeersdruk Thorbeckeweg - N516 – AVANT
Aanpak Verkeersdruk Thorbeckeweg - N516 – AVANT
- Multimodale Knoop Schiphol
Multimodale Knoop Schiphol
- Zuidasdok OV-Terminal en no-regret maatregel verlenging Noord/Zuidlijn
Zuidasdok OV-Terminal en no-regret maatregel verlenging Noord/Zuidlijn
- HOV Sloterdijk-Amsterdam CS
HOV Sloterdijk-Amsterdam CS
- Verlengen IJtram 1e fase Strandeiland
Verlengen IJtram 1e fase Strandeiland
- Herinrichting Middenweg/Linnaeusstraat
Herinrichting Middenweg/Linnaeusstraat
- HOV Schiphol Rijk - Schiphol Oost zuidelijk deel
HOV Schiphol Rijk - Schiphol Oost zuidelijk deel
- Oranje Loper Amsterdam
Oranje Loper Amsterdam
- Guisweg Zaanstad - planuitwerkingsfase
Guisweg Zaanstad - planuitwerkingsfase
- Fietsenstalling Zaandam Oostzijde Jaarlijks brengen we verslag uit over de voortgang
Fietsenstalling Zaandam Oostzijde Jaarlijks brengen we verslag uit over de voortgang
Risico's en beheersmaatregelen
- Nieuw kabinet/regeerakkoord
Nieuw kabinet/regeerakkoord
Nu het kabinet Schoof ruim een half jaar onderweg is, worden politieke keuzes duidelijk. Tel daarbij op de ontwikkelingen op wereldtoneel en we weten welke onzekerheden op ons afkomen.
Er zijn forse bezuinigingen op het ambtenarenapparaat in het regeerakkoord van PVV, VVD, NSC en BBB ingeboekt. De vier partijen zijn van plan structureel 22% minder uit te geven aan het ambtelijk apparaat, wat betekent dat er flink minder ambtenaren zullen zijn.
De nieuwe coalitie wil de specifieke uitkeringen overhevelen naar het gemeentefonds, maar past wel een budgetkorting van 10% toe. De overheveling naar het gemeentefonds is afgewend, de budgetkorting hangt nog boven de markt.
Door uitspraken van de Amerikaanse president Trump over mogelijke vredesonderhandelingen met Rusland, staan de oorlog in Oekraïne en de toekomst van het land opnieuw hoog op de Europese politieke agenda. Veel partijen maken zich zorgen over mogelijke Russische agressie en willen dat er meer geïnvesteerd wordt in de eigen verdediging. Verschillende lidstaten van de EU maken de keuze de defensie uitgaven te verhogen en in lijn te brengen met de NAVO-norm.- OV-schaalsprong
OV-schaalsprong
Het westelijke en zuidwestelijke deel van de Vervoerregio kent grote mobiliteitsopgaven. Er is een groeiende behoefte aan snelle OV-verbindingen met name naar de plekken waar wonen, werk en onderwijs zich concentreren. Daarnaast is sprake van grootschalige gebiedsontwikkeling in Amsterdam en Haarlemmermeer, waarmee in een belangrijke nationale en regionale woningbouwbehoefte wordt voorzien. Met schaalspronginvesteringen, zoals de OV-verbindingen Amsterdam-Haarlemmermeer (OVAH) (verlenging Noord/Zuidlijn) en Sloterdijk-Amsterdam Centrum (OVSA) (onder andere Ringlijn) wordt het mogelijk om meer regionale, nationale en internationale verbindingen te leggen. Het zijn bouwstenen om de beleidsambities van de Vervoerregio op het gebied van een bereikbare regio en duurzame en inclusieve mobiliteit te realiseren. Stagnatie van deze projecten – of een terugtrekkende beweging van het rijk - raakt ook andere ambities, zoals aanpassingen op station Amsterdam CS.
- Klimaat
Klimaat
We zullen moeten leven met de effecten van klimaatverandering. We verwachten meer stortregens, zwaardere stormen en lange drogere en hete perioden. Nederland is extra kwetsbaar voor overstromingen omdat ons land voor een groot deel onder de zeespiegel ligt. Ook de infrastructuur van het openbaar vervoer is kwetsbaar. Metro’s rijden op taluds die kunnen verdrogen en tunnels kunnen onderlopen bij extreme regenval. Het huidige vervoersysteem is hier niet goed op ingesteld. Klimaatrisico’s zijn bijvoorbeeld niet benoemd of beprijsd in de overeenkomsten met GVB. De effecten van klimaatverandering staan steeds prominenter op ons netvlies. Bij de herijking van contracten of nieuwe projecten houdt de Vervoerregio inmiddels rekening met de effecten en kosten van klimaatverandering. Dit is nu bijvoorbeeld al een serieus aandachtspunt in de MIRT-verkenningen voor de OV-verbindingen Amsterdam-Haarlemmermeer en Sloterdijk-Amsterdam Centrum
- Risicodragend opdrachtgeverschap
Risicodragend opdrachtgeverschap
Onderdeel van de nieuwe governance-afspraken tussen de gemeente Amsterdam, GVB en de Vervoerregio is het overdragen van het opdrachtgeverschap voor het werkend vervoersysteem naar de Vervoerregio. Met ingang van 1 januari 2022 zijn hiertoe nieuwe overeenkomsten afgesloten. Een belangrijke overeenkomst is die voor het assetmanagement railinfrastructuur (AMRI) tussen de opdrachtgever Vervoerregio en opdrachtnemer GVB. Beide partijen moeten vertrouwd raken met hun nieuwe rol en de organisaties en processen daarop inregelen. Concreet betekent dit: zicht krijgen op het meerjarig onderhoud & vervangingsprogramma, kritieke prestatie-indicatoren en risico-inventarisatie. De groei naar excellent opdrachtgeverschap is een speerpunt van de Vervoerregio.
- Transitie naar elektrische bussen
Transitie naar elektrische bussen
De Vervoerregio zet de laatste stappen in de transitie naar elektrisch vervoer. Dit gaat met name om investeringen in elektrische bussen en laadinfrastructuur. Dit draagt bij aan de doelstelling om vanaf 2025 een volledig elektrische busvloot te hebben. Onzekerheid in de levering van onderdelen in de keten zorgt voor vertraging en/of afstel van deze plannen.
- Inbestedingen (GVB)
Inbestedingen (GVB)
De Vervoerregio sluit een nieuwe concessie af voor het Amsterdamse werkgebied. De concessie wordt, net als in 2012, niet aanbesteed maar inbesteed. Opdrachtnemer is GVB. Het afsluiten van een concessie is complex. Hierin worden afspraken vastgelegd die meer dan tien jaar beslaan en over de hele looptijd maximaal moeten bijdragen aan een goed werkend vervoersysteem. We hebben gezien dat verlenging van de huidige concessie met maximaal twee jaar nodig was. GVB heeft een tweede kans gekregen om tot een verbeterde bieding te komen. Het doel is dat de aangepaste bieding in mei 2025 wordt ingediend en dat de concessie – bij voldoen aan de eisen – wordt gegund in juli 2025.
Om de concessie goed te ontwerpen en in te regelen werkt de Vervoerregio nauw samen met GVB om te zorgen dat de risico’s en ontwerpvraagstukken goed in beeld zijn. Problemen of issues worden direct geadresseerd en waar nodig geëscaleerd. Door intensief samen te werken, groeit het onderling vertrouwen en daarmee de kans van slagen.- AMRI: kunstwerken
AMRI: kunstwerken
Groot onderhoud aan kunstwerken in het metro-netwerk, zoals bruggen, viaducten en fly-overs, kost meer geld dan de betrokken partijen kunnen dragen. Vooralsnog zijn er geen signalen dat dergelijk onderhoud ophanden is.
In de overeenkomst ‘beheer metro- en traminfrastructuur’ is vastgelegd dat de gemeente Amsterdam het beheer en onderhoud van het areaal bekostigt dat niet behoort tot de Wet lokaal spoor (Wls). Het gaat hoofdzakelijk om de metrostations. Daarbij geldt dat de demarcatie tussen het Wls-deel en het niet-Wls-deel wel is verkend maar nog moet worden aangebracht. De eerste verkenning naar de kosten van het beheer en onderhoud van het niet-Wls-deel uit 2022 kwam uit op een bedrag van € 23,0 miljoen per jaar. Dat partijen geen overeenstemming hebben bereikt over de demarcatie doet overigens niets af aan de afspraak dat de gemeente het beheer en onderhoud van het niet-Wls-deel dient te bekostigen.- Stabiliteit & slagkracht vervoerbedrijven
Stabiliteit & slagkracht vervoerbedrijven
De Vervoerregio is opdrachtgever voor het openbaar vervoer binnen haar grondgebied. En daarbij afhankelijk van de performance van de vervoerbedrijven. Dat bewijzen de volgende voorbeelden.
Sinds EBS eind 2022 het busvervoer in onder andere Zaanstreek-Waterland heeft overgenomen, is er veel kritiek. Reizigers klagen over uitvallende ritten, volle bussen en een gebrekkige communicatie. Ook chauffeurs luiden de noodklok: er is een personeelstekort, en de werkdruk is hoog. Vooral de vraag of de Vervoerregio goed genoeg heeft gekeken naar de capaciteiten van EBS voordat het contract werd gegund, blijft open. Was er voldoende onderzoek gedaan naar de financiële stabiliteit en operationele slagkracht van het bedrijf? Of was de keuze vooral gebaseerd op de laagste prijs, zonder voldoende oog voor de uitvoering? De inbesteding van de concessie GVB is niet binnen de reguliere tijd afgerond. Om GVB de tijd te geven hun bieding te verbeteren en vanwege de bedrijfscontinuïteit, is de huidige concessie met twee jaar verlengd ‘onder gelijkluidende voorwaarden’. Dat wil zeggen met dezelfde regels die voor de huidige concessie gelden. De verlenging vervalt zodra het bob van GVB wordt goedgekeurd en de nieuwe concessie is gegund.(Bedragen x € 1.000)
Centraal Nautisch Beheer
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - bedrijfsvoeringsorganisatie
Oprichtings-/publicatiedatum:
18-03-1994
Vestigingsplaats:
Amsterdam
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Het Centraal Nautisch Beheer (CNB) heeft als doel het verkrijgen van eenheid in het beleid en de uitvoering van taken van gemeenten en het rijk die betrekking hebben op het scheepvaartverkeer binnen het Noordzeekanaalgebied. De regeling is ook bedoeld om een bijdrage te leveren aan het verbeteren van infrastructurele voorzieningen en de toegankelijkheid van de vaarweg.
Bestuurlijk belang
Wethouder Slegers is lid van het bestuur, plaatsvervanger wethouder Onclin.
Stemverhouding:
15%
Actualiteiten en risico's
Algemeen beeld
Het Centraal Nautische Beheer draagt zorg voor de begeleiding van het scheepvaartverkeer in het Noordzeekanaalgebied, het toezicht op de verwijdering van scheepsafval en veiligheidsaspecten rondom het scheepvaartverkeer en de beveiliging van havenfaciliteiten in het kader van havenbeveiliging.Ontwikkelingen
Havenbeveiliging:
Op 1 januari 2024 zijn de gewijzigde Havenbeveiligingswet en de nieuwe Havenbeveiligingsregeling in werking getreden. Deze wetswijziging wordt niet door CNB uitgevoerd en geïmplementeerd maar door gemeenten zelf. Voor de uitvoering van deze wet is door Zaanstad de wachtplaats in de Wim Thomassenhaven gecertificeerd overeenkomstig de vigerende wetgeving.Regionale Havenverordening:
Er worden enkele technische wijzigingen doorgevoerd om het uniforme karakter van deze verordening zoveel als mogelijk te behouden. Deze verordening wordt niet alleen gebruikt in de havens behorende bij het CNB, maar ook door de havens van Rotterdam. Na het doorvoeren van enkele wijzigingen wordt de verordening in 2026 aan de Raad aangeboden om opnieuw vast te stellen. De aanpassingen betreffen wijzigingen op het gebied van goed havenbeheer in relatie tot nieuwe ontwikkelingen in de scheepvaart.Samenwerkingsovereenkomst Zaanstad-CNB:
In 2026 dient er een nieuwe samenwerkingsovereenkomst gesloten te worden met betrekking tot de geleverde diensten voor Zaanstad. Het ligt in de lijn der verwachting dat de bijdrage voor deze dienst zal worden verhoogd van €11K naar ong. €15K.Rechtsmatigheidsverantwoording:
Het CNB doet onderzoek naar een (kosten)efficiënte en juridisch dekkende wijze van de rechtsmatigheidsverantwoording behorende bij de gemeenschappelijke regeling. Naar verwachting volgt er in 2026 een extern advies.Mandaatverlening:
De onderliggende mandaten voor uitvoering dienen geüpdatet te worden. Hiervoor is een voorstel van het CNB ontvangen, welke zal worden voorgelegd met bijbehorend advies.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel van de gemeenschappelijke regeling Centraal Nautisch Beheer Noordzeekanaalgebied is "gemiddeld" laag. Financieel draagt de gemeente Zaanstad nauwelijks bij in de gemeenschappelijke regeling. Het Havenbedrijf Amsterdam NV draagt het exploitatiesaldo. Zaanstad heeft 15% van de stemmen in het Algemeen Bestuur.Financiële positie
Jaarrekening 2024- Resultaat 2024: € 2.278 positief ten opzichte van het budget
Resultaat 2024: € 2.278 positief ten opzichte van het budget
- Voorstel bestemming resultaat: komt ten gunste van Havenbedrijf Amsterdam NV
Voorstel bestemming resultaat: komt ten gunste van Havenbedrijf Amsterdam NV
Rechtmatigheidsverantwoording
Bij de jaarrekening 2024 is geen rechtmatigheidsverantwoording afgegeven.Begroting 2026
- De begroting gaat uit van een uitgave aan publieke taken van € 31,1 mln.
De begroting gaat uit van een uitgave aan publieke taken van € 31,1 mln.
- Financiële impact: Er is geen financiële impact, omdat Havenbedrijf Amsterdam risicodragend voor CNB is. Zaanstad draagt € 11 duizend aan de GR bij. Er zijn gesprekken gaande over de indexering van dit bedrag
Financiële impact: Er is geen financiële impact, omdat Havenbedrijf Amsterdam risicodragend voor CNB is. Zaanstad draagt € 11 duizend aan de GR bij. Er zijn gesprekken gaande over de indexering van dit bedrag
- Herijking begroting 2025: niet van toepassing.
Herijking begroting 2025: niet van toepassing.
Zienswijze
Er is een positieve zienswijze gegeven over de ontwerp-jaarrekening 2024 en de ontwerp-begroting 2026. De reguliere taakuitvoering van het CNB en de genoemde ontwikkelingen komen het scheepvaartverkeer ten goede en dragen bij aan een duurzaam en veilig havengebied.
De gemeenteraad heeft CNB opgeroepen om vaart te maken met het implementeren van de rechtmatigheidsverantwoording.Zaanstad betaalt jaarlijks een bedrag van € 11 duizend als bijdrage voor het uitvoeren van veiligheidsinspecties bij zeeschepen. Voor het overige garandeert het Havenbedrijf Amsterdam de financiële exploitatie van de GR Centraal Nautisch Beheer Noordzeekanaalgebied. Er zijn gesprekken gaande over een indexering van de bijdrage.
Risico's en beheersmaatregelen
Risico 1: Het CNB heeft geen eigen weerstandsvermogen.
De publieke taakuitoefening is door het CNB gemandateerd aan de Divisie Havenmeester van het Havenbedrijf Amsterdam NV. De governance-regels waaraan Havenbedrijf Amsterdam NV moet voldoen, onder andere die van solvabiliteit en liquiditeit, waarborgen dat onverwachte financiële tegenvallers de publieke taakuitoefening niet in gevaar brengen.
Beheersmaatregelen vanuit gemeente Zaanstad:- Begroting en jaarrekening van de afgelopen drie jaren zijn beschikbaar.
Begroting en jaarrekening van de afgelopen drie jaren zijn beschikbaar.
- Zaanstad neemt deel aan het Bestuur van CNB. Minimaal twee keer per jaar is er een bestuursvergadering. De vaststelling van de begroting en jaarrekening vindt plaats in het Bestuur CNB. Alvorens de jaarstukken ter vaststelling voor te leggen, kunnen de gemeenteraden jaarlijks een zienswijze geven op de jaarstukken.
Zaanstad neemt deel aan het Bestuur van CNB. Minimaal twee keer per jaar is er een bestuursvergadering. De vaststelling van de begroting en jaarrekening vindt plaats in het Bestuur CNB. Alvorens de jaarstukken ter vaststelling voor te leggen, kunnen de gemeenteraden jaarlijks een zienswijze geven op de jaarstukken.
- Zaanstad participeert in het Beleidsoverleg van het CNB. Dat komt elke twee maanden bij elkaar.
Zaanstad participeert in het Beleidsoverleg van het CNB. Dat komt elke twee maanden bij elkaar.
- Voorstellen van Verbonden Partijen tot aanpassing van de statuten en gemeentelijke deelname worden altijd besproken met sector Strategie en Control.
Voorstellen van Verbonden Partijen tot aanpassing van de statuten en gemeentelijke deelname worden altijd besproken met sector Strategie en Control.
Risico 2: Havenbedrijf Amsterdam NV hanteert een systeem van risicomanagement gebaseerd op Enterprise Risk Management (COSO-ERM).
Risico’s op verschillende deelgebieden zijn geïnventariseerd en geclassificeerd op basis van kans en mogelijke impact. Periodiek wordt deze inventarisatie herhaald om gewijzigde of nieuwe risico’s tijdig te kunnen onderkennen.Beheersmaatregelen
- goed opgeleid personeel (regelmatige oefening en bijscholing, eigen simulator);
goed opgeleid personeel (regelmatige oefening en bijscholing, eigen simulator);
- up-to-date-systemen en technische infrastructuur tot heldere processen & procedurebeschrijvingen met duidelijke bevelstructuur;
up-to-date-systemen en technische infrastructuur tot heldere processen & procedurebeschrijvingen met duidelijke bevelstructuur;
- het onderhouden van nauwe contacten met belangrijke externe belanghebbenden zoals Rijkswaterstaat;
het onderhouden van nauwe contacten met belangrijke externe belanghebbenden zoals Rijkswaterstaat;
- periodieke evaluatie of de bestaande beheersmaatregelen nog afdoende zijn en of aanvullende maatregelen nodig zijn.
periodieke evaluatie of de bestaande beheersmaatregelen nog afdoende zijn en of aanvullende maatregelen nodig zijn.
(Bedragen x € 1.000)
Veiligheidsregio Zaanstreek Waterland
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - openbaar lichaam
Oprichtings-/publicatiedatum:
26 januari 2017
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
hoog
Openbaar belang
Door intergemeentelijke samenwerking uitvoering geven aan:
a. het inventariseren van risico’s van branden, rampen en crises;
b. het adviseren van het bevoegd gezag over risico’s van branden, rampen en crises in de bij of krachtens de wet aangewezen gevallen alsmede in de gevallen die in het beleidsplan zijn bepaald;
c. het adviseren van het college van B&W over de taak, bedoeld in artikel 3, eerste lid;
d. het voorbereiden op de bestrijding van branden en het organiseren van de rampenbestrijding en de crisisbeheersing;
e. het instellen en in stand houden van een brandweer;
f. het instellen en in stand houden van een GHOR;
g. het voorzien in de meldkamerfunctie;
h. het aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel;
i. het inrichten en in stand houden van de informatievoorziening binnen de diensten van de veiligheidsregio en tussen deze diensten en de andere diensten en organisaties die betrokken zijn bij de onder d, e, f, en g genoemde taken.Bestuurlijk belang
Burgemeester Hamming is voorzitter van het AB en DB, vervanging wethouder Van der Laan.
Stemverhouding:
12,8%
Actualiteiten en risico's
Het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland (VrZW) stuurt de gemeenteraad na elke vergadering een bestuursmededeling. Hierin staat wat de belangrijkste punten zijn die het Algemeen Bestuur heeft besproken en welke besluiten zijn genomen. Het Algemeen Bestuur vergaderde in 2025 5 keer. Hieronder een korte weergave van de belangrijkste ontwikkelingen in 2025.
Beleidsplan 2025-2028
De gemeenteraad is middels een raadsinformatiebrief (9148175) geïnformeerd over het beleidsplan en had hierbij de mogelijkheid om nog vragen te stellen. Hiervan is geen gebruik gemaakt. Het plan is op 25 maart 2025 vastgesteld in het AB van de VrZW.
Het Beleidsplan 2025-2028 van de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland (VrZW) richt zich op het creëren van een veilige leefomgeving voor alle inwoners. Het is een plan voor de komende jaren en omvat belangrijke thema’s zoals toekomstbestendige brandweerzorg, crisisbeheersing en veerkrachtig werkgeverschap. Door nauwere samenwerking met gemeenten op het gebied van risico- en crisiscommunicatie, worden inwoners beter geïnformeerd en betrokken. Inwoners zijn straks beter voorbereid op noodsituaties, en bewust van hun eigen verantwoordelijk voor hun veiligheid.Strategische opgaven
De VrZW geeft invulling aan de drie strategische opgaven: Toekomstgerichte Crisisbeheersing, Toekomstbestendige Brandweerzorg én Samen GGD en VrZW (Samen Sterker en Verkenning verdere samenwerkingsvormen).
De bestuurlijke aandachtpunten hebben betrekking op:- Voor
Voor
CrisisbeheersingCrisisbeheersing
: nauwe regionale samenwerking rondom het Veiligheidsinformatieknooppunt, verbeterde verbinding met het Knooppunt Coördinatie Regio’s-Rijk, de korting van 10% op de Brede Doeluitkering vanaf 2026 en het anticiperen op de gevolgen voor de uitwerking van werkzaamheden;: nauwe regionale samenwerking rondom het Veiligheidsinformatieknooppunt, verbeterde verbinding met het Knooppunt Coördinatie Regio’s-Rijk, de korting van 10% op de Brede Doeluitkering vanaf 2026 en het anticiperen op de gevolgen voor de uitwerking van werkzaamheden;
- Voor
Voor
BrandweerzorgBrandweerzorg
: verdere voortgang op de implementatie van fase 1 van Toekomstbestendige Brandweerzorg waarbij de paraatheid een aandachtspunt is mede vanwege het uitblijven van de rijksbijdrage verplichte wijziging brandweerstelsel. In afwachting van deze bijdrage is de uitbreiding van de personele bezetting redvoertuig Wormerveer opgeschort wat mogelijk leidt tot overschrijding van de gewenste aanrijtijden.: verdere voortgang op de implementatie van fase 1 van Toekomstbestendige Brandweerzorg waarbij de paraatheid een aandachtspunt is mede vanwege het uitblijven van de rijksbijdrage verplichte wijziging brandweerstelsel. In afwachting van deze bijdrage is de uitbreiding van de personele bezetting redvoertuig Wormerveer opgeschort wat mogelijk leidt tot overschrijding van de gewenste aanrijtijden.
- Voor
Voor
Samen GGD en VrZWSamen GGD en VrZW
: verplaatsing van werkzaamheden buiten de brandweer naar overige posten als gevolg van de verbouwing van het pand op het Prins Bernhardplein en de start van de Verkenning naar verdere samenwerkingsvormen met de GGD-ZW.: verplaatsing van werkzaamheden buiten de brandweer naar overige posten als gevolg van de verbouwing van het pand op het Prins Bernhardplein en de start van de Verkenning naar verdere samenwerkingsvormen met de GGD-ZW.
(2) Brandweerzorg
VrZW richt zich op een toekomstbestendige brandweerzorg. Eind 2023 is gestart met een brede toekomstverkenning brandweer, gericht op de hele brandweerketen van risicobeheersing tot en met incidentbestrijding (fase 2 – toekomstverkenning). Het bestuur heeft verzocht eerst het regionale beeld en de opgave scherper te maken en pas daarna aan de slag te gaan met het oplossen ervan. Op 10 juli 2024 is de toekomstverkenning gepresenteerd. Om te komen tot gezamenlijke beeld- en oordeelsvorming over de trends, vraagstukken en ontwikkelopgaven heeft begin 2025 een bestuurlijke themabijeenkomst plaatsgevonden, waarna verdere uitwerking plaatsvindt. De verwachting is dat dit proces ook in 2026 nog doorloopt.Verkenning verdere samenwerking GGD/VrZW
Op 24 maart en 10 april 2025 hebben respectievelijk het AB VrZW en het AB GGD-ZW ingestemd met de geactualiseerde opdracht voor de verkenning van samenwerking tussen beide organisaties, met als doel om tot gezamenlijke toekomstgerichte keuzes te komen.
De opdracht voor een verkennend onderzoek is in mei 2025 gegund aan Bureau & Van de Laar.
Zij hebben de afgelopen maanden de impact van drie vormen van samenwerking onderzocht tussen de GGD en VrZW in de regio Zaanstreek-Waterland:- Samenwerken op basis van zakelijke verrekening;
Samenwerken op basis van zakelijke verrekening;
- Shared Service Center (op bedrijfsvoeringstaken);
Shared Service Center (op bedrijfsvoeringstaken);
- Samengaan in één organisatie.
Samengaan in één organisatie.
Het AB’s van de GGD ZW en de VrZW hebben in december kennisgenomen van het rapport. In 2026 zal bepaald worden hoe het vervolgproces eruit ziet.
Organisatie
De samenvoeging van de VRZW en GGDZW in het pand aan het Pr. Bernhardplein, resulteert in de tijdelijke verhuizing van het hoofdkantoor VRZW, naar de kazerne Purmerend (Gorslaan 50, 1441 RG Purmerend). De verhuizing staat gepland van 30 juni 2025 tot en met 3 juli 2025. Vanaf 4 juli is alles weer operationeel in Purmerend. De verwachting is dat de verhuizing terug naar het Pr. Bernhardplein gerealiseerd kan worden in september 2026. Tijdens de verhuizing wordt de crisisbeheersing uitgevoerd vanaf de uitwijklocatie in Alkmaar.Financiële positie
Jaarrekening 2024
De jaarrekening is ter kennisgeving aangeboden aan Zaanstad. 2024 is afgesloten met een negatief resultaat van € 141.000, dit is € 643.000 hoger dan begroot. De belangrijkste afwijkingen zijn gerealiseerd bij de crisis beheersing en brandweerzorg.
In de raadsvergadering van 22 mei 2025 is kennis genomen van de jaarstukken 2024.De solvabiliteit is ten opzichte van 2023 verder gedaald. In 2023 werd de solvabiliteit al beoordeeld als onvoldoende en het laat een dalende trend zien. Dit vormt een risico in combinatie met het beperkt eigen vermogen en de liquide middelen.
Een aantal risico’s zijn niet kwantitatief gemaakt waardoor zij een negatief effect kunnen hebben op het weerstandsvermogen. Het weerstandsratio wordt niet weergegeven in de voorlopige jaarrekening.
Rechtmatigheidsverantwoording
De grens waarboven afwijkingen in de rechtmatigheidsverantwoording moeten worden opgenomen is door het Algemeen Bestuur op 20 oktober 2023 bepaald op 1% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € 423.000.
In de Beleidsnota Rechtmatigheid van VrZW is door het Algemeen Bestuur een rapporteringsgrens vastgesteld op een absoluut bedrag, te weten € 25.000.
Het Dagelijks Bestuur stelt vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen een bedrag van € 110.000 bedraagt. Dit is lager dan de daarvoor gestelde grens van € 423.000. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens het Dagelijks Bestuur overigens een bedrag van € 110.000 acceptabel op basis van door het Algemeen Bestuur vastgestelde afspraken.De jaarrekening 2025 van de VrZW is op het moment van opstellen van de jaarrekening van gemeente Zaanstad nog niet beschikbaar.
Begroting 2026
VrZW heeft de volgende strategische opgaven benoemd:- Toekomstgerichte crisisbeheersing
Toekomstgerichte crisisbeheersing
- Toekomstbestendige brandweerzorg (beleidsintensivering)
Toekomstbestendige brandweerzorg (beleidsintensivering)
- Samen sterker: VrZW en GGD-ZW samen op het Prins Bernhardplein
Samen sterker: VrZW en GGD-ZW samen op het Prins Bernhardplein
De VrZW kent voor 2026 een begrotingstotaal van € 49,3 miljoen, de gevraagde bijdrage van Zaanstad is € 17,43 miljoen (begroting 2025: € 16,32 miljoen).
Zienswijze
In de door de gemeenteraad op 22 mei 2025 vastgestelde zienswijze zijn de volgende aandachtspunten meegegeven:- aandacht voor het gelijklopen van loon- en prijsstijging bij VrZW met die van de gemeentelijke sector met betrekking tot autonome ontwikkelingen.
aandacht voor het gelijklopen van loon- en prijsstijging bij VrZW met die van de gemeentelijke sector met betrekking tot autonome ontwikkelingen.
- Een positieve zienswijze ten aanzien van de verhoging van de gemeente bijdrage van € 450.452, - in 2026 als gevolg van indexatie.
Een positieve zienswijze ten aanzien van de verhoging van de gemeente bijdrage van € 450.452, - in 2026 als gevolg van indexatie.
- Een positieve zienswijze ten aanzien van de verhoging van de gemeente bijdrage van € 328.630, - in 2026 als gevolg van de derde tranche Toekomstbestendige Brandweerzorg.
Een positieve zienswijze ten aanzien van de verhoging van de gemeente bijdrage van € 328.630, - in 2026 als gevolg van de derde tranche Toekomstbestendige Brandweerzorg.
- aandacht voor de niet-sluitende ontwerpbegroting voor 2026. Binnen de begroting van de VrZW zijn er geen middelen zijn om de verliezen op te vangen. Tegelijkertijd is aan de Veiligheidsregio gevraagd om rekening te houden met 5% lagere gemeentelijke bijdrage.
aandacht voor de niet-sluitende ontwerpbegroting voor 2026. Binnen de begroting van de VrZW zijn er geen middelen zijn om de verliezen op te vangen. Tegelijkertijd is aan de Veiligheidsregio gevraagd om rekening te houden met 5% lagere gemeentelijke bijdrage.
- Positieve zienswijze voor Scenario A. Maatschappelijke en bedrijfseconomische betekenis van samenwerking met een doelmatigheidswinst van op de kortere termijn (binnen drie jaar) indicatief € 712.000,- (2%) op de middellange termijn (binnen 7 jaar) indicatief €2.079.000,- (5%). Het dagelijks bestuur wordt verzocht om toe te werken naar een versnelling van de 5% besparing zodat deze uiterlijk in 2029 gerealiseerd kan worden.
Positieve zienswijze voor Scenario A. Maatschappelijke en bedrijfseconomische betekenis van samenwerking met een doelmatigheidswinst van op de kortere termijn (binnen drie jaar) indicatief € 712.000,- (2%) op de middellange termijn (binnen 7 jaar) indicatief €2.079.000,- (5%). Het dagelijks bestuur wordt verzocht om toe te werken naar een versnelling van de 5% besparing zodat deze uiterlijk in 2029 gerealiseerd kan worden.
- Positieve zienswijze voor Scenario H. Maatschappelijke betekenis van verduurzaming met een doelmatigheidswinst van € 50.000 en investeringsprogramma PM.
Positieve zienswijze voor Scenario H. Maatschappelijke betekenis van verduurzaming met een doelmatigheidswinst van € 50.000 en investeringsprogramma PM.
In de reactiebrief van 5 september 2025 reageert de VrZW op de ontvangen zienswijzen. Alle gemeenteraden hebben een zienswijze op de ontwerpbegroting gegeven. De meeste raden kunnen zich vinden in de scenario’s A (intensivering van samenwerking) en H (temporisering van verduurzaming) als maatregelen om tot besparingen te komen. Ook zegt de VrZW toe om komende jaren tot concrete maatregelen te komen met een inschatting van de effecten in termen van doeltreffendheid en doelmatigheid. De directie legt dit voor aan het Algemeen Bestuur.
Risico's en beheersmaatregelen
Risico's- Het regionaal risicoprofiel van de VrZW is een wettelijke verplichting vanuit de Wet veiligheidsregio’s. Het AB van de VrZW stelde in december 2024 het Regionaal Risicoprofiel 2025-2028 (RRP) vast. Het RRP is één van de pijlers onder het Regionaal Beleidsplan dat voor dezelfde periode 2025-2028 geldt. Daarnaast kan het RRP als input gebruikt worden bij de uitwerking van kolomspecifiek beleid waarbij specifieke risico’s nader worden uitgewerkt. Voorbeelden hiervan zijn het in 2025 door de GHOR op te stellen Zorgrisicoprofiel en het brandrisicoprofiel
Het regionaal risicoprofiel van de VrZW is een wettelijke verplichting vanuit de Wet veiligheidsregio’s. Het AB van de VrZW stelde in december 2024 het Regionaal Risicoprofiel 2025-2028 (RRP) vast. Het RRP is één van de pijlers onder het Regionaal Beleidsplan dat voor dezelfde periode 2025-2028 geldt. Daarnaast kan het RRP als input gebruikt worden bij de uitwerking van kolomspecifiek beleid waarbij specifieke risico’s nader worden uitgewerkt. Voorbeelden hiervan zijn het in 2025 door de GHOR op te stellen Zorgrisicoprofiel en het brandrisicoprofiel
- De dubbele rol van de gemeente Zaanstad in het Algemeen Bestuur in de rol van voorzitterschap en de rol van vertegenwoordiging van Gemeente Zaanstad kan leiden tot conflicterende belangen.
De dubbele rol van de gemeente Zaanstad in het Algemeen Bestuur in de rol van voorzitterschap en de rol van vertegenwoordiging van Gemeente Zaanstad kan leiden tot conflicterende belangen.
- Onvoldoende sturing op de exploitatie van de restcapaciteit van het oefencentrum voor commerciële activiteiten. De Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland is verantwoordelijk voor de uitvoering van de exploitatie van het oefencentrum, Gemeente Zaanstad kan hier beperkt op sturen, maar is wel financieel verantwoordelijk.
Onvoldoende sturing op de exploitatie van de restcapaciteit van het oefencentrum voor commerciële activiteiten. De Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland is verantwoordelijk voor de uitvoering van de exploitatie van het oefencentrum, Gemeente Zaanstad kan hier beperkt op sturen, maar is wel financieel verantwoordelijk.
- VrZW heeft een beperkt eigen vermogen, verdere verslechtering leidt tot extra financiële lasten voor Zaanstad. Het is nog onduidelijk of er extra rijksmiddelen komen.
VrZW heeft een beperkt eigen vermogen, verdere verslechtering leidt tot extra financiële lasten voor Zaanstad. Het is nog onduidelijk of er extra rijksmiddelen komen.
- Crisisbeheersing Bij het onderdeel bevolkingszorg is er bij de VrZW ook sprake van krapte aan personeel. Dit kan met name een risico vormen in het geval van langdurige crisissen. Momenteel loopt de discussie in hoeverre gemeenten dit deels kunnen opvangen.
Crisisbeheersing Bij het onderdeel bevolkingszorg is er bij de VrZW ook sprake van krapte aan personeel. Dit kan met name een risico vormen in het geval van langdurige crisissen. Momenteel loopt de discussie in hoeverre gemeenten dit deels kunnen opvangen.
- Het niet terugdraaien van de korting vanuit het Rijk op brede doeluitkering rampenbestrijding (BDuR)
Het niet terugdraaien van de korting vanuit het Rijk op brede doeluitkering rampenbestrijding (BDuR)
- Toekomstbestendige brandweer, uitgangspunt is het extra middelen scenario. Dit scenario is momenteel onzeker. Voor Zaanstad kan dit oplopen tot € 0,3mln.
Toekomstbestendige brandweer, uitgangspunt is het extra middelen scenario. Dit scenario is momenteel onzeker. Voor Zaanstad kan dit oplopen tot € 0,3mln.
Beheersmaatregelen
- In samenwerking met de andere gemeenten in Zaanstreek-Waterland wordt het proces om te komen tot een integraal (ambtelijk) advies aan de burgemeesters in het veiligheidsbestuur op belangrijke financiële / beleidsvraagstukken gemonitord.
In samenwerking met de andere gemeenten in Zaanstreek-Waterland wordt het proces om te komen tot een integraal (ambtelijk) advies aan de burgemeesters in het veiligheidsbestuur op belangrijke financiële / beleidsvraagstukken gemonitord.
- De gemeenteraad wordt jaarlijks de mogelijkheid gegeven haar zienswijze te geven inzake de (meerjaren)programmabegroting van de VrZW. Daarnaast is de VrZW transparant met haar overige P&C producten zoals de bestuursrapportages en de jaarrekening.
De gemeenteraad wordt jaarlijks de mogelijkheid gegeven haar zienswijze te geven inzake de (meerjaren)programmabegroting van de VrZW. Daarnaast is de VrZW transparant met haar overige P&C producten zoals de bestuursrapportages en de jaarrekening.
- Per 1 oktober 2025 is er een vacaturestop voor 2025 en 2026.
Per 1 oktober 2025 is er een vacaturestop voor 2025 en 2026.
- 10% korting door het Rijk opgelegd vanaf 2026
Centraal Nautisch Beheer
(Bedragen x € 1.000)
Vervoerregio Amsterdam
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - openbaar lichaam
Oprichtings-/publicatiedatum:
7 maart 2017
Vestigingsplaats:
Amsterdam
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
De Vervoerregio Amsterdam heeft als doel het, door samenwerking van gemeenten, oplossen van regionale problemen en benutten van regionale kansen in de regio Amsterdam.
Bestuurlijk belang
Wethouder Slegers is lid van het AB/DB.
De wethouder van Amsterdam is voorzitter van het DB en tevens voorzitter van de RegioraadStemverhouding:
11,3%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Kabinet valt
Met de val van het kabinet ontstaat er onzekerheid over de gemaakte afspraken met het Rijk. Of dit ook effect heeft op de beoogde 10% korting op de BDU is onzeker. Een nieuw kabinet kan ook kansen bieden. Er wordt slechts 1,2% van het BBP aan infrastructuur gespendeerd, daarmee bevinden we ons onderaan het Europese gemiddelde.Bezuinigingen Rijk
De Vervoerregio krijgt te maken met bezuinigingen vanuit het Rijk. Dit zijn:- 10% korting door het Rijk opgelegd vanaf 2026
10% korting door het Rijk opgelegd vanaf 2026
Het nieuwe kabinet wil € 110 mln. bezuinigen op het openbaar vervoer in de Vervoerregio Amsterdam en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Voor de Vervoerregio Amsterdam betekent dit een bezuiniging van € 51 miljoen. Het bestuur van de Vervoerregio Amsterdam dringt er bij het kabinet op aan om de bezuiniging terug te draaien.
Op 16 september is bekend geworden dat deze korting komt te vervallen.- Herijken studenten OV, korting € 10 mln. vanaf 2026
Herijken studenten OV, korting € 10 mln. vanaf 2026
Parallel loopt de aanpassing van de vergoeding die onze vervoerders krijgen voor de ov- studentenkaart. Die aanpassing volgt waarschijnlijk al in 2025 en is het gevolg van de laatste meting die laat zien dat studenten minder gebruik maken van het openbaar vervoer. Naar alle waarschijnlijkheid gaat het voor de vervoerders van de Vervoerregio om een vermindering van € 10 mln. per jaar
Indien de Vervoerregio de vervoerders compenseert voor de ov-studentenkaart betekent het voor de Vervoerregio een versobering van in totaal ongeveer € 62 mln. per jaar. De extra middelen uit de motie Bikker zullen hierdoor grotendeels verdampen. Op maandag 23 juni maakten de Vervoerregio's gezamenlijk bezwaar.
Motie Bikker
De Tweede Kamer heeft op 21 september 2023 de motie Bikker aangenomen, waarin structureel € 300 mln. beschikbaar wordt gesteld voor het regionale openbaar vervoer. Het doel van dit geld is het voorkomen van verschraling van het ov, waaronder het voorkomen van de tariefstijging van 11,72% die in 2024 doorgevoerd zou moeten worden.
De Vervoerregio ontvangt vanuit de motie Bikker structureel € 85 mln. per jaar. Een deel hiervan gaat naar het structureel voorkomen van de tariefstijging 2024, de rest gaat in de periode 2024-2026 door middel van een maatregelpakket naar het voorkomen van verschraling van het ov. Het maatregelenpakket is in 2024 door de Regioraad vastgesteld. Vanuit de motie Bikker zijn nog steeds gelden beschikbaar. Gemeenten kunnen aanspraak hierop maken met de voorwaarden dat het geld uiterlijk in december 2026 is besteed.Problemen EBS
- Uitval
Uitval
Eind 2023 startte er een nieuwe concessie. Vanaf dat moment zijn er veel problemen (rituitval, bussen die niet rijden) met EBS. Dit komt door een te lage laadcapaciteit als gevolg van software problemen. Hierdoor is er maar één laadpunt beschikbaar is. Elektrische bussen zijn hierdoor te weinig inzetbaar. Dit is niet op te vangen door dieselbussen.
EBS deelt maandelijks rapportages over uitval. Dit geeft een wisselend beeld qua beschikbaarheid.- De rituitval schommelt met de maanden maar over het algemeen zien we een dalende trend naar beneden. In de laatste rapportage over de maanden februari/maart was de totale rituitval gemiddeld 1,5%.
De rituitval schommelt met de maanden maar over het algemeen zien we een dalende trend naar beneden. In de laatste rapportage over de maanden februari/maart was de totale rituitval gemiddeld 1,5%.
- Personeelstekort
Personeelstekort
De Vervoerregio heeft in 2024 een onderzoek laten doen naar de oorzaken van het personeelstekort onder buschauffeurs. De aanbevelingen uit het rapport worden de Vervoerregio opgepakt. EBS neemt nog steeds nieuw personeel aan en het aantal chauffeurs neemt langzaam toe.
Regionaal Deelmobiliteitssysteem
De vervoerregio wil vanaf 2026/2027 een regionaal deelmobiliteitssysteem introduceren voor alle 14 gemeenten die binnen de VRA vallen. Dat betekent dat er net als bij het busvervoer één systeem komt voor alle regio's en waar de Vervoerregio voor aan de lat staat. Op donderdag 26 juni presenteerde de Vervoerregio haar plannen aan de Zaanse raad. Het systeem vereist vergaande harmonisatie. Zo zal elke gemeente de APV moeten aanpassen naar het model van de VRA en overige afspraken implementeren. Door dit verstrekkende karakter wordt het systeem pas van kracht na formele instemming van alle gemeentelijke raden.Risicoprofiel
Er is sprake van profiel middel.Financiële positie
Jaarrekening 2024
In 2024 zijn binnen het programma Verkeer en Vervoer € 32,8 miljoen minder lasten gemaakt (onderbesteding) en € 7,0 miljoen meer baten gerealiseerd dan oorspronkelijk begroot. Daarnaast waren de rentelasten bij de Algemene dekkingsmiddelen € 0,7 miljoen lager dan verwacht, en viel een beschikking € 0,8 miljoen hoger uit dan waarmee rekening was gehouden. Ook bij de overhead zijn € 0,1 miljoen meer baten gerealiseerd dan begroot. In totaal leidt dit in 2024 tot een positief saldo van € 41,4 miljoen.Rechtmatigheidsverantwoording
Het dagelijks bestuur van de VRA stelt vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen bedrag € € 1.989.966 bedraagt. Dit is lager dan de daarvoor gestelde grens van € 10.696.940. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens het dagelijks bestuur van VRA overigens een bedrag van € 1.977.966 acceptabel op basis van door de regioraad vastgestelde afsprakenBegroting 2026-2029
De begroting en het UPM bouwen verder op eerdere begrotingen, de ingezette lijn wordt doorgezet en constant beleid is geborgd. Vanaf 2026 gaat de Vervoerregio uit van een structurele bijdrage van € 599 miljoen per jaar. Jaarlijks is er ook sprake van de indexatie van de rijksbijdrage Brede Doeluitkering Verkeer & Vervoer (BDU). De 10% korting op de BDU is echter nog niet van de baan en creëert een grote mate van onzekerheid voor de begroting. In de meerjarenbegroting 2026 zijn de volgende zaken verwerkt:- De ophoging van de budgetten naar prijspeil 2025 voor de indexatie van de BDU. Voor de begroting is deze ingeschat op 3,8%. Dit percentage is inclusief een correctie op prijspeil 2024 (0,0456%) +/- € 22 miljoen per jaar;
De ophoging van de budgetten naar prijspeil 2025 voor de indexatie van de BDU. Voor de begroting is deze ingeschat op 3,8%. Dit percentage is inclusief een correctie op prijspeil 2024 (0,0456%) +/- € 22 miljoen per jaar;
- Het opnemen van budgetten die uit 2024 zijn doorgeschoven naar latere jaren om de verplichtingen voor lopende projecten te kunnen voldoen
Het opnemen van budgetten die uit 2024 zijn doorgeschoven naar latere jaren om de verplichtingen voor lopende projecten te kunnen voldoen
- Extra budget in 2026 – 2029 voor de volgende intensiveringen uit de kadernota 2026;
Extra budget in 2026 – 2029 voor de volgende intensiveringen uit de kadernota 2026;
- Voor het intensiveren van het OV, gezien de groei de komende jaren, is vanaf 2027 een bedrag van € 3 miljoen extra opgenomen. Met een jaarlijkse toename van dit bedrag met € 3 miljoen.
Voor het intensiveren van het OV, gezien de groei de komende jaren, is vanaf 2027 een bedrag van € 3 miljoen extra opgenomen. Met een jaarlijkse toename van dit bedrag met € 3 miljoen.
- Een tariefmaatregel in 2026 en het voortzetten van de compensatie voor de verminderde bijdrage voor het studenten ov reisproduct, ieder voor 10 miljoen euro per jaar vanaf 2027. In 2026 zitten beide maatregelen in het reeds vastgestelde maatregelenpakket Bikker.
Een tariefmaatregel in 2026 en het voortzetten van de compensatie voor de verminderde bijdrage voor het studenten ov reisproduct, ieder voor 10 miljoen euro per jaar vanaf 2027. In 2026 zitten beide maatregelen in het reeds vastgestelde maatregelenpakket Bikker.
- Voorziene stijging bij het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit (UPM) in het kader van nieuwe mobiliteitsprojecten in de komende 10 jaar, 15 miljoen per jaar.
Voorziene stijging bij het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit (UPM) in het kader van nieuwe mobiliteitsprojecten in de komende 10 jaar, 15 miljoen per jaar.
- Regionale aanpak van deelmobiliteit: implementatiebudget in 2026 € 0,7 miljoen, realisatiebudget in 2027 € 1 miljoen en de jaren daarna jaarlijks € 8 miljoen
Regionale aanpak van deelmobiliteit: implementatiebudget in 2026 € 0,7 miljoen, realisatiebudget in 2027 € 1 miljoen en de jaren daarna jaarlijks € 8 miljoen
De top10 grootste projecten, die in 2026 tot uitgaven komen zijn:
- Aanpak Verkeersdruk Thorbeckeweg - N516 – AVANT
Aanpak Verkeersdruk Thorbeckeweg - N516 – AVANT
- Multimodale Knoop Schiphol
Multimodale Knoop Schiphol
- Zuidasdok OV-Terminal en no-regret maatregel verlenging Noord/Zuidlijn
Zuidasdok OV-Terminal en no-regret maatregel verlenging Noord/Zuidlijn
- HOV Sloterdijk-Amsterdam CS
HOV Sloterdijk-Amsterdam CS
- Verlengen IJtram 1e fase Strandeiland
Verlengen IJtram 1e fase Strandeiland
- Herinrichting Middenweg/Linnaeusstraat
Herinrichting Middenweg/Linnaeusstraat
- HOV Schiphol Rijk - Schiphol Oost zuidelijk deel
HOV Schiphol Rijk - Schiphol Oost zuidelijk deel
- Oranje Loper Amsterdam
Oranje Loper Amsterdam
- Guisweg Zaanstad - planuitwerkingsfase
Guisweg Zaanstad - planuitwerkingsfase
- Fietsenstalling Zaandam Oostzijde Jaarlijks brengen we verslag uit over de voortgang
Fietsenstalling Zaandam Oostzijde Jaarlijks brengen we verslag uit over de voortgang
Risico's en beheersmaatregelen
- Nieuw kabinet/regeerakkoord
Nieuw kabinet/regeerakkoord
Nu het kabinet Schoof ruim een half jaar onderweg is, worden politieke keuzes duidelijk. Tel daarbij op de ontwikkelingen op wereldtoneel en we weten welke onzekerheden op ons afkomen.
Er zijn forse bezuinigingen op het ambtenarenapparaat in het regeerakkoord van PVV, VVD, NSC en BBB ingeboekt. De vier partijen zijn van plan structureel 22% minder uit te geven aan het ambtelijk apparaat, wat betekent dat er flink minder ambtenaren zullen zijn.
De nieuwe coalitie wil de specifieke uitkeringen overhevelen naar het gemeentefonds, maar past wel een budgetkorting van 10% toe. De overheveling naar het gemeentefonds is afgewend, de budgetkorting hangt nog boven de markt.
Door uitspraken van de Amerikaanse president Trump over mogelijke vredesonderhandelingen met Rusland, staan de oorlog in Oekraïne en de toekomst van het land opnieuw hoog op de Europese politieke agenda. Veel partijen maken zich zorgen over mogelijke Russische agressie en willen dat er meer geïnvesteerd wordt in de eigen verdediging. Verschillende lidstaten van de EU maken de keuze de defensie uitgaven te verhogen en in lijn te brengen met de NAVO-norm.- OV-schaalsprong
OV-schaalsprong
Het westelijke en zuidwestelijke deel van de Vervoerregio kent grote mobiliteitsopgaven. Er is een groeiende behoefte aan snelle OV-verbindingen met name naar de plekken waar wonen, werk en onderwijs zich concentreren. Daarnaast is sprake van grootschalige gebiedsontwikkeling in Amsterdam en Haarlemmermeer, waarmee in een belangrijke nationale en regionale woningbouwbehoefte wordt voorzien. Met schaalspronginvesteringen, zoals de OV-verbindingen Amsterdam-Haarlemmermeer (OVAH) (verlenging Noord/Zuidlijn) en Sloterdijk-Amsterdam Centrum (OVSA) (onder andere Ringlijn) wordt het mogelijk om meer regionale, nationale en internationale verbindingen te leggen. Het zijn bouwstenen om de beleidsambities van de Vervoerregio op het gebied van een bereikbare regio en duurzame en inclusieve mobiliteit te realiseren. Stagnatie van deze projecten – of een terugtrekkende beweging van het rijk - raakt ook andere ambities, zoals aanpassingen op station Amsterdam CS.
- Klimaat
Klimaat
We zullen moeten leven met de effecten van klimaatverandering. We verwachten meer stortregens, zwaardere stormen en lange drogere en hete perioden. Nederland is extra kwetsbaar voor overstromingen omdat ons land voor een groot deel onder de zeespiegel ligt. Ook de infrastructuur van het openbaar vervoer is kwetsbaar. Metro’s rijden op taluds die kunnen verdrogen en tunnels kunnen onderlopen bij extreme regenval. Het huidige vervoersysteem is hier niet goed op ingesteld. Klimaatrisico’s zijn bijvoorbeeld niet benoemd of beprijsd in de overeenkomsten met GVB. De effecten van klimaatverandering staan steeds prominenter op ons netvlies. Bij de herijking van contracten of nieuwe projecten houdt de Vervoerregio inmiddels rekening met de effecten en kosten van klimaatverandering. Dit is nu bijvoorbeeld al een serieus aandachtspunt in de MIRT-verkenningen voor de OV-verbindingen Amsterdam-Haarlemmermeer en Sloterdijk-Amsterdam Centrum
- Risicodragend opdrachtgeverschap
Risicodragend opdrachtgeverschap
Onderdeel van de nieuwe governance-afspraken tussen de gemeente Amsterdam, GVB en de Vervoerregio is het overdragen van het opdrachtgeverschap voor het werkend vervoersysteem naar de Vervoerregio. Met ingang van 1 januari 2022 zijn hiertoe nieuwe overeenkomsten afgesloten. Een belangrijke overeenkomst is die voor het assetmanagement railinfrastructuur (AMRI) tussen de opdrachtgever Vervoerregio en opdrachtnemer GVB. Beide partijen moeten vertrouwd raken met hun nieuwe rol en de organisaties en processen daarop inregelen. Concreet betekent dit: zicht krijgen op het meerjarig onderhoud & vervangingsprogramma, kritieke prestatie-indicatoren en risico-inventarisatie. De groei naar excellent opdrachtgeverschap is een speerpunt van de Vervoerregio.
- Transitie naar elektrische bussen
Transitie naar elektrische bussen
De Vervoerregio zet de laatste stappen in de transitie naar elektrisch vervoer. Dit gaat met name om investeringen in elektrische bussen en laadinfrastructuur. Dit draagt bij aan de doelstelling om vanaf 2025 een volledig elektrische busvloot te hebben. Onzekerheid in de levering van onderdelen in de keten zorgt voor vertraging en/of afstel van deze plannen.
- Inbestedingen (GVB)
Inbestedingen (GVB)
De Vervoerregio sluit een nieuwe concessie af voor het Amsterdamse werkgebied. De concessie wordt, net als in 2012, niet aanbesteed maar inbesteed. Opdrachtnemer is GVB. Het afsluiten van een concessie is complex. Hierin worden afspraken vastgelegd die meer dan tien jaar beslaan en over de hele looptijd maximaal moeten bijdragen aan een goed werkend vervoersysteem. We hebben gezien dat verlenging van de huidige concessie met maximaal twee jaar nodig was. GVB heeft een tweede kans gekregen om tot een verbeterde bieding te komen. Het doel is dat de aangepaste bieding in mei 2025 wordt ingediend en dat de concessie – bij voldoen aan de eisen – wordt gegund in juli 2025.
Om de concessie goed te ontwerpen en in te regelen werkt de Vervoerregio nauw samen met GVB om te zorgen dat de risico’s en ontwerpvraagstukken goed in beeld zijn. Problemen of issues worden direct geadresseerd en waar nodig geëscaleerd. Door intensief samen te werken, groeit het onderling vertrouwen en daarmee de kans van slagen.- AMRI: kunstwerken
AMRI: kunstwerken
Groot onderhoud aan kunstwerken in het metro-netwerk, zoals bruggen, viaducten en fly-overs, kost meer geld dan de betrokken partijen kunnen dragen. Vooralsnog zijn er geen signalen dat dergelijk onderhoud ophanden is.
In de overeenkomst ‘beheer metro- en traminfrastructuur’ is vastgelegd dat de gemeente Amsterdam het beheer en onderhoud van het areaal bekostigt dat niet behoort tot de Wet lokaal spoor (Wls). Het gaat hoofdzakelijk om de metrostations. Daarbij geldt dat de demarcatie tussen het Wls-deel en het niet-Wls-deel wel is verkend maar nog moet worden aangebracht. De eerste verkenning naar de kosten van het beheer en onderhoud van het niet-Wls-deel uit 2022 kwam uit op een bedrag van € 23,0 miljoen per jaar. Dat partijen geen overeenstemming hebben bereikt over de demarcatie doet overigens niets af aan de afspraak dat de gemeente het beheer en onderhoud van het niet-Wls-deel dient te bekostigen.- Stabiliteit & slagkracht vervoerbedrijven
Stabiliteit & slagkracht vervoerbedrijven
De Vervoerregio is opdrachtgever voor het openbaar vervoer binnen haar grondgebied. En daarbij afhankelijk van de performance van de vervoerbedrijven. Dat bewijzen de volgende voorbeelden.
Sinds EBS eind 2022 het busvervoer in onder andere Zaanstreek-Waterland heeft overgenomen, is er veel kritiek. Reizigers klagen over uitvallende ritten, volle bussen en een gebrekkige communicatie. Ook chauffeurs luiden de noodklok: er is een personeelstekort, en de werkdruk is hoog. Vooral de vraag of de Vervoerregio goed genoeg heeft gekeken naar de capaciteiten van EBS voordat het contract werd gegund, blijft open. Was er voldoende onderzoek gedaan naar de financiële stabiliteit en operationele slagkracht van het bedrijf? Of was de keuze vooral gebaseerd op de laagste prijs, zonder voldoende oog voor de uitvoering? De inbesteding van de concessie GVB is niet binnen de reguliere tijd afgerond. Om GVB de tijd te geven hun bieding te verbeteren en vanwege de bedrijfscontinuïteit, is de huidige concessie met twee jaar verlengd ‘onder gelijkluidende voorwaarden’. Dat wil zeggen met dezelfde regels die voor de huidige concessie gelden. De verlenging vervalt zodra het bob van GVB wordt goedgekeurd en de nieuwe concessie is gegund.(Bedragen x € 1.000)
Centraal Nautisch Beheer
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - bedrijfsvoeringsorganisatie
Oprichtings-/publicatiedatum:
18-03-1994
Vestigingsplaats:
Amsterdam
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Het Centraal Nautisch Beheer (CNB) heeft als doel het verkrijgen van eenheid in het beleid en de uitvoering van taken van gemeenten en het rijk die betrekking hebben op het scheepvaartverkeer binnen het Noordzeekanaalgebied. De regeling is ook bedoeld om een bijdrage te leveren aan het verbeteren van infrastructurele voorzieningen en de toegankelijkheid van de vaarweg.
Bestuurlijk belang
Wethouder Slegers is lid van het bestuur, plaatsvervanger wethouder Onclin.
Stemverhouding:
15%
Actualiteiten en risico's
Algemeen beeld
Het Centraal Nautische Beheer draagt zorg voor de begeleiding van het scheepvaartverkeer in het Noordzeekanaalgebied, het toezicht op de verwijdering van scheepsafval en veiligheidsaspecten rondom het scheepvaartverkeer en de beveiliging van havenfaciliteiten in het kader van havenbeveiliging.Ontwikkelingen
Havenbeveiliging:
Op 1 januari 2024 zijn de gewijzigde Havenbeveiligingswet en de nieuwe Havenbeveiligingsregeling in werking getreden. Deze wetswijziging wordt niet door CNB uitgevoerd en geïmplementeerd maar door gemeenten zelf. Voor de uitvoering van deze wet is door Zaanstad de wachtplaats in de Wim Thomassenhaven gecertificeerd overeenkomstig de vigerende wetgeving.Regionale Havenverordening:
Er worden enkele technische wijzigingen doorgevoerd om het uniforme karakter van deze verordening zoveel als mogelijk te behouden. Deze verordening wordt niet alleen gebruikt in de havens behorende bij het CNB, maar ook door de havens van Rotterdam. Na het doorvoeren van enkele wijzigingen wordt de verordening in 2026 aan de Raad aangeboden om opnieuw vast te stellen. De aanpassingen betreffen wijzigingen op het gebied van goed havenbeheer in relatie tot nieuwe ontwikkelingen in de scheepvaart.Samenwerkingsovereenkomst Zaanstad-CNB:
In 2026 dient er een nieuwe samenwerkingsovereenkomst gesloten te worden met betrekking tot de geleverde diensten voor Zaanstad. Het ligt in de lijn der verwachting dat de bijdrage voor deze dienst zal worden verhoogd van €11K naar ong. €15K.Rechtsmatigheidsverantwoording:
Het CNB doet onderzoek naar een (kosten)efficiënte en juridisch dekkende wijze van de rechtsmatigheidsverantwoording behorende bij de gemeenschappelijke regeling. Naar verwachting volgt er in 2026 een extern advies.Mandaatverlening:
De onderliggende mandaten voor uitvoering dienen geüpdatet te worden. Hiervoor is een voorstel van het CNB ontvangen, welke zal worden voorgelegd met bijbehorend advies.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel van de gemeenschappelijke regeling Centraal Nautisch Beheer Noordzeekanaalgebied is "gemiddeld" laag. Financieel draagt de gemeente Zaanstad nauwelijks bij in de gemeenschappelijke regeling. Het Havenbedrijf Amsterdam NV draagt het exploitatiesaldo. Zaanstad heeft 15% van de stemmen in het Algemeen Bestuur.Financiële positie
Jaarrekening 2024- Resultaat 2024: € 2.278 positief ten opzichte van het budget
Resultaat 2024: € 2.278 positief ten opzichte van het budget
- Voorstel bestemming resultaat: komt ten gunste van Havenbedrijf Amsterdam NV
Voorstel bestemming resultaat: komt ten gunste van Havenbedrijf Amsterdam NV
Rechtmatigheidsverantwoording
Bij de jaarrekening 2024 is geen rechtmatigheidsverantwoording afgegeven.Begroting 2026
- De begroting gaat uit van een uitgave aan publieke taken van € 31,1 mln.
De begroting gaat uit van een uitgave aan publieke taken van € 31,1 mln.
- Financiële impact: Er is geen financiële impact, omdat Havenbedrijf Amsterdam risicodragend voor CNB is. Zaanstad draagt € 11 duizend aan de GR bij. Er zijn gesprekken gaande over de indexering van dit bedrag
Financiële impact: Er is geen financiële impact, omdat Havenbedrijf Amsterdam risicodragend voor CNB is. Zaanstad draagt € 11 duizend aan de GR bij. Er zijn gesprekken gaande over de indexering van dit bedrag
- Herijking begroting 2025: niet van toepassing.
Herijking begroting 2025: niet van toepassing.
Zienswijze
Er is een positieve zienswijze gegeven over de ontwerp-jaarrekening 2024 en de ontwerp-begroting 2026. De reguliere taakuitvoering van het CNB en de genoemde ontwikkelingen komen het scheepvaartverkeer ten goede en dragen bij aan een duurzaam en veilig havengebied.
De gemeenteraad heeft CNB opgeroepen om vaart te maken met het implementeren van de rechtmatigheidsverantwoording.Zaanstad betaalt jaarlijks een bedrag van € 11 duizend als bijdrage voor het uitvoeren van veiligheidsinspecties bij zeeschepen. Voor het overige garandeert het Havenbedrijf Amsterdam de financiële exploitatie van de GR Centraal Nautisch Beheer Noordzeekanaalgebied. Er zijn gesprekken gaande over een indexering van de bijdrage.
Risico's en beheersmaatregelen
Risico 1: Het CNB heeft geen eigen weerstandsvermogen.
De publieke taakuitoefening is door het CNB gemandateerd aan de Divisie Havenmeester van het Havenbedrijf Amsterdam NV. De governance-regels waaraan Havenbedrijf Amsterdam NV moet voldoen, onder andere die van solvabiliteit en liquiditeit, waarborgen dat onverwachte financiële tegenvallers de publieke taakuitoefening niet in gevaar brengen.
Beheersmaatregelen vanuit gemeente Zaanstad:- Begroting en jaarrekening van de afgelopen drie jaren zijn beschikbaar.
Begroting en jaarrekening van de afgelopen drie jaren zijn beschikbaar.
- Zaanstad neemt deel aan het Bestuur van CNB. Minimaal twee keer per jaar is er een bestuursvergadering. De vaststelling van de begroting en jaarrekening vindt plaats in het Bestuur CNB. Alvorens de jaarstukken ter vaststelling voor te leggen, kunnen de gemeenteraden jaarlijks een zienswijze geven op de jaarstukken.
Zaanstad neemt deel aan het Bestuur van CNB. Minimaal twee keer per jaar is er een bestuursvergadering. De vaststelling van de begroting en jaarrekening vindt plaats in het Bestuur CNB. Alvorens de jaarstukken ter vaststelling voor te leggen, kunnen de gemeenteraden jaarlijks een zienswijze geven op de jaarstukken.
- Zaanstad participeert in het Beleidsoverleg van het CNB. Dat komt elke twee maanden bij elkaar.
Zaanstad participeert in het Beleidsoverleg van het CNB. Dat komt elke twee maanden bij elkaar.
- Voorstellen van Verbonden Partijen tot aanpassing van de statuten en gemeentelijke deelname worden altijd besproken met sector Strategie en Control.
Voorstellen van Verbonden Partijen tot aanpassing van de statuten en gemeentelijke deelname worden altijd besproken met sector Strategie en Control.
Risico 2: Havenbedrijf Amsterdam NV hanteert een systeem van risicomanagement gebaseerd op Enterprise Risk Management (COSO-ERM).
Risico’s op verschillende deelgebieden zijn geïnventariseerd en geclassificeerd op basis van kans en mogelijke impact. Periodiek wordt deze inventarisatie herhaald om gewijzigde of nieuwe risico’s tijdig te kunnen onderkennen.Beheersmaatregelen
- goed opgeleid personeel (regelmatige oefening en bijscholing, eigen simulator);
goed opgeleid personeel (regelmatige oefening en bijscholing, eigen simulator);
- up-to-date-systemen en technische infrastructuur tot heldere processen & procedurebeschrijvingen met duidelijke bevelstructuur;
up-to-date-systemen en technische infrastructuur tot heldere processen & procedurebeschrijvingen met duidelijke bevelstructuur;
- het onderhouden van nauwe contacten met belangrijke externe belanghebbenden zoals Rijkswaterstaat;
het onderhouden van nauwe contacten met belangrijke externe belanghebbenden zoals Rijkswaterstaat;
- periodieke evaluatie of de bestaande beheersmaatregelen nog afdoende zijn en of aanvullende maatregelen nodig zijn.
periodieke evaluatie of de bestaande beheersmaatregelen nog afdoende zijn en of aanvullende maatregelen nodig zijn.
(Bedragen x € 1.000)
Veiligheidsregio Zaanstreek Waterland
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - openbaar lichaam
Oprichtings-/publicatiedatum:
26 januari 2017
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
hoog
Openbaar belang
Door intergemeentelijke samenwerking uitvoering geven aan:
a. het inventariseren van risico’s van branden, rampen en crises;
b. het adviseren van het bevoegd gezag over risico’s van branden, rampen en crises in de bij of krachtens de wet aangewezen gevallen alsmede in de gevallen die in het beleidsplan zijn bepaald;
c. het adviseren van het college van B&W over de taak, bedoeld in artikel 3, eerste lid;
d. het voorbereiden op de bestrijding van branden en het organiseren van de rampenbestrijding en de crisisbeheersing;
e. het instellen en in stand houden van een brandweer;
f. het instellen en in stand houden van een GHOR;
g. het voorzien in de meldkamerfunctie;
h. het aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel;
i. het inrichten en in stand houden van de informatievoorziening binnen de diensten van de veiligheidsregio en tussen deze diensten en de andere diensten en organisaties die betrokken zijn bij de onder d, e, f, en g genoemde taken.Bestuurlijk belang
Burgemeester Hamming is voorzitter van het AB en DB, vervanging wethouder Van der Laan.
Stemverhouding:
12,8%
Actualiteiten en risico's
Het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland (VrZW) stuurt de gemeenteraad na elke vergadering een bestuursmededeling. Hierin staat wat de belangrijkste punten zijn die het Algemeen Bestuur heeft besproken en welke besluiten zijn genomen. Het Algemeen Bestuur vergaderde in 2025 5 keer. Hieronder een korte weergave van de belangrijkste ontwikkelingen in 2025.
Beleidsplan 2025-2028
De gemeenteraad is middels een raadsinformatiebrief (9148175) geïnformeerd over het beleidsplan en had hierbij de mogelijkheid om nog vragen te stellen. Hiervan is geen gebruik gemaakt. Het plan is op 25 maart 2025 vastgesteld in het AB van de VrZW.
Het Beleidsplan 2025-2028 van de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland (VrZW) richt zich op het creëren van een veilige leefomgeving voor alle inwoners. Het is een plan voor de komende jaren en omvat belangrijke thema’s zoals toekomstbestendige brandweerzorg, crisisbeheersing en veerkrachtig werkgeverschap. Door nauwere samenwerking met gemeenten op het gebied van risico- en crisiscommunicatie, worden inwoners beter geïnformeerd en betrokken. Inwoners zijn straks beter voorbereid op noodsituaties, en bewust van hun eigen verantwoordelijk voor hun veiligheid.Strategische opgaven
De VrZW geeft invulling aan de drie strategische opgaven: Toekomstgerichte Crisisbeheersing, Toekomstbestendige Brandweerzorg én Samen GGD en VrZW (Samen Sterker en Verkenning verdere samenwerkingsvormen).
De bestuurlijke aandachtpunten hebben betrekking op:- Voor
Voor
CrisisbeheersingCrisisbeheersing
: nauwe regionale samenwerking rondom het Veiligheidsinformatieknooppunt, verbeterde verbinding met het Knooppunt Coördinatie Regio’s-Rijk, de korting van 10% op de Brede Doeluitkering vanaf 2026 en het anticiperen op de gevolgen voor de uitwerking van werkzaamheden;: nauwe regionale samenwerking rondom het Veiligheidsinformatieknooppunt, verbeterde verbinding met het Knooppunt Coördinatie Regio’s-Rijk, de korting van 10% op de Brede Doeluitkering vanaf 2026 en het anticiperen op de gevolgen voor de uitwerking van werkzaamheden;
- Voor
Voor
BrandweerzorgBrandweerzorg
: verdere voortgang op de implementatie van fase 1 van Toekomstbestendige Brandweerzorg waarbij de paraatheid een aandachtspunt is mede vanwege het uitblijven van de rijksbijdrage verplichte wijziging brandweerstelsel. In afwachting van deze bijdrage is de uitbreiding van de personele bezetting redvoertuig Wormerveer opgeschort wat mogelijk leidt tot overschrijding van de gewenste aanrijtijden.: verdere voortgang op de implementatie van fase 1 van Toekomstbestendige Brandweerzorg waarbij de paraatheid een aandachtspunt is mede vanwege het uitblijven van de rijksbijdrage verplichte wijziging brandweerstelsel. In afwachting van deze bijdrage is de uitbreiding van de personele bezetting redvoertuig Wormerveer opgeschort wat mogelijk leidt tot overschrijding van de gewenste aanrijtijden.
- Voor
Voor
Samen GGD en VrZWSamen GGD en VrZW
: verplaatsing van werkzaamheden buiten de brandweer naar overige posten als gevolg van de verbouwing van het pand op het Prins Bernhardplein en de start van de Verkenning naar verdere samenwerkingsvormen met de GGD-ZW.: verplaatsing van werkzaamheden buiten de brandweer naar overige posten als gevolg van de verbouwing van het pand op het Prins Bernhardplein en de start van de Verkenning naar verdere samenwerkingsvormen met de GGD-ZW.
(2) Brandweerzorg
VrZW richt zich op een toekomstbestendige brandweerzorg. Eind 2023 is gestart met een brede toekomstverkenning brandweer, gericht op de hele brandweerketen van risicobeheersing tot en met incidentbestrijding (fase 2 – toekomstverkenning). Het bestuur heeft verzocht eerst het regionale beeld en de opgave scherper te maken en pas daarna aan de slag te gaan met het oplossen ervan. Op 10 juli 2024 is de toekomstverkenning gepresenteerd. Om te komen tot gezamenlijke beeld- en oordeelsvorming over de trends, vraagstukken en ontwikkelopgaven heeft begin 2025 een bestuurlijke themabijeenkomst plaatsgevonden, waarna verdere uitwerking plaatsvindt. De verwachting is dat dit proces ook in 2026 nog doorloopt.Verkenning verdere samenwerking GGD/VrZW
Op 24 maart en 10 april 2025 hebben respectievelijk het AB VrZW en het AB GGD-ZW ingestemd met de geactualiseerde opdracht voor de verkenning van samenwerking tussen beide organisaties, met als doel om tot gezamenlijke toekomstgerichte keuzes te komen.
De opdracht voor een verkennend onderzoek is in mei 2025 gegund aan Bureau & Van de Laar.
Zij hebben de afgelopen maanden de impact van drie vormen van samenwerking onderzocht tussen de GGD en VrZW in de regio Zaanstreek-Waterland:- Samenwerken op basis van zakelijke verrekening;
Samenwerken op basis van zakelijke verrekening;
- Shared Service Center (op bedrijfsvoeringstaken);
Shared Service Center (op bedrijfsvoeringstaken);
- Samengaan in één organisatie.
Samengaan in één organisatie.
Het AB’s van de GGD ZW en de VrZW hebben in december kennisgenomen van het rapport. In 2026 zal bepaald worden hoe het vervolgproces eruit ziet.
Organisatie
De samenvoeging van de VRZW en GGDZW in het pand aan het Pr. Bernhardplein, resulteert in de tijdelijke verhuizing van het hoofdkantoor VRZW, naar de kazerne Purmerend (Gorslaan 50, 1441 RG Purmerend). De verhuizing staat gepland van 30 juni 2025 tot en met 3 juli 2025. Vanaf 4 juli is alles weer operationeel in Purmerend. De verwachting is dat de verhuizing terug naar het Pr. Bernhardplein gerealiseerd kan worden in september 2026. Tijdens de verhuizing wordt de crisisbeheersing uitgevoerd vanaf de uitwijklocatie in Alkmaar.Financiële positie
Jaarrekening 2024
De jaarrekening is ter kennisgeving aangeboden aan Zaanstad. 2024 is afgesloten met een negatief resultaat van € 141.000, dit is € 643.000 hoger dan begroot. De belangrijkste afwijkingen zijn gerealiseerd bij de crisis beheersing en brandweerzorg.
In de raadsvergadering van 22 mei 2025 is kennis genomen van de jaarstukken 2024.De solvabiliteit is ten opzichte van 2023 verder gedaald. In 2023 werd de solvabiliteit al beoordeeld als onvoldoende en het laat een dalende trend zien. Dit vormt een risico in combinatie met het beperkt eigen vermogen en de liquide middelen.
Een aantal risico’s zijn niet kwantitatief gemaakt waardoor zij een negatief effect kunnen hebben op het weerstandsvermogen. Het weerstandsratio wordt niet weergegeven in de voorlopige jaarrekening.
Rechtmatigheidsverantwoording
De grens waarboven afwijkingen in de rechtmatigheidsverantwoording moeten worden opgenomen is door het Algemeen Bestuur op 20 oktober 2023 bepaald op 1% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € 423.000.
In de Beleidsnota Rechtmatigheid van VrZW is door het Algemeen Bestuur een rapporteringsgrens vastgesteld op een absoluut bedrag, te weten € 25.000.
Het Dagelijks Bestuur stelt vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen een bedrag van € 110.000 bedraagt. Dit is lager dan de daarvoor gestelde grens van € 423.000. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens het Dagelijks Bestuur overigens een bedrag van € 110.000 acceptabel op basis van door het Algemeen Bestuur vastgestelde afspraken.De jaarrekening 2025 van de VrZW is op het moment van opstellen van de jaarrekening van gemeente Zaanstad nog niet beschikbaar.
Begroting 2026
VrZW heeft de volgende strategische opgaven benoemd:- Toekomstgerichte crisisbeheersing
Toekomstgerichte crisisbeheersing
- Toekomstbestendige brandweerzorg (beleidsintensivering)
Toekomstbestendige brandweerzorg (beleidsintensivering)
- Samen sterker: VrZW en GGD-ZW samen op het Prins Bernhardplein
Samen sterker: VrZW en GGD-ZW samen op het Prins Bernhardplein
De VrZW kent voor 2026 een begrotingstotaal van € 49,3 miljoen, de gevraagde bijdrage van Zaanstad is € 17,43 miljoen (begroting 2025: € 16,32 miljoen).
Zienswijze
In de door de gemeenteraad op 22 mei 2025 vastgestelde zienswijze zijn de volgende aandachtspunten meegegeven:- aandacht voor het gelijklopen van loon- en prijsstijging bij VrZW met die van de gemeentelijke sector met betrekking tot autonome ontwikkelingen.
aandacht voor het gelijklopen van loon- en prijsstijging bij VrZW met die van de gemeentelijke sector met betrekking tot autonome ontwikkelingen.
- Een positieve zienswijze ten aanzien van de verhoging van de gemeente bijdrage van € 450.452, - in 2026 als gevolg van indexatie.
Een positieve zienswijze ten aanzien van de verhoging van de gemeente bijdrage van € 450.452, - in 2026 als gevolg van indexatie.
- Een positieve zienswijze ten aanzien van de verhoging van de gemeente bijdrage van € 328.630, - in 2026 als gevolg van de derde tranche Toekomstbestendige Brandweerzorg.
Een positieve zienswijze ten aanzien van de verhoging van de gemeente bijdrage van € 328.630, - in 2026 als gevolg van de derde tranche Toekomstbestendige Brandweerzorg.
- aandacht voor de niet-sluitende ontwerpbegroting voor 2026. Binnen de begroting van de VrZW zijn er geen middelen zijn om de verliezen op te vangen. Tegelijkertijd is aan de Veiligheidsregio gevraagd om rekening te houden met 5% lagere gemeentelijke bijdrage.
aandacht voor de niet-sluitende ontwerpbegroting voor 2026. Binnen de begroting van de VrZW zijn er geen middelen zijn om de verliezen op te vangen. Tegelijkertijd is aan de Veiligheidsregio gevraagd om rekening te houden met 5% lagere gemeentelijke bijdrage.
- Positieve zienswijze voor Scenario A. Maatschappelijke en bedrijfseconomische betekenis van samenwerking met een doelmatigheidswinst van op de kortere termijn (binnen drie jaar) indicatief € 712.000,- (2%) op de middellange termijn (binnen 7 jaar) indicatief €2.079.000,- (5%). Het dagelijks bestuur wordt verzocht om toe te werken naar een versnelling van de 5% besparing zodat deze uiterlijk in 2029 gerealiseerd kan worden.
Positieve zienswijze voor Scenario A. Maatschappelijke en bedrijfseconomische betekenis van samenwerking met een doelmatigheidswinst van op de kortere termijn (binnen drie jaar) indicatief € 712.000,- (2%) op de middellange termijn (binnen 7 jaar) indicatief €2.079.000,- (5%). Het dagelijks bestuur wordt verzocht om toe te werken naar een versnelling van de 5% besparing zodat deze uiterlijk in 2029 gerealiseerd kan worden.
- Positieve zienswijze voor Scenario H. Maatschappelijke betekenis van verduurzaming met een doelmatigheidswinst van € 50.000 en investeringsprogramma PM.
Positieve zienswijze voor Scenario H. Maatschappelijke betekenis van verduurzaming met een doelmatigheidswinst van € 50.000 en investeringsprogramma PM.
In de reactiebrief van 5 september 2025 reageert de VrZW op de ontvangen zienswijzen. Alle gemeenteraden hebben een zienswijze op de ontwerpbegroting gegeven. De meeste raden kunnen zich vinden in de scenario’s A (intensivering van samenwerking) en H (temporisering van verduurzaming) als maatregelen om tot besparingen te komen. Ook zegt de VrZW toe om komende jaren tot concrete maatregelen te komen met een inschatting van de effecten in termen van doeltreffendheid en doelmatigheid. De directie legt dit voor aan het Algemeen Bestuur.
Risico's en beheersmaatregelen
Risico's- Het regionaal risicoprofiel van de VrZW is een wettelijke verplichting vanuit de Wet veiligheidsregio’s. Het AB van de VrZW stelde in december 2024 het Regionaal Risicoprofiel 2025-2028 (RRP) vast. Het RRP is één van de pijlers onder het Regionaal Beleidsplan dat voor dezelfde periode 2025-2028 geldt. Daarnaast kan het RRP als input gebruikt worden bij de uitwerking van kolomspecifiek beleid waarbij specifieke risico’s nader worden uitgewerkt. Voorbeelden hiervan zijn het in 2025 door de GHOR op te stellen Zorgrisicoprofiel en het brandrisicoprofiel
Het regionaal risicoprofiel van de VrZW is een wettelijke verplichting vanuit de Wet veiligheidsregio’s. Het AB van de VrZW stelde in december 2024 het Regionaal Risicoprofiel 2025-2028 (RRP) vast. Het RRP is één van de pijlers onder het Regionaal Beleidsplan dat voor dezelfde periode 2025-2028 geldt. Daarnaast kan het RRP als input gebruikt worden bij de uitwerking van kolomspecifiek beleid waarbij specifieke risico’s nader worden uitgewerkt. Voorbeelden hiervan zijn het in 2025 door de GHOR op te stellen Zorgrisicoprofiel en het brandrisicoprofiel
- De dubbele rol van de gemeente Zaanstad in het Algemeen Bestuur in de rol van voorzitterschap en de rol van vertegenwoordiging van Gemeente Zaanstad kan leiden tot conflicterende belangen.
De dubbele rol van de gemeente Zaanstad in het Algemeen Bestuur in de rol van voorzitterschap en de rol van vertegenwoordiging van Gemeente Zaanstad kan leiden tot conflicterende belangen.
- Onvoldoende sturing op de exploitatie van de restcapaciteit van het oefencentrum voor commerciële activiteiten. De Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland is verantwoordelijk voor de uitvoering van de exploitatie van het oefencentrum, Gemeente Zaanstad kan hier beperkt op sturen, maar is wel financieel verantwoordelijk.
Onvoldoende sturing op de exploitatie van de restcapaciteit van het oefencentrum voor commerciële activiteiten. De Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland is verantwoordelijk voor de uitvoering van de exploitatie van het oefencentrum, Gemeente Zaanstad kan hier beperkt op sturen, maar is wel financieel verantwoordelijk.
- VrZW heeft een beperkt eigen vermogen, verdere verslechtering leidt tot extra financiële lasten voor Zaanstad. Het is nog onduidelijk of er extra rijksmiddelen komen.
VrZW heeft een beperkt eigen vermogen, verdere verslechtering leidt tot extra financiële lasten voor Zaanstad. Het is nog onduidelijk of er extra rijksmiddelen komen.
- Crisisbeheersing Bij het onderdeel bevolkingszorg is er bij de VrZW ook sprake van krapte aan personeel. Dit kan met name een risico vormen in het geval van langdurige crisissen. Momenteel loopt de discussie in hoeverre gemeenten dit deels kunnen opvangen.
Crisisbeheersing Bij het onderdeel bevolkingszorg is er bij de VrZW ook sprake van krapte aan personeel. Dit kan met name een risico vormen in het geval van langdurige crisissen. Momenteel loopt de discussie in hoeverre gemeenten dit deels kunnen opvangen.
- Het niet terugdraaien van de korting vanuit het Rijk op brede doeluitkering rampenbestrijding (BDuR)
Het niet terugdraaien van de korting vanuit het Rijk op brede doeluitkering rampenbestrijding (BDuR)
- Toekomstbestendige brandweer, uitgangspunt is het extra middelen scenario. Dit scenario is momenteel onzeker. Voor Zaanstad kan dit oplopen tot € 0,3mln.
Toekomstbestendige brandweer, uitgangspunt is het extra middelen scenario. Dit scenario is momenteel onzeker. Voor Zaanstad kan dit oplopen tot € 0,3mln.
Beheersmaatregelen
- In samenwerking met de andere gemeenten in Zaanstreek-Waterland wordt het proces om te komen tot een integraal (ambtelijk) advies aan de burgemeesters in het veiligheidsbestuur op belangrijke financiële / beleidsvraagstukken gemonitord.
In samenwerking met de andere gemeenten in Zaanstreek-Waterland wordt het proces om te komen tot een integraal (ambtelijk) advies aan de burgemeesters in het veiligheidsbestuur op belangrijke financiële / beleidsvraagstukken gemonitord.
- De gemeenteraad wordt jaarlijks de mogelijkheid gegeven haar zienswijze te geven inzake de (meerjaren)programmabegroting van de VrZW. Daarnaast is de VrZW transparant met haar overige P&C producten zoals de bestuursrapportages en de jaarrekening.
De gemeenteraad wordt jaarlijks de mogelijkheid gegeven haar zienswijze te geven inzake de (meerjaren)programmabegroting van de VrZW. Daarnaast is de VrZW transparant met haar overige P&C producten zoals de bestuursrapportages en de jaarrekening.
- Per 1 oktober 2025 is er een vacaturestop voor 2025 en 2026.
Per 1 oktober 2025 is er een vacaturestop voor 2025 en 2026.
- 10% korting door het Rijk opgelegd vanaf 2026
Veiligheidsregio Zaanstreek Waterland
(Bedragen x € 1.000)
Vervoerregio Amsterdam
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - openbaar lichaam
Oprichtings-/publicatiedatum:
7 maart 2017
Vestigingsplaats:
Amsterdam
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
De Vervoerregio Amsterdam heeft als doel het, door samenwerking van gemeenten, oplossen van regionale problemen en benutten van regionale kansen in de regio Amsterdam.
Bestuurlijk belang
Wethouder Slegers is lid van het AB/DB.
De wethouder van Amsterdam is voorzitter van het DB en tevens voorzitter van de RegioraadStemverhouding:
11,3%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Kabinet valt
Met de val van het kabinet ontstaat er onzekerheid over de gemaakte afspraken met het Rijk. Of dit ook effect heeft op de beoogde 10% korting op de BDU is onzeker. Een nieuw kabinet kan ook kansen bieden. Er wordt slechts 1,2% van het BBP aan infrastructuur gespendeerd, daarmee bevinden we ons onderaan het Europese gemiddelde.Bezuinigingen Rijk
De Vervoerregio krijgt te maken met bezuinigingen vanuit het Rijk. Dit zijn:- 10% korting door het Rijk opgelegd vanaf 2026
10% korting door het Rijk opgelegd vanaf 2026
Het nieuwe kabinet wil € 110 mln. bezuinigen op het openbaar vervoer in de Vervoerregio Amsterdam en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Voor de Vervoerregio Amsterdam betekent dit een bezuiniging van € 51 miljoen. Het bestuur van de Vervoerregio Amsterdam dringt er bij het kabinet op aan om de bezuiniging terug te draaien.
Op 16 september is bekend geworden dat deze korting komt te vervallen.- Herijken studenten OV, korting € 10 mln. vanaf 2026
Herijken studenten OV, korting € 10 mln. vanaf 2026
Parallel loopt de aanpassing van de vergoeding die onze vervoerders krijgen voor de ov- studentenkaart. Die aanpassing volgt waarschijnlijk al in 2025 en is het gevolg van de laatste meting die laat zien dat studenten minder gebruik maken van het openbaar vervoer. Naar alle waarschijnlijkheid gaat het voor de vervoerders van de Vervoerregio om een vermindering van € 10 mln. per jaar
Indien de Vervoerregio de vervoerders compenseert voor de ov-studentenkaart betekent het voor de Vervoerregio een versobering van in totaal ongeveer € 62 mln. per jaar. De extra middelen uit de motie Bikker zullen hierdoor grotendeels verdampen. Op maandag 23 juni maakten de Vervoerregio's gezamenlijk bezwaar.
Motie Bikker
De Tweede Kamer heeft op 21 september 2023 de motie Bikker aangenomen, waarin structureel € 300 mln. beschikbaar wordt gesteld voor het regionale openbaar vervoer. Het doel van dit geld is het voorkomen van verschraling van het ov, waaronder het voorkomen van de tariefstijging van 11,72% die in 2024 doorgevoerd zou moeten worden.
De Vervoerregio ontvangt vanuit de motie Bikker structureel € 85 mln. per jaar. Een deel hiervan gaat naar het structureel voorkomen van de tariefstijging 2024, de rest gaat in de periode 2024-2026 door middel van een maatregelpakket naar het voorkomen van verschraling van het ov. Het maatregelenpakket is in 2024 door de Regioraad vastgesteld. Vanuit de motie Bikker zijn nog steeds gelden beschikbaar. Gemeenten kunnen aanspraak hierop maken met de voorwaarden dat het geld uiterlijk in december 2026 is besteed.Problemen EBS
- Uitval
Uitval
Eind 2023 startte er een nieuwe concessie. Vanaf dat moment zijn er veel problemen (rituitval, bussen die niet rijden) met EBS. Dit komt door een te lage laadcapaciteit als gevolg van software problemen. Hierdoor is er maar één laadpunt beschikbaar is. Elektrische bussen zijn hierdoor te weinig inzetbaar. Dit is niet op te vangen door dieselbussen.
EBS deelt maandelijks rapportages over uitval. Dit geeft een wisselend beeld qua beschikbaarheid.- De rituitval schommelt met de maanden maar over het algemeen zien we een dalende trend naar beneden. In de laatste rapportage over de maanden februari/maart was de totale rituitval gemiddeld 1,5%.
De rituitval schommelt met de maanden maar over het algemeen zien we een dalende trend naar beneden. In de laatste rapportage over de maanden februari/maart was de totale rituitval gemiddeld 1,5%.
- Personeelstekort
Personeelstekort
De Vervoerregio heeft in 2024 een onderzoek laten doen naar de oorzaken van het personeelstekort onder buschauffeurs. De aanbevelingen uit het rapport worden de Vervoerregio opgepakt. EBS neemt nog steeds nieuw personeel aan en het aantal chauffeurs neemt langzaam toe.
Regionaal Deelmobiliteitssysteem
De vervoerregio wil vanaf 2026/2027 een regionaal deelmobiliteitssysteem introduceren voor alle 14 gemeenten die binnen de VRA vallen. Dat betekent dat er net als bij het busvervoer één systeem komt voor alle regio's en waar de Vervoerregio voor aan de lat staat. Op donderdag 26 juni presenteerde de Vervoerregio haar plannen aan de Zaanse raad. Het systeem vereist vergaande harmonisatie. Zo zal elke gemeente de APV moeten aanpassen naar het model van de VRA en overige afspraken implementeren. Door dit verstrekkende karakter wordt het systeem pas van kracht na formele instemming van alle gemeentelijke raden.Risicoprofiel
Er is sprake van profiel middel.Financiële positie
Jaarrekening 2024
In 2024 zijn binnen het programma Verkeer en Vervoer € 32,8 miljoen minder lasten gemaakt (onderbesteding) en € 7,0 miljoen meer baten gerealiseerd dan oorspronkelijk begroot. Daarnaast waren de rentelasten bij de Algemene dekkingsmiddelen € 0,7 miljoen lager dan verwacht, en viel een beschikking € 0,8 miljoen hoger uit dan waarmee rekening was gehouden. Ook bij de overhead zijn € 0,1 miljoen meer baten gerealiseerd dan begroot. In totaal leidt dit in 2024 tot een positief saldo van € 41,4 miljoen.Rechtmatigheidsverantwoording
Het dagelijks bestuur van de VRA stelt vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen bedrag € € 1.989.966 bedraagt. Dit is lager dan de daarvoor gestelde grens van € 10.696.940. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens het dagelijks bestuur van VRA overigens een bedrag van € 1.977.966 acceptabel op basis van door de regioraad vastgestelde afsprakenBegroting 2026-2029
De begroting en het UPM bouwen verder op eerdere begrotingen, de ingezette lijn wordt doorgezet en constant beleid is geborgd. Vanaf 2026 gaat de Vervoerregio uit van een structurele bijdrage van € 599 miljoen per jaar. Jaarlijks is er ook sprake van de indexatie van de rijksbijdrage Brede Doeluitkering Verkeer & Vervoer (BDU). De 10% korting op de BDU is echter nog niet van de baan en creëert een grote mate van onzekerheid voor de begroting. In de meerjarenbegroting 2026 zijn de volgende zaken verwerkt:- De ophoging van de budgetten naar prijspeil 2025 voor de indexatie van de BDU. Voor de begroting is deze ingeschat op 3,8%. Dit percentage is inclusief een correctie op prijspeil 2024 (0,0456%) +/- € 22 miljoen per jaar;
De ophoging van de budgetten naar prijspeil 2025 voor de indexatie van de BDU. Voor de begroting is deze ingeschat op 3,8%. Dit percentage is inclusief een correctie op prijspeil 2024 (0,0456%) +/- € 22 miljoen per jaar;
- Het opnemen van budgetten die uit 2024 zijn doorgeschoven naar latere jaren om de verplichtingen voor lopende projecten te kunnen voldoen
Het opnemen van budgetten die uit 2024 zijn doorgeschoven naar latere jaren om de verplichtingen voor lopende projecten te kunnen voldoen
- Extra budget in 2026 – 2029 voor de volgende intensiveringen uit de kadernota 2026;
Extra budget in 2026 – 2029 voor de volgende intensiveringen uit de kadernota 2026;
- Voor het intensiveren van het OV, gezien de groei de komende jaren, is vanaf 2027 een bedrag van € 3 miljoen extra opgenomen. Met een jaarlijkse toename van dit bedrag met € 3 miljoen.
Voor het intensiveren van het OV, gezien de groei de komende jaren, is vanaf 2027 een bedrag van € 3 miljoen extra opgenomen. Met een jaarlijkse toename van dit bedrag met € 3 miljoen.
- Een tariefmaatregel in 2026 en het voortzetten van de compensatie voor de verminderde bijdrage voor het studenten ov reisproduct, ieder voor 10 miljoen euro per jaar vanaf 2027. In 2026 zitten beide maatregelen in het reeds vastgestelde maatregelenpakket Bikker.
Een tariefmaatregel in 2026 en het voortzetten van de compensatie voor de verminderde bijdrage voor het studenten ov reisproduct, ieder voor 10 miljoen euro per jaar vanaf 2027. In 2026 zitten beide maatregelen in het reeds vastgestelde maatregelenpakket Bikker.
- Voorziene stijging bij het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit (UPM) in het kader van nieuwe mobiliteitsprojecten in de komende 10 jaar, 15 miljoen per jaar.
Voorziene stijging bij het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit (UPM) in het kader van nieuwe mobiliteitsprojecten in de komende 10 jaar, 15 miljoen per jaar.
- Regionale aanpak van deelmobiliteit: implementatiebudget in 2026 € 0,7 miljoen, realisatiebudget in 2027 € 1 miljoen en de jaren daarna jaarlijks € 8 miljoen
Regionale aanpak van deelmobiliteit: implementatiebudget in 2026 € 0,7 miljoen, realisatiebudget in 2027 € 1 miljoen en de jaren daarna jaarlijks € 8 miljoen
De top10 grootste projecten, die in 2026 tot uitgaven komen zijn:
- Aanpak Verkeersdruk Thorbeckeweg - N516 – AVANT
Aanpak Verkeersdruk Thorbeckeweg - N516 – AVANT
- Multimodale Knoop Schiphol
Multimodale Knoop Schiphol
- Zuidasdok OV-Terminal en no-regret maatregel verlenging Noord/Zuidlijn
Zuidasdok OV-Terminal en no-regret maatregel verlenging Noord/Zuidlijn
- HOV Sloterdijk-Amsterdam CS
HOV Sloterdijk-Amsterdam CS
- Verlengen IJtram 1e fase Strandeiland
Verlengen IJtram 1e fase Strandeiland
- Herinrichting Middenweg/Linnaeusstraat
Herinrichting Middenweg/Linnaeusstraat
- HOV Schiphol Rijk - Schiphol Oost zuidelijk deel
HOV Schiphol Rijk - Schiphol Oost zuidelijk deel
- Oranje Loper Amsterdam
Oranje Loper Amsterdam
- Guisweg Zaanstad - planuitwerkingsfase
Guisweg Zaanstad - planuitwerkingsfase
- Fietsenstalling Zaandam Oostzijde Jaarlijks brengen we verslag uit over de voortgang
Fietsenstalling Zaandam Oostzijde Jaarlijks brengen we verslag uit over de voortgang
Risico's en beheersmaatregelen
- Nieuw kabinet/regeerakkoord
Nieuw kabinet/regeerakkoord
Nu het kabinet Schoof ruim een half jaar onderweg is, worden politieke keuzes duidelijk. Tel daarbij op de ontwikkelingen op wereldtoneel en we weten welke onzekerheden op ons afkomen.
Er zijn forse bezuinigingen op het ambtenarenapparaat in het regeerakkoord van PVV, VVD, NSC en BBB ingeboekt. De vier partijen zijn van plan structureel 22% minder uit te geven aan het ambtelijk apparaat, wat betekent dat er flink minder ambtenaren zullen zijn.
De nieuwe coalitie wil de specifieke uitkeringen overhevelen naar het gemeentefonds, maar past wel een budgetkorting van 10% toe. De overheveling naar het gemeentefonds is afgewend, de budgetkorting hangt nog boven de markt.
Door uitspraken van de Amerikaanse president Trump over mogelijke vredesonderhandelingen met Rusland, staan de oorlog in Oekraïne en de toekomst van het land opnieuw hoog op de Europese politieke agenda. Veel partijen maken zich zorgen over mogelijke Russische agressie en willen dat er meer geïnvesteerd wordt in de eigen verdediging. Verschillende lidstaten van de EU maken de keuze de defensie uitgaven te verhogen en in lijn te brengen met de NAVO-norm.- OV-schaalsprong
OV-schaalsprong
Het westelijke en zuidwestelijke deel van de Vervoerregio kent grote mobiliteitsopgaven. Er is een groeiende behoefte aan snelle OV-verbindingen met name naar de plekken waar wonen, werk en onderwijs zich concentreren. Daarnaast is sprake van grootschalige gebiedsontwikkeling in Amsterdam en Haarlemmermeer, waarmee in een belangrijke nationale en regionale woningbouwbehoefte wordt voorzien. Met schaalspronginvesteringen, zoals de OV-verbindingen Amsterdam-Haarlemmermeer (OVAH) (verlenging Noord/Zuidlijn) en Sloterdijk-Amsterdam Centrum (OVSA) (onder andere Ringlijn) wordt het mogelijk om meer regionale, nationale en internationale verbindingen te leggen. Het zijn bouwstenen om de beleidsambities van de Vervoerregio op het gebied van een bereikbare regio en duurzame en inclusieve mobiliteit te realiseren. Stagnatie van deze projecten – of een terugtrekkende beweging van het rijk - raakt ook andere ambities, zoals aanpassingen op station Amsterdam CS.
- Klimaat
Klimaat
We zullen moeten leven met de effecten van klimaatverandering. We verwachten meer stortregens, zwaardere stormen en lange drogere en hete perioden. Nederland is extra kwetsbaar voor overstromingen omdat ons land voor een groot deel onder de zeespiegel ligt. Ook de infrastructuur van het openbaar vervoer is kwetsbaar. Metro’s rijden op taluds die kunnen verdrogen en tunnels kunnen onderlopen bij extreme regenval. Het huidige vervoersysteem is hier niet goed op ingesteld. Klimaatrisico’s zijn bijvoorbeeld niet benoemd of beprijsd in de overeenkomsten met GVB. De effecten van klimaatverandering staan steeds prominenter op ons netvlies. Bij de herijking van contracten of nieuwe projecten houdt de Vervoerregio inmiddels rekening met de effecten en kosten van klimaatverandering. Dit is nu bijvoorbeeld al een serieus aandachtspunt in de MIRT-verkenningen voor de OV-verbindingen Amsterdam-Haarlemmermeer en Sloterdijk-Amsterdam Centrum
- Risicodragend opdrachtgeverschap
Risicodragend opdrachtgeverschap
Onderdeel van de nieuwe governance-afspraken tussen de gemeente Amsterdam, GVB en de Vervoerregio is het overdragen van het opdrachtgeverschap voor het werkend vervoersysteem naar de Vervoerregio. Met ingang van 1 januari 2022 zijn hiertoe nieuwe overeenkomsten afgesloten. Een belangrijke overeenkomst is die voor het assetmanagement railinfrastructuur (AMRI) tussen de opdrachtgever Vervoerregio en opdrachtnemer GVB. Beide partijen moeten vertrouwd raken met hun nieuwe rol en de organisaties en processen daarop inregelen. Concreet betekent dit: zicht krijgen op het meerjarig onderhoud & vervangingsprogramma, kritieke prestatie-indicatoren en risico-inventarisatie. De groei naar excellent opdrachtgeverschap is een speerpunt van de Vervoerregio.
- Transitie naar elektrische bussen
Transitie naar elektrische bussen
De Vervoerregio zet de laatste stappen in de transitie naar elektrisch vervoer. Dit gaat met name om investeringen in elektrische bussen en laadinfrastructuur. Dit draagt bij aan de doelstelling om vanaf 2025 een volledig elektrische busvloot te hebben. Onzekerheid in de levering van onderdelen in de keten zorgt voor vertraging en/of afstel van deze plannen.
- Inbestedingen (GVB)
Inbestedingen (GVB)
De Vervoerregio sluit een nieuwe concessie af voor het Amsterdamse werkgebied. De concessie wordt, net als in 2012, niet aanbesteed maar inbesteed. Opdrachtnemer is GVB. Het afsluiten van een concessie is complex. Hierin worden afspraken vastgelegd die meer dan tien jaar beslaan en over de hele looptijd maximaal moeten bijdragen aan een goed werkend vervoersysteem. We hebben gezien dat verlenging van de huidige concessie met maximaal twee jaar nodig was. GVB heeft een tweede kans gekregen om tot een verbeterde bieding te komen. Het doel is dat de aangepaste bieding in mei 2025 wordt ingediend en dat de concessie – bij voldoen aan de eisen – wordt gegund in juli 2025.
Om de concessie goed te ontwerpen en in te regelen werkt de Vervoerregio nauw samen met GVB om te zorgen dat de risico’s en ontwerpvraagstukken goed in beeld zijn. Problemen of issues worden direct geadresseerd en waar nodig geëscaleerd. Door intensief samen te werken, groeit het onderling vertrouwen en daarmee de kans van slagen.- AMRI: kunstwerken
AMRI: kunstwerken
Groot onderhoud aan kunstwerken in het metro-netwerk, zoals bruggen, viaducten en fly-overs, kost meer geld dan de betrokken partijen kunnen dragen. Vooralsnog zijn er geen signalen dat dergelijk onderhoud ophanden is.
In de overeenkomst ‘beheer metro- en traminfrastructuur’ is vastgelegd dat de gemeente Amsterdam het beheer en onderhoud van het areaal bekostigt dat niet behoort tot de Wet lokaal spoor (Wls). Het gaat hoofdzakelijk om de metrostations. Daarbij geldt dat de demarcatie tussen het Wls-deel en het niet-Wls-deel wel is verkend maar nog moet worden aangebracht. De eerste verkenning naar de kosten van het beheer en onderhoud van het niet-Wls-deel uit 2022 kwam uit op een bedrag van € 23,0 miljoen per jaar. Dat partijen geen overeenstemming hebben bereikt over de demarcatie doet overigens niets af aan de afspraak dat de gemeente het beheer en onderhoud van het niet-Wls-deel dient te bekostigen.- Stabiliteit & slagkracht vervoerbedrijven
Stabiliteit & slagkracht vervoerbedrijven
De Vervoerregio is opdrachtgever voor het openbaar vervoer binnen haar grondgebied. En daarbij afhankelijk van de performance van de vervoerbedrijven. Dat bewijzen de volgende voorbeelden.
Sinds EBS eind 2022 het busvervoer in onder andere Zaanstreek-Waterland heeft overgenomen, is er veel kritiek. Reizigers klagen over uitvallende ritten, volle bussen en een gebrekkige communicatie. Ook chauffeurs luiden de noodklok: er is een personeelstekort, en de werkdruk is hoog. Vooral de vraag of de Vervoerregio goed genoeg heeft gekeken naar de capaciteiten van EBS voordat het contract werd gegund, blijft open. Was er voldoende onderzoek gedaan naar de financiële stabiliteit en operationele slagkracht van het bedrijf? Of was de keuze vooral gebaseerd op de laagste prijs, zonder voldoende oog voor de uitvoering? De inbesteding van de concessie GVB is niet binnen de reguliere tijd afgerond. Om GVB de tijd te geven hun bieding te verbeteren en vanwege de bedrijfscontinuïteit, is de huidige concessie met twee jaar verlengd ‘onder gelijkluidende voorwaarden’. Dat wil zeggen met dezelfde regels die voor de huidige concessie gelden. De verlenging vervalt zodra het bob van GVB wordt goedgekeurd en de nieuwe concessie is gegund.(Bedragen x € 1.000)
Centraal Nautisch Beheer
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - bedrijfsvoeringsorganisatie
Oprichtings-/publicatiedatum:
18-03-1994
Vestigingsplaats:
Amsterdam
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Het Centraal Nautisch Beheer (CNB) heeft als doel het verkrijgen van eenheid in het beleid en de uitvoering van taken van gemeenten en het rijk die betrekking hebben op het scheepvaartverkeer binnen het Noordzeekanaalgebied. De regeling is ook bedoeld om een bijdrage te leveren aan het verbeteren van infrastructurele voorzieningen en de toegankelijkheid van de vaarweg.
Bestuurlijk belang
Wethouder Slegers is lid van het bestuur, plaatsvervanger wethouder Onclin.
Stemverhouding:
15%
Actualiteiten en risico's
Algemeen beeld
Het Centraal Nautische Beheer draagt zorg voor de begeleiding van het scheepvaartverkeer in het Noordzeekanaalgebied, het toezicht op de verwijdering van scheepsafval en veiligheidsaspecten rondom het scheepvaartverkeer en de beveiliging van havenfaciliteiten in het kader van havenbeveiliging.Ontwikkelingen
Havenbeveiliging:
Op 1 januari 2024 zijn de gewijzigde Havenbeveiligingswet en de nieuwe Havenbeveiligingsregeling in werking getreden. Deze wetswijziging wordt niet door CNB uitgevoerd en geïmplementeerd maar door gemeenten zelf. Voor de uitvoering van deze wet is door Zaanstad de wachtplaats in de Wim Thomassenhaven gecertificeerd overeenkomstig de vigerende wetgeving.Regionale Havenverordening:
Er worden enkele technische wijzigingen doorgevoerd om het uniforme karakter van deze verordening zoveel als mogelijk te behouden. Deze verordening wordt niet alleen gebruikt in de havens behorende bij het CNB, maar ook door de havens van Rotterdam. Na het doorvoeren van enkele wijzigingen wordt de verordening in 2026 aan de Raad aangeboden om opnieuw vast te stellen. De aanpassingen betreffen wijzigingen op het gebied van goed havenbeheer in relatie tot nieuwe ontwikkelingen in de scheepvaart.Samenwerkingsovereenkomst Zaanstad-CNB:
In 2026 dient er een nieuwe samenwerkingsovereenkomst gesloten te worden met betrekking tot de geleverde diensten voor Zaanstad. Het ligt in de lijn der verwachting dat de bijdrage voor deze dienst zal worden verhoogd van €11K naar ong. €15K.Rechtsmatigheidsverantwoording:
Het CNB doet onderzoek naar een (kosten)efficiënte en juridisch dekkende wijze van de rechtsmatigheidsverantwoording behorende bij de gemeenschappelijke regeling. Naar verwachting volgt er in 2026 een extern advies.Mandaatverlening:
De onderliggende mandaten voor uitvoering dienen geüpdatet te worden. Hiervoor is een voorstel van het CNB ontvangen, welke zal worden voorgelegd met bijbehorend advies.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel van de gemeenschappelijke regeling Centraal Nautisch Beheer Noordzeekanaalgebied is "gemiddeld" laag. Financieel draagt de gemeente Zaanstad nauwelijks bij in de gemeenschappelijke regeling. Het Havenbedrijf Amsterdam NV draagt het exploitatiesaldo. Zaanstad heeft 15% van de stemmen in het Algemeen Bestuur.Financiële positie
Jaarrekening 2024- Resultaat 2024: € 2.278 positief ten opzichte van het budget
Resultaat 2024: € 2.278 positief ten opzichte van het budget
- Voorstel bestemming resultaat: komt ten gunste van Havenbedrijf Amsterdam NV
Voorstel bestemming resultaat: komt ten gunste van Havenbedrijf Amsterdam NV
Rechtmatigheidsverantwoording
Bij de jaarrekening 2024 is geen rechtmatigheidsverantwoording afgegeven.Begroting 2026
- De begroting gaat uit van een uitgave aan publieke taken van € 31,1 mln.
De begroting gaat uit van een uitgave aan publieke taken van € 31,1 mln.
- Financiële impact: Er is geen financiële impact, omdat Havenbedrijf Amsterdam risicodragend voor CNB is. Zaanstad draagt € 11 duizend aan de GR bij. Er zijn gesprekken gaande over de indexering van dit bedrag
Financiële impact: Er is geen financiële impact, omdat Havenbedrijf Amsterdam risicodragend voor CNB is. Zaanstad draagt € 11 duizend aan de GR bij. Er zijn gesprekken gaande over de indexering van dit bedrag
- Herijking begroting 2025: niet van toepassing.
Herijking begroting 2025: niet van toepassing.
Zienswijze
Er is een positieve zienswijze gegeven over de ontwerp-jaarrekening 2024 en de ontwerp-begroting 2026. De reguliere taakuitvoering van het CNB en de genoemde ontwikkelingen komen het scheepvaartverkeer ten goede en dragen bij aan een duurzaam en veilig havengebied.
De gemeenteraad heeft CNB opgeroepen om vaart te maken met het implementeren van de rechtmatigheidsverantwoording.Zaanstad betaalt jaarlijks een bedrag van € 11 duizend als bijdrage voor het uitvoeren van veiligheidsinspecties bij zeeschepen. Voor het overige garandeert het Havenbedrijf Amsterdam de financiële exploitatie van de GR Centraal Nautisch Beheer Noordzeekanaalgebied. Er zijn gesprekken gaande over een indexering van de bijdrage.
Risico's en beheersmaatregelen
Risico 1: Het CNB heeft geen eigen weerstandsvermogen.
De publieke taakuitoefening is door het CNB gemandateerd aan de Divisie Havenmeester van het Havenbedrijf Amsterdam NV. De governance-regels waaraan Havenbedrijf Amsterdam NV moet voldoen, onder andere die van solvabiliteit en liquiditeit, waarborgen dat onverwachte financiële tegenvallers de publieke taakuitoefening niet in gevaar brengen.
Beheersmaatregelen vanuit gemeente Zaanstad:- Begroting en jaarrekening van de afgelopen drie jaren zijn beschikbaar.
Begroting en jaarrekening van de afgelopen drie jaren zijn beschikbaar.
- Zaanstad neemt deel aan het Bestuur van CNB. Minimaal twee keer per jaar is er een bestuursvergadering. De vaststelling van de begroting en jaarrekening vindt plaats in het Bestuur CNB. Alvorens de jaarstukken ter vaststelling voor te leggen, kunnen de gemeenteraden jaarlijks een zienswijze geven op de jaarstukken.
Zaanstad neemt deel aan het Bestuur van CNB. Minimaal twee keer per jaar is er een bestuursvergadering. De vaststelling van de begroting en jaarrekening vindt plaats in het Bestuur CNB. Alvorens de jaarstukken ter vaststelling voor te leggen, kunnen de gemeenteraden jaarlijks een zienswijze geven op de jaarstukken.
- Zaanstad participeert in het Beleidsoverleg van het CNB. Dat komt elke twee maanden bij elkaar.
Zaanstad participeert in het Beleidsoverleg van het CNB. Dat komt elke twee maanden bij elkaar.
- Voorstellen van Verbonden Partijen tot aanpassing van de statuten en gemeentelijke deelname worden altijd besproken met sector Strategie en Control.
Voorstellen van Verbonden Partijen tot aanpassing van de statuten en gemeentelijke deelname worden altijd besproken met sector Strategie en Control.
Risico 2: Havenbedrijf Amsterdam NV hanteert een systeem van risicomanagement gebaseerd op Enterprise Risk Management (COSO-ERM).
Risico’s op verschillende deelgebieden zijn geïnventariseerd en geclassificeerd op basis van kans en mogelijke impact. Periodiek wordt deze inventarisatie herhaald om gewijzigde of nieuwe risico’s tijdig te kunnen onderkennen.Beheersmaatregelen
- goed opgeleid personeel (regelmatige oefening en bijscholing, eigen simulator);
goed opgeleid personeel (regelmatige oefening en bijscholing, eigen simulator);
- up-to-date-systemen en technische infrastructuur tot heldere processen & procedurebeschrijvingen met duidelijke bevelstructuur;
up-to-date-systemen en technische infrastructuur tot heldere processen & procedurebeschrijvingen met duidelijke bevelstructuur;
- het onderhouden van nauwe contacten met belangrijke externe belanghebbenden zoals Rijkswaterstaat;
het onderhouden van nauwe contacten met belangrijke externe belanghebbenden zoals Rijkswaterstaat;
- periodieke evaluatie of de bestaande beheersmaatregelen nog afdoende zijn en of aanvullende maatregelen nodig zijn.
periodieke evaluatie of de bestaande beheersmaatregelen nog afdoende zijn en of aanvullende maatregelen nodig zijn.
(Bedragen x € 1.000)
Veiligheidsregio Zaanstreek Waterland
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - openbaar lichaam
Oprichtings-/publicatiedatum:
26 januari 2017
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
hoog
Openbaar belang
Door intergemeentelijke samenwerking uitvoering geven aan:
a. het inventariseren van risico’s van branden, rampen en crises;
b. het adviseren van het bevoegd gezag over risico’s van branden, rampen en crises in de bij of krachtens de wet aangewezen gevallen alsmede in de gevallen die in het beleidsplan zijn bepaald;
c. het adviseren van het college van B&W over de taak, bedoeld in artikel 3, eerste lid;
d. het voorbereiden op de bestrijding van branden en het organiseren van de rampenbestrijding en de crisisbeheersing;
e. het instellen en in stand houden van een brandweer;
f. het instellen en in stand houden van een GHOR;
g. het voorzien in de meldkamerfunctie;
h. het aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel;
i. het inrichten en in stand houden van de informatievoorziening binnen de diensten van de veiligheidsregio en tussen deze diensten en de andere diensten en organisaties die betrokken zijn bij de onder d, e, f, en g genoemde taken.Bestuurlijk belang
Burgemeester Hamming is voorzitter van het AB en DB, vervanging wethouder Van der Laan.
Stemverhouding:
12,8%
Actualiteiten en risico's
Het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland (VrZW) stuurt de gemeenteraad na elke vergadering een bestuursmededeling. Hierin staat wat de belangrijkste punten zijn die het Algemeen Bestuur heeft besproken en welke besluiten zijn genomen. Het Algemeen Bestuur vergaderde in 2025 5 keer. Hieronder een korte weergave van de belangrijkste ontwikkelingen in 2025.
Beleidsplan 2025-2028
De gemeenteraad is middels een raadsinformatiebrief (9148175) geïnformeerd over het beleidsplan en had hierbij de mogelijkheid om nog vragen te stellen. Hiervan is geen gebruik gemaakt. Het plan is op 25 maart 2025 vastgesteld in het AB van de VrZW.
Het Beleidsplan 2025-2028 van de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland (VrZW) richt zich op het creëren van een veilige leefomgeving voor alle inwoners. Het is een plan voor de komende jaren en omvat belangrijke thema’s zoals toekomstbestendige brandweerzorg, crisisbeheersing en veerkrachtig werkgeverschap. Door nauwere samenwerking met gemeenten op het gebied van risico- en crisiscommunicatie, worden inwoners beter geïnformeerd en betrokken. Inwoners zijn straks beter voorbereid op noodsituaties, en bewust van hun eigen verantwoordelijk voor hun veiligheid.Strategische opgaven
De VrZW geeft invulling aan de drie strategische opgaven: Toekomstgerichte Crisisbeheersing, Toekomstbestendige Brandweerzorg én Samen GGD en VrZW (Samen Sterker en Verkenning verdere samenwerkingsvormen).
De bestuurlijke aandachtpunten hebben betrekking op:- Voor
Voor
CrisisbeheersingCrisisbeheersing
: nauwe regionale samenwerking rondom het Veiligheidsinformatieknooppunt, verbeterde verbinding met het Knooppunt Coördinatie Regio’s-Rijk, de korting van 10% op de Brede Doeluitkering vanaf 2026 en het anticiperen op de gevolgen voor de uitwerking van werkzaamheden;: nauwe regionale samenwerking rondom het Veiligheidsinformatieknooppunt, verbeterde verbinding met het Knooppunt Coördinatie Regio’s-Rijk, de korting van 10% op de Brede Doeluitkering vanaf 2026 en het anticiperen op de gevolgen voor de uitwerking van werkzaamheden;
- Voor
Voor
BrandweerzorgBrandweerzorg
: verdere voortgang op de implementatie van fase 1 van Toekomstbestendige Brandweerzorg waarbij de paraatheid een aandachtspunt is mede vanwege het uitblijven van de rijksbijdrage verplichte wijziging brandweerstelsel. In afwachting van deze bijdrage is de uitbreiding van de personele bezetting redvoertuig Wormerveer opgeschort wat mogelijk leidt tot overschrijding van de gewenste aanrijtijden.: verdere voortgang op de implementatie van fase 1 van Toekomstbestendige Brandweerzorg waarbij de paraatheid een aandachtspunt is mede vanwege het uitblijven van de rijksbijdrage verplichte wijziging brandweerstelsel. In afwachting van deze bijdrage is de uitbreiding van de personele bezetting redvoertuig Wormerveer opgeschort wat mogelijk leidt tot overschrijding van de gewenste aanrijtijden.
- Voor
Voor
Samen GGD en VrZWSamen GGD en VrZW
: verplaatsing van werkzaamheden buiten de brandweer naar overige posten als gevolg van de verbouwing van het pand op het Prins Bernhardplein en de start van de Verkenning naar verdere samenwerkingsvormen met de GGD-ZW.: verplaatsing van werkzaamheden buiten de brandweer naar overige posten als gevolg van de verbouwing van het pand op het Prins Bernhardplein en de start van de Verkenning naar verdere samenwerkingsvormen met de GGD-ZW.
(2) Brandweerzorg
VrZW richt zich op een toekomstbestendige brandweerzorg. Eind 2023 is gestart met een brede toekomstverkenning brandweer, gericht op de hele brandweerketen van risicobeheersing tot en met incidentbestrijding (fase 2 – toekomstverkenning). Het bestuur heeft verzocht eerst het regionale beeld en de opgave scherper te maken en pas daarna aan de slag te gaan met het oplossen ervan. Op 10 juli 2024 is de toekomstverkenning gepresenteerd. Om te komen tot gezamenlijke beeld- en oordeelsvorming over de trends, vraagstukken en ontwikkelopgaven heeft begin 2025 een bestuurlijke themabijeenkomst plaatsgevonden, waarna verdere uitwerking plaatsvindt. De verwachting is dat dit proces ook in 2026 nog doorloopt.Verkenning verdere samenwerking GGD/VrZW
Op 24 maart en 10 april 2025 hebben respectievelijk het AB VrZW en het AB GGD-ZW ingestemd met de geactualiseerde opdracht voor de verkenning van samenwerking tussen beide organisaties, met als doel om tot gezamenlijke toekomstgerichte keuzes te komen.
De opdracht voor een verkennend onderzoek is in mei 2025 gegund aan Bureau & Van de Laar.
Zij hebben de afgelopen maanden de impact van drie vormen van samenwerking onderzocht tussen de GGD en VrZW in de regio Zaanstreek-Waterland:- Samenwerken op basis van zakelijke verrekening;
Samenwerken op basis van zakelijke verrekening;
- Shared Service Center (op bedrijfsvoeringstaken);
Shared Service Center (op bedrijfsvoeringstaken);
- Samengaan in één organisatie.
Samengaan in één organisatie.
Het AB’s van de GGD ZW en de VrZW hebben in december kennisgenomen van het rapport. In 2026 zal bepaald worden hoe het vervolgproces eruit ziet.
Organisatie
De samenvoeging van de VRZW en GGDZW in het pand aan het Pr. Bernhardplein, resulteert in de tijdelijke verhuizing van het hoofdkantoor VRZW, naar de kazerne Purmerend (Gorslaan 50, 1441 RG Purmerend). De verhuizing staat gepland van 30 juni 2025 tot en met 3 juli 2025. Vanaf 4 juli is alles weer operationeel in Purmerend. De verwachting is dat de verhuizing terug naar het Pr. Bernhardplein gerealiseerd kan worden in september 2026. Tijdens de verhuizing wordt de crisisbeheersing uitgevoerd vanaf de uitwijklocatie in Alkmaar.Financiële positie
Jaarrekening 2024
De jaarrekening is ter kennisgeving aangeboden aan Zaanstad. 2024 is afgesloten met een negatief resultaat van € 141.000, dit is € 643.000 hoger dan begroot. De belangrijkste afwijkingen zijn gerealiseerd bij de crisis beheersing en brandweerzorg.
In de raadsvergadering van 22 mei 2025 is kennis genomen van de jaarstukken 2024.De solvabiliteit is ten opzichte van 2023 verder gedaald. In 2023 werd de solvabiliteit al beoordeeld als onvoldoende en het laat een dalende trend zien. Dit vormt een risico in combinatie met het beperkt eigen vermogen en de liquide middelen.
Een aantal risico’s zijn niet kwantitatief gemaakt waardoor zij een negatief effect kunnen hebben op het weerstandsvermogen. Het weerstandsratio wordt niet weergegeven in de voorlopige jaarrekening.
Rechtmatigheidsverantwoording
De grens waarboven afwijkingen in de rechtmatigheidsverantwoording moeten worden opgenomen is door het Algemeen Bestuur op 20 oktober 2023 bepaald op 1% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € 423.000.
In de Beleidsnota Rechtmatigheid van VrZW is door het Algemeen Bestuur een rapporteringsgrens vastgesteld op een absoluut bedrag, te weten € 25.000.
Het Dagelijks Bestuur stelt vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen een bedrag van € 110.000 bedraagt. Dit is lager dan de daarvoor gestelde grens van € 423.000. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens het Dagelijks Bestuur overigens een bedrag van € 110.000 acceptabel op basis van door het Algemeen Bestuur vastgestelde afspraken.De jaarrekening 2025 van de VrZW is op het moment van opstellen van de jaarrekening van gemeente Zaanstad nog niet beschikbaar.
Begroting 2026
VrZW heeft de volgende strategische opgaven benoemd:- Toekomstgerichte crisisbeheersing
Toekomstgerichte crisisbeheersing
- Toekomstbestendige brandweerzorg (beleidsintensivering)
Toekomstbestendige brandweerzorg (beleidsintensivering)
- Samen sterker: VrZW en GGD-ZW samen op het Prins Bernhardplein
Samen sterker: VrZW en GGD-ZW samen op het Prins Bernhardplein
De VrZW kent voor 2026 een begrotingstotaal van € 49,3 miljoen, de gevraagde bijdrage van Zaanstad is € 17,43 miljoen (begroting 2025: € 16,32 miljoen).
Zienswijze
In de door de gemeenteraad op 22 mei 2025 vastgestelde zienswijze zijn de volgende aandachtspunten meegegeven:- aandacht voor het gelijklopen van loon- en prijsstijging bij VrZW met die van de gemeentelijke sector met betrekking tot autonome ontwikkelingen.
aandacht voor het gelijklopen van loon- en prijsstijging bij VrZW met die van de gemeentelijke sector met betrekking tot autonome ontwikkelingen.
- Een positieve zienswijze ten aanzien van de verhoging van de gemeente bijdrage van € 450.452, - in 2026 als gevolg van indexatie.
Een positieve zienswijze ten aanzien van de verhoging van de gemeente bijdrage van € 450.452, - in 2026 als gevolg van indexatie.
- Een positieve zienswijze ten aanzien van de verhoging van de gemeente bijdrage van € 328.630, - in 2026 als gevolg van de derde tranche Toekomstbestendige Brandweerzorg.
Een positieve zienswijze ten aanzien van de verhoging van de gemeente bijdrage van € 328.630, - in 2026 als gevolg van de derde tranche Toekomstbestendige Brandweerzorg.
- aandacht voor de niet-sluitende ontwerpbegroting voor 2026. Binnen de begroting van de VrZW zijn er geen middelen zijn om de verliezen op te vangen. Tegelijkertijd is aan de Veiligheidsregio gevraagd om rekening te houden met 5% lagere gemeentelijke bijdrage.
aandacht voor de niet-sluitende ontwerpbegroting voor 2026. Binnen de begroting van de VrZW zijn er geen middelen zijn om de verliezen op te vangen. Tegelijkertijd is aan de Veiligheidsregio gevraagd om rekening te houden met 5% lagere gemeentelijke bijdrage.
- Positieve zienswijze voor Scenario A. Maatschappelijke en bedrijfseconomische betekenis van samenwerking met een doelmatigheidswinst van op de kortere termijn (binnen drie jaar) indicatief € 712.000,- (2%) op de middellange termijn (binnen 7 jaar) indicatief €2.079.000,- (5%). Het dagelijks bestuur wordt verzocht om toe te werken naar een versnelling van de 5% besparing zodat deze uiterlijk in 2029 gerealiseerd kan worden.
Positieve zienswijze voor Scenario A. Maatschappelijke en bedrijfseconomische betekenis van samenwerking met een doelmatigheidswinst van op de kortere termijn (binnen drie jaar) indicatief € 712.000,- (2%) op de middellange termijn (binnen 7 jaar) indicatief €2.079.000,- (5%). Het dagelijks bestuur wordt verzocht om toe te werken naar een versnelling van de 5% besparing zodat deze uiterlijk in 2029 gerealiseerd kan worden.
- Positieve zienswijze voor Scenario H. Maatschappelijke betekenis van verduurzaming met een doelmatigheidswinst van € 50.000 en investeringsprogramma PM.
Positieve zienswijze voor Scenario H. Maatschappelijke betekenis van verduurzaming met een doelmatigheidswinst van € 50.000 en investeringsprogramma PM.
In de reactiebrief van 5 september 2025 reageert de VrZW op de ontvangen zienswijzen. Alle gemeenteraden hebben een zienswijze op de ontwerpbegroting gegeven. De meeste raden kunnen zich vinden in de scenario’s A (intensivering van samenwerking) en H (temporisering van verduurzaming) als maatregelen om tot besparingen te komen. Ook zegt de VrZW toe om komende jaren tot concrete maatregelen te komen met een inschatting van de effecten in termen van doeltreffendheid en doelmatigheid. De directie legt dit voor aan het Algemeen Bestuur.
Risico's en beheersmaatregelen
Risico's- Het regionaal risicoprofiel van de VrZW is een wettelijke verplichting vanuit de Wet veiligheidsregio’s. Het AB van de VrZW stelde in december 2024 het Regionaal Risicoprofiel 2025-2028 (RRP) vast. Het RRP is één van de pijlers onder het Regionaal Beleidsplan dat voor dezelfde periode 2025-2028 geldt. Daarnaast kan het RRP als input gebruikt worden bij de uitwerking van kolomspecifiek beleid waarbij specifieke risico’s nader worden uitgewerkt. Voorbeelden hiervan zijn het in 2025 door de GHOR op te stellen Zorgrisicoprofiel en het brandrisicoprofiel
Het regionaal risicoprofiel van de VrZW is een wettelijke verplichting vanuit de Wet veiligheidsregio’s. Het AB van de VrZW stelde in december 2024 het Regionaal Risicoprofiel 2025-2028 (RRP) vast. Het RRP is één van de pijlers onder het Regionaal Beleidsplan dat voor dezelfde periode 2025-2028 geldt. Daarnaast kan het RRP als input gebruikt worden bij de uitwerking van kolomspecifiek beleid waarbij specifieke risico’s nader worden uitgewerkt. Voorbeelden hiervan zijn het in 2025 door de GHOR op te stellen Zorgrisicoprofiel en het brandrisicoprofiel
- De dubbele rol van de gemeente Zaanstad in het Algemeen Bestuur in de rol van voorzitterschap en de rol van vertegenwoordiging van Gemeente Zaanstad kan leiden tot conflicterende belangen.
De dubbele rol van de gemeente Zaanstad in het Algemeen Bestuur in de rol van voorzitterschap en de rol van vertegenwoordiging van Gemeente Zaanstad kan leiden tot conflicterende belangen.
- Onvoldoende sturing op de exploitatie van de restcapaciteit van het oefencentrum voor commerciële activiteiten. De Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland is verantwoordelijk voor de uitvoering van de exploitatie van het oefencentrum, Gemeente Zaanstad kan hier beperkt op sturen, maar is wel financieel verantwoordelijk.
Onvoldoende sturing op de exploitatie van de restcapaciteit van het oefencentrum voor commerciële activiteiten. De Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland is verantwoordelijk voor de uitvoering van de exploitatie van het oefencentrum, Gemeente Zaanstad kan hier beperkt op sturen, maar is wel financieel verantwoordelijk.
- VrZW heeft een beperkt eigen vermogen, verdere verslechtering leidt tot extra financiële lasten voor Zaanstad. Het is nog onduidelijk of er extra rijksmiddelen komen.
VrZW heeft een beperkt eigen vermogen, verdere verslechtering leidt tot extra financiële lasten voor Zaanstad. Het is nog onduidelijk of er extra rijksmiddelen komen.
- Crisisbeheersing Bij het onderdeel bevolkingszorg is er bij de VrZW ook sprake van krapte aan personeel. Dit kan met name een risico vormen in het geval van langdurige crisissen. Momenteel loopt de discussie in hoeverre gemeenten dit deels kunnen opvangen.
Crisisbeheersing Bij het onderdeel bevolkingszorg is er bij de VrZW ook sprake van krapte aan personeel. Dit kan met name een risico vormen in het geval van langdurige crisissen. Momenteel loopt de discussie in hoeverre gemeenten dit deels kunnen opvangen.
- Het niet terugdraaien van de korting vanuit het Rijk op brede doeluitkering rampenbestrijding (BDuR)
Het niet terugdraaien van de korting vanuit het Rijk op brede doeluitkering rampenbestrijding (BDuR)
- Toekomstbestendige brandweer, uitgangspunt is het extra middelen scenario. Dit scenario is momenteel onzeker. Voor Zaanstad kan dit oplopen tot € 0,3mln.
Toekomstbestendige brandweer, uitgangspunt is het extra middelen scenario. Dit scenario is momenteel onzeker. Voor Zaanstad kan dit oplopen tot € 0,3mln.
Beheersmaatregelen
- In samenwerking met de andere gemeenten in Zaanstreek-Waterland wordt het proces om te komen tot een integraal (ambtelijk) advies aan de burgemeesters in het veiligheidsbestuur op belangrijke financiële / beleidsvraagstukken gemonitord.
In samenwerking met de andere gemeenten in Zaanstreek-Waterland wordt het proces om te komen tot een integraal (ambtelijk) advies aan de burgemeesters in het veiligheidsbestuur op belangrijke financiële / beleidsvraagstukken gemonitord.
- De gemeenteraad wordt jaarlijks de mogelijkheid gegeven haar zienswijze te geven inzake de (meerjaren)programmabegroting van de VrZW. Daarnaast is de VrZW transparant met haar overige P&C producten zoals de bestuursrapportages en de jaarrekening.
De gemeenteraad wordt jaarlijks de mogelijkheid gegeven haar zienswijze te geven inzake de (meerjaren)programmabegroting van de VrZW. Daarnaast is de VrZW transparant met haar overige P&C producten zoals de bestuursrapportages en de jaarrekening.
- Per 1 oktober 2025 is er een vacaturestop voor 2025 en 2026.
Per 1 oktober 2025 is er een vacaturestop voor 2025 en 2026.
- 10% korting door het Rijk opgelegd vanaf 2026
Rekenkamer Amsterdam-Zaanstad
(Bedragen x € 1.000)
Rekenkamer Amsterdam-Zaanstad
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - gemeenschappelijk orgaan
Oprichtings-/publicatiedatum:
20 augustus 2015
Vestigingsplaats:
Amsterdam
Toezichtsregime:
laag
Openbaar belang
Deze regeling is aangegaan om gezamenlijk een rekenkamer in te stellen. Dit is wettelijk verplicht. Het betreft een gemeenschappelijk orgaan.
Bestuurlijk belang
De rekenkamer heeft één lid. Dit lid is tevens directeur. De raden benoemen het lid van de rekenkamer op voordracht van een afvaardiging van de raden door een gelijkluidend besluit. Geen afvaardiging van een collegelid in deze regeling.
Stemverhouding:
nvt
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
In de gemeenschappelijke regeling is vastgesteld dat de beide gemeenteraden eens in de zes jaar de gemeentelijke bijdragen aan de rekenkamer zullen vastleggen. In 2023 hebben de gemeenteraden van Amsterdam en Zaanstad besloten om de huidige samenwerking te continuering en de jaarlijkse (geïndexeerde) gemeentelijke bijdragen, die golden voor de periode 2016-2021, voort te zetten voor de jaren 2024 tot en met 2028.In de Beleidsvisie 2023-2028 zijn de missie, de beleidsvisie en een meerjarenraming opgenomen. Daarnaast zijn enkele focuspunten vastgelegd.
- Zo richt de Rekenkamer Amsterdam-Zaanstad (RAZ) zich de komende jaren op doorwerking: lessen die te leren zijn voor de gemeentebesturen en gemeentelijke organisaties. Met het oog op de doorwerking wil RAZ ook de interactie met de ambtelijke organisatie vergroten.
Zo richt de Rekenkamer Amsterdam-Zaanstad (RAZ) zich de komende jaren op doorwerking: lessen die te leren zijn voor de gemeentebesturen en gemeentelijke organisaties. Met het oog op de doorwerking wil RAZ ook de interactie met de ambtelijke organisatie vergroten.
- RAZ besteedt meer tijd aan ‘nazorg’ en interactie tussen de directeur van de rekenkamer en de top van de ambtelijke organisatie.
RAZ besteedt meer tijd aan ‘nazorg’ en interactie tussen de directeur van de rekenkamer en de top van de ambtelijke organisatie.
- RAZ intensiveert het contact met de gemeenteraden van Amsterdam en Zaanstad en wil het onderzoek beter onder de aandacht brengen bij burgers.
RAZ intensiveert het contact met de gemeenteraden van Amsterdam en Zaanstad en wil het onderzoek beter onder de aandacht brengen bij burgers.
- Ook brengt ze meer diversiteit aan in de producten voor raadsleden en burgers.
Ook brengt ze meer diversiteit aan in de producten voor raadsleden en burgers.
De Beleidsvisie is terug te vinden via de link https://www.rekenkamer.amsterdam.nl/content/uploads/2023/08/Beleidsvisie-RMA-2023-2028-def.pdf
In 2025 heeft de rekenkamer een bijdrage geleverd op de monitor informatie Zaanse financiën met een observatie bij de jaarstukken 2024, de voorjaarsnota 2025 en de begroting 2026. Deze bijdrage wordt in 2026 voortgezet.
Het onderzoek naar de sociale wijkteams was met name gericht op opdrachtgeverschap en partnerschap. De onderzoeksopzet is gedeeld in september 2024. Op 19 juni 2025 is het eindproduct gepubliceerd.Financiële positie
Jaarrekening 2024
De jaarrekening 2024 heeft een positief resultaat van € 72.965, het resultaat is als volgt bestemd:- Toevoeging algemene reserve € 72.965
Toevoeging algemene reserve € 72.965
Rechtmatigheidsverantwoording 2024
Bevinding: De bestuurder stelt vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen bedrag € 0 bedraagt. Dit is lager dan de daarvoor gestelde grens van € 88.024.Eerste begrotingswijziging 2025
De lasten 2025 worden verhoogd met € 155.018. Dit heeft betrekking op de lastenstijging in de personeelslasten, overige personeelslasten, huisvestingskosten, ICT-kosten en kapitaallasten. Het budget voor de post onvoorzien is verlaagd.
De overige opbrengsten worden verhoogd met € 1.500.Het verwachte tekort van € 144.575 zal worden onttrokken aan de algemene reserve. De algemene reserve zal per 31 december 2025, na eerste begrotingswijziging, een omvang hebben van € 390.362. Dit is circa 14,1% van de jaarlijkse gemeentelijke bijdragen in 2025. Daarmee valt de stand van de algemene reserve, ondanks de daling, aan de bovenzijde van de streefwaarde van 10 tot circa 15% van de te ontvangen jaarlijkse bijdragen.
Zienswijze begroting 2026
Op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen dient het bestuur van de rekenkamer jaarlijks een begroting vast te stellen. De rekenkamer heeft een ontwerpbegroting opgesteld en voorgelegd aan het Overlegorgaan RAZ. Het Overlegorgaan RAZ - samengesteld uit vertegenwoordigers van de gemeenteraden van Amsterdam en Zaanstad - gaf een positief advies over de ontwerpbegroting.
Op 10 juli 2025 gaf de raad een positieve zienswijze.(Bedragen x € 1.000)
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - openbaar lichaam
Oprichtings-/publicatiedatum:
17 december 2015
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
hoog
Openbaar belang
De regeling is getroffen ter ondersteuning van de colleges bij de uitvoering van hun taken op het gebied van het omgevingsrecht in het algemeen en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht in het bijzonder, alsmede de taken op het terrein van vergunningverlening, handhaving en toezicht op grond van de in artikel 5.1 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht genoemde wetten. Voorts wordt de regeling getroffen ter behartiging van de taken voortvloeiend uit het Besluit risico's zware ongevallen 1999.
Sinds 1 januari 2024 zijn de Wabo en het Besluit risico’s zware ongevallen 1999 opgegaan in de Omgevingswet.Bestuurlijk belang
Wethouder Onclin is lid van het Algemeen Bestuur.
Er is sprake van duale aansturing waarbij de wethouder financiën invulling geeft aan de eigenaarsrol en het inhoudelijk opdrachtgeverschap is belegd bij de beleidsportefeuillehouder.Stemverhouding:
9,8%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
De inhoudelijke activiteiten van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied liggen voor een groot deel vast.De Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024-2027 is in 2023 vastgesteld. De strategie is opgavegericht ingestoken, de doelen van de Omgevingswet dienen als vertrekpunt. Aanvullend zijn diverse ontwikkelingen opgenomen die impact hebben op de uitvoering van de taken. Ook geven deze mede richting geven aan de koers voor de komende jaren, zoals de energietransitie, energiebesparing, Zeer Zorgwekkende Stoffen, circulaire economie. Water en bodem zijn expliciet als prioriteiten benoemd in de UVO 2026 en de kaderbrief
Rekenkamerrapport energiebesparingsplicht
In maart 2023 is een kritisch rapport van de Rekenkamer verschenen over de sturing en controle van de gemeente Zaanstad op de energiebesparingsplicht van Zaanse bedrijven. De conclusies en aanbevelingen uit het rapport hebben een breed gevoeld besef van urgentie laten ontstaan. De OD NZKG werkt in samenspraak met de deelnemers aan de aanbeveling uit het rapport met als doel verbetering aan te brengen. Bespreking en afstemming tussen de OD en de dienst hierover vindt periodiek zowel op ambtelijk als bestuurlijk niveau plaats.
In de raadsinformatiebrief “Aanbevelingen Rekenkamer Amsterdam-Zaanstad – stand van zaken 2025” (9761382) geeft het college een stand van zaken per aanbeveling.Financiële positie
Jaarrekening 2025
De jaarrekening 2025 is op het moment van schrijven nog niet bekend en zal naar verwachting eind Q2 met de raad worden gedeeld bij behandeling van de meerjarenbegroting 2027 e.v.. Uit de voorlopige cijfers t.a.v. de UVO 2025 komt een onderschrijding naar voren van € 0,28 mln. Dit is verwerkt in de jaarrekening van de gemeente. De inhoudelijke toelichting door de OD t.a.v. deze onderschrijding wordt verwacht bij de jaarrekening 2025.Jaarrekening 2024
Het financiële resultaat van de OD NZKG over 2024 is € 4,5 mln. positief. Bij de halfjaarrapportage was al een positief saldo voorzien van € 2,6M. Het jaarrekeningresultaat is € 1,8 mln. positiever dan begroot. Het saldo bestaat ten opzichte van de begroting uit lagere baten ad € 4,4 mln. en lagere lasten ad € 6,1 mln. De € 4,4 mln. lagere baten komen én voort uit een lagere Rijkssubsidie én anderzijds uit het niet volledig realiseren van de uitvoeringsovereenkomsten. De OD NZKG sluit elk jaar een uitvoeringsovereenkomst (UVO) af met alle 11 opdrachtgevers. In 2024 bedraagt het totaal van deze uitvoeringsovereenkomsten € 80,1M. Dit is voor 95% gerealiseerd. De onderschrijding komt voort uit minder vraag uit de markt en doordat de formatie nog niet volledig op sterkte is. De onderschrijding van € 6,1 mln. aan de lastenkant wordt grotendeels veroorzaakt doordat de formatie niet volledig op sterkte is, lagere implementatiekosten van het nieuwe VTH-zaaksysteem, lagere kosten voor groot onderhoud en lagere kosten voor implementatie van de Omgevingswet.In 2024 was de bijdrage van de gemeente Zaanstad €3.632.190. Dit is lager dan de €4.724.050 die was begroot in de UVO 2024 (-€ 1.091.860). Dit voordeel is verwerkt in het resultaat over 2024. Op basis van de halfjaarrapportage van de omgevingsdienst was € 500.000 reeds als verwachte onderschrijding opgenomen in de Narap 2024. Het restant is verwerkt in de jaarrekening 2024 van de gemeente.
De voorgestelde resultaatbestemming is om € 4.486.000 terug te betalen aan de deelnemers. Voor Zaanstad betekent dit een incidenteel voordeel in 2025 van € 214.000 (dit is verwerkt in de Narap 2025).
Begroting 2026
In de meerjarenbegroting 2026-2029 zijn de lasten en baten in evenwicht. Het totaal der lasten bedraagt € 90,3 mln. in 2026 waarvan € 87,1 mln. wordt gedekt vanuit de uitvoeringsovereenkomsten met de deelnemers. Het Zaanse aandeel hierin bedraagt € 4,7 mln. Dit is inmiddels ook vertaald in het addendum 2026 op de Uitvoeringsovereenkomst tussen Zaanstad en de Omgevingsdienst.
Na afloop van het jaar zal uiteindelijk conform de systematiek worden afgerekend op basis van daadwerkelijk geleverde diensten, producten en uren.De gemeenteraad heeft naar aanleiding van de ontwerp-meerjarenbegroting 2026-2029 de volgende zienswijze ingediend in juni 2025:
- Gemeente Zaanstad vraagt aan haar grote gemeenschappelijke regelingen om voor het begrotingsjaar 2026 een bezuiniging van 2% ten opzichte van de begroting 2025 te verwerken. In de Meerjarenbegroting 2026-2029 van de Omgevingsdienst is deze taakstelling ten opzichte van de begroting 2025 reeds verwerkt.
Gemeente Zaanstad vraagt aan haar grote gemeenschappelijke regelingen om voor het begrotingsjaar 2026 een bezuiniging van 2% ten opzichte van de begroting 2025 te verwerken. In de Meerjarenbegroting 2026-2029 van de Omgevingsdienst is deze taakstelling ten opzichte van de begroting 2025 reeds verwerkt.
- Het verzoek om de komende jaren terughoudend te zijn met het aangaan van nieuwe financiële verplichtingen en niet over te gaan tot het invoeren/uitvoeren van nieuw beleid. En rekening te houden met een eventuele korting van de gemeentelijke bijdrage en daartoe de nodige voorbereidingen te treffen voor een scenario van 3% korting in 2028. Om gelet op de door de raad in 2024 ingediende zienswijze op de meerjarenbegroting 2025-2028 betreffende prioriteiten in relatie tot de opgaven op het gebied van gezondheid en veiligheid, en de gemaakte afspraken hierover tussen de gemeente en de OD NZKG, vaart te maken met de bestendiging van de afspraken van het Rekenkamerrapport en inzicht geven in actualisaties van de vergunningen.
Het verzoek om de komende jaren terughoudend te zijn met het aangaan van nieuwe financiële verplichtingen en niet over te gaan tot het invoeren/uitvoeren van nieuw beleid. En rekening te houden met een eventuele korting van de gemeentelijke bijdrage en daartoe de nodige voorbereidingen te treffen voor een scenario van 3% korting in 2028. Om gelet op de door de raad in 2024 ingediende zienswijze op de meerjarenbegroting 2025-2028 betreffende prioriteiten in relatie tot de opgaven op het gebied van gezondheid en veiligheid, en de gemaakte afspraken hierover tussen de gemeente en de OD NZKG, vaart te maken met de bestendiging van de afspraken van het Rekenkamerrapport en inzicht geven in actualisaties van de vergunningen.
Risico's en beheersmaatregelen
Risico's
De noodzakelijke weerstandscapaciteit van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied wordt bepaald door kwantificering van de gewogen risico’s. Deze risico’s zijn:- wet- en regelgeving (met name omgevingswet),
wet- en regelgeving (met name omgevingswet),
- conjuncturele ontwikkelingen, arbeidsmarkt en Groen Staal
conjuncturele ontwikkelingen, arbeidsmarkt en Groen Staal
- bedrijfsvoering
bedrijfsvoering
- prestatiegericht financieren
prestatiegericht financieren
Beheersmaatregelen
Om risico’s op te kunnen vangen heeft de OD NZKG een risicobuffer in het leven geroepen. Daarnaast zijn er frequent overleggen tussen gemeente en OD, zowel bestuurlijk als ambtelijk op diverse niveaus.
De beschikbare weerstandscapaciteit en de noodzakelijke weerstandscapaciteit worden tegen elkaar afgezet met de ratio weerstandsvermogen. Het algemeen bestuur heeft in 2017 een ratio van 1 tot 1,5 vastgesteld. Deze ratio is naar verwachting voor het jaar 2025 toereikend.
Meerjarig voldoet de verhouding tussen noodzakelijke en beschikbare weerstandscapaciteit aan de ratio weerstandsvermogen (1 tot 1,5), mits de reserve gelijk blijft aan zijn huidige omvang.- Zo richt de Rekenkamer Amsterdam-Zaanstad (RAZ) zich de komende jaren op doorwerking: lessen die te leren zijn voor de gemeentebesturen en gemeentelijke organisaties. Met het oog op de doorwerking wil RAZ ook de interactie met de ambtelijke organisatie vergroten.
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
(Bedragen x € 1.000)
Rekenkamer Amsterdam-Zaanstad
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - gemeenschappelijk orgaan
Oprichtings-/publicatiedatum:
20 augustus 2015
Vestigingsplaats:
Amsterdam
Toezichtsregime:
laag
Openbaar belang
Deze regeling is aangegaan om gezamenlijk een rekenkamer in te stellen. Dit is wettelijk verplicht. Het betreft een gemeenschappelijk orgaan.
Bestuurlijk belang
De rekenkamer heeft één lid. Dit lid is tevens directeur. De raden benoemen het lid van de rekenkamer op voordracht van een afvaardiging van de raden door een gelijkluidend besluit. Geen afvaardiging van een collegelid in deze regeling.
Stemverhouding:
nvt
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
In de gemeenschappelijke regeling is vastgesteld dat de beide gemeenteraden eens in de zes jaar de gemeentelijke bijdragen aan de rekenkamer zullen vastleggen. In 2023 hebben de gemeenteraden van Amsterdam en Zaanstad besloten om de huidige samenwerking te continuering en de jaarlijkse (geïndexeerde) gemeentelijke bijdragen, die golden voor de periode 2016-2021, voort te zetten voor de jaren 2024 tot en met 2028.In de Beleidsvisie 2023-2028 zijn de missie, de beleidsvisie en een meerjarenraming opgenomen. Daarnaast zijn enkele focuspunten vastgelegd.
- Zo richt de Rekenkamer Amsterdam-Zaanstad (RAZ) zich de komende jaren op doorwerking: lessen die te leren zijn voor de gemeentebesturen en gemeentelijke organisaties. Met het oog op de doorwerking wil RAZ ook de interactie met de ambtelijke organisatie vergroten.
Zo richt de Rekenkamer Amsterdam-Zaanstad (RAZ) zich de komende jaren op doorwerking: lessen die te leren zijn voor de gemeentebesturen en gemeentelijke organisaties. Met het oog op de doorwerking wil RAZ ook de interactie met de ambtelijke organisatie vergroten.
- RAZ besteedt meer tijd aan ‘nazorg’ en interactie tussen de directeur van de rekenkamer en de top van de ambtelijke organisatie.
RAZ besteedt meer tijd aan ‘nazorg’ en interactie tussen de directeur van de rekenkamer en de top van de ambtelijke organisatie.
- RAZ intensiveert het contact met de gemeenteraden van Amsterdam en Zaanstad en wil het onderzoek beter onder de aandacht brengen bij burgers.
RAZ intensiveert het contact met de gemeenteraden van Amsterdam en Zaanstad en wil het onderzoek beter onder de aandacht brengen bij burgers.
- Ook brengt ze meer diversiteit aan in de producten voor raadsleden en burgers.
Ook brengt ze meer diversiteit aan in de producten voor raadsleden en burgers.
De Beleidsvisie is terug te vinden via de link https://www.rekenkamer.amsterdam.nl/content/uploads/2023/08/Beleidsvisie-RMA-2023-2028-def.pdf
In 2025 heeft de rekenkamer een bijdrage geleverd op de monitor informatie Zaanse financiën met een observatie bij de jaarstukken 2024, de voorjaarsnota 2025 en de begroting 2026. Deze bijdrage wordt in 2026 voortgezet.
Het onderzoek naar de sociale wijkteams was met name gericht op opdrachtgeverschap en partnerschap. De onderzoeksopzet is gedeeld in september 2024. Op 19 juni 2025 is het eindproduct gepubliceerd.Financiële positie
Jaarrekening 2024
De jaarrekening 2024 heeft een positief resultaat van € 72.965, het resultaat is als volgt bestemd:- Toevoeging algemene reserve € 72.965
Toevoeging algemene reserve € 72.965
Rechtmatigheidsverantwoording 2024
Bevinding: De bestuurder stelt vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen bedrag € 0 bedraagt. Dit is lager dan de daarvoor gestelde grens van € 88.024.Eerste begrotingswijziging 2025
De lasten 2025 worden verhoogd met € 155.018. Dit heeft betrekking op de lastenstijging in de personeelslasten, overige personeelslasten, huisvestingskosten, ICT-kosten en kapitaallasten. Het budget voor de post onvoorzien is verlaagd.
De overige opbrengsten worden verhoogd met € 1.500.Het verwachte tekort van € 144.575 zal worden onttrokken aan de algemene reserve. De algemene reserve zal per 31 december 2025, na eerste begrotingswijziging, een omvang hebben van € 390.362. Dit is circa 14,1% van de jaarlijkse gemeentelijke bijdragen in 2025. Daarmee valt de stand van de algemene reserve, ondanks de daling, aan de bovenzijde van de streefwaarde van 10 tot circa 15% van de te ontvangen jaarlijkse bijdragen.
Zienswijze begroting 2026
Op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen dient het bestuur van de rekenkamer jaarlijks een begroting vast te stellen. De rekenkamer heeft een ontwerpbegroting opgesteld en voorgelegd aan het Overlegorgaan RAZ. Het Overlegorgaan RAZ - samengesteld uit vertegenwoordigers van de gemeenteraden van Amsterdam en Zaanstad - gaf een positief advies over de ontwerpbegroting.
Op 10 juli 2025 gaf de raad een positieve zienswijze.(Bedragen x € 1.000)
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - openbaar lichaam
Oprichtings-/publicatiedatum:
17 december 2015
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
hoog
Openbaar belang
De regeling is getroffen ter ondersteuning van de colleges bij de uitvoering van hun taken op het gebied van het omgevingsrecht in het algemeen en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht in het bijzonder, alsmede de taken op het terrein van vergunningverlening, handhaving en toezicht op grond van de in artikel 5.1 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht genoemde wetten. Voorts wordt de regeling getroffen ter behartiging van de taken voortvloeiend uit het Besluit risico's zware ongevallen 1999.
Sinds 1 januari 2024 zijn de Wabo en het Besluit risico’s zware ongevallen 1999 opgegaan in de Omgevingswet.Bestuurlijk belang
Wethouder Onclin is lid van het Algemeen Bestuur.
Er is sprake van duale aansturing waarbij de wethouder financiën invulling geeft aan de eigenaarsrol en het inhoudelijk opdrachtgeverschap is belegd bij de beleidsportefeuillehouder.Stemverhouding:
9,8%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
De inhoudelijke activiteiten van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied liggen voor een groot deel vast.De Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024-2027 is in 2023 vastgesteld. De strategie is opgavegericht ingestoken, de doelen van de Omgevingswet dienen als vertrekpunt. Aanvullend zijn diverse ontwikkelingen opgenomen die impact hebben op de uitvoering van de taken. Ook geven deze mede richting geven aan de koers voor de komende jaren, zoals de energietransitie, energiebesparing, Zeer Zorgwekkende Stoffen, circulaire economie. Water en bodem zijn expliciet als prioriteiten benoemd in de UVO 2026 en de kaderbrief
Rekenkamerrapport energiebesparingsplicht
In maart 2023 is een kritisch rapport van de Rekenkamer verschenen over de sturing en controle van de gemeente Zaanstad op de energiebesparingsplicht van Zaanse bedrijven. De conclusies en aanbevelingen uit het rapport hebben een breed gevoeld besef van urgentie laten ontstaan. De OD NZKG werkt in samenspraak met de deelnemers aan de aanbeveling uit het rapport met als doel verbetering aan te brengen. Bespreking en afstemming tussen de OD en de dienst hierover vindt periodiek zowel op ambtelijk als bestuurlijk niveau plaats.
In de raadsinformatiebrief “Aanbevelingen Rekenkamer Amsterdam-Zaanstad – stand van zaken 2025” (9761382) geeft het college een stand van zaken per aanbeveling.Financiële positie
Jaarrekening 2025
De jaarrekening 2025 is op het moment van schrijven nog niet bekend en zal naar verwachting eind Q2 met de raad worden gedeeld bij behandeling van de meerjarenbegroting 2027 e.v.. Uit de voorlopige cijfers t.a.v. de UVO 2025 komt een onderschrijding naar voren van € 0,28 mln. Dit is verwerkt in de jaarrekening van de gemeente. De inhoudelijke toelichting door de OD t.a.v. deze onderschrijding wordt verwacht bij de jaarrekening 2025.Jaarrekening 2024
Het financiële resultaat van de OD NZKG over 2024 is € 4,5 mln. positief. Bij de halfjaarrapportage was al een positief saldo voorzien van € 2,6M. Het jaarrekeningresultaat is € 1,8 mln. positiever dan begroot. Het saldo bestaat ten opzichte van de begroting uit lagere baten ad € 4,4 mln. en lagere lasten ad € 6,1 mln. De € 4,4 mln. lagere baten komen én voort uit een lagere Rijkssubsidie én anderzijds uit het niet volledig realiseren van de uitvoeringsovereenkomsten. De OD NZKG sluit elk jaar een uitvoeringsovereenkomst (UVO) af met alle 11 opdrachtgevers. In 2024 bedraagt het totaal van deze uitvoeringsovereenkomsten € 80,1M. Dit is voor 95% gerealiseerd. De onderschrijding komt voort uit minder vraag uit de markt en doordat de formatie nog niet volledig op sterkte is. De onderschrijding van € 6,1 mln. aan de lastenkant wordt grotendeels veroorzaakt doordat de formatie niet volledig op sterkte is, lagere implementatiekosten van het nieuwe VTH-zaaksysteem, lagere kosten voor groot onderhoud en lagere kosten voor implementatie van de Omgevingswet.In 2024 was de bijdrage van de gemeente Zaanstad €3.632.190. Dit is lager dan de €4.724.050 die was begroot in de UVO 2024 (-€ 1.091.860). Dit voordeel is verwerkt in het resultaat over 2024. Op basis van de halfjaarrapportage van de omgevingsdienst was € 500.000 reeds als verwachte onderschrijding opgenomen in de Narap 2024. Het restant is verwerkt in de jaarrekening 2024 van de gemeente.
De voorgestelde resultaatbestemming is om € 4.486.000 terug te betalen aan de deelnemers. Voor Zaanstad betekent dit een incidenteel voordeel in 2025 van € 214.000 (dit is verwerkt in de Narap 2025).
Begroting 2026
In de meerjarenbegroting 2026-2029 zijn de lasten en baten in evenwicht. Het totaal der lasten bedraagt € 90,3 mln. in 2026 waarvan € 87,1 mln. wordt gedekt vanuit de uitvoeringsovereenkomsten met de deelnemers. Het Zaanse aandeel hierin bedraagt € 4,7 mln. Dit is inmiddels ook vertaald in het addendum 2026 op de Uitvoeringsovereenkomst tussen Zaanstad en de Omgevingsdienst.
Na afloop van het jaar zal uiteindelijk conform de systematiek worden afgerekend op basis van daadwerkelijk geleverde diensten, producten en uren.De gemeenteraad heeft naar aanleiding van de ontwerp-meerjarenbegroting 2026-2029 de volgende zienswijze ingediend in juni 2025:
- Gemeente Zaanstad vraagt aan haar grote gemeenschappelijke regelingen om voor het begrotingsjaar 2026 een bezuiniging van 2% ten opzichte van de begroting 2025 te verwerken. In de Meerjarenbegroting 2026-2029 van de Omgevingsdienst is deze taakstelling ten opzichte van de begroting 2025 reeds verwerkt.
Gemeente Zaanstad vraagt aan haar grote gemeenschappelijke regelingen om voor het begrotingsjaar 2026 een bezuiniging van 2% ten opzichte van de begroting 2025 te verwerken. In de Meerjarenbegroting 2026-2029 van de Omgevingsdienst is deze taakstelling ten opzichte van de begroting 2025 reeds verwerkt.
- Het verzoek om de komende jaren terughoudend te zijn met het aangaan van nieuwe financiële verplichtingen en niet over te gaan tot het invoeren/uitvoeren van nieuw beleid. En rekening te houden met een eventuele korting van de gemeentelijke bijdrage en daartoe de nodige voorbereidingen te treffen voor een scenario van 3% korting in 2028. Om gelet op de door de raad in 2024 ingediende zienswijze op de meerjarenbegroting 2025-2028 betreffende prioriteiten in relatie tot de opgaven op het gebied van gezondheid en veiligheid, en de gemaakte afspraken hierover tussen de gemeente en de OD NZKG, vaart te maken met de bestendiging van de afspraken van het Rekenkamerrapport en inzicht geven in actualisaties van de vergunningen.
Het verzoek om de komende jaren terughoudend te zijn met het aangaan van nieuwe financiële verplichtingen en niet over te gaan tot het invoeren/uitvoeren van nieuw beleid. En rekening te houden met een eventuele korting van de gemeentelijke bijdrage en daartoe de nodige voorbereidingen te treffen voor een scenario van 3% korting in 2028. Om gelet op de door de raad in 2024 ingediende zienswijze op de meerjarenbegroting 2025-2028 betreffende prioriteiten in relatie tot de opgaven op het gebied van gezondheid en veiligheid, en de gemaakte afspraken hierover tussen de gemeente en de OD NZKG, vaart te maken met de bestendiging van de afspraken van het Rekenkamerrapport en inzicht geven in actualisaties van de vergunningen.
Risico's en beheersmaatregelen
Risico's
De noodzakelijke weerstandscapaciteit van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied wordt bepaald door kwantificering van de gewogen risico’s. Deze risico’s zijn:- wet- en regelgeving (met name omgevingswet),
wet- en regelgeving (met name omgevingswet),
- conjuncturele ontwikkelingen, arbeidsmarkt en Groen Staal
conjuncturele ontwikkelingen, arbeidsmarkt en Groen Staal
- bedrijfsvoering
bedrijfsvoering
- prestatiegericht financieren
prestatiegericht financieren
Beheersmaatregelen
Om risico’s op te kunnen vangen heeft de OD NZKG een risicobuffer in het leven geroepen. Daarnaast zijn er frequent overleggen tussen gemeente en OD, zowel bestuurlijk als ambtelijk op diverse niveaus.
De beschikbare weerstandscapaciteit en de noodzakelijke weerstandscapaciteit worden tegen elkaar afgezet met de ratio weerstandsvermogen. Het algemeen bestuur heeft in 2017 een ratio van 1 tot 1,5 vastgesteld. Deze ratio is naar verwachting voor het jaar 2025 toereikend.
Meerjarig voldoet de verhouding tussen noodzakelijke en beschikbare weerstandscapaciteit aan de ratio weerstandsvermogen (1 tot 1,5), mits de reserve gelijk blijft aan zijn huidige omvang.- Zo richt de Rekenkamer Amsterdam-Zaanstad (RAZ) zich de komende jaren op doorwerking: lessen die te leren zijn voor de gemeentebesturen en gemeentelijke organisaties. Met het oog op de doorwerking wil RAZ ook de interactie met de ambtelijke organisatie vergroten.
Gezamenlijke ombudsman metropool Amsterdam
(Bedragen x € 1.000)
Gezamenlijke ombudsman metropool Amsterdam
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - gemeenschappelijk orgaan
Oprichtings-/publicatiedatum:
7 februari 2017
Vestigingsplaats:
Amsterdam
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Deze regeling is aangegaan om op een effectieve en efficiënte wijze vorm en inhoud te geven aan de door de Gemeentewet aan de raad gegeven mogelijkheid om voor de behandeling van verzoekschriften een gezamenlijke ombudsman in te stellen. Het betreft een gemeenschappelijk orgaan.
Bestuurlijk belang
Op grond van artikel 13 van de GROMA stelt de Ombudsman zelf jaarlijks de begroting voor het volgende kalenderjaar vast. De Ombudsman maakt werkafspraken met de deelnemers over de toezending van de conceptbegroting en het al of niet kunnen uitbrengen van zienswijzen.
De ombudsman stelt conform artikel 15 van de Gemeenschappelijke Regeling Ombudsman Metropool Amsterdam (GROMA) zijn jaarrekening vast na controle door de Auditdienst ACAM. Aan de gemeenteraad van Amsterdam wordt gevraagd positief te adviseren over de jaarrekening. De ombudsman voert ten minste jaarlijks overleg met een vertegenwoordiging van de raden.Stemverhouding:
nvt
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
In 2025 heeft de ombudsman een bezoek gebracht aan gemeente Waterland. Ook heeft de ombudsman de jaarbeschouwing besproken met de gemeenteraad van Diemen en de gemeenteraad van Almere.Financiële positie
Jaarrekening 2024
Het resultaat, na effect bestemmingsreserves, over 2024 bedraagt € 57.732. Dit resultaat is toegevoegd aan de bestemmingsreserve website. Als gevolg van de nieuwe regelgeving omtrent de toegankelijkheidseisen (WCAG) en Wet open overheid (Woo) ontstaat de noodzaak om dit in 2025 te doen.
De jaarrekening van de ombudsman is conform de gemeenschappelijke regeling gecontroleerd door de auditdienst van de gemeente Amsterdam (ACAM).Begroting 2026
De bijdragen werden jaarlijks nominaal geïndexeerd conform het percentage voor personele lasten uit de begrotingscirculaire van de Gemeente Amsterdam. In 2025 is de wijze van indexeren gewijzigd omdat er geen begrotingscirculaire van de gemeente Amsterdam meer bestaat. Vanaf 2025 hangt de indexatie daarom samen met de loonontwikkeling op basis van de cao-gemeente. Voor 2026 is dit vastgesteld op 1,67% conform de CPB-raming van mei 2025.
De Ombudsman heeft de begroting 2026 vastgesteld op een lastentotaal van € 3.188.198. Het lastentotaal van de begroting 2025 na eerste wijziging is vastgesteld op € 3.207.250.
Sinds 2014 voorziet de GROMA in de mogelijkheid een positief resultaat toe te voegen aan de algemene reserve om een buffer op te bouwen van 10% van de totale bijdragen van alle deelnemer. Indien er sprake is van een overschrijding van de begroting dient deze reserve als eerste aangesproken te worden. De verwachting is dat zowel 2025 als in 2026 de algemene reserve niet aangesproken hoeft te worden omdat inkomsten en uitgaven in balans zijn.In de gemeenschappelijke regeling is de jaarlijkse bijdrage van de deelnemende gemeenten vastgesteld. Voor 2026 zijn alle bijdragen geïndexeerd tegen 1,67%.
De bijdragen werden jaarlijks nominaal geïndexeerd conform het percentage voor personele lasten uit de begrotingscirculaire van de gemeente Amsterdam. Dit percentage was ten tijde van het schrijven van de begroting voor 2025 berekend op 3,8%. In 2025 is de wijze van indexeren gewijzigd omdat er geen begrotingscirculaire van de gemeente Amsterdam meer bestaat. Vanaf 2025 hangt de indexatie daarom samen met de loonontwikkeling op basis van de cao-gemeente. Voor 2025 is dit vastgesteld op 3,9%. De toegepaste indexatie vindt plaats vanaf 1 januari van het desbetreffende jaar.
Zienswijze
Op grond van artikel 13 van de GROMA stelt de Ombudsman zelf jaarlijks de begroting voor het volgende kalenderjaar vast. De Ombudsman maakt werkafspraken met de deelnemers over de toezending van de conceptbegroting en het al of niet kunnen uitbrengen van zienswijzen. Nu de bijdragen van de overige deelnemers (niet zijnde gemeente Amsterdam) vaststaan dient de (wettelijk verplichte) mogelijkheid tot het uitbrengen van een zienswijze door een deelnemer geen zinvol doel. Het versturen van conceptbegrotingen en het verplicht in de gelegenheid stellen van een deelnemer om een zienswijze uit te brengen is daarnaast een administratief zware procedure bij een gemeenschappelijke regeling met een groot aantal deelnemers. De ombudsman maakt daarom onderlinge afspraken met de deelnemers hoe hier praktisch beter mee omgegaan kan worden.Risico's en beheersmaatregelen
De financiële risico’s voor de ombudsman zijn beperkt.- Bij financiële krapte bestaat het risico dat niet voldoende personeel wordt aangesteld (om tekorten zoveel mogelijk te verkleinen). Dit legt een ongewenste druk op het bureau bij de uitvoering van de wettelijke taak.
Bij financiële krapte bestaat het risico dat niet voldoende personeel wordt aangesteld (om tekorten zoveel mogelijk te verkleinen). Dit legt een ongewenste druk op het bureau bij de uitvoering van de wettelijke taak.
- Langdurige ziekte van personeel is een risico voor een kleine organisatie als de ombudsman. Om dat risico af te dekken is de afspraak gemaakt dat de kosten voor personeel dat langdurig ziek is, niet meer volledig (maximaal voor de duur van 6 maanden) ten laste komen van het budget van de ombudsman. De daarna beschikbaar komende middelen kan de ombudsman dan inzetten voor vervangende personele capaciteit.
Langdurige ziekte van personeel is een risico voor een kleine organisatie als de ombudsman. Om dat risico af te dekken is de afspraak gemaakt dat de kosten voor personeel dat langdurig ziek is, niet meer volledig (maximaal voor de duur van 6 maanden) ten laste komen van het budget van de ombudsman. De daarna beschikbaar komende middelen kan de ombudsman dan inzetten voor vervangende personele capaciteit.
- Wat betreft de inkomsten bestaat er enig risico wat betreft de bijdragen van de overige deelnemende gemeenten. Die inkomsten maken echter een relatief klein gedeelte uit van de totale inkomsten. Bij uittreding van een van de overige deelnemende gemeenten is in de Gemeenschappelijke Regeling bepaald dat dit ruim van tevoren meegedeeld moet worden en dat de financiële gevolgen van de uittreding voor rekening van de uittredende gemeente zijn.
Wat betreft de inkomsten bestaat er enig risico wat betreft de bijdragen van de overige deelnemende gemeenten. Die inkomsten maken echter een relatief klein gedeelte uit van de totale inkomsten. Bij uittreding van een van de overige deelnemende gemeenten is in de Gemeenschappelijke Regeling bepaald dat dit ruim van tevoren meegedeeld moet worden en dat de financiële gevolgen van de uittreding voor rekening van de uittredende gemeente zijn.
(Bedragen x € 1.000)
Regionale samenwerking decentralisaties sociaal domein
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - regeling zonder meer
Oprichtings-/publicatiedatum:
21 januari 2016
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Gezamenlijke inkoop en beleidsvoorbereiding en -uitvoering.
Bestuurlijk belang
Deze lichte vorm van publieke samenwerking kent geen bestuur.
Stemverhouding:
nvt
Actualiteiten en risico's
Zowel de Regeling zonder Meer (RzM) en daarbij behorende Dienstverleningsovereenkomsten (DVO) Jeugd en Wmo liepen af op 31 december 2024 af. De regiogemeenten moesten daarom opnieuw een besluit nemen over de voortzetting van de gemeenschappelijke regeling, de dienstverleningsovereenkomsten en de daarbij horende mandaten, volmachten en machtigingen. De Regeling zonder Meer (RzM) is verlengd tot maximaal 1 januari 2029.
De Eerste Kamer heeft in oktober 2025 ingestemd met het wetsvoorstel Verbetering beschikbaarheid jeugdzorg. Daarmee is de wet aangenomen. De wet moet ervoor zorgen dat (hoog)specialistische jeugdzorg beter beschikbaar komt voor kinderen en gezinnen die deze zorg nodig hebben.
De nieuwe wet verplicht gemeenten om regionaal samen te werken bij de inkoop van (hoog)specialistische jeugdzorg. Ook wordt vastgelegd welke vormen van zorg minimaal gezamenlijk moeten worden ingekocht. Dat zorgt voor een betere spreiding en beschikbaarheid van deze specialistische hulp in heel Nederland.
In 2025 zette gemeente Zaanstad stappen samen met andere gemeenten om (in de toekomst) aan de nieuwe wet te voldoen. In 2026 wordt de gemeenteraad geïnformeerd over de voortgang hiervan in een raadsinformatiebrief.(Bedragen x € 1.000)
Recreatieschap Twiske-Waterland
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - openbaar lichaam
Oprichtings-/publicatiedatum:
4-4-2013
Vestigingsplaats:
Zaanstad
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Het bevorderen van een evenwichtige ontwikkeling in de openluchtrecreatie - in samenhang met de vorenstaande Gemeenschappelijke Regelingen - tot stand brengen en bewaren van een evenwichtig natuurlijk milieu, het tot stand brengen en duurzaam in stand houden van het specifieke en gedifferentieerde karakter van het landschap door bescherming, ontwikkeling en consolidatie van de waarden die het in zich draagt.
Bestuurlijk belang
Wethouder Slegers is lid van het AB, plaatsvervanging door wethouder Onclin. Wethouder Slegers is ook lid van het DB
Stemverhouding:
12,5%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Belangrijkste punten in 2025 voor het recreatieschap waren:- De groei van de bevolking in de metropoolregio Amsterdam (MRA) en daarmee de toename van de recreatiebehoefte in de regio. Hierbij ligt de nadruk op biodiversiteit, spreiding van recreanten en een breder recreatief aanbod.
De groei van de bevolking in de metropoolregio Amsterdam (MRA) en daarmee de toename van de recreatiebehoefte in de regio. Hierbij ligt de nadruk op biodiversiteit, spreiding van recreanten en een breder recreatief aanbod.
- Vanwege het ravijnjaar 2026 is ook een bezuinigingsopgave naar het recreatieschap uitgesproken. Gemeenten verwachten een kleinere uitkering uit het gemeentefonds, waardoor er financiële krapte zal ontstaan bij de gemeenten. Voor het recreatieschap levert dit de opgave op om kritisch te kijken naar haar uitgaven en naar haar inspanningen in relatie tot de doelstellingen.
Vanwege het ravijnjaar 2026 is ook een bezuinigingsopgave naar het recreatieschap uitgesproken. Gemeenten verwachten een kleinere uitkering uit het gemeentefonds, waardoor er financiële krapte zal ontstaan bij de gemeenten. Voor het recreatieschap levert dit de opgave op om kritisch te kijken naar haar uitgaven en naar haar inspanningen in relatie tot de doelstellingen.
- Natuurwaarden die onder druk staan door onder meer de stikstofdepositie en afname van de biodiversiteit;
Natuurwaarden die onder druk staan door onder meer de stikstofdepositie en afname van de biodiversiteit;
- Het beter verbinden van groen met de stad.
Het beter verbinden van groen met de stad.
- Door klimaatverandering krijgt Nederland steeds vaker te maken met extremer weer; van droge of zeer natte perioden tot extremer wordende stormen, het recreatieschap moet voorbereid zijn door te adapteren aan het extremere klimaat;
Door klimaatverandering krijgt Nederland steeds vaker te maken met extremer weer; van droge of zeer natte perioden tot extremer wordende stormen, het recreatieschap moet voorbereid zijn door te adapteren aan het extremere klimaat;
- Samenwerking van de recreatieschappen met Staatsbosbeheer (SBB), Landschap Noord-Holland, Natuurmonumenten en lokale agrarische- en natuurverenigingen;
Samenwerking van de recreatieschappen met Staatsbosbeheer (SBB), Landschap Noord-Holland, Natuurmonumenten en lokale agrarische- en natuurverenigingen;
- Het rapport van het recreatief Grid wat in opdracht van het algemeen bestuur is opgesteld, wordt door participanten gebruikt bij de totstandkoming van de recreatieve en toeristische visies;
Het rapport van het recreatief Grid wat in opdracht van het algemeen bestuur is opgesteld, wordt door participanten gebruikt bij de totstandkoming van de recreatieve en toeristische visies;
- In 2025 is er begonnen met het doorlopen van een zorgvuldig proces voor de werving van een nieuw evenement voor het evenemententerrein Hogelkamp.
In 2025 is er begonnen met het doorlopen van een zorgvuldig proces voor de werving van een nieuw evenement voor het evenemententerrein Hogelkamp.
- Vanuit de regiodeal ZaanIJ groen en meedoen is geld beschikbaar gekomen voor een drietal achterstandswijken in Zaanstad en Amsterdam om een programma te ontwikkelen om meer in het groen te recreëren.
Vanuit de regiodeal ZaanIJ groen en meedoen is geld beschikbaar gekomen voor een drietal achterstandswijken in Zaanstad en Amsterdam om een programma te ontwikkelen om meer in het groen te recreëren.
- In 2025 is gestart met de herontwikkeling van het dynamische ontvangstgebied Twiske-poort met aandacht voor klimaatadaptatie en natuurinclusieve recreatie.
In 2025 is gestart met de herontwikkeling van het dynamische ontvangstgebied Twiske-poort met aandacht voor klimaatadaptatie en natuurinclusieve recreatie.
- In 2025 zijn de gemeente Zaanstad en Recreatie Noord-Holland in gesprek gegaan over het overnemen van het beheer van de Jagersplas.
In 2025 zijn de gemeente Zaanstad en Recreatie Noord-Holland in gesprek gegaan over het overnemen van het beheer van de Jagersplas.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel van deelname aan de gemeenschappelijke regeling is gemiddeld. Het berekende weerstandsvermogen is voldoende. Zaanstad heeft voor onderdeel Twiske 16,7% van de stemmen, voor onderdeel Waterland 8,3% van de stemmen.Financiële positie
Jaarrekening 2024
De jaarrekening 2024 sluit met een positief resultaat van € 213.371. Dit resultaat komt ten gunste van de algemene reserve. Het positieve resultaat komt door lagere kosten voor incidentele projecten, hogere rente inkomsten en parkeerinkomsten.Rechtmatigheidsverantwoording
In de jaarrekening is de rechtmatigheidsverantwoording van het dagelijks bestuur opgenomen. Zoals daar weergegeven is het dagelijks bestuur van mening dat de verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de vastgestelde materialiteitsgrens van 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves volgens de begroting na wijziging (voor 2024 een bedrag van € 148.237).Begroting 2026
- In 2025 is er begonnen met het doorlopen van een zorgvuldig proces voor de werving van een nieuw evenement voor het evenemententerrein Hogelkamp. In samenspraak met de gemeente Landsmeer wordt hier gewerkt aan een passende invulling waarbij in 2026 een mooi nieuw evenement zal plaatsvinden;
In 2025 is er begonnen met het doorlopen van een zorgvuldig proces voor de werving van een nieuw evenement voor het evenemententerrein Hogelkamp. In samenspraak met de gemeente Landsmeer wordt hier gewerkt aan een passende invulling waarbij in 2026 een mooi nieuw evenement zal plaatsvinden;
- In 2025 is gestart met de herontwikkeling van het dynamische ontvangstgebied Twiske-poort;
In 2025 is gestart met de herontwikkeling van het dynamische ontvangstgebied Twiske-poort;
- Vanuit de regiodeal ZaanIJ groen en meedoen is geld beschikbaar gekomen voor een drietal achterstandswijken in Zaanstad en Amsterdam om een programma te ontwikkelen om meer in het groen te recreëren. Dit betekent ook dat voor het recreatieschap gekeken zal moeten worden naar mogelijkheden om de bereikbaarheid voor de doelgroep te verbeteren.
Vanuit de regiodeal ZaanIJ groen en meedoen is geld beschikbaar gekomen voor een drietal achterstandswijken in Zaanstad en Amsterdam om een programma te ontwikkelen om meer in het groen te recreëren. Dit betekent ook dat voor het recreatieschap gekeken zal moeten worden naar mogelijkheden om de bereikbaarheid voor de doelgroep te verbeteren.
Zienswijze
De gemeenteraad gaf in mei een positieve zienswijze op de jaarrekening en begroting met de volgende aandachtspunten:- De raad is verheugd dat het onderzoek naar het overnemen van het recreatiegebied Jagersveld/Jagersplas wordt opgepakt;
De raad is verheugd dat het onderzoek naar het overnemen van het recreatiegebied Jagersveld/Jagersplas wordt opgepakt;
- Dringt erop aan om met scenario’s te komen om de gevolgen van korting van de rijksbijdrage aan de gemeenten in 2026 op te vangen. Zaanstad verkent de mogelijkheden om de tegenvallers op te vangen; alle gemeenschappelijke regelingen maken onderdeel uit van die verkenningen met een generieke bezuiniging van 5%;
Dringt erop aan om met scenario’s te komen om de gevolgen van korting van de rijksbijdrage aan de gemeenten in 2026 op te vangen. Zaanstad verkent de mogelijkheden om de tegenvallers op te vangen; alle gemeenschappelijke regelingen maken onderdeel uit van die verkenningen met een generieke bezuiniging van 5%;
- Constateert met tevredenheid dat u in de stukken onderscheid maakt tussen structurele en incidentele uitgaven en is akkoord om incidentele uitgaven te dekken uit de algemene reserve
Constateert met tevredenheid dat u in de stukken onderscheid maakt tussen structurele en incidentele uitgaven en is akkoord om incidentele uitgaven te dekken uit de algemene reserve
- Vraagt om ten aanzien van de reserves inzichtelijk te maken welke financiële ruimte het recreatieschap ziet voor de uitvoering van het uitvoeringsprogramma. Projecten waar al een besluit voor uitvoering voor is genomen krijgen een bestemmingsreserve, maar is het ook mogelijk om financieel te sturen op de realisatie van het uitvoeringsprogramma?
Vraagt om ten aanzien van de reserves inzichtelijk te maken welke financiële ruimte het recreatieschap ziet voor de uitvoering van het uitvoeringsprogramma. Projecten waar al een besluit voor uitvoering voor is genomen krijgen een bestemmingsreserve, maar is het ook mogelijk om financieel te sturen op de realisatie van het uitvoeringsprogramma?
- Verzoekt het recreatieschap om schadebeperkend op te treden en het financiële risico van de toepassing van Duomix onder de fietspaden in het Purmerbos te beschrijven, te waarderen, op te nemen in de risico-inventarisatie en zo nodig het weerstandsvermogen te verhogen.
Verzoekt het recreatieschap om schadebeperkend op te treden en het financiële risico van de toepassing van Duomix onder de fietspaden in het Purmerbos te beschrijven, te waarderen, op te nemen in de risico-inventarisatie en zo nodig het weerstandsvermogen te verhogen.
De gemeenteraad heeft daarbij de volgende amendementen aangenomen:
- 25A41 Staalslakken zijn een risico
25A41 Staalslakken zijn een risico
::
- 25A43 Ganzenjacht Twiske-Waterland
Antwoordbrief Zienswijze financiële stukken gemeente Zaanstad
Gemeente Zaanstad ontving van het Recreatieschap Twiske Waterland een antwoordbrief naar aanleiding van de ingediende zienswijze. Het schap waardeert de input vanuit de gemeente Zaanstad en is verheugd dat de gemeente een positieve zienswijze afgeeft. Zij heeft begrip voor de financiële opgave en werkt aan bezuinigingsscenario’s. Ook refereert het schap aan de uitgebreide presentatie die zij gaf op 21 mei 2025 aan raadsleden van Zaanstreek-Waterland.Om reserves inzichtelijke te maken is opdracht gegeven aan RNH om het vormen van de reserves voor te bereiden. Dit is inmiddels succesvol afgerond en heeft geleid tot het vormen van de bestemmingsreserve Twiske Poort en de bestemmingsreserve voor de renovatie van de toiletgebouwen.
Het recreatieschap heeft begrip voor de zorg over het gebruik van Duomix. Het schap heeft opdracht gegeven om bodemonderzoek uit te laten voeren naar de effecten van het gebruikte materiaal. De uitkomst van dit onderzoek nog niet bekend. De mogelijke risico’s van de toepassing van Duomix zijn onderdeel bij de risico-inventarisatie die ten grondslag ligt aan het financiële weerstandsvermogen van het recreatieschap.
Het recreatieschap geeft aan dat zij onderzoek heeft laten doen naar de technische haalbaarheid van alternatieve methoden van ganzenbeheer. Dit bleek voor Het Twiske technisch niet mogelijk.Risico’s en beheersmaatregelen
De belangrijke risico’s voor Twiske-Waterland zijn:- Overmacht: optreden extreem weer, brand, (vogel)ziekte en plagen flora en fauna, slechte kwaliteit zwemwater door warm weer en (drugs)dumpingen;
Overmacht: optreden extreem weer, brand, (vogel)ziekte en plagen flora en fauna, slechte kwaliteit zwemwater door warm weer en (drugs)dumpingen;
- Te weinig evenementen die geld genereren, zowel door wijzigingen bij Landsmeer als het evenementenbeleid van het recreatieschap Twiske-Waterland zelf;
Te weinig evenementen die geld genereren, zowel door wijzigingen bij Landsmeer als het evenementenbeleid van het recreatieschap Twiske-Waterland zelf;
- Problemen bij invulling / bemensing gekwalificeerd personeel.
Problemen bij invulling / bemensing gekwalificeerd personeel.
Beheersmaatregelen:
- Per risico wordt de kans vermenigvuldigd met de potentiële omvang in euro’s. De omvang van de algemene reserve (weerstandscapaciteit) is per 31-12-2024 € 2.786.155 en ligt ruim boven het niveau van het benodigde weerstandsvermogen (€ 970.000).
Per risico wordt de kans vermenigvuldigd met de potentiële omvang in euro’s. De omvang van de algemene reserve (weerstandscapaciteit) is per 31-12-2024 € 2.786.155 en ligt ruim boven het niveau van het benodigde weerstandsvermogen (€ 970.000).
(Bedragen x € 1.000)
Participatiebedrijf Zaanstad Purmerend (Werkom)
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - bedrijfsvoeringsorganisatie
Oprichtings-/publicatiedatum:
01-01-2018
Vestigingsplaats:
Purmerend
Toezichtsregime:
hoog
Openbaar belang
De gemeenschappelijke regeling is getroffen voor het doeltreffend en doelmatig uitvoeren of doen uitvoeren van de taken van de colleges voortkomend uit of samenhangend met de Participatiewet en de Wet sociale werkvoorziening.
Bestuurlijk belang
Per 1 januari 2018 hebben de gemeenten Purmerend en Zaanstad samen het Participatiebedrijf opgericht om effectiever te zijn in de uitvoering van de Wet Sociale Werkvoorziening en de Participatiewet. Namens Zaanstad heeft wethouder Onclin zitting in het bestuur en wethouder Groothuismink is waarnemer.
Er is sprake van duale aansturing waarbij de wethouder financiën invulling geeft aan de eigenaarsrol en het inhoudelijk opdrachtgeverschap is belegd bij de beleidsportefeuillehouder.Stemverhouding:
50%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
- Het Rijk herziet de Participatiewet op een aantal onderdelen. Het doel is meer ruimte te bieden voor een mensgerichte aanpak, zowel ten aanzien van inkomen als participatie. De wijzigingen beogen de regels en ondersteuning van de Participatiewet beter te laten aansluiten op de mogelijkheden en omstandigheden van de mensen voor wie ze bedoeld zijn. Werkom is hiervan op de hoogte.
Het Rijk herziet de Participatiewet op een aantal onderdelen. Het doel is meer ruimte te bieden voor een mensgerichte aanpak, zowel ten aanzien van inkomen als participatie. De wijzigingen beogen de regels en ondersteuning van de Participatiewet beter te laten aansluiten op de mogelijkheden en omstandigheden van de mensen voor wie ze bedoeld zijn. Werkom is hiervan op de hoogte.
- Er wordt landelijk gewerkt aan een nieuwe inrichting van de arbeidsmarktinfrastructuur, waarbij gemeenten, UWV en andere partijen intensiever moeten samenwerken. De arbeidsmarktregio heeft per 1 januari 2026 een Regionaal Werkcentrum operationeel waar inwoners terecht kunnen met al hun ondersteuningsvragen op het gebied van werken en leren. Werkom participeert actief en vervult de gidsrol voor Zaanstad en Purmerend in dit werkcentrum.
Er wordt landelijk gewerkt aan een nieuwe inrichting van de arbeidsmarktinfrastructuur, waarbij gemeenten, UWV en andere partijen intensiever moeten samenwerken. De arbeidsmarktregio heeft per 1 januari 2026 een Regionaal Werkcentrum operationeel waar inwoners terecht kunnen met al hun ondersteuningsvragen op het gebied van werken en leren. Werkom participeert actief en vervult de gidsrol voor Zaanstad en Purmerend in dit werkcentrum.
- Werkom heeft een belangrijke rol in de opgave om zoveel mogelijk mensen naar werk te begeleiden. Door de invoering van de Participatiewet moet Werkom haar activiteiten steeds meer richten op het begeleiden naar werk bij reguliere werkgevers, terwijl ze ook (beschutte) werkgelegenheid blijft bieden aan mensen die beperkte/geen kansen hebben bij reguliere werkgevers. Het kabinet stelt vanaf 2025, voor 10 jaar, extra middelen ter beschikking voor een toekomstbestendige infrastructuur van de Werk Ontwikkel Bedrijven. Er is in 2025 samen met Purmerend en Werkom gestart met het opstellen van een voorstel voor de besteding van deze structurele middelen per 2025 tot 2035. De raad wordt in de eerste helft van 2026 hierover geïnformeerd.
Werkom heeft een belangrijke rol in de opgave om zoveel mogelijk mensen naar werk te begeleiden. Door de invoering van de Participatiewet moet Werkom haar activiteiten steeds meer richten op het begeleiden naar werk bij reguliere werkgevers, terwijl ze ook (beschutte) werkgelegenheid blijft bieden aan mensen die beperkte/geen kansen hebben bij reguliere werkgevers. Het kabinet stelt vanaf 2025, voor 10 jaar, extra middelen ter beschikking voor een toekomstbestendige infrastructuur van de Werk Ontwikkel Bedrijven. Er is in 2025 samen met Purmerend en Werkom gestart met het opstellen van een voorstel voor de besteding van deze structurele middelen per 2025 tot 2035. De raad wordt in de eerste helft van 2026 hierover geïnformeerd.
- Het programma “Meedoen naar Vermogen” is in doorontwikkeling. Dit betreft een procesverbetering: sinds september 2025 voert Werkom in een pilot het startgesprek met een inwoner die een bijstandsuitkering heeft aangevraagd, en bepaalt hierbij ook diens afstand tot de arbeidsmarkt.
Het programma “Meedoen naar Vermogen” is in doorontwikkeling. Dit betreft een procesverbetering: sinds september 2025 voert Werkom in een pilot het startgesprek met een inwoner die een bijstandsuitkering heeft aangevraagd, en bepaalt hierbij ook diens afstand tot de arbeidsmarkt.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel is hoog. Het maatschappelijk belang is groot, het gaat om kwetsbare mensen. De financiële bijdrage van de gemeente is aanzienlijk.Risico analyse
Governance
De governance van Werkom is duaal. We sturen als eigenaar van het bedrijf, maar ook als opdrachtgever van het bedrijf. Om die rollen duidelijk te scheiden is de eigenaarsrol belegd bij de wethouder financiën en de opdrachtgeversrol bij de vakwethouder Werk en inkomen. Dat heeft tot gevolg dat de risicobeheersing ook duaal is en dat verschillende aspecten van risico en beheersing onder de verantwoording van verschillende rollen valt. De rollen kunnen niet los van elkaar opereren. Het gaat om het samenspel van de rollen. De meerjarige kaders vanuit de eigenaarsrol werken door in gewijzigde dienstverleningsovereenkomsten in de opdrachtgeversrol. Signalen vanuit de voortgangsgesprekken worden meegenomen in de eigenaarsrol. Dit samenspel wordt ambtelijk en bestuurlijk georganiseerd door een overlegstructuur.- Eigenaarsrol
Eigenaarsrol
Vanuit de eigenaarsrol wordt gestuurd op een meerjarig sluitende begroting. In juni 2025 is de zienswijze op de begroting 2026 in het Zaanstad Beraad behandeld. Hieruit blijkt dat de begroting 2026 sluitend is met een verhoging van de gemeentelijke bijdrage als gevolg van groei van het aantal beschut werkplekken en van job coaching. Werkom werkt vanuit een strategische agenda aan financiële resultaatverbeteringen en verbetering van de dienstverlening.
- Opdrachtgeversrol
Opdrachtgeversrol
De opdrachtgeversrol wordt gestuurd vanuit de nadere dienstverleningsovereenkomst voor de Participatiewet-taken.
In de periodieke voortgangsgesprekken over de Participatiewet-taken wordt met Werkom gesproken over instroom, uitstroom, doorlooptijden, klanttevredenheid, kwaliteit van dienstverlening, werkgeversbenadering en de mogelijkheden voor bijsturing. De maatschappelijke opgave vraagt van Werkom om blijvend de dienstverlening aan te sluiten bij de mensen en de werkgevers die zij beide ondersteunen.Overige
Gemeente Zaanstad is daarnaast ook klant van Werkom. Als klant neemt Zaanstad diensten af voor onder meer groenonderhoud, post & print en het reinigen van de herbruikbare bekers en het onderhoud van de koffieautomaten op diverse locaties.Financiële positie
Jaarrekening 2024
Het financiële resultaat van Werkom over 2024 was beter dan begroot. Dit is mede het gevolg van een hogere netto toegevoegde waarde en lagere kosten door met name minder Zaanse kandidaten in begeleiding. Door toepassing van de koepelvrijstelling heeft dit geleid tot een lagere extra bijdrage van gemeenten (€ 0,7 mln.). Door de afrekening van de werkelijke kosten per gemeente, leidt dit gunstigere resultaat voor Zaanstad tot een terugbetaling (€ 1,0 mln.) en voor Purmerend tot een aanvullende bijdrage (€ 0,3 mln.).Rechtmatigheidsverantwoording
Werkom heeft in de financiële verordening afspraken vastgelegd over de rechtmatigheidsverantwoording. € 0,9 mln. van de verantwoorde baten en lasten is niet in lijn met de vastgestelde kaders. Hiervan is € 0,6 mln. van deze afwijkingen toch acceptabel omdat ze passen binnen vooraf vastgesteld beleid. Resteert € 0,3 mln. aan afwijkingen die als onrechtmatig worden beschouwd, omdat ze niet in overeenstemming zijn met aanbestedingsregels.Begroting 2026
De raad heeft op 24 juni 2025 een positieve zienswijze gegeven op de primaire begroting voor 2026 en de gewijzigde begroting 2025. Vanwege de financiële uitdagingen waar de gemeente voor staat (ravijnjaar) heeft de raad Werkom daarbij opdracht gegeven om in de begroting 2026 alsnog een korting van 2% te verwerken op de gemeentelijke bijdrage met uitzondering van het WSW-budget. Werkom heeft in zijn reactie op het zienswijzebesluit laten weten aan deze oproep gehoor te geven.De begroting 2026 is sluitend met een verhoging van de gemeentelijke bijdrage als gevolg van groei van het aantal beschut werkplekken en van job coaching. Daarnaast zijn met Werkom afspraken gemaakt over incidentele inzet die een bijdrage levert aan structurele versterking van de infrastructuur. Deze incidentele inzet gaat vooraf aan de structurele aanpak die start in 2026.
Risico's en beheersmaatregelen
Risico's
In de Werkom-begroting zijn de volgende risico’s benoemd in de risicoparagraaf:- Afnemende verdiencapaciteit als gevolg van een afnemende WSW-populatie. Er is wel instroom medewerkers Beschut Werk, maar de loonwaarde bepaling ligt hier lager.
Afnemende verdiencapaciteit als gevolg van een afnemende WSW-populatie. Er is wel instroom medewerkers Beschut Werk, maar de loonwaarde bepaling ligt hier lager.
- Onvoldoende financiering van het rijk voor de uitvoering van de Participatiewet in combinatie met de autonome groei van het aantal arbeidsplaatsen voor medewerkers Beschut Werk en het ‘ravijnjaar’ in 2026.
Onvoldoende financiering van het rijk voor de uitvoering van de Participatiewet in combinatie met de autonome groei van het aantal arbeidsplaatsen voor medewerkers Beschut Werk en het ‘ravijnjaar’ in 2026.
- Ondanks alle inspanningen van Werkom gericht op privacy en informatiebeveiliging, blijft het risico bestaan op een hack of andere activiteiten van cybercriminelen.
Ondanks alle inspanningen van Werkom gericht op privacy en informatiebeveiliging, blijft het risico bestaan op een hack of andere activiteiten van cybercriminelen.
Beheersmaatregelen
- Werkom werkt aan het opvangen van de krimp van medewerkers met een SW-indicatie binnen de leerwerkbedrijven en acquisitie van opdrachten die passen bij de doelgroep.
Werkom werkt aan het opvangen van de krimp van medewerkers met een SW-indicatie binnen de leerwerkbedrijven en acquisitie van opdrachten die passen bij de doelgroep.
- In de Werkom begroting wordt rekening gehouden met de verwachte groei van het aantal beschut werk-indicaties.
In de Werkom begroting wordt rekening gehouden met de verwachte groei van het aantal beschut werk-indicaties.
- Werkom werkt aan goede meerjarige afspraken en stabiele relaties met afnemers.
Werkom werkt aan goede meerjarige afspraken en stabiele relaties met afnemers.
- Werkom heeft een chief information security officer (CISO) voor de informatiebeveiliging en een externe functionaris gegevensbescherming (FG), die jaarlijks rapporteren over risico’s en ondernomen of te ondernemen verbeteringen.
Werkom heeft een chief information security officer (CISO) voor de informatiebeveiliging en een externe functionaris gegevensbescherming (FG), die jaarlijks rapporteren over risico’s en ondernomen of te ondernemen verbeteringen.
- Bij financiële krapte bestaat het risico dat niet voldoende personeel wordt aangesteld (om tekorten zoveel mogelijk te verkleinen). Dit legt een ongewenste druk op het bureau bij de uitvoering van de wettelijke taak.
Regionale samenwerking decentralisaties sociaal domein
(Bedragen x € 1.000)
Gezamenlijke ombudsman metropool Amsterdam
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - gemeenschappelijk orgaan
Oprichtings-/publicatiedatum:
7 februari 2017
Vestigingsplaats:
Amsterdam
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Deze regeling is aangegaan om op een effectieve en efficiënte wijze vorm en inhoud te geven aan de door de Gemeentewet aan de raad gegeven mogelijkheid om voor de behandeling van verzoekschriften een gezamenlijke ombudsman in te stellen. Het betreft een gemeenschappelijk orgaan.
Bestuurlijk belang
Op grond van artikel 13 van de GROMA stelt de Ombudsman zelf jaarlijks de begroting voor het volgende kalenderjaar vast. De Ombudsman maakt werkafspraken met de deelnemers over de toezending van de conceptbegroting en het al of niet kunnen uitbrengen van zienswijzen.
De ombudsman stelt conform artikel 15 van de Gemeenschappelijke Regeling Ombudsman Metropool Amsterdam (GROMA) zijn jaarrekening vast na controle door de Auditdienst ACAM. Aan de gemeenteraad van Amsterdam wordt gevraagd positief te adviseren over de jaarrekening. De ombudsman voert ten minste jaarlijks overleg met een vertegenwoordiging van de raden.Stemverhouding:
nvt
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
In 2025 heeft de ombudsman een bezoek gebracht aan gemeente Waterland. Ook heeft de ombudsman de jaarbeschouwing besproken met de gemeenteraad van Diemen en de gemeenteraad van Almere.Financiële positie
Jaarrekening 2024
Het resultaat, na effect bestemmingsreserves, over 2024 bedraagt € 57.732. Dit resultaat is toegevoegd aan de bestemmingsreserve website. Als gevolg van de nieuwe regelgeving omtrent de toegankelijkheidseisen (WCAG) en Wet open overheid (Woo) ontstaat de noodzaak om dit in 2025 te doen.
De jaarrekening van de ombudsman is conform de gemeenschappelijke regeling gecontroleerd door de auditdienst van de gemeente Amsterdam (ACAM).Begroting 2026
De bijdragen werden jaarlijks nominaal geïndexeerd conform het percentage voor personele lasten uit de begrotingscirculaire van de Gemeente Amsterdam. In 2025 is de wijze van indexeren gewijzigd omdat er geen begrotingscirculaire van de gemeente Amsterdam meer bestaat. Vanaf 2025 hangt de indexatie daarom samen met de loonontwikkeling op basis van de cao-gemeente. Voor 2026 is dit vastgesteld op 1,67% conform de CPB-raming van mei 2025.
De Ombudsman heeft de begroting 2026 vastgesteld op een lastentotaal van € 3.188.198. Het lastentotaal van de begroting 2025 na eerste wijziging is vastgesteld op € 3.207.250.
Sinds 2014 voorziet de GROMA in de mogelijkheid een positief resultaat toe te voegen aan de algemene reserve om een buffer op te bouwen van 10% van de totale bijdragen van alle deelnemer. Indien er sprake is van een overschrijding van de begroting dient deze reserve als eerste aangesproken te worden. De verwachting is dat zowel 2025 als in 2026 de algemene reserve niet aangesproken hoeft te worden omdat inkomsten en uitgaven in balans zijn.In de gemeenschappelijke regeling is de jaarlijkse bijdrage van de deelnemende gemeenten vastgesteld. Voor 2026 zijn alle bijdragen geïndexeerd tegen 1,67%.
De bijdragen werden jaarlijks nominaal geïndexeerd conform het percentage voor personele lasten uit de begrotingscirculaire van de gemeente Amsterdam. Dit percentage was ten tijde van het schrijven van de begroting voor 2025 berekend op 3,8%. In 2025 is de wijze van indexeren gewijzigd omdat er geen begrotingscirculaire van de gemeente Amsterdam meer bestaat. Vanaf 2025 hangt de indexatie daarom samen met de loonontwikkeling op basis van de cao-gemeente. Voor 2025 is dit vastgesteld op 3,9%. De toegepaste indexatie vindt plaats vanaf 1 januari van het desbetreffende jaar.
Zienswijze
Op grond van artikel 13 van de GROMA stelt de Ombudsman zelf jaarlijks de begroting voor het volgende kalenderjaar vast. De Ombudsman maakt werkafspraken met de deelnemers over de toezending van de conceptbegroting en het al of niet kunnen uitbrengen van zienswijzen. Nu de bijdragen van de overige deelnemers (niet zijnde gemeente Amsterdam) vaststaan dient de (wettelijk verplichte) mogelijkheid tot het uitbrengen van een zienswijze door een deelnemer geen zinvol doel. Het versturen van conceptbegrotingen en het verplicht in de gelegenheid stellen van een deelnemer om een zienswijze uit te brengen is daarnaast een administratief zware procedure bij een gemeenschappelijke regeling met een groot aantal deelnemers. De ombudsman maakt daarom onderlinge afspraken met de deelnemers hoe hier praktisch beter mee omgegaan kan worden.Risico's en beheersmaatregelen
De financiële risico’s voor de ombudsman zijn beperkt.- Bij financiële krapte bestaat het risico dat niet voldoende personeel wordt aangesteld (om tekorten zoveel mogelijk te verkleinen). Dit legt een ongewenste druk op het bureau bij de uitvoering van de wettelijke taak.
Bij financiële krapte bestaat het risico dat niet voldoende personeel wordt aangesteld (om tekorten zoveel mogelijk te verkleinen). Dit legt een ongewenste druk op het bureau bij de uitvoering van de wettelijke taak.
- Langdurige ziekte van personeel is een risico voor een kleine organisatie als de ombudsman. Om dat risico af te dekken is de afspraak gemaakt dat de kosten voor personeel dat langdurig ziek is, niet meer volledig (maximaal voor de duur van 6 maanden) ten laste komen van het budget van de ombudsman. De daarna beschikbaar komende middelen kan de ombudsman dan inzetten voor vervangende personele capaciteit.
Langdurige ziekte van personeel is een risico voor een kleine organisatie als de ombudsman. Om dat risico af te dekken is de afspraak gemaakt dat de kosten voor personeel dat langdurig ziek is, niet meer volledig (maximaal voor de duur van 6 maanden) ten laste komen van het budget van de ombudsman. De daarna beschikbaar komende middelen kan de ombudsman dan inzetten voor vervangende personele capaciteit.
- Wat betreft de inkomsten bestaat er enig risico wat betreft de bijdragen van de overige deelnemende gemeenten. Die inkomsten maken echter een relatief klein gedeelte uit van de totale inkomsten. Bij uittreding van een van de overige deelnemende gemeenten is in de Gemeenschappelijke Regeling bepaald dat dit ruim van tevoren meegedeeld moet worden en dat de financiële gevolgen van de uittreding voor rekening van de uittredende gemeente zijn.
Wat betreft de inkomsten bestaat er enig risico wat betreft de bijdragen van de overige deelnemende gemeenten. Die inkomsten maken echter een relatief klein gedeelte uit van de totale inkomsten. Bij uittreding van een van de overige deelnemende gemeenten is in de Gemeenschappelijke Regeling bepaald dat dit ruim van tevoren meegedeeld moet worden en dat de financiële gevolgen van de uittreding voor rekening van de uittredende gemeente zijn.
(Bedragen x € 1.000)
Regionale samenwerking decentralisaties sociaal domein
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - regeling zonder meer
Oprichtings-/publicatiedatum:
21 januari 2016
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Gezamenlijke inkoop en beleidsvoorbereiding en -uitvoering.
Bestuurlijk belang
Deze lichte vorm van publieke samenwerking kent geen bestuur.
Stemverhouding:
nvt
Actualiteiten en risico's
Zowel de Regeling zonder Meer (RzM) en daarbij behorende Dienstverleningsovereenkomsten (DVO) Jeugd en Wmo liepen af op 31 december 2024 af. De regiogemeenten moesten daarom opnieuw een besluit nemen over de voortzetting van de gemeenschappelijke regeling, de dienstverleningsovereenkomsten en de daarbij horende mandaten, volmachten en machtigingen. De Regeling zonder Meer (RzM) is verlengd tot maximaal 1 januari 2029.
De Eerste Kamer heeft in oktober 2025 ingestemd met het wetsvoorstel Verbetering beschikbaarheid jeugdzorg. Daarmee is de wet aangenomen. De wet moet ervoor zorgen dat (hoog)specialistische jeugdzorg beter beschikbaar komt voor kinderen en gezinnen die deze zorg nodig hebben.
De nieuwe wet verplicht gemeenten om regionaal samen te werken bij de inkoop van (hoog)specialistische jeugdzorg. Ook wordt vastgelegd welke vormen van zorg minimaal gezamenlijk moeten worden ingekocht. Dat zorgt voor een betere spreiding en beschikbaarheid van deze specialistische hulp in heel Nederland.
In 2025 zette gemeente Zaanstad stappen samen met andere gemeenten om (in de toekomst) aan de nieuwe wet te voldoen. In 2026 wordt de gemeenteraad geïnformeerd over de voortgang hiervan in een raadsinformatiebrief.(Bedragen x € 1.000)
Recreatieschap Twiske-Waterland
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - openbaar lichaam
Oprichtings-/publicatiedatum:
4-4-2013
Vestigingsplaats:
Zaanstad
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Het bevorderen van een evenwichtige ontwikkeling in de openluchtrecreatie - in samenhang met de vorenstaande Gemeenschappelijke Regelingen - tot stand brengen en bewaren van een evenwichtig natuurlijk milieu, het tot stand brengen en duurzaam in stand houden van het specifieke en gedifferentieerde karakter van het landschap door bescherming, ontwikkeling en consolidatie van de waarden die het in zich draagt.
Bestuurlijk belang
Wethouder Slegers is lid van het AB, plaatsvervanging door wethouder Onclin. Wethouder Slegers is ook lid van het DB
Stemverhouding:
12,5%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Belangrijkste punten in 2025 voor het recreatieschap waren:- De groei van de bevolking in de metropoolregio Amsterdam (MRA) en daarmee de toename van de recreatiebehoefte in de regio. Hierbij ligt de nadruk op biodiversiteit, spreiding van recreanten en een breder recreatief aanbod.
De groei van de bevolking in de metropoolregio Amsterdam (MRA) en daarmee de toename van de recreatiebehoefte in de regio. Hierbij ligt de nadruk op biodiversiteit, spreiding van recreanten en een breder recreatief aanbod.
- Vanwege het ravijnjaar 2026 is ook een bezuinigingsopgave naar het recreatieschap uitgesproken. Gemeenten verwachten een kleinere uitkering uit het gemeentefonds, waardoor er financiële krapte zal ontstaan bij de gemeenten. Voor het recreatieschap levert dit de opgave op om kritisch te kijken naar haar uitgaven en naar haar inspanningen in relatie tot de doelstellingen.
Vanwege het ravijnjaar 2026 is ook een bezuinigingsopgave naar het recreatieschap uitgesproken. Gemeenten verwachten een kleinere uitkering uit het gemeentefonds, waardoor er financiële krapte zal ontstaan bij de gemeenten. Voor het recreatieschap levert dit de opgave op om kritisch te kijken naar haar uitgaven en naar haar inspanningen in relatie tot de doelstellingen.
- Natuurwaarden die onder druk staan door onder meer de stikstofdepositie en afname van de biodiversiteit;
Natuurwaarden die onder druk staan door onder meer de stikstofdepositie en afname van de biodiversiteit;
- Het beter verbinden van groen met de stad.
Het beter verbinden van groen met de stad.
- Door klimaatverandering krijgt Nederland steeds vaker te maken met extremer weer; van droge of zeer natte perioden tot extremer wordende stormen, het recreatieschap moet voorbereid zijn door te adapteren aan het extremere klimaat;
Door klimaatverandering krijgt Nederland steeds vaker te maken met extremer weer; van droge of zeer natte perioden tot extremer wordende stormen, het recreatieschap moet voorbereid zijn door te adapteren aan het extremere klimaat;
- Samenwerking van de recreatieschappen met Staatsbosbeheer (SBB), Landschap Noord-Holland, Natuurmonumenten en lokale agrarische- en natuurverenigingen;
Samenwerking van de recreatieschappen met Staatsbosbeheer (SBB), Landschap Noord-Holland, Natuurmonumenten en lokale agrarische- en natuurverenigingen;
- Het rapport van het recreatief Grid wat in opdracht van het algemeen bestuur is opgesteld, wordt door participanten gebruikt bij de totstandkoming van de recreatieve en toeristische visies;
Het rapport van het recreatief Grid wat in opdracht van het algemeen bestuur is opgesteld, wordt door participanten gebruikt bij de totstandkoming van de recreatieve en toeristische visies;
- In 2025 is er begonnen met het doorlopen van een zorgvuldig proces voor de werving van een nieuw evenement voor het evenemententerrein Hogelkamp.
In 2025 is er begonnen met het doorlopen van een zorgvuldig proces voor de werving van een nieuw evenement voor het evenemententerrein Hogelkamp.
- Vanuit de regiodeal ZaanIJ groen en meedoen is geld beschikbaar gekomen voor een drietal achterstandswijken in Zaanstad en Amsterdam om een programma te ontwikkelen om meer in het groen te recreëren.
Vanuit de regiodeal ZaanIJ groen en meedoen is geld beschikbaar gekomen voor een drietal achterstandswijken in Zaanstad en Amsterdam om een programma te ontwikkelen om meer in het groen te recreëren.
- In 2025 is gestart met de herontwikkeling van het dynamische ontvangstgebied Twiske-poort met aandacht voor klimaatadaptatie en natuurinclusieve recreatie.
In 2025 is gestart met de herontwikkeling van het dynamische ontvangstgebied Twiske-poort met aandacht voor klimaatadaptatie en natuurinclusieve recreatie.
- In 2025 zijn de gemeente Zaanstad en Recreatie Noord-Holland in gesprek gegaan over het overnemen van het beheer van de Jagersplas.
In 2025 zijn de gemeente Zaanstad en Recreatie Noord-Holland in gesprek gegaan over het overnemen van het beheer van de Jagersplas.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel van deelname aan de gemeenschappelijke regeling is gemiddeld. Het berekende weerstandsvermogen is voldoende. Zaanstad heeft voor onderdeel Twiske 16,7% van de stemmen, voor onderdeel Waterland 8,3% van de stemmen.Financiële positie
Jaarrekening 2024
De jaarrekening 2024 sluit met een positief resultaat van € 213.371. Dit resultaat komt ten gunste van de algemene reserve. Het positieve resultaat komt door lagere kosten voor incidentele projecten, hogere rente inkomsten en parkeerinkomsten.Rechtmatigheidsverantwoording
In de jaarrekening is de rechtmatigheidsverantwoording van het dagelijks bestuur opgenomen. Zoals daar weergegeven is het dagelijks bestuur van mening dat de verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de vastgestelde materialiteitsgrens van 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves volgens de begroting na wijziging (voor 2024 een bedrag van € 148.237).Begroting 2026
- In 2025 is er begonnen met het doorlopen van een zorgvuldig proces voor de werving van een nieuw evenement voor het evenemententerrein Hogelkamp. In samenspraak met de gemeente Landsmeer wordt hier gewerkt aan een passende invulling waarbij in 2026 een mooi nieuw evenement zal plaatsvinden;
In 2025 is er begonnen met het doorlopen van een zorgvuldig proces voor de werving van een nieuw evenement voor het evenemententerrein Hogelkamp. In samenspraak met de gemeente Landsmeer wordt hier gewerkt aan een passende invulling waarbij in 2026 een mooi nieuw evenement zal plaatsvinden;
- In 2025 is gestart met de herontwikkeling van het dynamische ontvangstgebied Twiske-poort;
In 2025 is gestart met de herontwikkeling van het dynamische ontvangstgebied Twiske-poort;
- Vanuit de regiodeal ZaanIJ groen en meedoen is geld beschikbaar gekomen voor een drietal achterstandswijken in Zaanstad en Amsterdam om een programma te ontwikkelen om meer in het groen te recreëren. Dit betekent ook dat voor het recreatieschap gekeken zal moeten worden naar mogelijkheden om de bereikbaarheid voor de doelgroep te verbeteren.
Vanuit de regiodeal ZaanIJ groen en meedoen is geld beschikbaar gekomen voor een drietal achterstandswijken in Zaanstad en Amsterdam om een programma te ontwikkelen om meer in het groen te recreëren. Dit betekent ook dat voor het recreatieschap gekeken zal moeten worden naar mogelijkheden om de bereikbaarheid voor de doelgroep te verbeteren.
Zienswijze
De gemeenteraad gaf in mei een positieve zienswijze op de jaarrekening en begroting met de volgende aandachtspunten:- De raad is verheugd dat het onderzoek naar het overnemen van het recreatiegebied Jagersveld/Jagersplas wordt opgepakt;
De raad is verheugd dat het onderzoek naar het overnemen van het recreatiegebied Jagersveld/Jagersplas wordt opgepakt;
- Dringt erop aan om met scenario’s te komen om de gevolgen van korting van de rijksbijdrage aan de gemeenten in 2026 op te vangen. Zaanstad verkent de mogelijkheden om de tegenvallers op te vangen; alle gemeenschappelijke regelingen maken onderdeel uit van die verkenningen met een generieke bezuiniging van 5%;
Dringt erop aan om met scenario’s te komen om de gevolgen van korting van de rijksbijdrage aan de gemeenten in 2026 op te vangen. Zaanstad verkent de mogelijkheden om de tegenvallers op te vangen; alle gemeenschappelijke regelingen maken onderdeel uit van die verkenningen met een generieke bezuiniging van 5%;
- Constateert met tevredenheid dat u in de stukken onderscheid maakt tussen structurele en incidentele uitgaven en is akkoord om incidentele uitgaven te dekken uit de algemene reserve
Constateert met tevredenheid dat u in de stukken onderscheid maakt tussen structurele en incidentele uitgaven en is akkoord om incidentele uitgaven te dekken uit de algemene reserve
- Vraagt om ten aanzien van de reserves inzichtelijk te maken welke financiële ruimte het recreatieschap ziet voor de uitvoering van het uitvoeringsprogramma. Projecten waar al een besluit voor uitvoering voor is genomen krijgen een bestemmingsreserve, maar is het ook mogelijk om financieel te sturen op de realisatie van het uitvoeringsprogramma?
Vraagt om ten aanzien van de reserves inzichtelijk te maken welke financiële ruimte het recreatieschap ziet voor de uitvoering van het uitvoeringsprogramma. Projecten waar al een besluit voor uitvoering voor is genomen krijgen een bestemmingsreserve, maar is het ook mogelijk om financieel te sturen op de realisatie van het uitvoeringsprogramma?
- Verzoekt het recreatieschap om schadebeperkend op te treden en het financiële risico van de toepassing van Duomix onder de fietspaden in het Purmerbos te beschrijven, te waarderen, op te nemen in de risico-inventarisatie en zo nodig het weerstandsvermogen te verhogen.
Verzoekt het recreatieschap om schadebeperkend op te treden en het financiële risico van de toepassing van Duomix onder de fietspaden in het Purmerbos te beschrijven, te waarderen, op te nemen in de risico-inventarisatie en zo nodig het weerstandsvermogen te verhogen.
De gemeenteraad heeft daarbij de volgende amendementen aangenomen:
- 25A41 Staalslakken zijn een risico
25A41 Staalslakken zijn een risico
::
- 25A43 Ganzenjacht Twiske-Waterland
Antwoordbrief Zienswijze financiële stukken gemeente Zaanstad
Gemeente Zaanstad ontving van het Recreatieschap Twiske Waterland een antwoordbrief naar aanleiding van de ingediende zienswijze. Het schap waardeert de input vanuit de gemeente Zaanstad en is verheugd dat de gemeente een positieve zienswijze afgeeft. Zij heeft begrip voor de financiële opgave en werkt aan bezuinigingsscenario’s. Ook refereert het schap aan de uitgebreide presentatie die zij gaf op 21 mei 2025 aan raadsleden van Zaanstreek-Waterland.Om reserves inzichtelijke te maken is opdracht gegeven aan RNH om het vormen van de reserves voor te bereiden. Dit is inmiddels succesvol afgerond en heeft geleid tot het vormen van de bestemmingsreserve Twiske Poort en de bestemmingsreserve voor de renovatie van de toiletgebouwen.
Het recreatieschap heeft begrip voor de zorg over het gebruik van Duomix. Het schap heeft opdracht gegeven om bodemonderzoek uit te laten voeren naar de effecten van het gebruikte materiaal. De uitkomst van dit onderzoek nog niet bekend. De mogelijke risico’s van de toepassing van Duomix zijn onderdeel bij de risico-inventarisatie die ten grondslag ligt aan het financiële weerstandsvermogen van het recreatieschap.
Het recreatieschap geeft aan dat zij onderzoek heeft laten doen naar de technische haalbaarheid van alternatieve methoden van ganzenbeheer. Dit bleek voor Het Twiske technisch niet mogelijk.Risico’s en beheersmaatregelen
De belangrijke risico’s voor Twiske-Waterland zijn:- Overmacht: optreden extreem weer, brand, (vogel)ziekte en plagen flora en fauna, slechte kwaliteit zwemwater door warm weer en (drugs)dumpingen;
Overmacht: optreden extreem weer, brand, (vogel)ziekte en plagen flora en fauna, slechte kwaliteit zwemwater door warm weer en (drugs)dumpingen;
- Te weinig evenementen die geld genereren, zowel door wijzigingen bij Landsmeer als het evenementenbeleid van het recreatieschap Twiske-Waterland zelf;
Te weinig evenementen die geld genereren, zowel door wijzigingen bij Landsmeer als het evenementenbeleid van het recreatieschap Twiske-Waterland zelf;
- Problemen bij invulling / bemensing gekwalificeerd personeel.
Problemen bij invulling / bemensing gekwalificeerd personeel.
Beheersmaatregelen:
- Per risico wordt de kans vermenigvuldigd met de potentiële omvang in euro’s. De omvang van de algemene reserve (weerstandscapaciteit) is per 31-12-2024 € 2.786.155 en ligt ruim boven het niveau van het benodigde weerstandsvermogen (€ 970.000).
Per risico wordt de kans vermenigvuldigd met de potentiële omvang in euro’s. De omvang van de algemene reserve (weerstandscapaciteit) is per 31-12-2024 € 2.786.155 en ligt ruim boven het niveau van het benodigde weerstandsvermogen (€ 970.000).
(Bedragen x € 1.000)
Participatiebedrijf Zaanstad Purmerend (Werkom)
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - bedrijfsvoeringsorganisatie
Oprichtings-/publicatiedatum:
01-01-2018
Vestigingsplaats:
Purmerend
Toezichtsregime:
hoog
Openbaar belang
De gemeenschappelijke regeling is getroffen voor het doeltreffend en doelmatig uitvoeren of doen uitvoeren van de taken van de colleges voortkomend uit of samenhangend met de Participatiewet en de Wet sociale werkvoorziening.
Bestuurlijk belang
Per 1 januari 2018 hebben de gemeenten Purmerend en Zaanstad samen het Participatiebedrijf opgericht om effectiever te zijn in de uitvoering van de Wet Sociale Werkvoorziening en de Participatiewet. Namens Zaanstad heeft wethouder Onclin zitting in het bestuur en wethouder Groothuismink is waarnemer.
Er is sprake van duale aansturing waarbij de wethouder financiën invulling geeft aan de eigenaarsrol en het inhoudelijk opdrachtgeverschap is belegd bij de beleidsportefeuillehouder.Stemverhouding:
50%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
- Het Rijk herziet de Participatiewet op een aantal onderdelen. Het doel is meer ruimte te bieden voor een mensgerichte aanpak, zowel ten aanzien van inkomen als participatie. De wijzigingen beogen de regels en ondersteuning van de Participatiewet beter te laten aansluiten op de mogelijkheden en omstandigheden van de mensen voor wie ze bedoeld zijn. Werkom is hiervan op de hoogte.
Het Rijk herziet de Participatiewet op een aantal onderdelen. Het doel is meer ruimte te bieden voor een mensgerichte aanpak, zowel ten aanzien van inkomen als participatie. De wijzigingen beogen de regels en ondersteuning van de Participatiewet beter te laten aansluiten op de mogelijkheden en omstandigheden van de mensen voor wie ze bedoeld zijn. Werkom is hiervan op de hoogte.
- Er wordt landelijk gewerkt aan een nieuwe inrichting van de arbeidsmarktinfrastructuur, waarbij gemeenten, UWV en andere partijen intensiever moeten samenwerken. De arbeidsmarktregio heeft per 1 januari 2026 een Regionaal Werkcentrum operationeel waar inwoners terecht kunnen met al hun ondersteuningsvragen op het gebied van werken en leren. Werkom participeert actief en vervult de gidsrol voor Zaanstad en Purmerend in dit werkcentrum.
Er wordt landelijk gewerkt aan een nieuwe inrichting van de arbeidsmarktinfrastructuur, waarbij gemeenten, UWV en andere partijen intensiever moeten samenwerken. De arbeidsmarktregio heeft per 1 januari 2026 een Regionaal Werkcentrum operationeel waar inwoners terecht kunnen met al hun ondersteuningsvragen op het gebied van werken en leren. Werkom participeert actief en vervult de gidsrol voor Zaanstad en Purmerend in dit werkcentrum.
- Werkom heeft een belangrijke rol in de opgave om zoveel mogelijk mensen naar werk te begeleiden. Door de invoering van de Participatiewet moet Werkom haar activiteiten steeds meer richten op het begeleiden naar werk bij reguliere werkgevers, terwijl ze ook (beschutte) werkgelegenheid blijft bieden aan mensen die beperkte/geen kansen hebben bij reguliere werkgevers. Het kabinet stelt vanaf 2025, voor 10 jaar, extra middelen ter beschikking voor een toekomstbestendige infrastructuur van de Werk Ontwikkel Bedrijven. Er is in 2025 samen met Purmerend en Werkom gestart met het opstellen van een voorstel voor de besteding van deze structurele middelen per 2025 tot 2035. De raad wordt in de eerste helft van 2026 hierover geïnformeerd.
Werkom heeft een belangrijke rol in de opgave om zoveel mogelijk mensen naar werk te begeleiden. Door de invoering van de Participatiewet moet Werkom haar activiteiten steeds meer richten op het begeleiden naar werk bij reguliere werkgevers, terwijl ze ook (beschutte) werkgelegenheid blijft bieden aan mensen die beperkte/geen kansen hebben bij reguliere werkgevers. Het kabinet stelt vanaf 2025, voor 10 jaar, extra middelen ter beschikking voor een toekomstbestendige infrastructuur van de Werk Ontwikkel Bedrijven. Er is in 2025 samen met Purmerend en Werkom gestart met het opstellen van een voorstel voor de besteding van deze structurele middelen per 2025 tot 2035. De raad wordt in de eerste helft van 2026 hierover geïnformeerd.
- Het programma “Meedoen naar Vermogen” is in doorontwikkeling. Dit betreft een procesverbetering: sinds september 2025 voert Werkom in een pilot het startgesprek met een inwoner die een bijstandsuitkering heeft aangevraagd, en bepaalt hierbij ook diens afstand tot de arbeidsmarkt.
Het programma “Meedoen naar Vermogen” is in doorontwikkeling. Dit betreft een procesverbetering: sinds september 2025 voert Werkom in een pilot het startgesprek met een inwoner die een bijstandsuitkering heeft aangevraagd, en bepaalt hierbij ook diens afstand tot de arbeidsmarkt.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel is hoog. Het maatschappelijk belang is groot, het gaat om kwetsbare mensen. De financiële bijdrage van de gemeente is aanzienlijk.Risico analyse
Governance
De governance van Werkom is duaal. We sturen als eigenaar van het bedrijf, maar ook als opdrachtgever van het bedrijf. Om die rollen duidelijk te scheiden is de eigenaarsrol belegd bij de wethouder financiën en de opdrachtgeversrol bij de vakwethouder Werk en inkomen. Dat heeft tot gevolg dat de risicobeheersing ook duaal is en dat verschillende aspecten van risico en beheersing onder de verantwoording van verschillende rollen valt. De rollen kunnen niet los van elkaar opereren. Het gaat om het samenspel van de rollen. De meerjarige kaders vanuit de eigenaarsrol werken door in gewijzigde dienstverleningsovereenkomsten in de opdrachtgeversrol. Signalen vanuit de voortgangsgesprekken worden meegenomen in de eigenaarsrol. Dit samenspel wordt ambtelijk en bestuurlijk georganiseerd door een overlegstructuur.- Eigenaarsrol
Eigenaarsrol
Vanuit de eigenaarsrol wordt gestuurd op een meerjarig sluitende begroting. In juni 2025 is de zienswijze op de begroting 2026 in het Zaanstad Beraad behandeld. Hieruit blijkt dat de begroting 2026 sluitend is met een verhoging van de gemeentelijke bijdrage als gevolg van groei van het aantal beschut werkplekken en van job coaching. Werkom werkt vanuit een strategische agenda aan financiële resultaatverbeteringen en verbetering van de dienstverlening.
- Opdrachtgeversrol
Opdrachtgeversrol
De opdrachtgeversrol wordt gestuurd vanuit de nadere dienstverleningsovereenkomst voor de Participatiewet-taken.
In de periodieke voortgangsgesprekken over de Participatiewet-taken wordt met Werkom gesproken over instroom, uitstroom, doorlooptijden, klanttevredenheid, kwaliteit van dienstverlening, werkgeversbenadering en de mogelijkheden voor bijsturing. De maatschappelijke opgave vraagt van Werkom om blijvend de dienstverlening aan te sluiten bij de mensen en de werkgevers die zij beide ondersteunen.Overige
Gemeente Zaanstad is daarnaast ook klant van Werkom. Als klant neemt Zaanstad diensten af voor onder meer groenonderhoud, post & print en het reinigen van de herbruikbare bekers en het onderhoud van de koffieautomaten op diverse locaties.Financiële positie
Jaarrekening 2024
Het financiële resultaat van Werkom over 2024 was beter dan begroot. Dit is mede het gevolg van een hogere netto toegevoegde waarde en lagere kosten door met name minder Zaanse kandidaten in begeleiding. Door toepassing van de koepelvrijstelling heeft dit geleid tot een lagere extra bijdrage van gemeenten (€ 0,7 mln.). Door de afrekening van de werkelijke kosten per gemeente, leidt dit gunstigere resultaat voor Zaanstad tot een terugbetaling (€ 1,0 mln.) en voor Purmerend tot een aanvullende bijdrage (€ 0,3 mln.).Rechtmatigheidsverantwoording
Werkom heeft in de financiële verordening afspraken vastgelegd over de rechtmatigheidsverantwoording. € 0,9 mln. van de verantwoorde baten en lasten is niet in lijn met de vastgestelde kaders. Hiervan is € 0,6 mln. van deze afwijkingen toch acceptabel omdat ze passen binnen vooraf vastgesteld beleid. Resteert € 0,3 mln. aan afwijkingen die als onrechtmatig worden beschouwd, omdat ze niet in overeenstemming zijn met aanbestedingsregels.Begroting 2026
De raad heeft op 24 juni 2025 een positieve zienswijze gegeven op de primaire begroting voor 2026 en de gewijzigde begroting 2025. Vanwege de financiële uitdagingen waar de gemeente voor staat (ravijnjaar) heeft de raad Werkom daarbij opdracht gegeven om in de begroting 2026 alsnog een korting van 2% te verwerken op de gemeentelijke bijdrage met uitzondering van het WSW-budget. Werkom heeft in zijn reactie op het zienswijzebesluit laten weten aan deze oproep gehoor te geven.De begroting 2026 is sluitend met een verhoging van de gemeentelijke bijdrage als gevolg van groei van het aantal beschut werkplekken en van job coaching. Daarnaast zijn met Werkom afspraken gemaakt over incidentele inzet die een bijdrage levert aan structurele versterking van de infrastructuur. Deze incidentele inzet gaat vooraf aan de structurele aanpak die start in 2026.
Risico's en beheersmaatregelen
Risico's
In de Werkom-begroting zijn de volgende risico’s benoemd in de risicoparagraaf:- Afnemende verdiencapaciteit als gevolg van een afnemende WSW-populatie. Er is wel instroom medewerkers Beschut Werk, maar de loonwaarde bepaling ligt hier lager.
Afnemende verdiencapaciteit als gevolg van een afnemende WSW-populatie. Er is wel instroom medewerkers Beschut Werk, maar de loonwaarde bepaling ligt hier lager.
- Onvoldoende financiering van het rijk voor de uitvoering van de Participatiewet in combinatie met de autonome groei van het aantal arbeidsplaatsen voor medewerkers Beschut Werk en het ‘ravijnjaar’ in 2026.
Onvoldoende financiering van het rijk voor de uitvoering van de Participatiewet in combinatie met de autonome groei van het aantal arbeidsplaatsen voor medewerkers Beschut Werk en het ‘ravijnjaar’ in 2026.
- Ondanks alle inspanningen van Werkom gericht op privacy en informatiebeveiliging, blijft het risico bestaan op een hack of andere activiteiten van cybercriminelen.
Ondanks alle inspanningen van Werkom gericht op privacy en informatiebeveiliging, blijft het risico bestaan op een hack of andere activiteiten van cybercriminelen.
Beheersmaatregelen
- Werkom werkt aan het opvangen van de krimp van medewerkers met een SW-indicatie binnen de leerwerkbedrijven en acquisitie van opdrachten die passen bij de doelgroep.
Werkom werkt aan het opvangen van de krimp van medewerkers met een SW-indicatie binnen de leerwerkbedrijven en acquisitie van opdrachten die passen bij de doelgroep.
- In de Werkom begroting wordt rekening gehouden met de verwachte groei van het aantal beschut werk-indicaties.
In de Werkom begroting wordt rekening gehouden met de verwachte groei van het aantal beschut werk-indicaties.
- Werkom werkt aan goede meerjarige afspraken en stabiele relaties met afnemers.
Werkom werkt aan goede meerjarige afspraken en stabiele relaties met afnemers.
- Werkom heeft een chief information security officer (CISO) voor de informatiebeveiliging en een externe functionaris gegevensbescherming (FG), die jaarlijks rapporteren over risico’s en ondernomen of te ondernemen verbeteringen.
Werkom heeft een chief information security officer (CISO) voor de informatiebeveiliging en een externe functionaris gegevensbescherming (FG), die jaarlijks rapporteren over risico’s en ondernomen of te ondernemen verbeteringen.
- Bij financiële krapte bestaat het risico dat niet voldoende personeel wordt aangesteld (om tekorten zoveel mogelijk te verkleinen). Dit legt een ongewenste druk op het bureau bij de uitvoering van de wettelijke taak.
Recreatieschap Twiske-Waterland
(Bedragen x € 1.000)
Gezamenlijke ombudsman metropool Amsterdam
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - gemeenschappelijk orgaan
Oprichtings-/publicatiedatum:
7 februari 2017
Vestigingsplaats:
Amsterdam
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Deze regeling is aangegaan om op een effectieve en efficiënte wijze vorm en inhoud te geven aan de door de Gemeentewet aan de raad gegeven mogelijkheid om voor de behandeling van verzoekschriften een gezamenlijke ombudsman in te stellen. Het betreft een gemeenschappelijk orgaan.
Bestuurlijk belang
Op grond van artikel 13 van de GROMA stelt de Ombudsman zelf jaarlijks de begroting voor het volgende kalenderjaar vast. De Ombudsman maakt werkafspraken met de deelnemers over de toezending van de conceptbegroting en het al of niet kunnen uitbrengen van zienswijzen.
De ombudsman stelt conform artikel 15 van de Gemeenschappelijke Regeling Ombudsman Metropool Amsterdam (GROMA) zijn jaarrekening vast na controle door de Auditdienst ACAM. Aan de gemeenteraad van Amsterdam wordt gevraagd positief te adviseren over de jaarrekening. De ombudsman voert ten minste jaarlijks overleg met een vertegenwoordiging van de raden.Stemverhouding:
nvt
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
In 2025 heeft de ombudsman een bezoek gebracht aan gemeente Waterland. Ook heeft de ombudsman de jaarbeschouwing besproken met de gemeenteraad van Diemen en de gemeenteraad van Almere.Financiële positie
Jaarrekening 2024
Het resultaat, na effect bestemmingsreserves, over 2024 bedraagt € 57.732. Dit resultaat is toegevoegd aan de bestemmingsreserve website. Als gevolg van de nieuwe regelgeving omtrent de toegankelijkheidseisen (WCAG) en Wet open overheid (Woo) ontstaat de noodzaak om dit in 2025 te doen.
De jaarrekening van de ombudsman is conform de gemeenschappelijke regeling gecontroleerd door de auditdienst van de gemeente Amsterdam (ACAM).Begroting 2026
De bijdragen werden jaarlijks nominaal geïndexeerd conform het percentage voor personele lasten uit de begrotingscirculaire van de Gemeente Amsterdam. In 2025 is de wijze van indexeren gewijzigd omdat er geen begrotingscirculaire van de gemeente Amsterdam meer bestaat. Vanaf 2025 hangt de indexatie daarom samen met de loonontwikkeling op basis van de cao-gemeente. Voor 2026 is dit vastgesteld op 1,67% conform de CPB-raming van mei 2025.
De Ombudsman heeft de begroting 2026 vastgesteld op een lastentotaal van € 3.188.198. Het lastentotaal van de begroting 2025 na eerste wijziging is vastgesteld op € 3.207.250.
Sinds 2014 voorziet de GROMA in de mogelijkheid een positief resultaat toe te voegen aan de algemene reserve om een buffer op te bouwen van 10% van de totale bijdragen van alle deelnemer. Indien er sprake is van een overschrijding van de begroting dient deze reserve als eerste aangesproken te worden. De verwachting is dat zowel 2025 als in 2026 de algemene reserve niet aangesproken hoeft te worden omdat inkomsten en uitgaven in balans zijn.In de gemeenschappelijke regeling is de jaarlijkse bijdrage van de deelnemende gemeenten vastgesteld. Voor 2026 zijn alle bijdragen geïndexeerd tegen 1,67%.
De bijdragen werden jaarlijks nominaal geïndexeerd conform het percentage voor personele lasten uit de begrotingscirculaire van de gemeente Amsterdam. Dit percentage was ten tijde van het schrijven van de begroting voor 2025 berekend op 3,8%. In 2025 is de wijze van indexeren gewijzigd omdat er geen begrotingscirculaire van de gemeente Amsterdam meer bestaat. Vanaf 2025 hangt de indexatie daarom samen met de loonontwikkeling op basis van de cao-gemeente. Voor 2025 is dit vastgesteld op 3,9%. De toegepaste indexatie vindt plaats vanaf 1 januari van het desbetreffende jaar.
Zienswijze
Op grond van artikel 13 van de GROMA stelt de Ombudsman zelf jaarlijks de begroting voor het volgende kalenderjaar vast. De Ombudsman maakt werkafspraken met de deelnemers over de toezending van de conceptbegroting en het al of niet kunnen uitbrengen van zienswijzen. Nu de bijdragen van de overige deelnemers (niet zijnde gemeente Amsterdam) vaststaan dient de (wettelijk verplichte) mogelijkheid tot het uitbrengen van een zienswijze door een deelnemer geen zinvol doel. Het versturen van conceptbegrotingen en het verplicht in de gelegenheid stellen van een deelnemer om een zienswijze uit te brengen is daarnaast een administratief zware procedure bij een gemeenschappelijke regeling met een groot aantal deelnemers. De ombudsman maakt daarom onderlinge afspraken met de deelnemers hoe hier praktisch beter mee omgegaan kan worden.Risico's en beheersmaatregelen
De financiële risico’s voor de ombudsman zijn beperkt.- Bij financiële krapte bestaat het risico dat niet voldoende personeel wordt aangesteld (om tekorten zoveel mogelijk te verkleinen). Dit legt een ongewenste druk op het bureau bij de uitvoering van de wettelijke taak.
Bij financiële krapte bestaat het risico dat niet voldoende personeel wordt aangesteld (om tekorten zoveel mogelijk te verkleinen). Dit legt een ongewenste druk op het bureau bij de uitvoering van de wettelijke taak.
- Langdurige ziekte van personeel is een risico voor een kleine organisatie als de ombudsman. Om dat risico af te dekken is de afspraak gemaakt dat de kosten voor personeel dat langdurig ziek is, niet meer volledig (maximaal voor de duur van 6 maanden) ten laste komen van het budget van de ombudsman. De daarna beschikbaar komende middelen kan de ombudsman dan inzetten voor vervangende personele capaciteit.
Langdurige ziekte van personeel is een risico voor een kleine organisatie als de ombudsman. Om dat risico af te dekken is de afspraak gemaakt dat de kosten voor personeel dat langdurig ziek is, niet meer volledig (maximaal voor de duur van 6 maanden) ten laste komen van het budget van de ombudsman. De daarna beschikbaar komende middelen kan de ombudsman dan inzetten voor vervangende personele capaciteit.
- Wat betreft de inkomsten bestaat er enig risico wat betreft de bijdragen van de overige deelnemende gemeenten. Die inkomsten maken echter een relatief klein gedeelte uit van de totale inkomsten. Bij uittreding van een van de overige deelnemende gemeenten is in de Gemeenschappelijke Regeling bepaald dat dit ruim van tevoren meegedeeld moet worden en dat de financiële gevolgen van de uittreding voor rekening van de uittredende gemeente zijn.
Wat betreft de inkomsten bestaat er enig risico wat betreft de bijdragen van de overige deelnemende gemeenten. Die inkomsten maken echter een relatief klein gedeelte uit van de totale inkomsten. Bij uittreding van een van de overige deelnemende gemeenten is in de Gemeenschappelijke Regeling bepaald dat dit ruim van tevoren meegedeeld moet worden en dat de financiële gevolgen van de uittreding voor rekening van de uittredende gemeente zijn.
(Bedragen x € 1.000)
Regionale samenwerking decentralisaties sociaal domein
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - regeling zonder meer
Oprichtings-/publicatiedatum:
21 januari 2016
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Gezamenlijke inkoop en beleidsvoorbereiding en -uitvoering.
Bestuurlijk belang
Deze lichte vorm van publieke samenwerking kent geen bestuur.
Stemverhouding:
nvt
Actualiteiten en risico's
Zowel de Regeling zonder Meer (RzM) en daarbij behorende Dienstverleningsovereenkomsten (DVO) Jeugd en Wmo liepen af op 31 december 2024 af. De regiogemeenten moesten daarom opnieuw een besluit nemen over de voortzetting van de gemeenschappelijke regeling, de dienstverleningsovereenkomsten en de daarbij horende mandaten, volmachten en machtigingen. De Regeling zonder Meer (RzM) is verlengd tot maximaal 1 januari 2029.
De Eerste Kamer heeft in oktober 2025 ingestemd met het wetsvoorstel Verbetering beschikbaarheid jeugdzorg. Daarmee is de wet aangenomen. De wet moet ervoor zorgen dat (hoog)specialistische jeugdzorg beter beschikbaar komt voor kinderen en gezinnen die deze zorg nodig hebben.
De nieuwe wet verplicht gemeenten om regionaal samen te werken bij de inkoop van (hoog)specialistische jeugdzorg. Ook wordt vastgelegd welke vormen van zorg minimaal gezamenlijk moeten worden ingekocht. Dat zorgt voor een betere spreiding en beschikbaarheid van deze specialistische hulp in heel Nederland.
In 2025 zette gemeente Zaanstad stappen samen met andere gemeenten om (in de toekomst) aan de nieuwe wet te voldoen. In 2026 wordt de gemeenteraad geïnformeerd over de voortgang hiervan in een raadsinformatiebrief.(Bedragen x € 1.000)
Recreatieschap Twiske-Waterland
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - openbaar lichaam
Oprichtings-/publicatiedatum:
4-4-2013
Vestigingsplaats:
Zaanstad
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Het bevorderen van een evenwichtige ontwikkeling in de openluchtrecreatie - in samenhang met de vorenstaande Gemeenschappelijke Regelingen - tot stand brengen en bewaren van een evenwichtig natuurlijk milieu, het tot stand brengen en duurzaam in stand houden van het specifieke en gedifferentieerde karakter van het landschap door bescherming, ontwikkeling en consolidatie van de waarden die het in zich draagt.
Bestuurlijk belang
Wethouder Slegers is lid van het AB, plaatsvervanging door wethouder Onclin. Wethouder Slegers is ook lid van het DB
Stemverhouding:
12,5%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Belangrijkste punten in 2025 voor het recreatieschap waren:- De groei van de bevolking in de metropoolregio Amsterdam (MRA) en daarmee de toename van de recreatiebehoefte in de regio. Hierbij ligt de nadruk op biodiversiteit, spreiding van recreanten en een breder recreatief aanbod.
De groei van de bevolking in de metropoolregio Amsterdam (MRA) en daarmee de toename van de recreatiebehoefte in de regio. Hierbij ligt de nadruk op biodiversiteit, spreiding van recreanten en een breder recreatief aanbod.
- Vanwege het ravijnjaar 2026 is ook een bezuinigingsopgave naar het recreatieschap uitgesproken. Gemeenten verwachten een kleinere uitkering uit het gemeentefonds, waardoor er financiële krapte zal ontstaan bij de gemeenten. Voor het recreatieschap levert dit de opgave op om kritisch te kijken naar haar uitgaven en naar haar inspanningen in relatie tot de doelstellingen.
Vanwege het ravijnjaar 2026 is ook een bezuinigingsopgave naar het recreatieschap uitgesproken. Gemeenten verwachten een kleinere uitkering uit het gemeentefonds, waardoor er financiële krapte zal ontstaan bij de gemeenten. Voor het recreatieschap levert dit de opgave op om kritisch te kijken naar haar uitgaven en naar haar inspanningen in relatie tot de doelstellingen.
- Natuurwaarden die onder druk staan door onder meer de stikstofdepositie en afname van de biodiversiteit;
Natuurwaarden die onder druk staan door onder meer de stikstofdepositie en afname van de biodiversiteit;
- Het beter verbinden van groen met de stad.
Het beter verbinden van groen met de stad.
- Door klimaatverandering krijgt Nederland steeds vaker te maken met extremer weer; van droge of zeer natte perioden tot extremer wordende stormen, het recreatieschap moet voorbereid zijn door te adapteren aan het extremere klimaat;
Door klimaatverandering krijgt Nederland steeds vaker te maken met extremer weer; van droge of zeer natte perioden tot extremer wordende stormen, het recreatieschap moet voorbereid zijn door te adapteren aan het extremere klimaat;
- Samenwerking van de recreatieschappen met Staatsbosbeheer (SBB), Landschap Noord-Holland, Natuurmonumenten en lokale agrarische- en natuurverenigingen;
Samenwerking van de recreatieschappen met Staatsbosbeheer (SBB), Landschap Noord-Holland, Natuurmonumenten en lokale agrarische- en natuurverenigingen;
- Het rapport van het recreatief Grid wat in opdracht van het algemeen bestuur is opgesteld, wordt door participanten gebruikt bij de totstandkoming van de recreatieve en toeristische visies;
Het rapport van het recreatief Grid wat in opdracht van het algemeen bestuur is opgesteld, wordt door participanten gebruikt bij de totstandkoming van de recreatieve en toeristische visies;
- In 2025 is er begonnen met het doorlopen van een zorgvuldig proces voor de werving van een nieuw evenement voor het evenemententerrein Hogelkamp.
In 2025 is er begonnen met het doorlopen van een zorgvuldig proces voor de werving van een nieuw evenement voor het evenemententerrein Hogelkamp.
- Vanuit de regiodeal ZaanIJ groen en meedoen is geld beschikbaar gekomen voor een drietal achterstandswijken in Zaanstad en Amsterdam om een programma te ontwikkelen om meer in het groen te recreëren.
Vanuit de regiodeal ZaanIJ groen en meedoen is geld beschikbaar gekomen voor een drietal achterstandswijken in Zaanstad en Amsterdam om een programma te ontwikkelen om meer in het groen te recreëren.
- In 2025 is gestart met de herontwikkeling van het dynamische ontvangstgebied Twiske-poort met aandacht voor klimaatadaptatie en natuurinclusieve recreatie.
In 2025 is gestart met de herontwikkeling van het dynamische ontvangstgebied Twiske-poort met aandacht voor klimaatadaptatie en natuurinclusieve recreatie.
- In 2025 zijn de gemeente Zaanstad en Recreatie Noord-Holland in gesprek gegaan over het overnemen van het beheer van de Jagersplas.
In 2025 zijn de gemeente Zaanstad en Recreatie Noord-Holland in gesprek gegaan over het overnemen van het beheer van de Jagersplas.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel van deelname aan de gemeenschappelijke regeling is gemiddeld. Het berekende weerstandsvermogen is voldoende. Zaanstad heeft voor onderdeel Twiske 16,7% van de stemmen, voor onderdeel Waterland 8,3% van de stemmen.Financiële positie
Jaarrekening 2024
De jaarrekening 2024 sluit met een positief resultaat van € 213.371. Dit resultaat komt ten gunste van de algemene reserve. Het positieve resultaat komt door lagere kosten voor incidentele projecten, hogere rente inkomsten en parkeerinkomsten.Rechtmatigheidsverantwoording
In de jaarrekening is de rechtmatigheidsverantwoording van het dagelijks bestuur opgenomen. Zoals daar weergegeven is het dagelijks bestuur van mening dat de verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de vastgestelde materialiteitsgrens van 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves volgens de begroting na wijziging (voor 2024 een bedrag van € 148.237).Begroting 2026
- In 2025 is er begonnen met het doorlopen van een zorgvuldig proces voor de werving van een nieuw evenement voor het evenemententerrein Hogelkamp. In samenspraak met de gemeente Landsmeer wordt hier gewerkt aan een passende invulling waarbij in 2026 een mooi nieuw evenement zal plaatsvinden;
In 2025 is er begonnen met het doorlopen van een zorgvuldig proces voor de werving van een nieuw evenement voor het evenemententerrein Hogelkamp. In samenspraak met de gemeente Landsmeer wordt hier gewerkt aan een passende invulling waarbij in 2026 een mooi nieuw evenement zal plaatsvinden;
- In 2025 is gestart met de herontwikkeling van het dynamische ontvangstgebied Twiske-poort;
In 2025 is gestart met de herontwikkeling van het dynamische ontvangstgebied Twiske-poort;
- Vanuit de regiodeal ZaanIJ groen en meedoen is geld beschikbaar gekomen voor een drietal achterstandswijken in Zaanstad en Amsterdam om een programma te ontwikkelen om meer in het groen te recreëren. Dit betekent ook dat voor het recreatieschap gekeken zal moeten worden naar mogelijkheden om de bereikbaarheid voor de doelgroep te verbeteren.
Vanuit de regiodeal ZaanIJ groen en meedoen is geld beschikbaar gekomen voor een drietal achterstandswijken in Zaanstad en Amsterdam om een programma te ontwikkelen om meer in het groen te recreëren. Dit betekent ook dat voor het recreatieschap gekeken zal moeten worden naar mogelijkheden om de bereikbaarheid voor de doelgroep te verbeteren.
Zienswijze
De gemeenteraad gaf in mei een positieve zienswijze op de jaarrekening en begroting met de volgende aandachtspunten:- De raad is verheugd dat het onderzoek naar het overnemen van het recreatiegebied Jagersveld/Jagersplas wordt opgepakt;
De raad is verheugd dat het onderzoek naar het overnemen van het recreatiegebied Jagersveld/Jagersplas wordt opgepakt;
- Dringt erop aan om met scenario’s te komen om de gevolgen van korting van de rijksbijdrage aan de gemeenten in 2026 op te vangen. Zaanstad verkent de mogelijkheden om de tegenvallers op te vangen; alle gemeenschappelijke regelingen maken onderdeel uit van die verkenningen met een generieke bezuiniging van 5%;
Dringt erop aan om met scenario’s te komen om de gevolgen van korting van de rijksbijdrage aan de gemeenten in 2026 op te vangen. Zaanstad verkent de mogelijkheden om de tegenvallers op te vangen; alle gemeenschappelijke regelingen maken onderdeel uit van die verkenningen met een generieke bezuiniging van 5%;
- Constateert met tevredenheid dat u in de stukken onderscheid maakt tussen structurele en incidentele uitgaven en is akkoord om incidentele uitgaven te dekken uit de algemene reserve
Constateert met tevredenheid dat u in de stukken onderscheid maakt tussen structurele en incidentele uitgaven en is akkoord om incidentele uitgaven te dekken uit de algemene reserve
- Vraagt om ten aanzien van de reserves inzichtelijk te maken welke financiële ruimte het recreatieschap ziet voor de uitvoering van het uitvoeringsprogramma. Projecten waar al een besluit voor uitvoering voor is genomen krijgen een bestemmingsreserve, maar is het ook mogelijk om financieel te sturen op de realisatie van het uitvoeringsprogramma?
Vraagt om ten aanzien van de reserves inzichtelijk te maken welke financiële ruimte het recreatieschap ziet voor de uitvoering van het uitvoeringsprogramma. Projecten waar al een besluit voor uitvoering voor is genomen krijgen een bestemmingsreserve, maar is het ook mogelijk om financieel te sturen op de realisatie van het uitvoeringsprogramma?
- Verzoekt het recreatieschap om schadebeperkend op te treden en het financiële risico van de toepassing van Duomix onder de fietspaden in het Purmerbos te beschrijven, te waarderen, op te nemen in de risico-inventarisatie en zo nodig het weerstandsvermogen te verhogen.
Verzoekt het recreatieschap om schadebeperkend op te treden en het financiële risico van de toepassing van Duomix onder de fietspaden in het Purmerbos te beschrijven, te waarderen, op te nemen in de risico-inventarisatie en zo nodig het weerstandsvermogen te verhogen.
De gemeenteraad heeft daarbij de volgende amendementen aangenomen:
- 25A41 Staalslakken zijn een risico
25A41 Staalslakken zijn een risico
::
- 25A43 Ganzenjacht Twiske-Waterland
Antwoordbrief Zienswijze financiële stukken gemeente Zaanstad
Gemeente Zaanstad ontving van het Recreatieschap Twiske Waterland een antwoordbrief naar aanleiding van de ingediende zienswijze. Het schap waardeert de input vanuit de gemeente Zaanstad en is verheugd dat de gemeente een positieve zienswijze afgeeft. Zij heeft begrip voor de financiële opgave en werkt aan bezuinigingsscenario’s. Ook refereert het schap aan de uitgebreide presentatie die zij gaf op 21 mei 2025 aan raadsleden van Zaanstreek-Waterland.Om reserves inzichtelijke te maken is opdracht gegeven aan RNH om het vormen van de reserves voor te bereiden. Dit is inmiddels succesvol afgerond en heeft geleid tot het vormen van de bestemmingsreserve Twiske Poort en de bestemmingsreserve voor de renovatie van de toiletgebouwen.
Het recreatieschap heeft begrip voor de zorg over het gebruik van Duomix. Het schap heeft opdracht gegeven om bodemonderzoek uit te laten voeren naar de effecten van het gebruikte materiaal. De uitkomst van dit onderzoek nog niet bekend. De mogelijke risico’s van de toepassing van Duomix zijn onderdeel bij de risico-inventarisatie die ten grondslag ligt aan het financiële weerstandsvermogen van het recreatieschap.
Het recreatieschap geeft aan dat zij onderzoek heeft laten doen naar de technische haalbaarheid van alternatieve methoden van ganzenbeheer. Dit bleek voor Het Twiske technisch niet mogelijk.Risico’s en beheersmaatregelen
De belangrijke risico’s voor Twiske-Waterland zijn:- Overmacht: optreden extreem weer, brand, (vogel)ziekte en plagen flora en fauna, slechte kwaliteit zwemwater door warm weer en (drugs)dumpingen;
Overmacht: optreden extreem weer, brand, (vogel)ziekte en plagen flora en fauna, slechte kwaliteit zwemwater door warm weer en (drugs)dumpingen;
- Te weinig evenementen die geld genereren, zowel door wijzigingen bij Landsmeer als het evenementenbeleid van het recreatieschap Twiske-Waterland zelf;
Te weinig evenementen die geld genereren, zowel door wijzigingen bij Landsmeer als het evenementenbeleid van het recreatieschap Twiske-Waterland zelf;
- Problemen bij invulling / bemensing gekwalificeerd personeel.
Problemen bij invulling / bemensing gekwalificeerd personeel.
Beheersmaatregelen:
- Per risico wordt de kans vermenigvuldigd met de potentiële omvang in euro’s. De omvang van de algemene reserve (weerstandscapaciteit) is per 31-12-2024 € 2.786.155 en ligt ruim boven het niveau van het benodigde weerstandsvermogen (€ 970.000).
Per risico wordt de kans vermenigvuldigd met de potentiële omvang in euro’s. De omvang van de algemene reserve (weerstandscapaciteit) is per 31-12-2024 € 2.786.155 en ligt ruim boven het niveau van het benodigde weerstandsvermogen (€ 970.000).
(Bedragen x € 1.000)
Participatiebedrijf Zaanstad Purmerend (Werkom)
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - bedrijfsvoeringsorganisatie
Oprichtings-/publicatiedatum:
01-01-2018
Vestigingsplaats:
Purmerend
Toezichtsregime:
hoog
Openbaar belang
De gemeenschappelijke regeling is getroffen voor het doeltreffend en doelmatig uitvoeren of doen uitvoeren van de taken van de colleges voortkomend uit of samenhangend met de Participatiewet en de Wet sociale werkvoorziening.
Bestuurlijk belang
Per 1 januari 2018 hebben de gemeenten Purmerend en Zaanstad samen het Participatiebedrijf opgericht om effectiever te zijn in de uitvoering van de Wet Sociale Werkvoorziening en de Participatiewet. Namens Zaanstad heeft wethouder Onclin zitting in het bestuur en wethouder Groothuismink is waarnemer.
Er is sprake van duale aansturing waarbij de wethouder financiën invulling geeft aan de eigenaarsrol en het inhoudelijk opdrachtgeverschap is belegd bij de beleidsportefeuillehouder.Stemverhouding:
50%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
- Het Rijk herziet de Participatiewet op een aantal onderdelen. Het doel is meer ruimte te bieden voor een mensgerichte aanpak, zowel ten aanzien van inkomen als participatie. De wijzigingen beogen de regels en ondersteuning van de Participatiewet beter te laten aansluiten op de mogelijkheden en omstandigheden van de mensen voor wie ze bedoeld zijn. Werkom is hiervan op de hoogte.
Het Rijk herziet de Participatiewet op een aantal onderdelen. Het doel is meer ruimte te bieden voor een mensgerichte aanpak, zowel ten aanzien van inkomen als participatie. De wijzigingen beogen de regels en ondersteuning van de Participatiewet beter te laten aansluiten op de mogelijkheden en omstandigheden van de mensen voor wie ze bedoeld zijn. Werkom is hiervan op de hoogte.
- Er wordt landelijk gewerkt aan een nieuwe inrichting van de arbeidsmarktinfrastructuur, waarbij gemeenten, UWV en andere partijen intensiever moeten samenwerken. De arbeidsmarktregio heeft per 1 januari 2026 een Regionaal Werkcentrum operationeel waar inwoners terecht kunnen met al hun ondersteuningsvragen op het gebied van werken en leren. Werkom participeert actief en vervult de gidsrol voor Zaanstad en Purmerend in dit werkcentrum.
Er wordt landelijk gewerkt aan een nieuwe inrichting van de arbeidsmarktinfrastructuur, waarbij gemeenten, UWV en andere partijen intensiever moeten samenwerken. De arbeidsmarktregio heeft per 1 januari 2026 een Regionaal Werkcentrum operationeel waar inwoners terecht kunnen met al hun ondersteuningsvragen op het gebied van werken en leren. Werkom participeert actief en vervult de gidsrol voor Zaanstad en Purmerend in dit werkcentrum.
- Werkom heeft een belangrijke rol in de opgave om zoveel mogelijk mensen naar werk te begeleiden. Door de invoering van de Participatiewet moet Werkom haar activiteiten steeds meer richten op het begeleiden naar werk bij reguliere werkgevers, terwijl ze ook (beschutte) werkgelegenheid blijft bieden aan mensen die beperkte/geen kansen hebben bij reguliere werkgevers. Het kabinet stelt vanaf 2025, voor 10 jaar, extra middelen ter beschikking voor een toekomstbestendige infrastructuur van de Werk Ontwikkel Bedrijven. Er is in 2025 samen met Purmerend en Werkom gestart met het opstellen van een voorstel voor de besteding van deze structurele middelen per 2025 tot 2035. De raad wordt in de eerste helft van 2026 hierover geïnformeerd.
Werkom heeft een belangrijke rol in de opgave om zoveel mogelijk mensen naar werk te begeleiden. Door de invoering van de Participatiewet moet Werkom haar activiteiten steeds meer richten op het begeleiden naar werk bij reguliere werkgevers, terwijl ze ook (beschutte) werkgelegenheid blijft bieden aan mensen die beperkte/geen kansen hebben bij reguliere werkgevers. Het kabinet stelt vanaf 2025, voor 10 jaar, extra middelen ter beschikking voor een toekomstbestendige infrastructuur van de Werk Ontwikkel Bedrijven. Er is in 2025 samen met Purmerend en Werkom gestart met het opstellen van een voorstel voor de besteding van deze structurele middelen per 2025 tot 2035. De raad wordt in de eerste helft van 2026 hierover geïnformeerd.
- Het programma “Meedoen naar Vermogen” is in doorontwikkeling. Dit betreft een procesverbetering: sinds september 2025 voert Werkom in een pilot het startgesprek met een inwoner die een bijstandsuitkering heeft aangevraagd, en bepaalt hierbij ook diens afstand tot de arbeidsmarkt.
Het programma “Meedoen naar Vermogen” is in doorontwikkeling. Dit betreft een procesverbetering: sinds september 2025 voert Werkom in een pilot het startgesprek met een inwoner die een bijstandsuitkering heeft aangevraagd, en bepaalt hierbij ook diens afstand tot de arbeidsmarkt.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel is hoog. Het maatschappelijk belang is groot, het gaat om kwetsbare mensen. De financiële bijdrage van de gemeente is aanzienlijk.Risico analyse
Governance
De governance van Werkom is duaal. We sturen als eigenaar van het bedrijf, maar ook als opdrachtgever van het bedrijf. Om die rollen duidelijk te scheiden is de eigenaarsrol belegd bij de wethouder financiën en de opdrachtgeversrol bij de vakwethouder Werk en inkomen. Dat heeft tot gevolg dat de risicobeheersing ook duaal is en dat verschillende aspecten van risico en beheersing onder de verantwoording van verschillende rollen valt. De rollen kunnen niet los van elkaar opereren. Het gaat om het samenspel van de rollen. De meerjarige kaders vanuit de eigenaarsrol werken door in gewijzigde dienstverleningsovereenkomsten in de opdrachtgeversrol. Signalen vanuit de voortgangsgesprekken worden meegenomen in de eigenaarsrol. Dit samenspel wordt ambtelijk en bestuurlijk georganiseerd door een overlegstructuur.- Eigenaarsrol
Eigenaarsrol
Vanuit de eigenaarsrol wordt gestuurd op een meerjarig sluitende begroting. In juni 2025 is de zienswijze op de begroting 2026 in het Zaanstad Beraad behandeld. Hieruit blijkt dat de begroting 2026 sluitend is met een verhoging van de gemeentelijke bijdrage als gevolg van groei van het aantal beschut werkplekken en van job coaching. Werkom werkt vanuit een strategische agenda aan financiële resultaatverbeteringen en verbetering van de dienstverlening.
- Opdrachtgeversrol
Opdrachtgeversrol
De opdrachtgeversrol wordt gestuurd vanuit de nadere dienstverleningsovereenkomst voor de Participatiewet-taken.
In de periodieke voortgangsgesprekken over de Participatiewet-taken wordt met Werkom gesproken over instroom, uitstroom, doorlooptijden, klanttevredenheid, kwaliteit van dienstverlening, werkgeversbenadering en de mogelijkheden voor bijsturing. De maatschappelijke opgave vraagt van Werkom om blijvend de dienstverlening aan te sluiten bij de mensen en de werkgevers die zij beide ondersteunen.Overige
Gemeente Zaanstad is daarnaast ook klant van Werkom. Als klant neemt Zaanstad diensten af voor onder meer groenonderhoud, post & print en het reinigen van de herbruikbare bekers en het onderhoud van de koffieautomaten op diverse locaties.Financiële positie
Jaarrekening 2024
Het financiële resultaat van Werkom over 2024 was beter dan begroot. Dit is mede het gevolg van een hogere netto toegevoegde waarde en lagere kosten door met name minder Zaanse kandidaten in begeleiding. Door toepassing van de koepelvrijstelling heeft dit geleid tot een lagere extra bijdrage van gemeenten (€ 0,7 mln.). Door de afrekening van de werkelijke kosten per gemeente, leidt dit gunstigere resultaat voor Zaanstad tot een terugbetaling (€ 1,0 mln.) en voor Purmerend tot een aanvullende bijdrage (€ 0,3 mln.).Rechtmatigheidsverantwoording
Werkom heeft in de financiële verordening afspraken vastgelegd over de rechtmatigheidsverantwoording. € 0,9 mln. van de verantwoorde baten en lasten is niet in lijn met de vastgestelde kaders. Hiervan is € 0,6 mln. van deze afwijkingen toch acceptabel omdat ze passen binnen vooraf vastgesteld beleid. Resteert € 0,3 mln. aan afwijkingen die als onrechtmatig worden beschouwd, omdat ze niet in overeenstemming zijn met aanbestedingsregels.Begroting 2026
De raad heeft op 24 juni 2025 een positieve zienswijze gegeven op de primaire begroting voor 2026 en de gewijzigde begroting 2025. Vanwege de financiële uitdagingen waar de gemeente voor staat (ravijnjaar) heeft de raad Werkom daarbij opdracht gegeven om in de begroting 2026 alsnog een korting van 2% te verwerken op de gemeentelijke bijdrage met uitzondering van het WSW-budget. Werkom heeft in zijn reactie op het zienswijzebesluit laten weten aan deze oproep gehoor te geven.De begroting 2026 is sluitend met een verhoging van de gemeentelijke bijdrage als gevolg van groei van het aantal beschut werkplekken en van job coaching. Daarnaast zijn met Werkom afspraken gemaakt over incidentele inzet die een bijdrage levert aan structurele versterking van de infrastructuur. Deze incidentele inzet gaat vooraf aan de structurele aanpak die start in 2026.
Risico's en beheersmaatregelen
Risico's
In de Werkom-begroting zijn de volgende risico’s benoemd in de risicoparagraaf:- Afnemende verdiencapaciteit als gevolg van een afnemende WSW-populatie. Er is wel instroom medewerkers Beschut Werk, maar de loonwaarde bepaling ligt hier lager.
Afnemende verdiencapaciteit als gevolg van een afnemende WSW-populatie. Er is wel instroom medewerkers Beschut Werk, maar de loonwaarde bepaling ligt hier lager.
- Onvoldoende financiering van het rijk voor de uitvoering van de Participatiewet in combinatie met de autonome groei van het aantal arbeidsplaatsen voor medewerkers Beschut Werk en het ‘ravijnjaar’ in 2026.
Onvoldoende financiering van het rijk voor de uitvoering van de Participatiewet in combinatie met de autonome groei van het aantal arbeidsplaatsen voor medewerkers Beschut Werk en het ‘ravijnjaar’ in 2026.
- Ondanks alle inspanningen van Werkom gericht op privacy en informatiebeveiliging, blijft het risico bestaan op een hack of andere activiteiten van cybercriminelen.
Ondanks alle inspanningen van Werkom gericht op privacy en informatiebeveiliging, blijft het risico bestaan op een hack of andere activiteiten van cybercriminelen.
Beheersmaatregelen
- Werkom werkt aan het opvangen van de krimp van medewerkers met een SW-indicatie binnen de leerwerkbedrijven en acquisitie van opdrachten die passen bij de doelgroep.
Werkom werkt aan het opvangen van de krimp van medewerkers met een SW-indicatie binnen de leerwerkbedrijven en acquisitie van opdrachten die passen bij de doelgroep.
- In de Werkom begroting wordt rekening gehouden met de verwachte groei van het aantal beschut werk-indicaties.
In de Werkom begroting wordt rekening gehouden met de verwachte groei van het aantal beschut werk-indicaties.
- Werkom werkt aan goede meerjarige afspraken en stabiele relaties met afnemers.
Werkom werkt aan goede meerjarige afspraken en stabiele relaties met afnemers.
- Werkom heeft een chief information security officer (CISO) voor de informatiebeveiliging en een externe functionaris gegevensbescherming (FG), die jaarlijks rapporteren over risico’s en ondernomen of te ondernemen verbeteringen.
Werkom heeft een chief information security officer (CISO) voor de informatiebeveiliging en een externe functionaris gegevensbescherming (FG), die jaarlijks rapporteren over risico’s en ondernomen of te ondernemen verbeteringen.
- Bij financiële krapte bestaat het risico dat niet voldoende personeel wordt aangesteld (om tekorten zoveel mogelijk te verkleinen). Dit legt een ongewenste druk op het bureau bij de uitvoering van de wettelijke taak.
Participatiebedrijf Zaanstad Purmerend (Werkom)
(Bedragen x € 1.000)
Gezamenlijke ombudsman metropool Amsterdam
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - gemeenschappelijk orgaan
Oprichtings-/publicatiedatum:
7 februari 2017
Vestigingsplaats:
Amsterdam
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Deze regeling is aangegaan om op een effectieve en efficiënte wijze vorm en inhoud te geven aan de door de Gemeentewet aan de raad gegeven mogelijkheid om voor de behandeling van verzoekschriften een gezamenlijke ombudsman in te stellen. Het betreft een gemeenschappelijk orgaan.
Bestuurlijk belang
Op grond van artikel 13 van de GROMA stelt de Ombudsman zelf jaarlijks de begroting voor het volgende kalenderjaar vast. De Ombudsman maakt werkafspraken met de deelnemers over de toezending van de conceptbegroting en het al of niet kunnen uitbrengen van zienswijzen.
De ombudsman stelt conform artikel 15 van de Gemeenschappelijke Regeling Ombudsman Metropool Amsterdam (GROMA) zijn jaarrekening vast na controle door de Auditdienst ACAM. Aan de gemeenteraad van Amsterdam wordt gevraagd positief te adviseren over de jaarrekening. De ombudsman voert ten minste jaarlijks overleg met een vertegenwoordiging van de raden.Stemverhouding:
nvt
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
In 2025 heeft de ombudsman een bezoek gebracht aan gemeente Waterland. Ook heeft de ombudsman de jaarbeschouwing besproken met de gemeenteraad van Diemen en de gemeenteraad van Almere.Financiële positie
Jaarrekening 2024
Het resultaat, na effect bestemmingsreserves, over 2024 bedraagt € 57.732. Dit resultaat is toegevoegd aan de bestemmingsreserve website. Als gevolg van de nieuwe regelgeving omtrent de toegankelijkheidseisen (WCAG) en Wet open overheid (Woo) ontstaat de noodzaak om dit in 2025 te doen.
De jaarrekening van de ombudsman is conform de gemeenschappelijke regeling gecontroleerd door de auditdienst van de gemeente Amsterdam (ACAM).Begroting 2026
De bijdragen werden jaarlijks nominaal geïndexeerd conform het percentage voor personele lasten uit de begrotingscirculaire van de Gemeente Amsterdam. In 2025 is de wijze van indexeren gewijzigd omdat er geen begrotingscirculaire van de gemeente Amsterdam meer bestaat. Vanaf 2025 hangt de indexatie daarom samen met de loonontwikkeling op basis van de cao-gemeente. Voor 2026 is dit vastgesteld op 1,67% conform de CPB-raming van mei 2025.
De Ombudsman heeft de begroting 2026 vastgesteld op een lastentotaal van € 3.188.198. Het lastentotaal van de begroting 2025 na eerste wijziging is vastgesteld op € 3.207.250.
Sinds 2014 voorziet de GROMA in de mogelijkheid een positief resultaat toe te voegen aan de algemene reserve om een buffer op te bouwen van 10% van de totale bijdragen van alle deelnemer. Indien er sprake is van een overschrijding van de begroting dient deze reserve als eerste aangesproken te worden. De verwachting is dat zowel 2025 als in 2026 de algemene reserve niet aangesproken hoeft te worden omdat inkomsten en uitgaven in balans zijn.In de gemeenschappelijke regeling is de jaarlijkse bijdrage van de deelnemende gemeenten vastgesteld. Voor 2026 zijn alle bijdragen geïndexeerd tegen 1,67%.
De bijdragen werden jaarlijks nominaal geïndexeerd conform het percentage voor personele lasten uit de begrotingscirculaire van de gemeente Amsterdam. Dit percentage was ten tijde van het schrijven van de begroting voor 2025 berekend op 3,8%. In 2025 is de wijze van indexeren gewijzigd omdat er geen begrotingscirculaire van de gemeente Amsterdam meer bestaat. Vanaf 2025 hangt de indexatie daarom samen met de loonontwikkeling op basis van de cao-gemeente. Voor 2025 is dit vastgesteld op 3,9%. De toegepaste indexatie vindt plaats vanaf 1 januari van het desbetreffende jaar.
Zienswijze
Op grond van artikel 13 van de GROMA stelt de Ombudsman zelf jaarlijks de begroting voor het volgende kalenderjaar vast. De Ombudsman maakt werkafspraken met de deelnemers over de toezending van de conceptbegroting en het al of niet kunnen uitbrengen van zienswijzen. Nu de bijdragen van de overige deelnemers (niet zijnde gemeente Amsterdam) vaststaan dient de (wettelijk verplichte) mogelijkheid tot het uitbrengen van een zienswijze door een deelnemer geen zinvol doel. Het versturen van conceptbegrotingen en het verplicht in de gelegenheid stellen van een deelnemer om een zienswijze uit te brengen is daarnaast een administratief zware procedure bij een gemeenschappelijke regeling met een groot aantal deelnemers. De ombudsman maakt daarom onderlinge afspraken met de deelnemers hoe hier praktisch beter mee omgegaan kan worden.Risico's en beheersmaatregelen
De financiële risico’s voor de ombudsman zijn beperkt.- Bij financiële krapte bestaat het risico dat niet voldoende personeel wordt aangesteld (om tekorten zoveel mogelijk te verkleinen). Dit legt een ongewenste druk op het bureau bij de uitvoering van de wettelijke taak.
Bij financiële krapte bestaat het risico dat niet voldoende personeel wordt aangesteld (om tekorten zoveel mogelijk te verkleinen). Dit legt een ongewenste druk op het bureau bij de uitvoering van de wettelijke taak.
- Langdurige ziekte van personeel is een risico voor een kleine organisatie als de ombudsman. Om dat risico af te dekken is de afspraak gemaakt dat de kosten voor personeel dat langdurig ziek is, niet meer volledig (maximaal voor de duur van 6 maanden) ten laste komen van het budget van de ombudsman. De daarna beschikbaar komende middelen kan de ombudsman dan inzetten voor vervangende personele capaciteit.
Langdurige ziekte van personeel is een risico voor een kleine organisatie als de ombudsman. Om dat risico af te dekken is de afspraak gemaakt dat de kosten voor personeel dat langdurig ziek is, niet meer volledig (maximaal voor de duur van 6 maanden) ten laste komen van het budget van de ombudsman. De daarna beschikbaar komende middelen kan de ombudsman dan inzetten voor vervangende personele capaciteit.
- Wat betreft de inkomsten bestaat er enig risico wat betreft de bijdragen van de overige deelnemende gemeenten. Die inkomsten maken echter een relatief klein gedeelte uit van de totale inkomsten. Bij uittreding van een van de overige deelnemende gemeenten is in de Gemeenschappelijke Regeling bepaald dat dit ruim van tevoren meegedeeld moet worden en dat de financiële gevolgen van de uittreding voor rekening van de uittredende gemeente zijn.
Wat betreft de inkomsten bestaat er enig risico wat betreft de bijdragen van de overige deelnemende gemeenten. Die inkomsten maken echter een relatief klein gedeelte uit van de totale inkomsten. Bij uittreding van een van de overige deelnemende gemeenten is in de Gemeenschappelijke Regeling bepaald dat dit ruim van tevoren meegedeeld moet worden en dat de financiële gevolgen van de uittreding voor rekening van de uittredende gemeente zijn.
(Bedragen x € 1.000)
Regionale samenwerking decentralisaties sociaal domein
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - regeling zonder meer
Oprichtings-/publicatiedatum:
21 januari 2016
Vestigingsplaats:
Zaandam
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Gezamenlijke inkoop en beleidsvoorbereiding en -uitvoering.
Bestuurlijk belang
Deze lichte vorm van publieke samenwerking kent geen bestuur.
Stemverhouding:
nvt
Actualiteiten en risico's
Zowel de Regeling zonder Meer (RzM) en daarbij behorende Dienstverleningsovereenkomsten (DVO) Jeugd en Wmo liepen af op 31 december 2024 af. De regiogemeenten moesten daarom opnieuw een besluit nemen over de voortzetting van de gemeenschappelijke regeling, de dienstverleningsovereenkomsten en de daarbij horende mandaten, volmachten en machtigingen. De Regeling zonder Meer (RzM) is verlengd tot maximaal 1 januari 2029.
De Eerste Kamer heeft in oktober 2025 ingestemd met het wetsvoorstel Verbetering beschikbaarheid jeugdzorg. Daarmee is de wet aangenomen. De wet moet ervoor zorgen dat (hoog)specialistische jeugdzorg beter beschikbaar komt voor kinderen en gezinnen die deze zorg nodig hebben.
De nieuwe wet verplicht gemeenten om regionaal samen te werken bij de inkoop van (hoog)specialistische jeugdzorg. Ook wordt vastgelegd welke vormen van zorg minimaal gezamenlijk moeten worden ingekocht. Dat zorgt voor een betere spreiding en beschikbaarheid van deze specialistische hulp in heel Nederland.
In 2025 zette gemeente Zaanstad stappen samen met andere gemeenten om (in de toekomst) aan de nieuwe wet te voldoen. In 2026 wordt de gemeenteraad geïnformeerd over de voortgang hiervan in een raadsinformatiebrief.(Bedragen x € 1.000)
Recreatieschap Twiske-Waterland
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - openbaar lichaam
Oprichtings-/publicatiedatum:
4-4-2013
Vestigingsplaats:
Zaanstad
Toezichtsregime:
middel
Openbaar belang
Het bevorderen van een evenwichtige ontwikkeling in de openluchtrecreatie - in samenhang met de vorenstaande Gemeenschappelijke Regelingen - tot stand brengen en bewaren van een evenwichtig natuurlijk milieu, het tot stand brengen en duurzaam in stand houden van het specifieke en gedifferentieerde karakter van het landschap door bescherming, ontwikkeling en consolidatie van de waarden die het in zich draagt.
Bestuurlijk belang
Wethouder Slegers is lid van het AB, plaatsvervanging door wethouder Onclin. Wethouder Slegers is ook lid van het DB
Stemverhouding:
12,5%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
Belangrijkste punten in 2025 voor het recreatieschap waren:- De groei van de bevolking in de metropoolregio Amsterdam (MRA) en daarmee de toename van de recreatiebehoefte in de regio. Hierbij ligt de nadruk op biodiversiteit, spreiding van recreanten en een breder recreatief aanbod.
De groei van de bevolking in de metropoolregio Amsterdam (MRA) en daarmee de toename van de recreatiebehoefte in de regio. Hierbij ligt de nadruk op biodiversiteit, spreiding van recreanten en een breder recreatief aanbod.
- Vanwege het ravijnjaar 2026 is ook een bezuinigingsopgave naar het recreatieschap uitgesproken. Gemeenten verwachten een kleinere uitkering uit het gemeentefonds, waardoor er financiële krapte zal ontstaan bij de gemeenten. Voor het recreatieschap levert dit de opgave op om kritisch te kijken naar haar uitgaven en naar haar inspanningen in relatie tot de doelstellingen.
Vanwege het ravijnjaar 2026 is ook een bezuinigingsopgave naar het recreatieschap uitgesproken. Gemeenten verwachten een kleinere uitkering uit het gemeentefonds, waardoor er financiële krapte zal ontstaan bij de gemeenten. Voor het recreatieschap levert dit de opgave op om kritisch te kijken naar haar uitgaven en naar haar inspanningen in relatie tot de doelstellingen.
- Natuurwaarden die onder druk staan door onder meer de stikstofdepositie en afname van de biodiversiteit;
Natuurwaarden die onder druk staan door onder meer de stikstofdepositie en afname van de biodiversiteit;
- Het beter verbinden van groen met de stad.
Het beter verbinden van groen met de stad.
- Door klimaatverandering krijgt Nederland steeds vaker te maken met extremer weer; van droge of zeer natte perioden tot extremer wordende stormen, het recreatieschap moet voorbereid zijn door te adapteren aan het extremere klimaat;
Door klimaatverandering krijgt Nederland steeds vaker te maken met extremer weer; van droge of zeer natte perioden tot extremer wordende stormen, het recreatieschap moet voorbereid zijn door te adapteren aan het extremere klimaat;
- Samenwerking van de recreatieschappen met Staatsbosbeheer (SBB), Landschap Noord-Holland, Natuurmonumenten en lokale agrarische- en natuurverenigingen;
Samenwerking van de recreatieschappen met Staatsbosbeheer (SBB), Landschap Noord-Holland, Natuurmonumenten en lokale agrarische- en natuurverenigingen;
- Het rapport van het recreatief Grid wat in opdracht van het algemeen bestuur is opgesteld, wordt door participanten gebruikt bij de totstandkoming van de recreatieve en toeristische visies;
Het rapport van het recreatief Grid wat in opdracht van het algemeen bestuur is opgesteld, wordt door participanten gebruikt bij de totstandkoming van de recreatieve en toeristische visies;
- In 2025 is er begonnen met het doorlopen van een zorgvuldig proces voor de werving van een nieuw evenement voor het evenemententerrein Hogelkamp.
In 2025 is er begonnen met het doorlopen van een zorgvuldig proces voor de werving van een nieuw evenement voor het evenemententerrein Hogelkamp.
- Vanuit de regiodeal ZaanIJ groen en meedoen is geld beschikbaar gekomen voor een drietal achterstandswijken in Zaanstad en Amsterdam om een programma te ontwikkelen om meer in het groen te recreëren.
Vanuit de regiodeal ZaanIJ groen en meedoen is geld beschikbaar gekomen voor een drietal achterstandswijken in Zaanstad en Amsterdam om een programma te ontwikkelen om meer in het groen te recreëren.
- In 2025 is gestart met de herontwikkeling van het dynamische ontvangstgebied Twiske-poort met aandacht voor klimaatadaptatie en natuurinclusieve recreatie.
In 2025 is gestart met de herontwikkeling van het dynamische ontvangstgebied Twiske-poort met aandacht voor klimaatadaptatie en natuurinclusieve recreatie.
- In 2025 zijn de gemeente Zaanstad en Recreatie Noord-Holland in gesprek gegaan over het overnemen van het beheer van de Jagersplas.
In 2025 zijn de gemeente Zaanstad en Recreatie Noord-Holland in gesprek gegaan over het overnemen van het beheer van de Jagersplas.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel van deelname aan de gemeenschappelijke regeling is gemiddeld. Het berekende weerstandsvermogen is voldoende. Zaanstad heeft voor onderdeel Twiske 16,7% van de stemmen, voor onderdeel Waterland 8,3% van de stemmen.Financiële positie
Jaarrekening 2024
De jaarrekening 2024 sluit met een positief resultaat van € 213.371. Dit resultaat komt ten gunste van de algemene reserve. Het positieve resultaat komt door lagere kosten voor incidentele projecten, hogere rente inkomsten en parkeerinkomsten.Rechtmatigheidsverantwoording
In de jaarrekening is de rechtmatigheidsverantwoording van het dagelijks bestuur opgenomen. Zoals daar weergegeven is het dagelijks bestuur van mening dat de verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de vastgestelde materialiteitsgrens van 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves volgens de begroting na wijziging (voor 2024 een bedrag van € 148.237).Begroting 2026
- In 2025 is er begonnen met het doorlopen van een zorgvuldig proces voor de werving van een nieuw evenement voor het evenemententerrein Hogelkamp. In samenspraak met de gemeente Landsmeer wordt hier gewerkt aan een passende invulling waarbij in 2026 een mooi nieuw evenement zal plaatsvinden;
In 2025 is er begonnen met het doorlopen van een zorgvuldig proces voor de werving van een nieuw evenement voor het evenemententerrein Hogelkamp. In samenspraak met de gemeente Landsmeer wordt hier gewerkt aan een passende invulling waarbij in 2026 een mooi nieuw evenement zal plaatsvinden;
- In 2025 is gestart met de herontwikkeling van het dynamische ontvangstgebied Twiske-poort;
In 2025 is gestart met de herontwikkeling van het dynamische ontvangstgebied Twiske-poort;
- Vanuit de regiodeal ZaanIJ groen en meedoen is geld beschikbaar gekomen voor een drietal achterstandswijken in Zaanstad en Amsterdam om een programma te ontwikkelen om meer in het groen te recreëren. Dit betekent ook dat voor het recreatieschap gekeken zal moeten worden naar mogelijkheden om de bereikbaarheid voor de doelgroep te verbeteren.
Vanuit de regiodeal ZaanIJ groen en meedoen is geld beschikbaar gekomen voor een drietal achterstandswijken in Zaanstad en Amsterdam om een programma te ontwikkelen om meer in het groen te recreëren. Dit betekent ook dat voor het recreatieschap gekeken zal moeten worden naar mogelijkheden om de bereikbaarheid voor de doelgroep te verbeteren.
Zienswijze
De gemeenteraad gaf in mei een positieve zienswijze op de jaarrekening en begroting met de volgende aandachtspunten:- De raad is verheugd dat het onderzoek naar het overnemen van het recreatiegebied Jagersveld/Jagersplas wordt opgepakt;
De raad is verheugd dat het onderzoek naar het overnemen van het recreatiegebied Jagersveld/Jagersplas wordt opgepakt;
- Dringt erop aan om met scenario’s te komen om de gevolgen van korting van de rijksbijdrage aan de gemeenten in 2026 op te vangen. Zaanstad verkent de mogelijkheden om de tegenvallers op te vangen; alle gemeenschappelijke regelingen maken onderdeel uit van die verkenningen met een generieke bezuiniging van 5%;
Dringt erop aan om met scenario’s te komen om de gevolgen van korting van de rijksbijdrage aan de gemeenten in 2026 op te vangen. Zaanstad verkent de mogelijkheden om de tegenvallers op te vangen; alle gemeenschappelijke regelingen maken onderdeel uit van die verkenningen met een generieke bezuiniging van 5%;
- Constateert met tevredenheid dat u in de stukken onderscheid maakt tussen structurele en incidentele uitgaven en is akkoord om incidentele uitgaven te dekken uit de algemene reserve
Constateert met tevredenheid dat u in de stukken onderscheid maakt tussen structurele en incidentele uitgaven en is akkoord om incidentele uitgaven te dekken uit de algemene reserve
- Vraagt om ten aanzien van de reserves inzichtelijk te maken welke financiële ruimte het recreatieschap ziet voor de uitvoering van het uitvoeringsprogramma. Projecten waar al een besluit voor uitvoering voor is genomen krijgen een bestemmingsreserve, maar is het ook mogelijk om financieel te sturen op de realisatie van het uitvoeringsprogramma?
Vraagt om ten aanzien van de reserves inzichtelijk te maken welke financiële ruimte het recreatieschap ziet voor de uitvoering van het uitvoeringsprogramma. Projecten waar al een besluit voor uitvoering voor is genomen krijgen een bestemmingsreserve, maar is het ook mogelijk om financieel te sturen op de realisatie van het uitvoeringsprogramma?
- Verzoekt het recreatieschap om schadebeperkend op te treden en het financiële risico van de toepassing van Duomix onder de fietspaden in het Purmerbos te beschrijven, te waarderen, op te nemen in de risico-inventarisatie en zo nodig het weerstandsvermogen te verhogen.
Verzoekt het recreatieschap om schadebeperkend op te treden en het financiële risico van de toepassing van Duomix onder de fietspaden in het Purmerbos te beschrijven, te waarderen, op te nemen in de risico-inventarisatie en zo nodig het weerstandsvermogen te verhogen.
De gemeenteraad heeft daarbij de volgende amendementen aangenomen:
- 25A41 Staalslakken zijn een risico
25A41 Staalslakken zijn een risico
::
- 25A43 Ganzenjacht Twiske-Waterland
Antwoordbrief Zienswijze financiële stukken gemeente Zaanstad
Gemeente Zaanstad ontving van het Recreatieschap Twiske Waterland een antwoordbrief naar aanleiding van de ingediende zienswijze. Het schap waardeert de input vanuit de gemeente Zaanstad en is verheugd dat de gemeente een positieve zienswijze afgeeft. Zij heeft begrip voor de financiële opgave en werkt aan bezuinigingsscenario’s. Ook refereert het schap aan de uitgebreide presentatie die zij gaf op 21 mei 2025 aan raadsleden van Zaanstreek-Waterland.Om reserves inzichtelijke te maken is opdracht gegeven aan RNH om het vormen van de reserves voor te bereiden. Dit is inmiddels succesvol afgerond en heeft geleid tot het vormen van de bestemmingsreserve Twiske Poort en de bestemmingsreserve voor de renovatie van de toiletgebouwen.
Het recreatieschap heeft begrip voor de zorg over het gebruik van Duomix. Het schap heeft opdracht gegeven om bodemonderzoek uit te laten voeren naar de effecten van het gebruikte materiaal. De uitkomst van dit onderzoek nog niet bekend. De mogelijke risico’s van de toepassing van Duomix zijn onderdeel bij de risico-inventarisatie die ten grondslag ligt aan het financiële weerstandsvermogen van het recreatieschap.
Het recreatieschap geeft aan dat zij onderzoek heeft laten doen naar de technische haalbaarheid van alternatieve methoden van ganzenbeheer. Dit bleek voor Het Twiske technisch niet mogelijk.Risico’s en beheersmaatregelen
De belangrijke risico’s voor Twiske-Waterland zijn:- Overmacht: optreden extreem weer, brand, (vogel)ziekte en plagen flora en fauna, slechte kwaliteit zwemwater door warm weer en (drugs)dumpingen;
Overmacht: optreden extreem weer, brand, (vogel)ziekte en plagen flora en fauna, slechte kwaliteit zwemwater door warm weer en (drugs)dumpingen;
- Te weinig evenementen die geld genereren, zowel door wijzigingen bij Landsmeer als het evenementenbeleid van het recreatieschap Twiske-Waterland zelf;
Te weinig evenementen die geld genereren, zowel door wijzigingen bij Landsmeer als het evenementenbeleid van het recreatieschap Twiske-Waterland zelf;
- Problemen bij invulling / bemensing gekwalificeerd personeel.
Problemen bij invulling / bemensing gekwalificeerd personeel.
Beheersmaatregelen:
- Per risico wordt de kans vermenigvuldigd met de potentiële omvang in euro’s. De omvang van de algemene reserve (weerstandscapaciteit) is per 31-12-2024 € 2.786.155 en ligt ruim boven het niveau van het benodigde weerstandsvermogen (€ 970.000).
Per risico wordt de kans vermenigvuldigd met de potentiële omvang in euro’s. De omvang van de algemene reserve (weerstandscapaciteit) is per 31-12-2024 € 2.786.155 en ligt ruim boven het niveau van het benodigde weerstandsvermogen (€ 970.000).
(Bedragen x € 1.000)
Participatiebedrijf Zaanstad Purmerend (Werkom)
Rechtsvorm:
Gemeenschappelijke regeling - bedrijfsvoeringsorganisatie
Oprichtings-/publicatiedatum:
01-01-2018
Vestigingsplaats:
Purmerend
Toezichtsregime:
hoog
Openbaar belang
De gemeenschappelijke regeling is getroffen voor het doeltreffend en doelmatig uitvoeren of doen uitvoeren van de taken van de colleges voortkomend uit of samenhangend met de Participatiewet en de Wet sociale werkvoorziening.
Bestuurlijk belang
Per 1 januari 2018 hebben de gemeenten Purmerend en Zaanstad samen het Participatiebedrijf opgericht om effectiever te zijn in de uitvoering van de Wet Sociale Werkvoorziening en de Participatiewet. Namens Zaanstad heeft wethouder Onclin zitting in het bestuur en wethouder Groothuismink is waarnemer.
Er is sprake van duale aansturing waarbij de wethouder financiën invulling geeft aan de eigenaarsrol en het inhoudelijk opdrachtgeverschap is belegd bij de beleidsportefeuillehouder.Stemverhouding:
50%
Actualiteiten en risico's
Ontwikkelingen
- Het Rijk herziet de Participatiewet op een aantal onderdelen. Het doel is meer ruimte te bieden voor een mensgerichte aanpak, zowel ten aanzien van inkomen als participatie. De wijzigingen beogen de regels en ondersteuning van de Participatiewet beter te laten aansluiten op de mogelijkheden en omstandigheden van de mensen voor wie ze bedoeld zijn. Werkom is hiervan op de hoogte.
Het Rijk herziet de Participatiewet op een aantal onderdelen. Het doel is meer ruimte te bieden voor een mensgerichte aanpak, zowel ten aanzien van inkomen als participatie. De wijzigingen beogen de regels en ondersteuning van de Participatiewet beter te laten aansluiten op de mogelijkheden en omstandigheden van de mensen voor wie ze bedoeld zijn. Werkom is hiervan op de hoogte.
- Er wordt landelijk gewerkt aan een nieuwe inrichting van de arbeidsmarktinfrastructuur, waarbij gemeenten, UWV en andere partijen intensiever moeten samenwerken. De arbeidsmarktregio heeft per 1 januari 2026 een Regionaal Werkcentrum operationeel waar inwoners terecht kunnen met al hun ondersteuningsvragen op het gebied van werken en leren. Werkom participeert actief en vervult de gidsrol voor Zaanstad en Purmerend in dit werkcentrum.
Er wordt landelijk gewerkt aan een nieuwe inrichting van de arbeidsmarktinfrastructuur, waarbij gemeenten, UWV en andere partijen intensiever moeten samenwerken. De arbeidsmarktregio heeft per 1 januari 2026 een Regionaal Werkcentrum operationeel waar inwoners terecht kunnen met al hun ondersteuningsvragen op het gebied van werken en leren. Werkom participeert actief en vervult de gidsrol voor Zaanstad en Purmerend in dit werkcentrum.
- Werkom heeft een belangrijke rol in de opgave om zoveel mogelijk mensen naar werk te begeleiden. Door de invoering van de Participatiewet moet Werkom haar activiteiten steeds meer richten op het begeleiden naar werk bij reguliere werkgevers, terwijl ze ook (beschutte) werkgelegenheid blijft bieden aan mensen die beperkte/geen kansen hebben bij reguliere werkgevers. Het kabinet stelt vanaf 2025, voor 10 jaar, extra middelen ter beschikking voor een toekomstbestendige infrastructuur van de Werk Ontwikkel Bedrijven. Er is in 2025 samen met Purmerend en Werkom gestart met het opstellen van een voorstel voor de besteding van deze structurele middelen per 2025 tot 2035. De raad wordt in de eerste helft van 2026 hierover geïnformeerd.
Werkom heeft een belangrijke rol in de opgave om zoveel mogelijk mensen naar werk te begeleiden. Door de invoering van de Participatiewet moet Werkom haar activiteiten steeds meer richten op het begeleiden naar werk bij reguliere werkgevers, terwijl ze ook (beschutte) werkgelegenheid blijft bieden aan mensen die beperkte/geen kansen hebben bij reguliere werkgevers. Het kabinet stelt vanaf 2025, voor 10 jaar, extra middelen ter beschikking voor een toekomstbestendige infrastructuur van de Werk Ontwikkel Bedrijven. Er is in 2025 samen met Purmerend en Werkom gestart met het opstellen van een voorstel voor de besteding van deze structurele middelen per 2025 tot 2035. De raad wordt in de eerste helft van 2026 hierover geïnformeerd.
- Het programma “Meedoen naar Vermogen” is in doorontwikkeling. Dit betreft een procesverbetering: sinds september 2025 voert Werkom in een pilot het startgesprek met een inwoner die een bijstandsuitkering heeft aangevraagd, en bepaalt hierbij ook diens afstand tot de arbeidsmarkt.
Het programma “Meedoen naar Vermogen” is in doorontwikkeling. Dit betreft een procesverbetering: sinds september 2025 voert Werkom in een pilot het startgesprek met een inwoner die een bijstandsuitkering heeft aangevraagd, en bepaalt hierbij ook diens afstand tot de arbeidsmarkt.
Risicoprofiel
Het risicoprofiel is hoog. Het maatschappelijk belang is groot, het gaat om kwetsbare mensen. De financiële bijdrage van de gemeente is aanzienlijk.Risico analyse
Governance
De governance van Werkom is duaal. We sturen als eigenaar van het bedrijf, maar ook als opdrachtgever van het bedrijf. Om die rollen duidelijk te scheiden is de eigenaarsrol belegd bij de wethouder financiën en de opdrachtgeversrol bij de vakwethouder Werk en inkomen. Dat heeft tot gevolg dat de risicobeheersing ook duaal is en dat verschillende aspecten van risico en beheersing onder de verantwoording van verschillende rollen valt. De rollen kunnen niet los van elkaar opereren. Het gaat om het samenspel van de rollen. De meerjarige kaders vanuit de eigenaarsrol werken door in gewijzigde dienstverleningsovereenkomsten in de opdrachtgeversrol. Signalen vanuit de voortgangsgesprekken worden meegenomen in de eigenaarsrol. Dit samenspel wordt ambtelijk en bestuurlijk georganiseerd door een overlegstructuur.- Eigenaarsrol
Eigenaarsrol
Vanuit de eigenaarsrol wordt gestuurd op een meerjarig sluitende begroting. In juni 2025 is de zienswijze op de begroting 2026 in het Zaanstad Beraad behandeld. Hieruit blijkt dat de begroting 2026 sluitend is met een verhoging van de gemeentelijke bijdrage als gevolg van groei van het aantal beschut werkplekken en van job coaching. Werkom werkt vanuit een strategische agenda aan financiële resultaatverbeteringen en verbetering van de dienstverlening.
- Opdrachtgeversrol
Opdrachtgeversrol
De opdrachtgeversrol wordt gestuurd vanuit de nadere dienstverleningsovereenkomst voor de Participatiewet-taken.
In de periodieke voortgangsgesprekken over de Participatiewet-taken wordt met Werkom gesproken over instroom, uitstroom, doorlooptijden, klanttevredenheid, kwaliteit van dienstverlening, werkgeversbenadering en de mogelijkheden voor bijsturing. De maatschappelijke opgave vraagt van Werkom om blijvend de dienstverlening aan te sluiten bij de mensen en de werkgevers die zij beide ondersteunen.Overige
Gemeente Zaanstad is daarnaast ook klant van Werkom. Als klant neemt Zaanstad diensten af voor onder meer groenonderhoud, post & print en het reinigen van de herbruikbare bekers en het onderhoud van de koffieautomaten op diverse locaties.Financiële positie
Jaarrekening 2024
Het financiële resultaat van Werkom over 2024 was beter dan begroot. Dit is mede het gevolg van een hogere netto toegevoegde waarde en lagere kosten door met name minder Zaanse kandidaten in begeleiding. Door toepassing van de koepelvrijstelling heeft dit geleid tot een lagere extra bijdrage van gemeenten (€ 0,7 mln.). Door de afrekening van de werkelijke kosten per gemeente, leidt dit gunstigere resultaat voor Zaanstad tot een terugbetaling (€ 1,0 mln.) en voor Purmerend tot een aanvullende bijdrage (€ 0,3 mln.).Rechtmatigheidsverantwoording
Werkom heeft in de financiële verordening afspraken vastgelegd over de rechtmatigheidsverantwoording. € 0,9 mln. van de verantwoorde baten en lasten is niet in lijn met de vastgestelde kaders. Hiervan is € 0,6 mln. van deze afwijkingen toch acceptabel omdat ze passen binnen vooraf vastgesteld beleid. Resteert € 0,3 mln. aan afwijkingen die als onrechtmatig worden beschouwd, omdat ze niet in overeenstemming zijn met aanbestedingsregels.Begroting 2026
De raad heeft op 24 juni 2025 een positieve zienswijze gegeven op de primaire begroting voor 2026 en de gewijzigde begroting 2025. Vanwege de financiële uitdagingen waar de gemeente voor staat (ravijnjaar) heeft de raad Werkom daarbij opdracht gegeven om in de begroting 2026 alsnog een korting van 2% te verwerken op de gemeentelijke bijdrage met uitzondering van het WSW-budget. Werkom heeft in zijn reactie op het zienswijzebesluit laten weten aan deze oproep gehoor te geven.De begroting 2026 is sluitend met een verhoging van de gemeentelijke bijdrage als gevolg van groei van het aantal beschut werkplekken en van job coaching. Daarnaast zijn met Werkom afspraken gemaakt over incidentele inzet die een bijdrage levert aan structurele versterking van de infrastructuur. Deze incidentele inzet gaat vooraf aan de structurele aanpak die start in 2026.
Risico's en beheersmaatregelen
Risico's
In de Werkom-begroting zijn de volgende risico’s benoemd in de risicoparagraaf:- Afnemende verdiencapaciteit als gevolg van een afnemende WSW-populatie. Er is wel instroom medewerkers Beschut Werk, maar de loonwaarde bepaling ligt hier lager.
Afnemende verdiencapaciteit als gevolg van een afnemende WSW-populatie. Er is wel instroom medewerkers Beschut Werk, maar de loonwaarde bepaling ligt hier lager.
- Onvoldoende financiering van het rijk voor de uitvoering van de Participatiewet in combinatie met de autonome groei van het aantal arbeidsplaatsen voor medewerkers Beschut Werk en het ‘ravijnjaar’ in 2026.
Onvoldoende financiering van het rijk voor de uitvoering van de Participatiewet in combinatie met de autonome groei van het aantal arbeidsplaatsen voor medewerkers Beschut Werk en het ‘ravijnjaar’ in 2026.
- Ondanks alle inspanningen van Werkom gericht op privacy en informatiebeveiliging, blijft het risico bestaan op een hack of andere activiteiten van cybercriminelen.
Ondanks alle inspanningen van Werkom gericht op privacy en informatiebeveiliging, blijft het risico bestaan op een hack of andere activiteiten van cybercriminelen.
Beheersmaatregelen
- Werkom werkt aan het opvangen van de krimp van medewerkers met een SW-indicatie binnen de leerwerkbedrijven en acquisitie van opdrachten die passen bij de doelgroep.
Werkom werkt aan het opvangen van de krimp van medewerkers met een SW-indicatie binnen de leerwerkbedrijven en acquisitie van opdrachten die passen bij de doelgroep.
- In de Werkom begroting wordt rekening gehouden met de verwachte groei van het aantal beschut werk-indicaties.
In de Werkom begroting wordt rekening gehouden met de verwachte groei van het aantal beschut werk-indicaties.
- Werkom werkt aan goede meerjarige afspraken en stabiele relaties met afnemers.
Werkom werkt aan goede meerjarige afspraken en stabiele relaties met afnemers.
- Werkom heeft een chief information security officer (CISO) voor de informatiebeveiliging en een externe functionaris gegevensbescherming (FG), die jaarlijks rapporteren over risico’s en ondernomen of te ondernemen verbeteringen.
Werkom heeft een chief information security officer (CISO) voor de informatiebeveiliging en een externe functionaris gegevensbescherming (FG), die jaarlijks rapporteren over risico’s en ondernomen of te ondernemen verbeteringen.
- Bij financiële krapte bestaat het risico dat niet voldoende personeel wordt aangesteld (om tekorten zoveel mogelijk te verkleinen). Dit legt een ongewenste druk op het bureau bij de uitvoering van de wettelijke taak.