Product 3.3 Circulair Zaanstad 2050
Toelichting op product
Zaanstad wil in 2050 een circulaire gemeente zijn. Op dit moment is circa 12,5% van het huidige afval in Zaanstad huishoudelijk afval en 87,5% bedrijfsmatig. Zonder stappen richting een circulaire economie zal het afval in de stad in 2050 verveelvoudigd zijn. Het vraagt dus om een grote omslag in de manier van produceren en consumeren. We gaan naar meer lokale, gesloten kringlopen waarin grondstoffen en materialen optimaal worden behouden en benut. Daarvoor moeten we kennis en bewustzijn over de circulaire economie vergroten, circulariteit vastleggen in nieuw beleid en de voortgang monitoren. De focus voor Zaanstad ligt op het reduceren en beter scheiden van huishoudelijk afval, bouw en gebiedsontwikkeling en de food- en maakindustrie. De inzet richt zich op het aanjagen en de beleidsontwikkeling op circulariteit in de brede zin, het geven van voorbeelden en het opdoen van ervaringen zoals met de circulaire nieuwbouw van het ZNMC. De uitvoering landt in andere opgaven, zoals bijvoorbeeld de circulaire bouw bij de opgave Verstedelijking. |
|---|
Naam | Realisatie 2022 | Realisatie 2023 | Realisatie 2024 | Realisatie 2025 | Begroting 2025 | Streef- | Bron |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Gewicht restafval per bewoner per jaar (kg) | 198 | 195 | 192 | 191 | 189 | 100 | HVC |
Toelichting indicatoren
Gewicht restafval per bewoner per jaar (kg)
Er is een scheidingspercentage bereikt van 55%, wat resulteert in 191 kg restafval per jaar per bewoner. De trend dat het afnemen van de restafvalhoeveelheden voor fijn huishoudelijk restafval afvlakt wordt daarmee bevestigd. Het is van belang om in te zetten op een nieuw grondstoffenplan, waarin plannen worden uitgewerkt om de beleidsdoelen te behalen (100 kg restafval per inwoner per jaar en 75% scheidingspercentage). Daarnaast intensiveert Zaanstad samen met HVC de communicatie over het belang van scheiden van grondstofstromen om betere resultaten te behalen.
Terugblik op speerpunten 2025
Grondstoffen- en afvalbeheer en participatie inwoners
Bij het ontwikkelen van het nieuwe grondstoffenplan krijgt participatie een grote rol. Er is besloten om extra tijd te nemen om de participatie te intensiveren en zorgvuldig te verwerken in het nieuwe grondstoffenplan. De participatie vindt plaats in 2026.
De Circulaire Pop-Up
De Circulaire Pop-up is voor drie maanden in het centrum van Zaandam voor het publiek open geweest. Tientallen lokale ondernemers hebben samengewerkt aan de inrichting, promotie, catering, bemensing en evenementen. In de pop-up zijn zo'n 35 activiteiten georganiseerd, verschillende samenwerkingen met bedrijven ontstaan en 6 schoolbezoeken georganiseerd.
CO2-Prestatieladder
Er is een nieuw handboek voor de CO ₂ -prestatieladder gekomen. In de trede 2 wordt de nadruk gelegd op CO ₂ -reductie in de hele keten (scope 3), vergelijkbaar met niveau 4 en 5 van het oude handboek, maar met meer focus op waar een organisatie de meeste impact kan maken. Er worden meer lange termijn doelstellingen van vijf tot tien jaar opgenomen, waarbij interne reductie (scope 1 en 2) en ketensamenwerking integraal worden meegenomen.
CO2-doelen
Het hele college, per individuele portefeuille, heeft CO2-reductiedoelen vastgesteld. In het kader van Circulair Zaanstad is samen met de betrokken afdelingen en het college de voortgang van deze CO2-reductiedoelen besproken. Deze gezamenlijke reflectie, biedt ruimte om te delen wat er is opgehaald en om samen te bespreken waar bijsturing of extra aandacht nodig is.
Duurzaam en circulair inkopen
In februari 2026 wordt de inkoopdoelstellingenrapportage 2025 uitgebracht. Uit voorlopige cijfers van onze procesmetingen blijkt dat in 2025 voor alle aanbestedingen die zijn gegund er thema's voor Maatschappelijk Verantwoordelijke Inkoop zijn toegepast. Zo zijn er 45% toegepast op het thema Klimaat, 40% op het thema Circulair en 15% op het thema Milieu. Voor een verdere toelichting verwijzen we naar de paragraaf Bedrijfsvoering, onderdeel 'lokaal, duurzaam en circulair inkopen'.
Bouw en gebiedsontwikkeling
Als vervolg op het succesvolle MRA-houtbouw convenant 2021-2025, is eind 2025 het Houtbouw pact MRA 2026-2030 opgezet en door de gemeente ondertekend. Daarnaast is in november 2025 de Circulaire Deal Secundaire Bouwmaterialen ondertekend. Hierin hebben 50 partijen uit de MRA-afspraken vastgelegd voor circulair slopen. In 2023 hebben we het manifest Het Nieuwe Normaal ondertekend. Standaard zetten we het Nieuwe Normaal in onze adviesteksten voor gebiedsontwikkelingen. Dat hebben we dit jaar extra uitgerold door 2 basistrainingen onder procesmanagers en adviseurs gegeven.
Samenwerkingsagenda Toekomstbestendige gebiedsontwikkeling:
Dinsdag 27 mei is de besluitnota aangenomen om de Citydeal Toekomstbestendige Gebiedsontwikkeling (TBGO) te ondertekenen. De ondertekening op 17 juni is door VRO op het laatste moment afgezegd. TBGO gaat nu verder als samenwerkingsagenda. Ambtelijk zijn er verschillende stappen gezet om invulling en uitvoering te geven aan het collegebesluit rondom de Samenwerkingsagenda TBGO. We verwachting dat in het tweede kwartaal van 2026 een plan van aanpak (op hoofdlijnen) voorgelegd kan worden ter bestuurlijke beoordeling. In dit plan van aanpak wordt ook een pilot gebied voorgedragen, waar de implementatie plaats kan hebben.