Jeugd en veiligheid

Toelichting op product

Overlast van rondhangende jongeren
De Veiligheidsmonitor is een tweejaarlijks onderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap, uitgevoerd door het CBS en het Ministerie van Justitie en Veiligheid. De Veiligheidsmonitor 2025 signaleert dat in Nederland meer overlast wordt ervaren van rondhangende jongeren dan eerder jaren. Deze trend is ook zichtbaar in Zaanstad. De toename komt overeen met de landelijke trend en van de G40.

Incidenten overlast jeugd
Het werkelijke aantal meldingen is bijna gelijk aan de streefwaarde. Sinds 2025 is de inzet van jongerenwerk verruimd in het gebied waar de meeste overlast door jongeren wordt ervaren. De effecten van jongerenwerk zijn niet direct zichtbaar, omdat het opbouwen van een vertrouwensband en belangrijke factor is bij het jongerenwerk.

Cases PGA

Dit betreft het aantal Zaanse jongeren dat in een persoonsgerichte aanpak (PGA) is opgenomen. Door goede samenwerking met politie en partners kwamen nieuwe jongeren in beeld, waardoor deze indicator hoger scoort dan de streefwaarde in de begroting. De streefwaarde voor de begroting 2026 is naar boven bijgesteld.

Vergroten weerbaarheid jeugd
We hebben ingezet op ouderbetrokkenheid, trainingen op scholen (Halt, Veico, Alert-programma) en het versterken van online weerbaarheid via voorlichting en samenwerking met NHVeilig.

Verbeteren van de informatiepositie
Voor Zaanstad Noord en Zaandam Oost is een geactualiseerd veiligheidsbeeld opgesteld. Met Straattoezicht worden nu alle meldingen en signalen van overlast nagelopen en gecombineerd met de informatie die het team krijgt. Elk preventief jeugdoverleg (PJO) krijgt periodiek een actuele analyse van overlast en veiligheidsproblemen die de partners kunnen betrekken bij hun inzet.

Eerder signaleren en preventief optreden
Met de partners van de aanpak jeugd en veiligheid is afgesproken dat we prioriteit gaan geven aan verbetering van de vroegsignalering. Op een school is een pilot met een signaleringsoverleg uitgevoerd die een vervolg krijgt. Met de proeftuin Toekomstscenario jeugd- en gezinsbescherming zijn samenwerkingsafspraken gemaakt om risicojongeren eerder in beeld te krijgen.

School en veiligheid
Acht scholen voor voortgezet onderwijs kregen ondersteuning bij hun veiligheidsbeleid. Deze scholen hebben onder meer een kernteam schoolveiligheid. We financierden trainingen voor leerlingen, medewerkers en ouders. Scholen kregen van ons hulp bij het organiseren van samenwerking rond leerlingen waar zorgen over zijn.

Persoonsgerichte aanpak en aanpak van overlastgevende en criminele jeugdgroepen
We hebben ook het afgelopen jaar de Persoonsgerichte Aanpak (PGA) ingezet bij jongeren die zich in het criminele milieu aan het begeven zijn. De aanpak is in overleg met de partners verbeterd. In 2025 zijn 20 jongeren ingestroomd en 28 uitgestroomd. Op dit moment zijn er 57 jongeren in de PGA.
Ook de werkwijze voor de aanpak van groepen is verbeterd en partners zijn getraind. In 2025 zijn zes groepen jongeren geanalyseerd die mogelijk in verband konden worden gebracht met ernstige overlast en/of jeugdcriminaliteit. Voor vier zijn afspraken gemaakt over gezamenlijke inzet van interventies en andere maatregelen. Die aanpakken lopen nu.

Aanpak overlast en criminaliteit in Zaanstad Noord
Het uitvoeringsplan Bestuursopdracht jeugd en veiligheid Zaanstad Noord 2025-2026 is vastgesteld en loopt. Extra inzet op hotspots en incidentregie is gerealiseerd. Evaluatie van de maatregelen is gestart.

Zaanstad Oost
De samenwerking met Pact Zaandam Oost en het programma Preventie met Gezag is verder verstevigd. PGA-regisseurs zijn vrijgemaakt om specifiek in Zaandam Oost jongeren in aanpak te nemen. In de aanloop naar de jaarwisseling zijn gezamenlijk maatregelen genomen om het risico op ongeregeldheden ter verminderen, met positief effect.