Product 4.1 Preventie, sporten en bewegen
Toelichting op product
We weten dat Zaanstad kampt met grote gezondheidsverschillen. Armoede is hiervan één van de meest genoemde oorzaken. We verkleinen die verschillen door een focus op preventie en het bevorderen van gezondheid van onze jeugd. We zetten in op gezondheidsbevordering en beweegstimulering voor inwoners die dat het meeste nodig hebben. We werken samen met partners, zoals de GGD in programma’s als het Pact Zaandam Oost, op scholen in kwetsbare wijken en voor groepen jongeren die speciale aandacht verdienen (vanwege emotionele, sociale of lichamelijke uitdagingen). Met een gezonde omgeving, het stimuleren van gezonde leefstijl en het geven van het goede voorbeeld willen we de gezondheid in de stad en dorpen vergroten. We zien gezondheid in het licht van het brede welzijn van onze inwoners. Het is een combinatie van lichaam en geest en een samenspel tussen de fysieke omgeving en een passend activiteitenaanbod. Beweging heeft een positieve invloed op fysieke en mentale gezondheidsaspecten. Vooral als het gaat om bewegen bij de sportverenigingen en in de (groene) buitenruimte, individueel en met anderen. Daarom werken we aan voldoende sportvoorzieningen en een efficiënte, duurzame en functioneel ingerichte openbare ruimte. Maar ook aan een veilige sportomgeving met voldoende aandacht voor kansengelijkheid. Gezond worden en blijven doe je niet alleen. We zetten in op een betere samenwerking tussen het medisch en het sociaal domein en de informele zorg. Zaankanters zelf, de gemeente en andere partners hebben daarin een rol. Inwoners hebben er baat bij dat de partners zowel op regionaal en stedelijk als op buurtniveau effectief met elkaar samenwerken. Om zo gezamenlijk te ontdekken wat het beste werkt ten goede van het dagelijks leven van inwoners. Waar mogelijk kiezen we voor bewezen effectieve methoden. |
|---|
Naam | Realisatie 2022 | Realisatie 2023 | Realisatie 2024 | Realisatie 2025 | Begroting 2025 | Streef- | Bron |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
% Inwoners dat de eigen gezondheid als goed/ zeer goed/ uitstekend ervaart | 81% | 82% | 82% | 82% | 84% | 86% | Zaanpeiling |
% Kinderen 3,9 jaar met overgewicht | 11% | 13% | 13% | 12% | 13% | 11% | JGZ |
% Inwoners dat voldoet aan beweegnorm | 64% | 62% | 63% | 64% | 64% | 67% | Zaanpeiling |
Toelichting indicatoren
% Kinderen 3,9 jaar met overgewicht
In 2025 is het percentage jonge kinderen met overgewicht gedaald. Hoewel we nog niet terug zijn op niveau van 2022 is de daling wel eerder ingezet dan voorzien. De afgelopen jaren hebben we veel aandacht gegeven aan de gezondheid van jonge kinderen en hun ouders, onder andere via de activiteiten van JOGG.
Terugblik op speerpunten 2025
Uitvoeringsagenda sport
Om onze inwoners te faciliteren en motiveren, zodat iedereen met plezier kan sporten en bewegen, werkten we aan kwalitatieve voorzieningen en programma’s. Dit zijn meerjarige trajecten. In 2025 zijn hierin de volgende mijlpalen bereikt:
- Op het sportpark Hoornseveld is de eerste paal geslagen voor de nieuwbouw van zwembad De Slag en zijn alle sportvelden, op één voetbalveld na, opgeleverd.
- Voor het nieuwe hockeycomplex van de Kraaien is de eerste paal geslagen.
- Na een intensieve samenwerking met de buitensportverenigingen is een nieuw beheermodel ingevoerd.
- De pilot Sport en Zorg is succesvol afgerond, waarbij kinderen voor wie het niet vanzelfsprekend is, worden begeleid naar een passend sportaanbod.
Uitvoering integrale plan van aanpak GALA
We hebben het plan van aanpak Gezond en Actief leven Akkoord (GALA) uitgevoerd. We hebben met het Zaans Preventiemodel een stevige basis gelegd om samen met inwoners en professionals preventieve jeugdactiviteiten te bundelen en samenhang aan te brengen. Hier gaan we in 2026 mee door. Ook zijn we in regionaal IZA (Integraal Zorgakkoord) verband aan de slag gegaan met de verschillende ketenaanpakken ten behoeve van lokale uitvoering. Zo heeft de GGD ervoor gezorgd dat er kinder-GLI (Gecombineerde Leefstijlinterventie) aanbieders zijn in onze gemeente.
Pijler gezondheid Zaandam Oost
We zijn gestart met het opleiden van zo'n 30 gezondheidscoaches, die in contact staan met inwoners in Zaandam Oost. Er is onderzoek gedaan naar het effect van deze coaches. Het effect van de coaches is positief. Het opleiden van fietscoaches staat nog op de planning.
Daarnaast hebben studenten tandheelkunde, in samenwerking met de gemeente, GGD en PACT onderzoek gedaan naar hoe de mondzorg van jonge kinderen kan worden verbeterd.
Ook zijn inwonersbijeenkomsten georganiseerd door de huisartsenvereniging, het ZMC en de gemeente om te onderzoeken hoe wij inwoners beter en op tijd in zorg kunnen krijgen en hoe zorg en welzijn aan elkaar kan worden verbonden. De resultaten hiervan zullen in 2026 verder worden opgepakt door een werk- en regiegroep.