Portefeuillehouders: Onclin, Groothuismink, Slegers
Programmadoelstelling en de rol van de gemeente
Zaanstad werkt aan een duurzame gemeente die klaar is voor de toekomst. Klimaatverandering, biodiversiteitsverlies en grondstoffenschaarste beïnvloeden ons leven steeds sterker. Om de negatieve gevolgen te beperken, zijn mondiaal, nationaal en regionaal afspraken gemaakt, waar Zaanstad invulling aan geeft. Samen met inwoners en partners werken we aan een klimaatneutrale gemeente met (uiterlijk) in 2040 netto geen CO2 uitstoot. Om in 2050 een circulaire gemeente te zijn, maken we toenemend gebruik van hernieuwbare (energie)bronnen en voorkomen we afval en vervuiling. Zaanstad past zich aan het veranderende klimaat aan (klimaatadaptatie), waarbij we ook de biodiversiteit versterken. Het doel is klimaatbestendig in 2050 te zijn. Door milieubelasting terug te dringen, verbetert de kwaliteit van de leefomgeving. |
|---|
Terugblik en realisatie 2025
Er is verder gewerkt aan een groener en aantrekkelijker Zaanstad. Het programma 'Vergroening van de stad' gaf voor het derde jaar een impuls aan vergroening. Daarnaast is een schop in de grond gegaan bij onder andere de Belt, Groener Parkrijk, vogelbosjes en het ontvangstplein van de Hempont. Enkele projecten liepen vertraging op door bezwaren, ruimtegebrek of een tekort aan projectleiders. Samen met bewoners en partners is de vergroening versterkt. Bewonersinitiatieven uit 2024 zijn uitgevoerd en via het project 'Tuinrangers' helpen vrijwilligers bewoners hun tuin te vergroenen. Ook is samen met ondernemers begonnen met de vergroening van bedrijventerrein Westerspoor. Op het gebied van natuur en landschap stonden grote ruimtelijke en energieontwikkelingen centraal. De mogelijke komst van een 380 kV-hoogspanningsverbinding heeft grote gevolgen voor het buitengebied. Zaanstad verzet zich hiertegen en werkt aan compensatie en betere regie op energie-infrastructuur.
Om klimaatneutraal te worden heeft de gemeente samen met Liander gewerkt aan het inpassen van nieuwe elektriciteitsinfra; belangrijke nieuwe middenspanningsleidingen zijn ontworpen en vele transformatorhuisjes zijn gerealiseerd. In samenwerking met Gasunie, Firan en de Zaanse industrie zijn is een eerste verkenning voor waterstof afgerond en een vervolgfase opgestart. De plannen voor windturbines in het Noordzeekanaalgebied en warmtenetten in het Noorden en Oosten van Zaanstad worden steeds concreter. De Omgevingsdienst heeft vele bedrijven verzocht om energie te besparen en op Hoogtij en Molletjesveer/Noorderveld komen energyhubs dichterbij. Ook zijn de eerste gebiedsuitvoeringsplannen nog niet afgerond. Wel heeft de raad startnotities vastgesteld voor aardgasvrij Krommenie en Zaandam Oost en voor de participatieaanpak. In Krommenie zijn een gebiedsverkenning en bewonersbijeenkomsten gehouden, wat heeft geleid tot de keuze om meer tijd te nemen voor participatie. Voor het Plan Energiearmoede 2.0 zijn bijna alle maatregelen uitgevoerd.
Voor circulair gebruik van de grondstoffen in de gemeente zijn er mooie stappen gemaakt. Zo is er een Circulaire Pop-Up in het centrum open geweest waar in samenwerking met tientallen ondernemers, activiteiten zijn opgezet. Daarnaast is dienstverleningsovereenkomst (DVO) met HVC voor huishoudelijk afval verlengd en zijn de voorbereidingen voor het nieuwe grondstoffenplan afgerond om voor te leggen aan de inwoners. Op eigen grond blijven we extra duurzaamheidsmaatregelen nemen, waaronder Parisproof bouwen en houtbouw (Figaro en Oostzijderpark), het convenant met de MRA voor houtbouw is daarbij verlengd in nieuwe vorm. Voor de verduurzaming van de gemeente zijn er per portefeuillehouder aparte CO2-doelstellingen vastgesteld waarop structureel monitoring en evaluatie plaatsvindt. De voorbereidingen om in de B&W-nota's een aparte paragraaf voor duurzaamheid op te nemen zijn afgerond. De paragraaf wordt ingevoerd.