Product 6.2 Daadkrachtig optreden
Toelichting op product
Inwoners van Zaanstad moeten veilig kunnen wonen, werken en recreëren in de gemeente. Op basis daarvan stelt de gemeente een meerjarig beleidsplan vast. Voor de periode 2022-2025 is er een Integraal Veiligheidsplan (IVP) met daarin de prioriteiten. De gemeente ziet als regisseur toe op een goede uitvoering van het IVP in samenwerking met partners. Voor de handhavingsprioriteiten is een Handhavingsbeleidsplan 2023-2026 vastgesteld. Vanuit het Handhavingsplan treden wij daadkrachtig op in onze kerntaken, zoals de handhaving van parkeren bouw-, woon- en horecatoezicht en kinderopvang. Daarnaast hebben we extra aandacht voor de overlast door straatvuil, jeugdoverlast en straatintimidatie. Om schaarse woningen beschikbaar te houden voor gezinnen en wijken leefbaar te houden, wil de gemeente kamergewijze verhuur tegengaan in de wijken Zaandam Oost, de Russische Buurt en Zaandam Zuid. Dit doen we met het team Wijkgerichte Overlast. Overbewoning leidt tot overlast en vervuiling in woongebouwen en in de omringende wijk. Dit verzwakt de sociale samenhang in de wijken. De gemeente heeft recent de huisvestingsverordening herzien en een vergunningenstelsel ingevoerd. Om de leefbaarheid in Zaanstad verder te waarborgen, zetten we in op de aanpak van parkeeroverlast. Verder heeft de burgemeester een breed scala aan bevoegdheden die hij mag inzetten om de openbare orde en veiligheid te garanderen. Daar maakt hij actief gebruik van. |
|---|
Naam | Realisatie 2022 | Realisatie 2023 | Realisatie 2024 | Realisatie 2025 | Begroting 2025 | Streef- | Bron |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Percentage inwoners dat sociale overlast ervaart | nb | 17% | nb | 18% | 15% | 15,0% | Veiligheidsmonitor (eens per twee jaar) |
Aantal misdrijven per 1.000 inwoners | 44,6 | 45,2 | 45,6 | 46,0 | 44 | 43,5 | Politieportaal CBS |
Oordeel tevredenheid functioneren gemeentelijke handhavers (% neutraal, tevreden en zeer tevreden) | nb | 81% | nb | 79% | 82% | 83% | Veiligheidsmonitor (eens per twee jaar) |
Percentage inwoners dat vorm van straatintimidatie heeft meegemaakt | nb | 18% | nb | 17% | 17% | 16,0% | Veiligheidsmonitor (eens per twee jaar) |
Inzet BOA’s: aantal opgelegde sancties en waarschuwing t.o.v. het aantal waarnemingen | 13,3% | 14,0% | 24,9% | 28,0% | 7,0% | < 14,0% | City Control |
Toelichting indicatoren
Percentage inwoners dat sociale overlast ervaart
Het percentage inwoners dat sociale overlast ervaart is ten opzichte van 2023 licht gestegen en blijkt 3% hoger dan we in 2025 hadden begroot.
Aantal misdrijven per 1.000 inwoners
Het aantal misdrijven per 1.000 inwoners laat de afgelopen jaren een licht stijgende trend zien en is iets hoger dan we in 2025 hadden begroot.
Oordeel tevredenheid functioneren gemeentelijke handhavers
In het percentage is de categorie 'kan dit niet beoordelen' niet meegenomen.
Percentage inwoners dat vorm van straatintimidatie heeft meegemaakt
In tegenstelling tot de Veiligheidsmonitor 2023 bestaat deze categorie niet meer als één indicator in de Veiligheidsmonitor 2025. Daardoor is de vergelijking met 2023 niet goed te maken. In de Veiligheidsmonitor 2025 zijn twee op dit punt vergelijkbare indicatoren opgenomen: op straat lastig gevallen worden (13,2%) en respectloos behandeld worden door onbekenden op straat (21%). Gemiddeld genomen zou dat uitkomen op circa 17%.
Inzet boa’s: aantal opgelegde sancties en waarschuwingen t.o.v. het aantal waarnemingen .
Sinds 2025 werken de boa’s in drie teams.
- Zaandam Oost (Zaandam Zuid, Poelenburg, Peldersveld, Hoornseveld, Kogerveld)
- Zaandam Noord (Krommenie, Assendelft en Wormerveer)
- Flex team (overige wijken)
Door deze teamindeling konden de boa’s zo effectief mogelijk worden ingezet in de wijken waar de behoefte het grootst was. Tijdens hun diensten registreerden de boa’s de situaties die zij aantroffen in een waarneming. Afhankelijk hiervan traden zij handhavend op door het opleggen van een boete of het geven van een waarschuwing.
De teams Noord en Oost richtten zich vooral op het versterken van de relatie met bewoners. Daarom gaven zij relatief vaker waarschuwingen.
Het Flex team werd ingezet in de overige wijken, met een nadruk op hotspots en complexere problematiek. In deze gebieden traden zij vaker handhavend op en gaven zij zowel waarschuwingen als boetes. Dat dit team minder op het versterken van de relatie inzette, was omdat zij met minder mensen in een groter gebied handhavend moesten optreden.
Door deze werkwijze ligt het percentage opgelegde sancties en waarschuwingen ten opzichte van het aantal waarnemingen hoger dan de begrote 7%. Het resultaat sluit echter wel aan bij het beeld van 2024.
Terugblik op speerpunten 2025
Aanpak overlast en criminaliteit
Om de overlast en criminaliteit in Zaanstad tegen te gaan en de openbare orde te handhaven, zijn de bevoegdheden van de burgemeester actief ingezet. Zo zijn er vier lasten onder dwangsom opgelegd voor drugshandel op straat, één voor het dragen van gevaarlijke voorwerpen en twee voor het veroorzaken van ongeregeldheden. Daarnaast zijn er vijf dwangsommen verbeurd vanwege herhaalde overtredingen, te weten: twee voor het veroorzaken van ongeregeldheden, één voor drugshandel, één voor inbrekerswerktuigen en 1 voor gevaarlijke voorwerpen.
Structurele overlastgevers zijn in de verschillende aangewezen gebieden in totaal veertien keer tijdelijk geweerd door middel van het opleggen van verblijfsontzeggingen. Naar aanleiding van ernstige openbare ordeverstoringen zijn er vier gebiedsverboden opgelegd. Daarnaast zijn de alcoholverbodsgebieden in Zaanstad in juni 2025 opnieuw aangewezen in gebieden waar overlast werd ervaren door alcoholgebruik op straat. Verder zijn plekken, waar structureel overlast werd ervaren, meegenomen in de surveillance van Straattoezicht.
Straatintimidatie
Met meerdere campagnes hebben we een vervolg gegeven aan het verhogen van bewustwording en het bieden van handelingsperspectief. Deze campagnes hebben zich voornamelijk gericht op omstanders, waarbij aansluiting is gezocht op jongeren. Ook zijn op straat gesprekken gevoerd met voorbijgangers over de impact van straatintimidatie en hoe iemand als slachtoffer of omstander kan handelen.
Team Wijkgerichte Overlast (TWO)
Het Team Wijkgerichte Overlast (TWO) in Zaandam Oost werkte aan het aanpakken van illegale kamerverhuur, woonfraude en het controleren van huisvestingsvergunningen en opkoopbescherming. Het team voerde 1.278 controles uit en legde 36 boetes op voor illegale kamerverhuur. Eén grote vastgoedeigenaar kreeg voor ruim € 0,23 mln. aan bestuurlijke boetes opgelegd.
Belangrijke werkprocessen zijn vastgelegd in een procesboek. TWO werkte samen met verschillende partners, zoals Ondermijning, Bouw/RO en Burgerzaken (pilot versnelde BRP). De samenwerking met studenten van het ROCvA (Regionaal OpleidingsCentrum van Amsterdam) werd structureel.
Veiligheid en leefbaarheid
Het Flex team was vooral aanwezig in Oude Haven, Zaandam West en Nieuw West. Zij hielden zich bezig met jongerenoverlast, parkeeroverlast en het aanbrengen van wielklemmen. De opdracht aan het team was om handhavend op te treden tegen de langlopende problemen en hotspots. De inzet van het Flex team heeft voor een groot deel bijgedragen aan het hoge percentage sancties vergeleken met het aantal waarnemingen.
Team Zaandam Noord was actief in Wormerveer, Assendelft Noord en Krommenie Oost, met nadruk op jongerenoverlast, parkeren en APV-meldingen. De opdracht aan dit team was om preventief aanwezig te zijn in de wijken en informatie op te halen bij de bewoners. In Zaandam Oost verzamelden de boa’s informatie over overlastlocaties, grote voertuigen en buitenslapers, en ondersteunden zij het interventieteam. De situatie bij de Oost Dorsch blijft complex, waardoor handhaving beperkt is, maar samen met partners werken we aan een structurele oplossing .
Omgaan met polarisering in de samenleving
Sinds december 2023 is het dreigingsniveau voor aanslagen niet gestegen. Op het moment van schrijven is het dreigingsniveau in Nederland niveau 4, substantieel. Dat wil zeggen dat er een reële kans op een terroristische aanslag is.
De samenleving is over veel vraagstukken verdeeld en inwoners maken hun ongenoegen op verschillende manieren duidelijk kenbaar. Soms leidt dit tot gespannen verhoudingen en verdere polarisatie. We zien een toename van het aantal demonstraties in de openbare ruimte. We faciliteren het recht op demonstreren en zorgen ervoor dat de openbare orde niet verstoord wordt. In 2025 heeft Zaanstad in samenwerking met de Stichting Samenbindende Projecten Zaanstreek (SSPZ) twee ‘vredesgesprekken en polarisatie’ bijeenkomsten georganiseerd.
Op casusniveau worden radicaliserende personen integraal aangepakt. Dit werkproces is ongewijzigd. We hebben zeven aanmeldingen gehad, waarvan er één als casus is opgepakt. Eén casus uit 2024 is dit jaar afgesloten.